Құжат мәтініне өту

Об утверждении профессиональных стандартов органов внутренних дел Республики Казахстан

Бұйрық · № 689 · қабылданған 30.11.2013
Заңдық күші: Күшін жойған · 15.08.2026 жағдай бойынша
https://adilet.kz/laws/doc-76819/on/2026-08-15/
Басып шығарылды 2026-08-15 · adilet.kz
Об утверждении профессиональных стандартов органов внутренних дел Республики Казахстан Күшін жойған Бұйрық ·№ 689 ·30.11.2013
09.09.2019 редакциясы
Акт күшін жойған. Мәтін анықтама үшін берілген және қолданыстағы құқық болып табылмайды.
15.08.2026 жағдай бойынша қолданыста болған редакция: 09.09.2019. Бұл — корпустағы соңғы редакция.

Об утверждении профессиональных стандартов органов внутренних дел Республики Казахстан

Күшін жойған Бұйрық ·№ 689 · 15.08.2026 жағдай бойынша
Деректемелер және дереккөз
Толық атауы
Об утверждении профессиональных стандартов органов внутренних дел Республики Казахстан
Атауы (қаз.)
Қазақстан Республикасы ішкі істер органдарының кәсіптік стандарттарын бекіту туралы
Акт түрі
Бұйрық
Заңдық күші
Күшін жойған
Тізілімдегі мәртебе коды
yts
Нөмірі
689
Қабылданған күні
30.11.2013
Көрсетілген редакция
09.09.2019 76819_420783.kaz
Соңғы өзгеріс
09.09.2019
Мәтін тілі
қазақша
НҚА мемлекеттік тіркеу нөмірі
V1300009022
ЭКБ идентификаторы
76819
Редакция идентификаторы
76819_420783
Бастапқы дереккөз
ЭКБ zan.gov.kz (API)
Деректер жаңартылды
02.08.2026 21:45

0 Қазақстан Республикасы ішкі істер органдарының кәсіптік стандарттарын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 138-5 бабы 3-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1 1. Мына:

1 1) осы бұйрыққа 1-қосымшаға сәйкес Кинологиялық қызметтің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі;

2 2) осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес Әкімшілік полицияның тіркеу-емтихан қызметінің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі;

3 3) осы бұйрыққа 3-қосымшаға сәйкес Әкімшілік полицияның, мамандандырылған күзет қызметінің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі;

4 4) осы бұйрыққа 4-қосымшаға сәйкес Көші-қон полициясының қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі;

5 5) осы бұйрыққа 5-қосымшаға сәйкес Қылмыстық-атқару жүйесінің қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі кәсіптік стандарттар бекітілсін.

2 2. Кадр жұмысы департаменті (Ә.Ү. Әбдіғалиев) заңнамалық белгіленген тәртіпте:

1 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін және оның кейін заңнамада белгіленген тәртіппен ресми бұқаралық ақпарат құралдарында жариялануын;

2 2) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін.

3 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары полиция генерал-майоры М.Ғ. Демеуовке және Кадр жұмысы департаментіне (Ә.Ү. Әбдіғалиев) жүктелсін;

4 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

«КЕЛІСІЛДІ»:
Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау министрі
_____________ Т. Дүйсенова
2013 жылғы «___» _______

1 «Кинологиялық қызметтің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі» кәсіптік стандарты

Қазақстан Республикасы
ішкі істер органдарының
кәсіптік стандарттарына
1-қосымша
«Кинологиялық қызметтің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі» кәсіптік стандарты

1 1. Жалпы ережелер

1

1. «Кинологиялық қызметтің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі» кәсіптік стандарты (бұдан әрі – КС) «Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша қызмет» кәсіптік қызмет саласындағы біліктілік деңгейін, құзыретін, мазмұнын, сапасы және еңбек шарттары талаптарын анықтайды және:

1 1) еңбек саласымен және кәсіби білім беру саласының өзара іс-қимыл жасасуын реттеуге;

2 2) дайындау, біліктілікті арттыру және кәсіби қайта дайындау бағдарламаларын әзірлеу үшін талаптар регламенттеуге;

3 3) персоналды аттестаттау және сертификаттау кезінде қызметкерлердің құзыретін бағалау үшін талаптар регламенттеуге арналған.

2 2. КС-нің негізгі пайдаланушылары:

1 1) білім беру ұйымдарының түлектері, қызметкерлер;

2 2) ұйымдардың басшылары мен қызметкерлері, ұйымдардың персоналын басқару бөліністерінің басшылары мен мамандары;

3 3) білім беру бағдарламаларын әзірлейтін мамандар;

4 4) мамандардың кәсіби даярлығын бағалау және біліктілігінің сәйкестігін растау саласындағы мамандар болып табылады.

3 3. КС негізінде біліктілік мінездемелер, лауазымдық нұсқаулықтар, кәсіптік сипаттамалар, үлгі оқу бағдарламалары, үлгі оқу жоспарлары, ұйымдардың корпоративтік стандарттары әзірленеді.

4 4. Осы КС-да мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

1 1) біліктілік – еңбек қызметінің белгілі бір түрінің шеңберінде нақты функцияларды сапалы орындауға қызметкердің әзірлігі;

2 2) біліктілік деңгейі – қызметкердің құзыретіне еңбек әрекеттерінің күрделілігі, стандартты еместігі, жауапкершілік және өзіндік параметрлері бойынша дифференциялантын талаптардың жиынтығы;

3 3) еңбек заты – еңбектің белгілі бір құралдарының көмегімен өнім жасау мақсатында қызметкердің іс-әрекеттері бағытталған зат;

4 4) еңбек құралдары – еңбек затын бастапқы жағдайдан өнімге қайта өзгерту үшін қызметкердің пайдаланатын құралдары;

5 5) еңбек қызметінің түрі – еңбек функцияларының біртұтас жиынтығынан және оларды орындау үшін қажетті құзыреттерден құралған кәсіптік қызмет саласының құрамдас бөлігі;

6 6) еңбек функциясы – еңбек процесінің бір немесе бірнеше міндеттерін шешуге бағытталған өзара байланысты іс-әрекеттердің жиынтығы;

7 7) кәсіптік қызметтің саласы – ортақ интеграциялық негізі бар және оларды орындау үшін еңбек функциялары мен құзыреттердің ұқсас жиынтығын көздейтін саланың еңбек қызметі түрлерінің жиынтығы (ұқсастық немесе жақын белгілеу, нысандар, технологиялар, оның ішінде оларды орындау үшін еңбек құралы);

8 8) кәсіптік стандарттың бірлігі – еңбек қызметінің осы түрі үшін тұтас, аяқталған, оған қатысты автономдық және мәнді болып табылатын нақты еңбек функциясының өрістетілген сипаттамасын қамтитын кәсіптік стандарттың құрылымдық элементі;

9 9) мамандық – арнайы дайындықтың, жұмыс тәжірибесінің нәтижесінде алынған арнайы теориялық білімдер мен практикалық дағдылардың кешенін білуді талап ететін еңбек қызметінің түрі;

10 10) құзырет – еңбек қызметінде білімдерді, шеберлікті және тәжірибені қолдану қабілеті;

11 11) лауазым – ұйымның ұйымдастырушылық-әкімшілік иерархиясы жүйесіндегі функционалдық орын;

12 12) міндет – еңбектің нақты заттары мен құралдарын пайдалана отырып, еңбек функциясын іске асырумен және нәтижеге қол жеткізумен байланысты іс-әрекеттердің жиынтығы;

13 13) сала – олар үшін шығарылатын өнімнің, өндіріс технологиясының, негізгі қорлардың және жұмыс істеушілердің кәсіптік дағдыларының ортақтығы тән ұйымдардың жиынтығы;

14 14) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

15 15) ұлттық біліктілік шеңбері – еңбек нарығында танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

16 16) функционалдық карта – кәсіптік қызметтің қандай да бір саласының шеңберінде қызметтің белгілі бір түрінің қызметкері орындайтын еңбек функциялары мен міндеттердің құрылымдық сипаттамасы.

5 5. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар пайдаланылады:

ҰБШ – Ұлттық біліктілік шеңбер;
СБШ – Салалық біліктілік шеңбер;
БТБА – Жұмыс және жұмыскерлер кәсібінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтама;
МКЖ – ҚР МЖ 01-2005 Қазақстан Республикасындағы Мемлекеттік кәсіптер жіктеуіші;
МКЖ – ҚР МЖ 03-2007 Экономикалық қызметі түрлерінің жалпы жіктеуіші;
М – міндет;
Ф – функция.

2 2. Кәсіптік стандарт паспорты

6 6. Экономикалық қызметтің түрі (кәсіптік қызметтің саласы): 84.24 Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызмет. Кәсіптік қызметтің кіші саласы: кинологиялық қызметтің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі.

7 7. Кәсіптік қызметтің кіші саласының негізгі мақсаты: қызметтік иттерді пайдалана отырып, қоғамдық тәртіпті сақтауды және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету.

8 8. Еңбек қызметінің түрлері, мамандықтар, біліктілік деңгейлері осы КС-ға 1-қосымшада көрсетілген.

9 9. КС талаптары осы саланың мына манандығына жатады: Қызметтік иттердің жетекшісі, инспектор-кинолог.

3 3. Еңбек қызметі (мамандықтар) түрлерінің карточкалары

1 1-параграф. Қызметтік иттердің жетекшісі

10 10. Мамандықтар атауы: Қызметтік иттердің жетекшісі.

11 11. СБШ бойынша біліктілік деңгейі: 3.

12 12. Лауазымдардың ықтимал атаулары: қызметтік иттердің жетекшісі.

13 13. Орындайтын қызметтің жинақталған сипаттамасы: қызметтік иттерді ұстау және күтімі жағдайларын қамтамасыз ету, селекциялық жұмыс, иттерді іздестіру, іздеу, қарауылдық және патрульдік қызметке үйретуге қатысу.

14 14. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 1-кестесінде көрсетілген.

15 15. Қызметтік иттердің жетекшісінің еңбек жағдайларына, қызметтік иттердің жетекшісі біліміне және жұмыс тәжірибесіне талаптар осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 2-кестесінде келтірілген.

16 16. КС бірліктер тізбесі осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 3-кестесінде көрсетілген.

17 17. Кәсіптік стандарттың бірліктерін сипаттайтын (функционалдық карта), қызметтік иттердің жетекшісі орындайтын еңбек әрекеттері, құзыретіне, шеберлігіне, дағдыларына талаптар және біліктілік деңгейі осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 4-кестесінде келтірілген.

2 2-параграф. «Инспектор-кинолог»

18 18. Мамандықтар атауы: Инспектор-кинолог.

19 19. СБШ бойынша біліктілік деңгейі: 4.

20 20. Лауазымдардың ықтимал атаулары: инспектор-кинолог (мемлекеттік қызметшілер болып табылмайтын еңбек шарты бойынша қызметшілер).

21

21. Орындайтын қызметтің жинақталған сипаттамасы: иттерді іздестіру, іздеу, қарауылдық және патрульдік қызметке үйрету, одорологиялық зерттеулерге қатысу, қызметтік иттерді қарауылдық, жедел-қызметтік, патрульдік қызметте пайдалану, қызметтік иттерді ұстау және күтімі бойынша қызметтік жұмысты, қоғамдық тәртіпті сақтауда оларды пайдаланудың тиімділігін талдау.

22 22. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс осы кәсіптік стандартқа 3-қосымшаның 1-кестесінде көрсетілген.

23 23. Инспектор-кинологтың еңбек жағдайларына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне талаптар осы КС-ға 3-қосымшаның 2-кестесінде келтірілген.

24 24. КС-ның бірліктер тізбесі осы кәсіптік стандартқа 3-қосымшаның 3-кестесінде көрсетілген.

25 25. Кәсіптік стандарттың бірліктерін сипаттайтын (функционалдық карта), инспектор-кинолог орындайтын еңбек әрекеттері, құзыретіне, шеберлігіне, дағдыларына талаптар және біліктілік деңгейі осы кәсіптік стандартқа 3-қосымшаның 4-кестесінде келтірілген.

4 4. Осы кәсіптік стандарттың негізінде берілетін сертификаттардың түрлері

26 26. Осы КС негізінде ұйымдармен сәйкес кәсіби даярлығын бағалау саласында және мамандардың біліктілікке сәйкестігін растайтын сертификаттар беріледі.

27 27. Осы КС негізінде берілетін сертификаттар түрлері КС бірлігі тізбесіне сәйкес анықталады, сертификат алу үшін оларды меңгеру қажет, осы КС-ға 2-қосымшаның 3-кестесінде және 3-қосымшаның 2-кестесінде келтірілген.

5 5. КС-ны әзірлеушілер, келісу парағы, сараптама және тіркеу

20 20. КС-ны әзірлеуші Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі болып табылады.

21 Келісу парағы

21. КС келісу парағы осы КС кестесінде көрсетілген.
Кесте
Келісу парағы
Ұй­ым­ның ата­уы
Ке­лі­су кү­ні
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы  Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стр­лі­гі

22 22. Осы КС ___________________________________________ тіркелді

тіркеу № _____________ болып кәсіптік стандарттардың тізілімдемесіне КС енгізілді.
Хат (хаттама) № ___________ Күні ______________________________

1.1 Еңбек қызметінің түрлері, мамандықтар, біліктілік деңгейлері

«Кинологиялық қызметтің қоғамдық
тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті
қамтамасыз ету жөніндегі қызметі»
кәсіптік стандартына
1-қосымша
Еңбек қызметінің түрлері, мамандықтар, біліктілік деңгейлері
№ р/с
Ең­бек қыз­ме­ті тү­рі­нің ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы­ның үр­ді­сін ес­ке­ре оты­рып, ма­ман­дық­тың ата­уы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 01-2005 кә­сіп­тер жік­те­уі­шіне сәй­кес ма­ман­дық­тың ата­уы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
1.
Қыз­мет­тік ит­тер­дің кү­ті­мі мен қо­ғам­дық тәр­тіп­ті сақ­та­у­ға және қо­ғам­дық қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету­ге үй­ре­ту
Қыз­мет­тік ит­тер­дің же­тек­ші­сі
5163 Қыз­мет­тік ит­тер­дің же­тек­ші­сі (жол­бас­шы)
3
2.
Қо­ғам­дық тәр­тіп­ті сақ­та­уда және қо­ғам­дық қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету­де қыз­мет­тік ит­тер­ді пай­да­ла­ну
Ин­спек­тор-ки­но­лог
3151 Ин­спек­тор-қыз­мет­тік ит­тер­дің жол­бас­шы­сы (пат­руль­дік-із­де­сті­ру иті­нің же­тек­ші­сі)
4

1.2 1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс

«Кинологиялық қызметтің қоғамдық
тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті
қамтамасыз ету жөніндегі қызметі»
кәсіптік стандартына
2-қосымша
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (ҚР МЖ 01-2005)
Ба­за­лық топ
5163 Ал­дың­ғы топ­тар­да ес­ке­ріл­ме­ген, аза­мат­тар мен мү­лік­ті қор­ғауды жү­зе­ге асы­ра­тын қыз­мет­тер­дің бас­қа қыз­мет­кер­ле­рі
Жұ­мыс­шы­лар­дың жұ­мыста­ры мен ма­ман­дық­та­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА бө­лі­мі
1-шы­ға­ры­лым
БТ­БА бой­ын­ша ма­ман­дық
Қыз­мет­тік ит­тер­дің жол­бас­шы­сы (же­тек­ші­сі)
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
4-5
2-кесте. Еңбек жағдайларына, білімге және жұмыс тәжірибесіне талаптар
Ма­ман­дық бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Іш­кі іс­тер ор­ган­да­ры­ның аумақ­тық бө­лі­ні­сте­рі
Ең­бек­тің зи­ян және қа­уіп­ті жағ­дай­ла­ры
Ит­тер­дің ық­ти­мал қа­буы, құқық бұ­зу­шы­лық­тар­дың жо­лын ке­су ке­зін­де дене және қа­ру­лы қар­сы­лық, рет­сіз ауы­сым­дық жұ­мыс
Жұ­мысқа рұқ­сат­тың ерекше жағ­дай­ла­ры
Ит­тер­ге ал­лер­ги­я­ның жоқ­тығы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім және оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
3
Кә­сі­по­рын­ның ба­за­сын­да қы­сқа мер­зім­ді кур­стар, жал­пы ор­та бі­лім
-
3-кесте. Кәсіптік стандарт бірліктерінің (еңбек функцияларының) тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның (кә­сіп­тік стан­дарт бір­лі­гі­нің) ата­уы
1
Қыз­мет­тік ит­тер­ді ұстау және кү­ті­мі жағ­дай­ла­рын қам­та­ма­сыз ету
2
Се­лек­ци­я­лық жұ­мыс
3
Ит­тер­ді із­де­сті­ру, із­деу, қа­ра­уыл­дық және пат­руль­дік қыз­мет­ке үй­ре­ту­ге қа­ты­су, одо­ро­ло­ги­я­лық зерт­те­улер­ге қа­ты­су.
4-кесте. Кәсіптік стандарт бірліктерінің сипаттамасы (функциялық карта)
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Мін­дет­тер (ең­бек әре­кет­те­рі)
Же­ке және кә­сіп­тік құ­зы­рет­тер
Ше­бер­лік және дағ­ды­лар
Бі­лім
СБШ дең­гейі
1. Қыз­мет­тік ит­тер­ді ұстау және кү­тім жағ­дай­ла­рын қам­та­ма­сыз ету
1-1) Ит­тер­ді ұста­удың са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық жағ­дай­ла­рын қам­та­ма­сыз ету
Бе­кі­ті­л­ген аумақ­ты өз бе­тін­ше және уақ­ты­лы та­за­лау, ит­тер­ге ар­нал­ған ыдыс­ты жуу. Бе­кі­ті­л­ген аумақ­та та­за­лық пен тәр­тіп­ті қам­та­ма­сыз ету және са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық нор­ма­лар­ды сақ­тау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ит­тер­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де қа­ғи­да­лар мен нор­ма­лар­ды, қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­рын сақ­тау. Са­ни­тар­лық-тех­ни­ка­лық мүк­әм­мал­ды ақа­у­сыз күй­де ұстау.
Ит­тер­дің ыдыс­ы­на, ұстау және се­ру­ен­деу орын­да­ры­на са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық та­лап­тар. Жуу және за­рар­сыздан­ды­ру құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну және кон­цен­тра­ци­я­сы. Са­ни­тар­лық-тех­ни­ка­лық жаб­дық­ты пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры. Іш­кі ең­бек тәр­ті­бі­нің қа­ғи­да­ла­ры. Ең­бек­ті қор­ғау, өрт­ке қар­сы қа­уіп­сіз­дік, өн­ді­рі­стік са­ни­та­рия нор­ма­ла­ры мен қа­ғи­да­ла­ры.
3
1-2) Та­мақ дай­ын­дау, ит­тер­ді та­мақ­тан­ды­ру ре­жи­мін сақ­тау
Та­мақ дай­ын­дау са­па­сы, ит­тер­ді та­мақ­тан­ды­ру ре­жи­мін сақ­тау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Та­мақ дай­ын­дау және ит­тер­ді уақ­ты­лы та­мақ­тан­ды­ру. Ит­тер­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де қа­ғи­да­лар мен нор­ма­лар­ды, қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­рын сақ­тау.
Та­мақ дай­ын­дау нор­ма­ла­ры мен қа­ғи­да­ла­ры және қыз­мет­тік ит­тер­ді та­мақ­тан­ды­ру ре­жи­мі
3
1-3) Қыз­мет­тік ит­тер­дің кү­ті­мі және се­ру­ен­де­ту
Ит­тер­дің кү­ті­мі мен се­ру­ен­де­ту ре­жи­мін сақ­тау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Жа­рақ­тар мен кү­тім құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну. Ит­тер­ді се­ру­ен­де­ту­ді өт­кі­зу.
Ит­тер­дің кү­ті­мі мен се­ру­ен­де­ту­ге та­лап­тар
3
1-4) Ит­тер­ге ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық қыз­мет көр­се­ту
Ит­тер­дің мі­нез-құл­қы мен де­не­сі­нің жай-күй­ін өз бе­тін­ше көз­бен қа­рау. Ве­те­ри­нар­лық ма­ман­ның нұс­қа­улық­та­ры мен нұс­қа­у­ла­рын уақ­ты­лы орын­дау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Қа­рау және ит­тер­дің ау­ру­ла­ры­ның бел­гі­ле­рін ай­қын­дау. Ит­тер­ге және олар­дың ті­сте­уі­нен за­рдап шек­кен адам­дар­ға ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту.
Ит­тер­дің мі­нез-құл­қы­ның ерекше­лік­те­рі. Ит­тер­дің ең көп та­рал­ған ау­ру­ла­ры, туын­дау се­беп­те­рі мен ау­ру симп­том­да­ры.
3
2. Се­лек­ци­я­лық жұ­мыс
2-1) Тұқым қу­а­лау бой­ын­ша бе­рі­ле­тін қа­си­ет­тер­ді мо­лық­ты­ру, сақ­тау, бе­кі­ту және жақ­сар­ту мақ­са­тын­да се­лек­ци­я­лық жұ­мыстар­ды жос­пар­лау.
Қой­ы­л­ған мін­дет­тер­ді орын­дау, се­лек­ци­я­лық қыз­мет­тің нәти­же­ле­рі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік. Ки­но­ло­ги­я­лық бө­лі­ні­сте се­лек­ци­я­лық қыз­мет­ті ұй­ым­да­сты­ру бой­ын­ша іс-ша­ра­лар­ды дер­бес жос­пар­лау. Өн­ді­ру­ші­лер­ді ірік­те­уде­гі күр­де­лі­лік.
Асыл тұқым­ды ит­тер­ді таң­дау және өсі­ру әді­сте­рі
Се­лек­ци­я­лық жұ­мыстар­дың түр­ле­рі.
Асыл тұқым­дық жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру бой­ын­ша құ­жат­та­ма­ны ре­сім­деу тәр­ті­бі.
3
2-2 Ит­тер­дің ша­ғы­лы­суын ұй­ым­да­сты­ру
Өн­ді­ру­ші ит­тер­ді ірік­те­уде­гі дер­бес­тік. Ша­ғы­лы­су жағ­дай­ла­рын ұй­ым­да­сты­ру үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ит­тер­дің ша­ғы­лы­су­ға әзір­лі­гін ай­қын­дау. Ит­тер­мен жұ­мыс ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­рын сақ­тау.
Ит­тер­ді өсі­ру тә­сіл­де­рі. Ша­ғы­лы­су ке­зін­де­гі ит­тер­дің мі­нез-құл­қы­ның ерекше­лік­те­рі.
3
2-3 Кү­шік­тер­ді өсі­ру, ірік­теу, ак­ті­леу, ки­но­ло­ги­я­лық қыз­мет­ке жа­рам­сызда­рын ірік­теп шы­ға­ру. Өсі­рі­л­ген ит­тер­ді үй­ре­ту, се­лек­ци­я­лық жұ­мыс үшін бе­ру.
Кү­шік­тер­ді ірік­те­уде­гі және жа­рам­сызда­рын шы­ға­ру­да­ғы дер­бес­тік. Кү­шік­тер­ді өсі­ру жағ­дай­ла­ры, ба­ға­лау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Кү­шік­тер­ді өсі­ру, ірік­теп алу, жа­рам­сызда­рын шы­ға­ру және ак­ті­леу.
Ит­тер­ді ұстау, өсі­ру, үй­ре­ту жағ­дай­ла­ры. Кү­шік­тер­ді ак­ті­ле­уді жүр­гі­зу неме­се жа­рам­сызда­рын шы­ға­ру, құ­жат­та­ма­ны ре­сім­деу тәр­ті­бі. Тұқым­дық қыз­мет­те ки­но­ло­ги­я­лық қыз­мет­ті рет­тей­тін нұс­қа­улық­тар, тә­лім­де­ме­лер.
4
3. Ит­тер­ді із­де­сті­ру, із­деу, қа­ра­уыл­дық және пат­руль­дік қыз­мет­ке, одо­ро­ло­ги­я­лық зерт­те­улер­ге қа­ты­су­ға үй­ре­ту.
3-1 Ит­тер­ді ірік­теу және қыз­мет­тік жұ­мыстың ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша бө­лу.
Ит­тер­ді қыз­мет­тік жұ­мыста оң­тай­лы пай­да­ла­ну­ды ай­қын­да­уда­ғы дер­бес­тік және жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ит­тер­дің пси­хо­тип­те­рін, мі­нез-құлық ре­ак­ци­я­ла­рын зерт­теу. Ит­тер­дің экс­те­рьер­лік, қыз­мет­тік қа­си­ет­те­рін ба­ға­лау, тұқы­мын, жа­сын, ден­са­улы­ғын, дене бі­ті­мі­нің да­муын, пси­хо­ти­пін ес­ке­ре оты­рып, қыз­мет­тік жұ­мыстың бей­і­ні бой­ын­ша бө­лу.
Ит­тер­дің тұқым­да­ры және олар­ды пай­да­ла­ну. Ит­тер­дің ана­то­ми­я­сы, фи­зио­ло­ги­я­сы, мі­нез-құл­қы мен да­муы­ның ерекше­лік­те­рі. Ит­тер­дің кең та­ра­ған ау­ру­ла­ры, туын­дау се­беп­те­рі мен симп­том­да­ры. Ит­тер­ді қыз­мет­тік жұ­мыстың бар­лық түр­ле­ріне үй­ре­ту әді­сте­ме­ле­рі.
4
3-2 Қыз­мет­тік жұ­мыстың бей­і­ні бой­ын­ша ит­тер­ді үй­ре­ту: а) із­де­сті­ру; б) із­деу (есірт­кі затта­ры, жа­ры­л­ғыш заттар, қа­ру және оқ-дә­рі); в) одо­ро­ло­ги­я­лық зерт­те­улер жүр­гі­зу; г) қа­ра­уыл­дық, пат­руль­дік.
Ит­тер­ді үй­ре­ту бой­ын­ша дер­бес са­бақ­тар жүр­гі­зу, бас­шы­лық­пен топ құ­ра­мын­да неме­се нұс­қа­у­шы ре­т­ін­де. Үй­ре­ту нәти­же­ле­рі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ит­тер­ді жал­пы үй­ре­ту кур­сы­на және қыз­мет­тік да­яр­лық­тың бей­і­ні бой­ын­ша үй­ре­ту. Ит­тер­ге ар­нал­ған жа­рақ (аму­ни­ция) қол­да­ну. Қа­бу­дан за­рдап шек­кен ит­тер мен адам­дар­ға ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту.
Ит­тер­ді үй­ре­ту (жат­тық­ты­ру) жос­пар­ла­ры мен мақ­сат­та­ры. Ит­тер­ді үй­ре­ту­дің жал­пы және ар­найы кур­ста­ры. Ит­тер­ді шы­найы жағ­дай­лар­да пай­да­ла­ну­дың әді­сте­рі мен амал­да­ры. Ит­тер­ді үй­ре­ту­де­гі (жат­тық­ты­ру­да­ғы) қа­те­лік­тер. Ес­кер­ту және қа­те­лік­тер­ді тү­зе­ту ша­ра­ла­ры. Ит­тер­ді үй­ре­ту ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын ар­найы құ­рал­дар­мен жұ­мыс ке­зін­де­гі қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы. Ит­тер­дің кең та­ра­ған ау­ру­ла­ры, туын­дау се­беп­те­рі мен симп­том­да­ры.
4
З-3 Қыз­мет­тік мін­дет­тер­ді орын­дау мақ­са­тын­да жұ­мыс қа­си­ет­те­рін ұстап тұ­ру үшін ит­тер­ді жат­тық­ты­ру
Дер­бес те, нұс­қа­у­шы­ның бас­шы­лы­ғы­мен де ит­пен жат­тығу са­бақ­та­рын жос­пар­лау және өт­кі­зу. Жат­тығу про­це­сі­нің нәти­же­ле­рі мен өт­кі­зу са­па­сы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ит­тер­мен са­бақ­тар өт­кі­зу үшін ит­тер­ді пай­да­ла­ну­дың шы­найы жағ­дай­ла­ры­на ба­рын­ша жа­қын­да­ты­л­ған орын мен уа­қыт­ты таң­дау. Ит­тің иіс­шіл­ді­гі мен дене бі­ті­мін да­мы­ту үшін жат­тығ­у­лар­ды және күр­де­лі жат­тығ­у­лар­ды таң­дап алу. Ит­тер­дің оң­тай­лы жүй­ке-пси­хи­ка­лық және дене жағ­дай­ын ұстап тұ­ру. Қа­бу­дан за­рдап шек­кен ит­тер мен адам­дар­ға ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту.
4
3-4 Ит­тер­ді қыз­мет­тік жұ­мысқа ұй­ым­да­сты­ру­ды және үй­ре­ту­ді тал­дау
Үй­ре­ту (жат­тығу) са­бақ­та­ры­ның нәти­же­ле­рін тал­да­уда­ғы дер­бес­тік. Ит­тер­ді үй­ре­ту­ді уақ­ты­лы тү­зеу үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ит­тер­ді үй­ре­ту про­це­сі мен нәти­же­ле­ріне тал­дау жа­сау. Тал­дау нәти­же­ле­рін ре­сім­деу.
Құ­жат­та­ма­ны (жур­нал­дар, күн­де­лік­тер, ба­я­нат­тар) ре­сім­деу және жүр­гі­зу жө­нін­де­гі қа­ғи­да­лар мен нұс­қа­улық­тар. Өзін-өзі тал­дау әді­сте­рі.
3

1.3 1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс

Кинологиялық қызметтің қоғамдық
тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті
қамтамасыз ету жөніндегі қызметі»
кәсіптік стандартына
3-қосымша
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (ҚР МЖ 01-2005)
Ба­за­лық топ
3151 Құ­ры­лыс және өрт ин­спек­тор­ла­ры
2-кесте. Еңбек жағдайларына, білімге және жұмыс тәжірибесіне талаптар
Ма­ман­дық бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Іш­кі іс­тер ор­ган­да­ры­ның аумақ­тық бө­лі­ні­сте­рі (мем­ле­кет­тік қыз­мет­ші­лер бо­лып та­был­май­тын ең­бек шар­ты бой­ын­ша қыз­мет­ші­лер)
Ең­бек­тің зи­ян және қа­уіп­ті жағ­дай­ла­ры
Ит­тер­дің ық­ти­мал қа­буы, құқық бұ­зу­шы­лық­тар­дың жо­лын ке­су ке­зін­де дене және қа­ру­лы қар­сы­лық, рет­сіз ауы­сым­дық жұ­мыс
Жұ­мысқа рұқ­сат­тың ерекше жағ­дай­ла­ры
Ит­тер­ге ал­лер­ги­я­ның жоқ­тығы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім және оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
Тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім
СБШ 3 дең­гей­ін­де 1 жыл
3-кесте. Кәсіптік стандарт бірліктерінің (еңбек функцияларының) тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның (кә­сіп­тік стан­дарт бір­лі­гі­нің) ата­уы
1
Ит­тер­ді із­де­сті­ру, із­деу, қа­ра­уыл­дық және пат­руль­дік қыз­мет­ке үй­ре­ту­ге қа­ты­су, одо­ро­ло­ги­я­лық зерт­те­улер­ге қа­ты­су.
2
Қыз­мет­тік ит­тер­ді қа­ра­уыл­дық, пат­руль­дік, же­дел-із­де­сті­ру қыз­ме­т­ін­де пай­да­ла­ну
3
Қыз­мет­тік ит­тер­ді ұстау және кү­ті­мі, олар­ды қо­ғам­дық тәр­тіп­ті сақ­та­уда пай­да­ла­ну­дың ти­ім­ді­лі­гі бой­ын­ша қыз­мет­тік жұ­мысты тал­дау
4-кесте. Кәсіптік стандарт бірліктерінің сипаттамасы (функциялық карта)
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Мін­дет­тер (ең­бек әре­кет­те­рі)
Же­ке және кә­сіп­тік құ­зы­рет­тер
Ше­бер­лік және дағ­ды­лар
Бі­лім
СБШ дең­гейі
1. Ит­тер­ді із­де­сті­ру, із­деу, қа­ра­уыл­дық және пат­руль­дік қыз­мет­ке, одо­ро­ло­ги­я­лық зерт­те­улер­ге қа­ты­су­ға үй­ре­ту.
1-1) Ит­тер­ді ірік­теу және қыз­мет­тік жұ­мыстың ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша бө­лу.
Ит­тер­ді қыз­мет­тік жұ­мыста оң­тай­лы пай­да­ла­ну­ды ай­қын­да­уда­ғы дер­бес­тік және жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ит­тер­дің пси­хо­тип­те­рін, мі­нез-құлық ре­ак­ци­я­ла­рын зерт­теу. Ит­тер­дің экс­те­рьер­лік, қыз­мет­тік қа­си­ет­те­рін ба­ға­лау, тұқы­мын, жа­сын, ден­са­улы­ғын, дене бі­ті­мі­нің да­муын, пси­хо­ти­пін ес­ке­ре оты­рып, қыз­мет­тік жұ­мыстың бей­і­ні бой­ын­ша бө­лу.
Ит­тер­дің тұқым­да­ры және олар­ды пай­да­ла­ну. Ит­тер­дің ана­то­ми­я­сы, фи­зио­ло­ги­я­сы, мі­нез-құл­қы мен да­муы­ның ерекше­лік­те­рі. Ит­тер­дің кең та­ра­ған ау­ру­ла­ры, туын­дау се­беп­те­рі мен симп­том­да­ры. Ит­тер­ді қыз­мет­тік жұ­мыстың бар­лық түр­ле­ріне үй­ре­ту әді­сте­ме­ле­рі.
4
1-2) Қыз­мет­тік жұ­мыстың бей­і­ні бой­ын­ша ит­тер­ді үй­ре­ту: а) із­де­сті­ру; б) із­деу (есірт­кі затта­ры, жа­ры­л­ғыш заттар, қа­ру және оқ-дә­рі); в) одо­ро­ло­ги­я­лық зерт­те­улер жүр­гі­зу; г) қа­ра­уыл­дық, пат­руль­дік.
Ит­тер­ді үй­ре­ту бой­ын­ша дер­бес са­бақ­тар жүр­гі­зу, бас­шы­лық­пен топ құ­ра­мын­да неме­се нұс­қа­у­шы ре­т­ін­де. Үй­ре­ту нәти­же­ле­рі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ит­тер­ді жал­пы үй­ре­ту кур­сы­на және қыз­мет­тік да­яр­лық­тың бей­і­ні бой­ын­ша үй­ре­ту. Ит­тер­ге ар­нал­ған жа­рақ (аму­ни­ция) қол­да­ну. Қа­бу­дан за­рдап шек­кен ит­тер мен адам­дар­ға ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту.
Ит­тер­ді үй­ре­ту (жат­тық­ты­ру) жос­пар­ла­ры мен мақ­сат­та­ры. Ит­тер­ді үй­ре­ту­дің жал­пы және ар­найы кур­ста­ры. Ит­тер­ді шы­найы жағ­дай­лар­да пай­да­ла­ну­дың әді­сте­рі мен амал­да­ры. Ит­тер­ді үй­ре­ту­де­гі (жат­тық­ты­ру­да­ғы) қа­те­лік­тер. Ес­кер­ту және қа­те­лік­тер­ді тү­зе­ту ша­ра­ла­ры. Ит­тер­ді үй­ре­ту ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын ар­найы құ­рал­дар­мен жұ­мыс ке­зін­де­гі қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы. Ит­тер­дің кең та­ра­ған ау­ру­ла­ры, туын­дау се­беп­те­рі мен симп­том­да­ры.
4
1-3) Қыз­мет­тік мін­дет­тер­ді орын­дау мақ­са­тын­да жұ­мыс қа­си­ет­те­рін ұстап тұ­ру үшін ит­тер­ді жат­тық­ты­ру
Дер­бес те, нұс­қа­у­шы­ның бас­шы­лы­ғы­мен де ит­пен жат­тығу са­бақ­та­рын жос­пар­лау және өт­кі­зу. Жат­тығу про­це­сі­нің нәти­же­ле­рі мен өт­кі­зу са­па­сы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ит­тер­мен са­бақ­тар өт­кі­зу үшін ит­тер­ді пай­да­ла­ну­дың шы­найы жағ­дай­ла­ры­на ба­рын­ша жа­қын­да­ты­л­ған орын мен уа­қыт­ты таң­дау. Ит­тің иіс­шіл­ді­гі мен дене бі­ті­мін да­мы­ту үшін жат­тығ­у­лар­ды және күр­де­лі жат­тығ­у­лар­ды таң­дап алу. Ит­тер­дің оң­тай­лы жүй­ке-пси­хи­ка­лық және дене жағ­дай­ын ұстап тұ­ру. Қа­бу­дан за­рдап шек­кен ит­тер мен адам­дар­ға ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту.
4
1-4) Ит­тер­ді қыз­мет­тік жұ­мысқа ұй­ым­да­сты­ру­ды және үй­ре­ту­ді тал­дау
Үй­ре­ту (жат­тығу) са­бақ­та­ры­ның нәти­же­ле­рін тал­да­уда­ғы дер­бес­тік. Ит­тер­ді үй­ре­ту­ді уақ­ты­лы тү­зеу үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ит­тер­ді үй­ре­ту про­це­сі мен нәти­же­ле­ріне тал­дау жа­сау. Тал­дау нәти­же­ле­рін ре­сім­деу.
Құ­жат­та­ма­ны (жур­нал­дар, күн­де­лік­тер, ба­я­нат­тар) ре­сім­деу және жүр­гі­зу жө­нін­де­гі қа­ғи­да­лар мен нұс­қа­улық­тар. Өзін-өзі тал­дау әді­сте­рі.
4
2. Қыз­мет­тік ит­тер­ді қа­ра­уыл­дық, пат­руль­дік, же­дел-із­де­сті­ру қыз­ме­т­ін­де пай­да­ла­ну.
2-1) Қыз­мет­тік ит­тер­ді пай­да­ла­на оты­рып, қо­ғам­дық тәр­тіп­ті сақ­тау
Қо­ғам­дық тәр­тіп­ті сақ­тау жө­нін­де­гі қыз­мет­тік ит­тер­ді дер­бес пай­да­ла­ну. Қо­ғам­дық тәр­тіп­ті сақ­тау жө­нін­де­гі шы­найы жағ­дай­лар­да қыз­мет­тік ит­тер­ді пай­да­ла­ну­дың ти­ім­ді­лі­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік. Ке­зек­ші­лік ке­зін­де қыз­мет­тік ит­тер­дің бел­сен­ді дене жағ­дай­ын ұстап тұ­ру­дың күр­де­лі­лі­гі.
Қо­ғам­дық тәр­тіп­ті сақ­тау жө­нін­де­гі мін­дет­тер­ді орын­дау ке­зін­де қыз­мет­тік ит­ті бас­қа­ру. Шы­найы жағ­дай­лар­да қыз­мет­тік ит­тер­ді пай­да­ла­ну­дың әді­сте­ме­лік ұсы­ным­да­ры мен так­ти­ка­лық амал­да­рын қол­да­ну. Қа­бу­дан за­рдап шек­кен ит­тер мен адам­дар­ға ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту. Қо­ғам­дық тәр­тіп­ті сақ­та­уда қыз­мет­тік ит­тер­ді пай­да­ла­ну­ды құ­жат­тан­ды­ру.
Қыз­мет­тік ит­тер­ді пай­да­ла­ну­ды рет­тей­тін нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер. Бе­кі­ті­л­ген ит­тің мі­нез-құлық ерекше­лік­те­рі, дене және пси­хи­ка­лық мүм­кін­дік­те­рі, да­яр­лық дең­гейі. Ит­тер­мен жұ­мыс ке­зін­де­гі қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы. Ит­тер­дің кең та­ра­ған ау­ру­ла­ры, туын­дау се­беп­те­рі мен симп­том­да­ры.
4
2-2) Иісі бой­ын­ша заттар­ды, адам­дар­ды із­де­сті­ру
Оқи­ға ор­нын­да қыз­мет­тік ит­ті пай­да­ла­ну­дың так­ти­ка­лық амал­да­рын таң­да­уда­ғы дер­бес­тік. Қыз­мет­тік мін­дет­ті же­дел орын­дау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік. Ұзақ уа­қыт өт­кен­дік­тен және оқи­ға ор­нын­да із­дер­дің көп бо­луы­нан ба­стап­қы із­ді анық­та­удың күр­де­лі­лі­гі.
Иіс бой­ын­ша жұ­мыс іс­теу уа­қы­тын­да қыз­мет­тік ит­ті бас­қа­ру. Оқи­ға ор­нын­да із­де­сті­ру ит­те­рін әді­сте­ме­лік ұсы­ным­дар мен так­ти­ка­лық амал­дар­ға сәй­кес пай­да­ла­ну. Қа­бу­дан за­рдап шек­кен ит­тер мен адам­дар­ға ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту. Қыз­мет­тік ит­тер­ді иіс бой­ын­ша із­де­сті­ру­де пай­да­ла­ну­ды құ­жат­тан­ды­ру.
Қыз­мет­тік ит­тер­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі бас­қа­ру амал­да­ры және қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы. Иіс бой­ын­ша заттар­ды, адам­дар­ды із­де­сті­ру­де қыз­мет­тік ит­тер­ді пай­да­ла­ну әді­сте­ме­сі және так­ти­ка­сы. Заттар­ды, адам­дар­ды иіс бой­ын­ша із­де­сті­ру­ге ауа райы жағ­дай­ла­ры­ның әсе­рін есеп­ке алу. Қа­бу­дан за­рдап шек­кен ит­тер мен адам­дар­ға ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту тә­сіл­де­рі.
4
2-3) Есірт­кі затта­рын із­деу
Оқи­ға ор­нын қа­ра­уда және ит­тер­ді пай­да­ла­ну так­ти­ка­сын таң­да­уда­ғы дер­бес­тік. Қыз­мет­тік мін­дет­тер­ді же­дел орын­дау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Есірт­кі затта­рын із­деу жұ­мысы уа­қы­тын­да қыз­мет­тік ит­ті бас­қа­ру. Із­деу уа­қы­тын­да әді­сте­ме­лік ұсы­ным­дар мен так­ти­ка­лық амал­дар­ды қол­да­ну. Есірт­кі затта­рын із­де­уде қыз­мет­тік ит­тер­ді пай­да­ла­ну­ды құ­жат­тан­ды­ру.
Қыз­мет­тік ит­тер­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі бас­қа­ру амал­да­ры және қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы. Қыз­мет­тік ит­тер із­де­у­ге ба­ғыт­тал­ған есірт­кі затта­ры­ның ерекше­лік бел­гі­ле­рі мен қа­си­ет­те­рі.
4
2-4) Жа­ры­л­ғыш заттар­ды, қа­ру­ды, оқ-дә­рі­лер­ді із­деу
Оқи­ға ор­нын қа­ра­уда­ғы дер­бес­тік. Өз қа­уіп­сіз­ді­гі және ит­тің қа­уіп­сіз­ді­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Жа­ры­л­ғыш заттар­ды, қа­ру­ды, оқ-дә­рі­лер­ді із­деу уа­қы­тын­да қыз­мет­тік ит­ті бас­қа­ру. Із­деу әді­сте­ме­сін және жа­ры­л­ғыш заттар­ды, қа­ру­ды, оқ-дә­рі­лер­ді та­бу­ға үй­ре­ті­л­ген ит­тер­ді пай­да­ла­ну­дың так­ти­ка­лық амал­да­рын қол­да­ну. Жа­ры­л­ғыш заттар­ды, қа­ру­ды, оқ-дә­рі­лер­ді із­деу бой­ын­ша қыз­мет­тік ит­тер­ді қол­да­ну­ды құ­жат­тан­ды­ру.
Іс-әре­кет­тер қа­ғи­да­ты, қыз­мет­тік ит­тер із­де­у­ге ба­ғыт­тал­ған жа­ры­л­ғыш заттар­дың ерекше­лік бел­гі­ле­рі мен қа­си­ет­те­рі. Қа­бу­дан за­рдап шек­кен ит­тер мен адам­дар­ға ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту тә­сіл­де­рі.
4
2-5) Одо­ро­ло­ги­я­лық зерт­те­улер­ге қа­ты­су
Одо­ро­ло­ги­я­лық зерт­те­улер­ді жүр­гі­зу ке­зін­де ит­тер­ді пай­да­ла­ну­да­ғы дер­бес­тік. Қыз­мет­тік ит­тер­ді биоде­тек­тор­лар ре­т­ін­де пай­да­ла­ну­дың нәти­же­ле­рі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік. Ит­тер­ді жұ­мыс қал­пын­да ұста­уда­ғы күр­де­лі­лік.
Одо­ро­ло­ги­я­лық зерт­те­улер жүр­гі­зу уа­қы­тын­да қыз­мет­тік ит­тер­ді пай­да­ла­ну және бас­қа­ру. Қыз­мет­тік ит­тер­дің жұ­мысын құ­жат­тан­ды­ру.
Иіс із­де­рін та­бу, бе­кі­ту, алу әді­сте­рі мен тә­сіл­де­рі. Одо­ро­ло­ги­я­лық зерт­те­удер­ді ұй­ым­да­сты­ру. Одо­ро­ло­ги­я­лық зерт­те­улер­ге қа­ты­су үшін қыз­мет­тік ит­тер­дің үй­ре­ті­лу­іне та­лап­тар.
4
2-6) Ай­да­уыл­дау
Қыз­мет­тік ит­ті бас­қа­ру­да­ғы дер­бес­тік. Ит­тің дене бі­ті­мі­нің жай-күйі, оның дай­ынды­ғы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік. Жо­ға­ры бел­гі­сіз­дік жағ­дай­ла­рын­да – құқық бұ­зу­шы­лар­ды, қыл­мыс­кер­лер­ді ұстау және бас­қа кез­дер­де қыз­мет­тік ит­ті пай­да­ла­ну­да­ғы күр­де­лі­лік.
Ай­да­уыл­дау уа­қы­тын­да қыз­мет­тік ит­тер­ді бас­қа­ру. Қаш­қан, бел­сен­ді қар­сы­лық көр­сет­кен, ша­буыл жа­са­ған адам­дар­ды ұстау ке­зін­де қыз­мет­тік ит­тер­ді пай­да­ла­ну. Бар­лық оқи­ға­лар­ды құ­жат­тан­ды­ру. Қа­бу­дан за­рдап шек­кен ит­тер мен адам­дар­ға ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту.
Қыз­мет­тік ит­тер­ді бас­қа­ру әді­сте­рі. Қор­ғау-қа­ра­уыл­дық қыз­мет­ті өт­ке­ру ке­зін­де ит­тер­ді пай­да­ла­ну амал­да­ры. Ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту тә­сіл­де­рі.
4
2-7) Пат­руль­деу
Қо­ғам­дық тәр­тіп­ті сақ­тау уа­қы­тын­да қыз­мет­тік ит­тер­ді пай­да­ла­ну­да­ғы дер­бес­тік. Құқық бұ­зу­шы­лық­тар­дың, қыл­мыстар­дың жо­лын ке­су уа­қы­тын­да қыз­мет­тік ит­тер­ді пай­да­ла­ну ке­зін­де аза­мат­тар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік. Пат­руль­деу уа­қы­тын­да қыз­мет­тік ит­тер­ді жұ­мыс қал­пын­да, пси­хи­ка­лық және дене бел­сен­ді­лі­гін­де ұста­удың күр­де­лі­лі­гі.
Пат­руль­деу уа­қы­тын­да қыз­мет­тік ит­тер­ді бас­қа­ру. Қо­ғам­дық тәр­тіп­ті бұ­зу­шы­лар­ды ұстау ке­зін­де қыз­мет­тік ит­тер­ді пай­да­ла­ну. Бар­лық оқи­ға­лар­ды құ­жат­тан­ды­ру. Қа­бу­дан за­рдап шек­кен ит­тер мен адам­дар­ға ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту.
Қыз­мет­тік ит­тер­мен жұ­мыс ке­зін­де бас­қа­ру амал­да­ры мен қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы. Қор­ғау-қа­ра­уыл­дық қыз­мет өт­ке­ру ке­зін­де ит­тер­ді пай­да­ла­ну амал­да­ры. Ар­найы құ­рал­дар­ды қол­да­ну­ды ре­гла­мент­тей­тін нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер. Ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту тә­сіл­де­рі.
4
3. Қыз­мет­тік итер­ді ұстау және кү­ті­мі бой­ын­ша қыз­мет­тік жұ­мысты, қо­ғам­дық тәр­тіп­ті сақ­та­уда олар­ды пай­да­ла­ну­дың ти­ім­ді­лі­гін тал­дау
3-1) Ит­тер­ді қыз­мет­тік мақ­сат­тар­да пай­да­ла­ну­дың ти­ім­ді­лі­гі мен нәти­же­лі­лі­гін тал­дау
Қыз­мет­тік ит­тер­ді ұстау және қо­ғам­дық тәр­тіп­ті сақ­та­уда пай­да­ла­ну жө­нін­де­гі қыз­мет­тік жұ­мыстың нәти­же­ле­рін дер­бес тал­дау. Қыз­мет­тік ит­тер­ді пай­да­ла­ну­дың ти­ім­ді­лі­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ит­тер­ді күн­де­лік­ті үй­ре­ту­ді, жат­тық­ты­ру­ды күн сай­ын есеп­ке алу, қо­ғам­дық тәр­тіп­ті сақ­та­удың шы­найы жағ­дай­ла­рын­да олар­ды пай­да­ла­ну бой­ын­ша құ­жат­та­ма­ны ре­сім­деу. Ит­тер­дің дене жай-күйі, жат­тық­ты­ры­луын ба­ға­лау. Ит­тер­ді үй­ре­ту­де­гі (жат­тық­ты­ру­да­ғы), қо­ғам­дық тәр­тіп­ті сақ­та­уда пай­да­ла­ну­да­ғы қа­те­лік­тер­ді, ол­қы­лық­тар­ды ай­қын­дау және тү­зе­ту.
Қыз­мет­тік жұ­мыстың құ­жат­та­ма­сын жүр­гі­зу жө­нін­де­гі қа­ғи­да­лар мен нұс­қа­улық­тар. Қыз­мет­тік ит­тер­ді ұстау және кү­ті­мі жө­нін­де­гі қыз­мет­тік жұ­мысты жүй­е­лі тал­дау. Қыз­мет­тік ит­тер­ді құқық қор­ғау қыз­ме­т­ін­де пай­да­ла­ну­дың әді­сте­ме­сі мен так­ти­ка­сы.
4
3-2) Өзін­дік қыз­мет­ті (ин­спек­тор-ки­но­лог­тың) тал­дау және тү­зе­ту
Қыз­мет­тік ит­тер­ді ұстау және құқық қор­ғау қыз­ме­т­ін­де пай­да­ла­ну жө­нін­де­гі өзін­дік іс-әре­кет­тер­ге дер­бес тал­дау жүр­гі­зу. Өзі­нің кә­сі­би ше­бер­лі­гін, өзін­дік бі­лі­мін арт­ты­ру үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Өзін­дік іс-әре­кет­тер­ді тал­дау, ба­ға­лау. Өз қыз­ме­т­ін­де­гі қиын­дық­тар­ды ай­қын­дау. Қиын­дық­тар­ды же­ңу­дің тә­сіл­де­рін әзір­леу.
Жүй­е­лік тал­да­удың әді­сте­рі. Өзін-өзі ұй­ым­да­сты­ру, өзін-өзі ба­қы­лау, өзін­дік бі­лім алу, өзін-өзі же­тіл­ді­ру әді­сте­рі.
4

2 «Әкімшілік полицияның тіркеу-емтихан қызметінің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі» кәсіптік стандарты

Қазақстан Республикасы
ішкі істер органдарының
кәсіптік стандарттарына
2-қосымша
«Әкімшілік полицияның тіркеу-емтихан қызметінің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі» кәсіптік стандарты

1 1. Жалпы ережелер

1

1. «Әкімшілік полицияның тіркеу-емтихан қызметінің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі» кәсіптік стандарты (бұдан әрі – КС) «Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша қызмет» кәсіптік қызмет саласындағы біліктілік деңгейін, құзыретін, мазмұнын, сапасы және еңбек шарттары талаптарын анықтайды және мыналарға арналған:

1 1) еңбек саласымен және кәсіби білім беру саласының өзара іс-қимыл жасасуын реттеуге;

2 2) дайындау, біліктілікті арттыру және кәсіби қайта дайындау бағдарламаларын әзірлеу үшін талаптар регламенттеуге;

3 3) персоналды аттестаттау және сертификаттау кезінде қызметкерлердің құзыретін бағалау үшін талаптар регламенттеуге арналған.

2 2. КС-нің негізгі пайдаланушылары:

1 1) білім беру ұйымдарының түлектері, қызметкерлер;

2 2) ұйымдардың басшылары мен қызметкерлері, ұйымдардың персоналын басқару бөліністерінің басшылары мен мамандары;

3 3) білім беру бағдарламаларын әзірлейтін мамандар;

4 4) мамандардың кәсіби даярлығын бағалау және біліктілігінің сәйкестігін растау саласындағы мамандар болып табылады.

3 3. КС негізінде біліктілік мінездемелер, лауазымдық нұсқаулықтар, кәсіптік сипаттамалар, үлгі оқу бағдарламалары, үлгі оқу жоспарлары, ұйымдардың корпоративтік стандарттары әзірленеді.

4 4. Осы КС-да мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

1 1) біліктілік – еңбек қызметінің белгілі бір түрінің шеңберінде нақты функцияларды сапалы орындауға қызметкердің әзірлігі;

2 2) біліктілік деңгейі – қызметкердің құзыретіне еңбек әрекеттерінің күрделілігі, стандартты еместігі, жауапкершілік және өзіндік параметрлері бойынша дифференциялантын талаптардың жиынтығы;

3 3) еңбек заты – еңбектің белгілі бір құралдарының көмегімен өнім жасау мақсатында қызметкердің іс-әрекеттері бағытталған зат;

4 4) еңбек құралдары – еңбек затын бастапқы жағдайдан өнімге қайта өзгерту үшін қызметкердің пайдаланатын құралдары;

5 5) еңбек қызметінің түрі – еңбек функцияларының біртұтас жиынтығынан және оларды орындау үшін қажетті құзыреттерден құралған кәсіптік қызмет саласының құрамдас бөлігі;

6 6) еңбек функциясы – еңбек процесінің бір немесе бірнеше міндеттерін шешуге бағытталған өзара байланысты іс-әрекеттердің жиынтығы;

7 7) кәсіптік қызметтің саласы – ортақ интеграциялық негізі бар және оларды орындау үшін еңбек функциялары мен құзыреттердің ұқсас жиынтығын көздейтін саланың еңбек қызметі түрлерінің жиынтығы (ұқсастық немесе жақын белгілеу, нысандар, технологиялар, оның ішінде оларды орындау үшін еңбек құралы);

8 8) кәсіптік стандарттың бірлігі – еңбек қызметінің осы түрі үшін тұтас, аяқталған, оған қатысты автономдық және мәнді болып табылатын нақты еңбек функциясының өрістетілген сипаттамасын қамтитын кәсіптік стандарттың құрылымдық элементі;

9 9) мамандық – арнайы дайындықтың, жұмыс тәжірибесінің нәтижесінде алынған арнайы теориялық білімдер мен практикалық дағдылардың кешенін білуді талап ететін еңбек қызметінің түрі;

10 10) құзырет – еңбек қызметінде білімдерді, шеберлікті және тәжірибені қолдану қабілеті;

11 11) лауазым – ұйымның ұйымдастырушылық-әкімшілік иерархиясы жүйесіндегі функционалдық орын;

12 12) міндет – еңбектің нақты заттары мен құралдарын пайдалана отырып, еңбек функциясын іске асырумен және нәтижеге қол жеткізумен байланысты іс-әрекеттердің жиынтығы;

13 13) сала – олар үшін шығарылатын өнімнің, өндіріс технологиясының, негізгі қорлардың және жұмыс істеушілердің кәсіптік дағдыларының ортақтығы тән ұйымдардың жиынтығы;

14 14) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

15 15) ұлттық біліктілік шеңбері – еңбек нарығында танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

16 16) функционалдық карта– кәсіптік қызметтің қандай да бір саласының шеңберінде қызметтің белгілі бір түрінің қызметкері орындайтын еңбек функциялары мен міндеттердің құрылымдық сипаттамасы;

17

17) көлік құралдарының жекелеген түрлерін мемлекеттік тіркеу – көлік құралдарының жол жүрісіне қатысуына рұқсат етілгенін растайтын тиісті құжаттарды бере отырып, көлік құралдарын есепке қою, шығару, мемлекеттік нөмірлік тіркеу белгілерін беру жөніндегі Қазақстан Республикасының ішкі істер органдары бөліністерінің қызметі;

18 18) мемлекеттік нөмірлік тіркеу белгісі – уәкілетті органның деректер базасында тіркелген және тіркеу құжатында көрсетілген көлік құралында орнатылған реттік сәйкестендіру нөмірі;

19 19) агрегат – көлік құралының қозғалтқышы немесе шанағы.

5 5. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар пайдаланылады:

ҰБШ – Ұлттық біліктілік шеңбер;
СБШ – Салалық біліктілік шеңбер;
БТБА – Жұмыс және жұмыскерлер кәсібінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтама;
МКЖ – ҚР МЖ 01-2005 Қазақстан Республикасындағы Мемлекеттік кәсіптер жіктеуіші;
МКЖ – ҚР МЖ 03-2007 Экономикалық қызметі түрлерінің жалпы жіктеуіші;
М – міндет;
Ф – функция;
КҚ – көлік құралы;
МНТБ – мемлекеттік нөмірлік тіркеу белгісі;
КҚТК – көлік құралын тіркеу куәлігі.

2 2. Кәсіптік стандарт паспорты

6 6. Экономикалық қызметтің түрі (кәсіптік қызметтің саласы): 84.24 Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызмет. Кәсіптік қызметтің кіші саласы: әкімшілік полицияның тіркеу-емтихан қызметінің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі.

7 7. Кәсіптік қызметтің кіші саласының негізгі мақсаты: көлік құралдарын мемлекеттік тіркеу, есепке алу және көлік құралдарын басқару құқығына куәліктер беру жөніндегі жұмыстарды белгіленген мерзімдерде сапалы орындауды қамтамасыз ету.

8 8. Еңбек қызметінің түрлері, мамандықтар, біліктілік деңгейлері осы КС-ға 1-қосымшада көрсетілген.

9 9. КС талаптары осы саланың мына манандығына жатады: Тіркеу-емтихан қызметінің инспекторы.

3 3. Еңбек қызметі (мамандықтар) түрлерінің карточкасы

1 1-параграф. Тіркеу-емтихан қызметінің инспекторы

10 10. Мамандықтар атауы: Тіркеу-емтихан қызметінің инспекторы.

11 11. СБШ бойынша біліктілік деңгейі: 4.

12 12. Лауазымдардың ықтимал атаулары: тіркеу-емтихан қызметінің инспекторы (мемлекеттік қызметшілер болып табылмайтын еңбек шарты бойынша қызметшілер).

13 13. Орындайтын қызметтің жинақталған сипаттамасы: емтихандарды ұйымдастыру және өткізу (теориялық, практикалық компоненттер), жүргізуші куәліктерін беру, көлік құралдарын есепке қою және есептен шығару, тіркеу-емтихан қызметін талдау және жетілдіру.

14 14. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 1-кестесінде көрсетілген.

15 15. Тіркеу-емтихан қызметінің инспекторының еңбек жағдайларына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне талаптар осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 2-кестесінде келтірілген.

16 16. Кәсіптік стандарттың бірліктер тізбесі осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 3-кестесінде көрсетілген.

17 17. Кәсіптік стандарттың бірліктерін сипаттайтын (функциялық карта), тіркеу-емтихан қызметінің инспекторы орындайтын еңбек әрекеттері, құзыретіне, шеберлігіне, дағдыларына талаптар және біліктілік деңгейі осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 4-кестесінде келтірілген.

4 4. Осы кәсіптік стандарттың негізінде берілетін сертификаттардың түрлері

18 18. Осы КС негізінде ұйымдармен сәйкес кәсіби даярлығын бағалау саласында және мамандардың біліктілікке сәйкестігін растайтын сертификаттар беріледі.

19 19. Осы КС негізінде берілетін сертификаттар түрлері КС бірлігі тізбесіне сәйкес анықталады, сертификат алу үшін оларды меңгеру қажет, осы КС-ға 2-қосымшаның 3-кестесінде келтірілген.

5 5. КС-ны әзірлеушілер, келісу парағы, сараптама және тіркеу

20 20. КС-ны әзірлеуші Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі болып табылады.

21 Келісу парағы

21. КС келісу парағы осы КС кестесінде көрсетілген.
Кесте
Келісу парағы
Ұй­ым­ның ата­уы
Ке­лі­су кү­ні
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стр­лі­гі

22 22. Осы КС ___________________________________________ тіркелді

тіркеу № ________________________ болып кәсіптік стандарттардың тізілімдемесіне КС енгізілді.
Хат (хаттама) № ___________ Күні ____________________________________

2.1 Еңбек қызметінің түрлері, мамандықтар, біліктілік деңгейлері

«Әкімшілік полицияның тіркеу-емтихан
қызметінің қоғамдық тәртіпті және
қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету
жөніндегі қызметі» кәсіптік стандартына
1-қосымша
Еңбек қызметінің түрлері, мамандықтар, біліктілік деңгейлері

р/с
Ең­бек қыз­ме­ті тү­рі­нің ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы­ның үр­ді­сін ес­ке­ре оты­рып, ма­ман­дық­тың ата­уы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 01-2005 кә­сіп­тер жік­те­уі­шіне сәй­кес ма­ман­дық­тың ата­уы
СБШ бі­лік­ті-лік дең­гейі
1.
Ем­ти­хан өт­кі­зу, кө­лік құ­рал­да­рын бас­қа­ру құқы­ғы­на ку­ә­лік­тер ре­сім­деу және бе­ру, кө­лік құ­рал­да­рын тір­кеу
Тір­кеу-ем­ти­хан қыз­ме­ті­нің ин­спек­то­ры
3152 Жол ин­спек­то­ры 3152 Қа­уіп­сіз­дік, кө­лік құ­рал­да­ры­ның са­па­сы жө­нін­де­гі ин­спек­тор
4

2.2 1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс

«Әкімшілік полицияның тіркеу-емтихан
қызметінің қоғамдық тәртіпті және
қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету
жөніндегі қызметі» кәсіптік стандартына
2-қосымша
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (ҚР МЖ 01-2005)
Ба­за­лық топ
3152 Қа­уіп­сіз­дік, са­па (кө­лік құ­рал­да­ры, өн­ді­рі­стік про­це­стер және өнім) жө­нін­де­гі ин­спек­тор
2-кесте. Еңбек жағдайларына, білімге және жұмыс тәжірибесіне талаптар
Ма­ман­дық бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Іш­кі іс­тер ор­ган­да­ры­ның құ­ры­лым­дық бө­лі­ні­сте­рі (мем­ле­кет­тік қыз­мет­ші­лер бо­лып та­был­май­тын ең­бек шар­ты бой­ын­ша қыз­мет­ші­лер)
Ең­бек­тің зи­ян және қа­уіп­ті жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат­тың ерекше жағ­дай­ла­ры
-
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім және оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
Тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік
-
3-кесте. Кәсіптік стандарт бірліктерінің (еңбек функцияларының) тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның (кә­сіп­тік стан­дарт бір­лі­гі­нің) ата­уы
1
Жұ­мыстар­ды жос­пар­лау, ақ­па­рат­тық, нор­ма­тив­тік қам­та­ма­сыз ету және жұ­мыс ор­нын тех­ни­ка­лық дай­ын­дау
2
Ем­ти­хандар­ды ұй­ым­да­сты­ру және өт­кі­зу (тео­ри­я­лық, прак­ти­ка­лық ком­по­нент­тер), жүр­гі­зу­ші ку­ә­лік­те­рін бе­ру
3
Кө­лік құ­рал­да­рын есеп­ке қою және есеп­тен шы­ға­ру
4
Тір­кеу-ем­ти­хан қыз­ме­тін тал­дау және же­тіл­ді­ру
4-кесте. Кәсіптік стандарт бірліктерінің сипаттамасы (функциялық карта)
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Мін­дет­тер (ең­бек әре­кет­те­рі)
Же­ке және кә­сіп­тік құ­зы­рет­тер
Ше­бер­лік және дағ­ды­лар
Бі­лім
СБШ дең­гейі
1. Да­яр­лық: Жұ­мыстар­ды жос­пар­лау, ақ­па­рат­тық, нор­ма­тив­тік қам­та­ма­сыз ету және жұ­мыс ор­нын тех­ни­ка­лық дай­ын­дау
1-1) Тір­кеу-ем­ти­хан қыз­ме­тін тех­ни­ка­лық қам­та­ма­сыз ету
Тір­кеу-ем­ти­хан іс-ша­ра­ла­рын іс­ке асы­ру үшін та­лап еті­ле­тін жаб­дық­тың, ма­те­ри­ал­дар­дың, қа­рау алаң­да­ры мен үй-жай­лар­дың кө­ле­мін, са­нын, тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­рын ай­қын­да­уда­ғы дер­бес­тік. Тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­дың ақа­у­сызды­ғы мен се­нім­ді жұ­мыс іс­те­уі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Түр­ле­рі бой­ын­ша тех­ни­ка­лық құ­рал­дар мен ма­те­ри­ал­дар­дың қа­жет­ті­лі­гін есеп­теу. Тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­дың жұ­мыс қа­бі­лет­ті­лі­гін және пай­да­ла­ны­ла­тын ма­те­ри­ал­дар­дың жа­рам­ды­лы­ғын ай­қын­дау. Ком­пью­тер­лік және ұй­ым­дық тех­ни­ка­мен жұ­мыс іс­теу дағ­ды­ла­рын бі­лу.
Тір­кеу-ем­ти­хан қыз­ме­ті жұ­мысы­ның мо­де­лі және негіз­гі про­це­сте­рі. Тех­ни­ка­лық құ­рал­дар мен ма­те­ри­ал­дар­дың түр­ле­рі мен негіз­гі си­патта­ма­ла­ры. КҚ же­ке­ле­ген түр­ле­рін мем­ле­кет­тік тір­кеу және есеп­ке алу­дың қа­ғи­да­ла­ры (ІІМ-нің 2010 жы­л­ғы 26 на­уры­зда­ғы № 90 бұй­ры­ғы). Ем­ти­хандар қа­был­дау және КҚ же­ке­ле­ген түр­ле­рін бас­қа­ру құқы­ғы­на ку­ә­лік­тер бе­ру қа­ғи­да­ла­ры (ІІМ-нің 2010 жы­л­ғы 26 на­уры­зда­ғы № 90 бұй­ры­ғы).
4
1-2) Тір­кеу-ем­ти­хан қыз­ме­тін ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету (ақ­па­рат­тық жүй­е­лер, де­ректер ба­за­ла­ры, тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды қа­рау жө­нін­де­гі са­рап­шы­лар ту­ра­лы ақ­па­рат)
Ақ­па­рат­тық жүй­е­лер мен де­ректер ба­за­ла­ры­на ену­ді ұй­ым­да­сты­ру­да­ғы, мәт­ін­дер­ді құ­ра­с­ты­ру және тір­кеу-ем­ти­хан іс-ша­ра­ла­ры­ның қа­ты­су­шы­ла­ры­на ха­бар­ла­уда­ғы дер­бес­тік. Қыз­мет­тік ақ­па­рат­ты пай­да­ла­ну ке­зін­де­гі құ­пи­я­лы­лық үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Мәт­ін­дер­ге тал­дау жа­сау және ре­сім­деу. Ком­пью­тер­лік бағ­дар­ла­ма­лар­мен, ақ­па­рат­тық жүй­е­лер­мен, де­ректер ба­за­ла­ры­мен және ұй­ым­дық тех­ни­ка­мен жұ­мыс дағ­ды­ла­рын бі­лу.
«ҚР АШМ тір­кей­тін КҚ қо­с­па­ған­да, ав­то­кө­лік құ­рал­да­рын тір­кеу, қай­та тір­кеу және мем­ле­кет­тік нө­мір­лік тір­кеу бел­гі­ле­рін бе­ру» мем­ле­кет­тік қыз­ме­ті­нің стан­дар­ты (ҚР Үкі­ме­ті­нің 2009 жы­л­ғы 26 қа­зан­да­ғы № 1672 қа­улы­сы). Тір­кеу-ем­ти­хан қыз­ме­т­ін­де пай­да­ла­ны­ла­тын құ­жат­тар­дың түр­ле­рі. Құ­жат­тар­ды, ем­ти­хан ма­те­ри­ал­да­рын тол­ты­ру­ға та­лап­тар. Ақ­па­рат­тық қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­ры.
4
1-3) Тір­кеу-ем­ти­хан қыз­ме­тін нор­ма­тив­тік қам­та­ма­сыз ету (жос­пар­лар­ды, жұ­мыс кесте­ле­рін әзір­леу)
Нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ды өзек­тен­ді­ру­де­гі, жос­пар­лар­ды, кесте­лер­ді әзір­ле­уде­гі және ре­сім­де­уде­гі дер­бес­тік. Пай­да­ла­ны­ла­тын нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­дың өзек­ті­лі­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ды өзек­тен­ді­ру. Жос­пар­лар­ды, кесте­лер­ді әзір­леу және ре­сім­деу.
Нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­дың тіз­бе­сі және маз­мұ­ны. Жос­пар­лар­ды, кесте­лер­ді, ақ­па­рат­тық ха­бар­ла­ма­лар­ды құ­ра­с­ты­ру­дың қа­ғи­да­ла­ры мен та­лап­та­ры.
4
2. Негіз­гі: Ем­ти­хандар­ды ұй­ым­да­сты­ру және өт­кі­зу (тео­ри­я­лық, прак­ти­ка­лық ком­по­нент­тер), жүр­гі­зу­ші ку­ә­лік­те­рін бе­ру
2-1) Жол жү­рі­сі ере­же­ле­рін қам­та­ма­сыз ету тұр­ғы­сы­нан ем­ти­хандар ұй­ым­да­сты­ру
Үміт­кер­лер­дің ше­бер­лі­гі мен бі­лім­де­рін ба­ға­ла­уда­ғы және олар­ды тір­ке­уде­гі дер­бес­тік. Үміт­кер­лер­дің ше­бер­лі­гі мен бі­лім­де­рін ба­ға­ла­удың объ­ек­тив­ті­лі­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ем­ти­хан ко­мис­си­я­сы­ның құ­ра­мын қа­лып­та­сты­ру, жүр­гі­зу­ші­лік­ке үміт­кер­лер­дің құ­жат­та­рын ба­ға­лау, Ем­ти­хан рә­сі­мі мен нәти­же­ле­рі бой­ын­ша құ­жат­та­ма­ны ре­сім­деу.
Жол жү­рі­сі ере­же­ле­рі, ем­ти­хан қа­был­дау әді­сте­ме­сі, ем­ти­хан нәти­же­ле­рін ре­сім­де­у­ге ар­нал­ған құ­жат­та­ма­ның түр­ле­рі мен тіз­бе­сі
4
2-2) Жүр­гі­зу­ші ку­ә­лік­те­рін дай­ын­да­уды және бе­ру­ді қам­та­ма­сыз ету
Жүр­гі­зу­ші ку­ә­лік­те­рін дай­ын­да­уды және бе­ру­ді қам­та­ма­сыз ету­де­гі дер­бес­тік. Жүр­гі­зу­ші ку­ә­лік­те­рін дұ­рыс ре­сім­деу және уақ­ты­лы бе­ру үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Жүр­гі­зу­ші ку­ә­лік­те­рін дай­ын­дау үшін құ­жат­тар ре­сім­деу. Дай­ын­дал­ған жүр­гі­зу­ші ку­ә­лік­те­рін­де­гі ақ­па­рат­тың дұ­ры­стығ­ын ба­ға­лау.
Жүр­гі­зу­ші ку­ә­лі­гін бе­ру­ге құ­жат­тар тіз­бе­сі.
4
2-3) Ем­ти­хан тап­сы­ра ал­ма­ған адам­дар­ға ұсы­ным­дар ре­сім­деу, кон­суль­та­ци­я­лау
Ем­ти­хан тап­сы­ра ал­ма­ған адам­дар­ды кон­суль­та­ци­я­ла­уда­ғы, олар үшін ұсы­ным­дар тол­ты­ру­да­ғы дер­бес­тік. Ем­ти­хан тап­сы­ру­шы­лар­дың ше­бер­лі­гі мен бі­лім­де­рін ба­ға­ла­удың ри­я­сызды­ғы, қо­сым­ша дай­ын­да­лу және ем­ти­ханды қай­та тап­сы­ру ту­ра­лы ха­бар­ла­удың то­лық­тығы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ұсы­ным­дар ре­сім­деу, ем­ти­хан тап­сы­ру­шы­лар­ды ақ­па­рат­тан­ды­ру
Қо­сым­ша дай­ын­дық шар­тта­ры, қай­та ем­ти­хан тап­сы­ру тәр­ті­бі
4
3. Негіз­гі: кө­лік құ­рал­да­рын есеп­ке қою және есеп­тен шы­ға­ру
3-1) Кө­лік құ­рал­да­рын қа­ра­уды, аг­ре­гат­тар­дың нө­мір­ле­рін бе­кі­ту­ді, сәй­кестен­ді­ру­ді ұй­ым­да­сты­ру
Кө­лік құ­ра­лын көз­бен қа­ра­уда­ғы және ти­іс­ті құ­жат­тар­ды тол­ты­ру­да­ғы дер­бес­тік. Кон­струк­ци­я­ның қа­уіп­сіз­ді­гі, аг­ре­гат нө­мір­ле­рі­нің тір­ке­ле­тін кө­лік құ­ра­лы­ның есеп­тік де­ректе­ріне сәй­кест­і­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Аг­ре­гат нө­мір­ле­рі­нің есеп­тік де­ректер­ге сәй­кест­і­гін ба­ға­лау. Жа­сы­ры­л­ған, жал­ған неме­се өзгер­ті­л­ген аг­ре­гат­тар­дың нө­мір­ле­рі мен нө­мір­лік бел­гі­лер­ді анық­тау.
Кон­струк­ци­я­лар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі және тү­сті-гра­фи­ка­лық сыз­ба­лар­ды, та­ну бел­гі­ле­рін, жа­зу­лар­ды, кө­лік құ­рал­да­ры­ның ар­найы жа­рық және ды­быст­ық сиг­нал­да­рын ор­на­ла­сты­ру та­лап­та­ры. аг­ре­гат­тар­дың нө­мір­ле­рі мен нө­мір­лік бел­гі­лер­дің түп­нұс­қа­лық кри­те­рий­ле­рі.
4
3-2) Кө­лік құ­рал­да­ры мен­шік ие­ле­рі­нің (же­ке, заң­ды тұ­лға­лар) құ­жат­та­рын қол­да бар бар­лық ба­за­лар бой­ын­ша тек­се­ру
Сұ­рау са­лу­лар­ды орын­да­уда­ғы, қыз­мет­тік де­ректер ба­за­ла­ры­на мә­лі­мет­тер ен­гі­зу­де­гі дер­бес­тік. Мә­лі­мет­тер­дің де­ректер ба­за­ла­ры­на сәй­кес ке­луі, ақ­па­рат­тық жүй­е­лер­дің мә­лі­мет­те­рін пай­да­ла­ну­да­ғы құ­пи­я­лы­лық, ақ­па­рат­тық қа­уіп­сіз­дік үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Бе­рі­л­ген рұқ­сат құқық­та­ры­ның ше­гін­де ақ­па­рат­тық жүй­е­лер­дің ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жұ­мыс ор­нын­да мә­лі­мет­тер­ді із­де­уді, сұ­рау са­лу­ды және ен­гі­зу­ді жү­зе­ге асы­ру. Ай­дап әке­ті­л­ген және ұр­лан­ған ав­то­кө­лік­ті уәкі­лет­ті ор­ган­ның де­ректер ба­за­сын­да және ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған ақ­па­рат­тық із­деу жүй­е­сі­нің кө­лік құ­рал­да­рын тір­кеу ту­ра­лы ку­ә­лік­тер ба­за­сын­да тек­се­ру.
Із­де­сті­ру­де­гі­лер­дің ті­зі­мін­де кө­лік құ­рал­да­ры мен ие­ле­рі­нің жоқ­тығы ту­ра­лы мем­ле­ке­та­ра­лық және рес­пуб­ли­ка­лық ба­за­ла­ры­на сұ­рау са­лу­лар­ды орын­дау қа­ғи­да­ла­ры. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның іш­кі іс­тер ор­ган­да­ры жол және ар­найы по­ли­ци­я­сы­ның бө­лі­ні­сте­рін­де МНТБ, жүр­гі­зу­ші ку­ә­лік­те­рін және КҚТК қа­был­дау, есеп­ке алу, сақ­тау және шы­ғы­стау ту­ра­лы нұс­қа­улық (ІІМ-нің 2010 жы­л­ғы 22 на­уры­зда­ғы № 78 бұй­ры­ғы)
4
3-3) Кө­лік құ­рал­да­рын тір­кеу ту­ра­лы ку­ә­лік­тер­ді (КҚТК) және мем­ле­кет­тік тір­кеу нө­мір­лік бел­гі­лер­ді (МТНБ) дай­ын­да­уды және бе­ру­ді қам­та­ма­сыз ету
Құ­жат­тар­ды, КҚТК, МТНБ дай­ын­да­у­ға, бе­ру­ге тап­сы­ры­сты ре­сім­де­уде­гі дер­бес­тік. Мә­лі­мет­тер­дің дұ­ры­стығы, КҚТК, МНТБ дай­ын­дау са­па­сы және уақ­ты­лы бе­ру үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
КҚТК, МТНБ дай­ын­дау үшін ақ­па­рат­тық жүй­е­де мә­лі­мет­тер ре­сім­деу. КҚТК, МТНБ дұ­ры­стығы мен дай­ын­дау са­па­сын ба­ға­лау.
Мә­лі­мет­тер­дің тол­ты­ры­луы­на, дай­ын­дал­ған КҚТК, МТНБ са­па­сы­на та­лап­тар. КҚТК, МТНБ тір­кеу, бе­ру қа­ғи­да­ла­ры.
4
4. Қо­ры­тын­ды: Тір­кеу-ем­ти­хан қыз­ме­тін тал­дау және же­тіл­ді­ру
4-1) Кө­лік құ­рал­да­рын есеп­ке қою, есеп­тен шы­ға­ру рә­сім­де­рін және ем­ти­хандар­дың ұй­ым­да­сты­ры­луын тал­дау
Кө­лік құ­рал­да­рын есеп­ке қою, есеп­тен шы­ға­ру рә­сім­де­рін­де­гі және ем­ти­хандар­ды ұй­ым­да­сты­ру­да­ғы қиын­шы­лық­тар­ды ба­ға­ла­уда­ғы, бе­кі­ту­де­гі дер­бес­тік. Қиын­дық­тар­ды уақ­ты­лы анық­тау және бе­кі­ту үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ав­то­кө­лік құ­рал­да­рын тір­ке­удің, қай­та тір­ке­удің және тір­кеу нө­мір­лік бел­гі­ле­рін бе­ру­дің шы­найы про­це­сте­рін мем­ле­кет­тік қыз­мет стан­дар­ты­на, кө­лік құ­рал­да­рын мем­ле­кет­тік тір­кеу және есеп­ке қою, ем­ти­хандар қа­был­дау және ку­ә­лік­тер бе­ру қа­ғи­да­ла­ры­на сәй­кест­і­гін ба­ға­лау. Қыз­мет­те­гі қиын­шы­лық­тар­ды ай­қын­дау және бе­кі­ту.
Мем­ле­кет­тік қыз­мет­тер­ді көр­се­ту жө­нін­де­гі стан­дарт­тар­дың, кө­лік құ­рал­да­рын тір­кеу және есеп­ке алу, ем­ти­хандар қа­был­дау және ку­ә­лік­тер бе­ру қа­ғи­да­ла­ры­ның маз­мұ­ны. Тір­кеу-ем­ти­хан қыз­ме­тін ұй­ым­да­сты­ру­да­ғы қиын­дық­тар­дың тип­тік түр­ле­рі.
4
4-2) Тір­кеу-ем­ти­хан қыз­ме­тін жақ­сар­ту бой­ын­ша ұсы­ным­дар әзір­леу
Ұсы­ны­стар мен ұсы­ным­дар әзір­ле­уде­гі дер­бес­тік. Ұсы­ны­стар мен ұсы­ным­дар­дың ти­ім­ді­лі­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Тір­кеу-ем­ти­хан қыз­ме­тін жақ­сар­ту бой­ын­ша ұсы­ны­стар мен ұсы­ным­дар­ды әзір­леу, ре­сім­деу, ке­лі­су
Тір­кеу-ем­ти­хан қыз­ме­ті­нің мо­де­лі мен негіз­гі про­це­сте­рі. Ұсы­ны­стар мен ұсы­ным­дар­ды әзір­ле­у­ге және ре­сім­де­у­ге та­лап­тар..
4

3 «Әкімшілік полицияның, мамандандырылған күзет қызметінің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі» кәсіптік стандарты

Қазақстан Республикасы
ішкі істер органдарының
кәсіптік стандарттарына
3-қосымша
«Әкімшілік полицияның, мамандандырылған күзет қызметінің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі» кәсіптік стандарты

1 1. Жалпы ережелер

1

1. «Әкімшілік полицияның, мамандандырылған күзет қызметінің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі» кәсіптік стандарты (бұдан әрі – КС) «Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша қызмет» кәсіптік қызмет саласындағы біліктілік деңгейін, құзыретін, мазмұнын, сапасы және еңбек шарттары талаптарын анықтайды және мыналарға арналған:

1 1) еңбек саласымен және кәсіби білім беру саласының өзара іс-қимыл жасасуын реттеуге;

2 2) дайындау, біліктілікті арттыру және кәсіби қайта дайындау бағдарламаларын әзірлеу үшін талаптар регламенттеуге;

3 3) персоналды аттестаттау және сертификаттау кезінде қызметкерлердің құзыретін бағалау үшін талаптар регламенттеуге арналған.

2 2. КС-нің негізгі пайдаланушылары:

1 1) білім беру ұйымдарының түлектері, қызметкерлер;

2 2) ұйымдардың басшылары мен қызметкерлері, ұйымдардың персоналын басқару бөліністерінің басшылары мен мамандары;

3 3) білім беру бағдарламаларын әзірлейтін мамандар;

4 4) мамандардың кәсіби даярлығын бағалау және біліктілігінің сәйкестігін растау саласындағы мамандар болып табылады.

3 3. КС негізінде біліктілік мінездемелер, лауазымдық нұсқаулықтар, кәсіптік сипаттамалар, үлгі оқу бағдарламалары, үлгі оқу жоспарлары, ұйымдардың корпоративтік стандарттары әзірленеді.

4 4. Осы КС-да мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

1 1) біліктілік – еңбек қызметінің белгілі бір түрінің шеңберінде нақты функцияларды сапалы орындауға қызметкердің әзірлігі;

2 2) біліктілік деңгейі – қызметкердің құзыретіне еңбек әрекеттерінің күрделілігі, стандартты еместігі, жауапкершілік және өзіндік параметрлері бойынша дифференциялантын талаптардың жиынтығы;

3 3) еңбек заты – еңбектің белгілі бір құралдарының көмегімен өнім жасау мақсатында қызметкердің іс-әрекеттері бағытталған зат;

4 4) еңбек құралдары – еңбек затын бастапқы жағдайдан өнімге қайта өзгерту үшін қызметкердің пайдаланатын құралдары;

5 5) еңбек қызметінің түрі – еңбек функцияларының біртұтас жиынтығынан және оларды орындау үшін қажетті құзыреттерден құралған кәсіптік қызмет саласының құрамдас бөлігі;

6 6) еңбек функциясы – еңбек процесінің бір немесе бірнеше міндеттерін шешуге бағытталған өзара байланысты іс-әрекеттердің жиынтығы;

7 7) кәсіптік қызметтің саласы – ортақ интеграциялық негізі бар және оларды орындау үшін еңбек функциялары мен құзыреттердің ұқсас жиынтығын көздейтін саланың еңбек қызметі түрлерінің жиынтығы (ұқсастық немесе жақын белгілеу, нысандар, технологиялар, оның ішінде оларды орындау үшін еңбек құралы);

8 8) кәсіптік стандарттың бірлігі – еңбек қызметінің осы түрі үшін тұтас, аяқталған, оған қатысты автономдық және мәнді болып табылатын нақты еңбек функциясының өрістетілген сипаттамасын қамтитын кәсіптік стандарттың құрылымдық элементі;

9 9) мамандық – арнайы дайындықтың, жұмыс тәжірибесінің нәтижесінде алынған арнайы теориялық білімдер мен практикалық дағдылардың кешенін білуді талап ететін еңбек қызметінің түрі;

10 10) құзырет – еңбек қызметінде білімдерді, шеберлікті және тәжірибені қолдану қабілеті;

11 11) лауазым – ұйымның ұйымдастырушылық-әкімшілік иерархиясы жүйесіндегі функционалдық орын;

12 12) міндет – еңбектің нақты заттары мен құралдарын пайдалана отырып, еңбек функциясын іске асырумен және нәтижеге қол жеткізумен байланысты іс-әрекеттердің жиынтығы;

13 13) сала – олар үшін шығарылатын өнімнің, өндіріс технологиясының, негізгі қорлардың және жұмыс істеушілердің кәсіптік дағдыларының ортақтығы тән ұйымдардың жиынтығы;

14 14) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

15 15) ұлттық біліктілік шеңбері – еңбек нарығында танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

16 16) функционалдық карта – кәсіптік қызметтің қандай да бір саласының шеңберінде қызметтің белгілі бір түрінің қызметкері орындайтын еңбек функциялары мен міндеттердің құрылымдық сипаттамасы.

5 5. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар пайдаланылады:

ҰБШ – Ұлттық біліктілік шеңбер;
СБШ – Салалық біліктілік шеңбер;
БТБА – Жұмыс және жұмыскерлер кәсібінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтама;
МКЖ – ҚР МЖ 01-2005 Қазақстан Республикасындағы Мемлекеттік кәсіптер жіктеуіші;
МКЖ – ҚР МЖ 03-2007 Экономикалық қызметі түрлерінің жалпы жіктеуіші;
М – міндет;
Ф – функция.

2 2. Кәсіптік стандарт паспорты

6 6. Экономикалық қызметтің түрі (кәсіптік қызметтің саласы): 84.24 Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызмет.Кәсіптік қызметтің кіші саласы: әкімшілік полицияның мамандандырылған күзет қызметінің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі.

7 7. Кәсіптік қызметтің кіші саласының негізгі мақсаты: қоғамдық тәртіпті сақтауды және мемлекеттік күзетуге жататын объектілерде қауіпсіздікті қамтамасыз ету.

8 8. Еңбек қызметінің түрлері, мамандықтар, біліктілік деңгейлері осы КС-ға 1-қосымшада көрсетілген.

9 Еңбек қызметі (мамандықтар) түрлерінің карточкалары

9. КС талаптары осы саланың мына манандығына жатады: мамандандырылған күзет қызметінің бөлімше командирі, мамандандырылған күзет қызметінің жасақ бастығы.
Еңбек қызметі (мамандықтар) түрлерінің карточкалары

1 1-параграф. «Мамандандырылған күзет қызметінің бөлімше командирі»

10 10. Мамандықтар атауы:Мамандандырылған күзет қызметінің бөлімше командирі.

11 11. СБШ бойынша біліктілік деңгейі: 5.

12 12. Лауазымдардың ықтимал атаулары: мамандандырылған күзет қызметінің бөлімше командирі (мемлекеттік қызметшілер болып табылмайтын еңбек шарты бойынша қызметшілер).

13 13. Орындайтын қызметтің жинақталған сипаттамасы: дайындықты ұйымдастыру және мемлекеттік маңызы бар объектілерді күзету.

14 14. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 1-кестесінде көрсетілген.

15 15. Мамандандырылған күзет қызметінің бөлімше командирінің еңбек жағдайларына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне талаптар осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 2-кестесінде келтірілген.

16 16. Кәсіптік стандарттың бірліктер тізбесі осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 3-кестесінде көрсетілген.

17 17. Кәсіптік стандарттың бірліктерін сипаттайтын (функциялық карта), мамандандырылған күзет қызметінің бөлімше командирі орындайтын еңбек әрекеттері, құзыретіне, шеберлігіне, дағдыларына талаптар және біліктілік деңгейі осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 4-кестесінде келтірілген.

2 2-параграф. «Мамандандырылған күзет қызметінің жасақ бастығы»

18 18. Мамандықтар атауы:Мамандандырылған күзет қызметінің жасақ бастығы.

19 19. СБШ бойынша біліктілік деңгейі: 6.

20 20. Лауазымдардың ықтимал атаулары: мамандандырылған күзет қызметінің жасақ командирі (мемлекеттік қызметшілер болып табылмайтын еңбек шарты бойынша қызметшілер).

21 21. Орындайтын қызметтің жинақталған сипаттамасы: мемлекеттік объектілердің қауіпсіздігі мен күзетін жоспарлау және ұйымдастыру, күзет қызметін талдау және жетілдіру бойынша ұсынымдар әзірлеу.

22 22. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс осы кәсіптік стандартқа 3-қосымшаның 1-кестесінде көрсетілген.

23 23. Мамандандырылған күзет қызметінің жасақ бастығының еңбек жағдайларына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне талаптар осы кәсіптік стандартқа 3-қосымшаның 2-кестесінде келтірілген.

24 24. Кәсіптік стандарттың бірліктер тізбесі осы кәсіптік стандартқа 3-қосымшаның 3-кестесінде көрсетілген.

25 25. Кәсіптік стандарттың бірліктерін сипаттайтын (функциялық карта), мамандандырылған күзет қызметінің жасақ командирі орындайтын еңбек әрекеттері, құзыретіне, шеберлігіне, дағдыларына талаптар және біліктілік деңгейі осы кәсіптік стандартқа 3-қосымшаның 4-кестесінде келтірілген.

4 4. Осы кәсіптік стандарттың негізінде берілетін сертификаттардың түрлері

26 26. Осы КС негізінде ұйымдармен сәйкес кәсіби даярлығын бағалау саласында және мамандардың біліктілікке сәйкестігін растайтын сертификаттар беріледі.

27 27. Осы КС негізінде берілетін сертификаттар түрлері КС бірлігі тізбесіне сәйкес анықталады, сертификат алу үшін оларды меңгеру қажет, осы КС-ға 2-қосымшаның 3-кестесінде және 3-қосымшаның 2-кестесінде келтірілген.

5 5. КС-ны әзірлеушілер, келісу парағы, сараптама және тіркеу

20 20. КС-ны әзірлеуші Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі болып табылады.

21 Келісу парағы

21. КС келісу парағы осы КС кестесінде көрсетілген.
Кесте
Келісу парағы
Ұй­ым­ның ата­уы
Ке­лі­су кү­ні
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стр­лі­гі

22 22. Осы КС ___________________________________________ тіркелді

тіркеу № ________________________ болып кәсіптік стандарттардың тізілімдемесіне КС енгізілді.
Хат (хаттама) № ___________ Күні ______________________________

3.1 Еңбек қызметінің түрлері, мамандықтар, біліктілік деңгейлері

«Әкімшілік полицияның, мамандандырылған
күзет қызметінің қоғамдық тәртіпті және
қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету
жөніндегі қызметі» кәсіптік стандартына
1-қосымша
Еңбек қызметінің түрлері, мамандықтар, біліктілік деңгейлері

р/с
Ең­бек қыз­ме­ті тү­рі­нің ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы­ның үр­ді­сін ес­ке­ре оты­рып, ма­ман­дық­тың ата­уы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 01-2005 кә­сіп­тер жік­те­уі­шіне сәй­кес ма­ман­дық­тың ата­уы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
1.
Қо­ғам­дық тәр­тіп­ті сақ­та­уды және мем­ле­кет­тік кү­зе­ту­ге жа­та­тын объ­ек­ті­лер­де қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету
Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған кү­зет қыз­ме­ті­нің бө­лім­ше ко­ман­ди­рі
1229 Жа­сақ ко­ман­ди­рі
1229 Взвод
5
2.
Қо­ғам­дық тәр­тіп­ті сақ­та­уды және мем­ле­кет­тік кү­зе­ту­ге жа­та­тын объ­ек­ті­лер­де қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету­ді ұй­ым­да­сты­ру
Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған кү­зет қыз­ме­ті­нің жа­сақ ко­ман­ди­рі
1229 Кү­зет (объ­ект, учас­ке) ба­стығы
1229 Ко­ман­да (ве­дом­ство­лық, әс­ке­ри­лен­ді­рі­л­ген) ба­стығы
1229 Қа­ра­уыл (әс­ке­ри­лен­ді­рі­л­ген кү­зет) ба­стығы
6

3.2 1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс

«Әкімшілік полицияның, мамандандырылған
күзет қызметінің қоғамдық тәртіпті және
қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету
жөніндегі қызметі» кәсіптік стандартына
2-қосымша
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (ҚР МЖ 01-2005)
Ба­за­лық топ
1229 Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған (өн­ді­рі­стік-пай­да­ла­ну) бө­лі­ні­стер­дің (қыз­мет) бас­шы­ла­ры, бас­қа топ­тар­ға кір­ме­ген­дер
2-кесте. Еңбек жағдайларына, білімге және жұмыс тәжірибесіне талаптар
Ма­ман­дық бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Іш­кі іс­тер ор­ган­да­ры­ның құ­ры­лым­дық бө­лі­ні­сте­рі (мем­ле­кет­тік қыз­мет­ші­лер бо­лып та­был­май­тын ең­бек шар­ты бой­ын­ша қыз­мет­ші­лер)
Ең­бек­тің зи­ян және қа­уіп­ті жағ­дай­ла­ры
Адам­дар­дың құқық бұ­зу­шы­лық­та­ры­ның жо­лын ке­су ке­зін­де олар­дың ық­ти­мал дене және қа­ру­лы қар­сы­лық­та­ры
Жұ­мысқа рұқ­сат­тың ерекше жағ­дай­ла­ры
Сап­тық қыз­мет­ке жа­рам­ды­лық
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім және оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
5
Тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім
3 жыл
Жо­ға­ры кә­сіп­тік бі­лім
1 жыл
3-кесте. Кәсіптік стандарт бірліктерінің (еңбек функцияларының) тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның (кә­сіп­тік стан­дарт бір­лі­гі­нің) ата­уы
1
Мем­ле­кет­тік ма­ңы­зы бар объ­ек­ті­лер­ді кү­зе­ту­ге дай­ын­дау
2
Мем­ле­кет­тік ма­ңы­зы бар объ­ек­ті­лер­ді кү­зе­ту
3
Мем­ле­кет­тік ма­ңы­зы бар объ­ек­ті­лер­ді кү­зе­ту­ге бе­ру
4-кесте. Кәсіптік стандарт бірліктерінің сипаттамасы (функциялық карта)
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Мін­дет­тер (ең­бек әре­кет­те­рі)
Же­ке және кә­сіп­тік құ­зы­рет­тер
Ше­бер­лік және дағ­ды­лар
Бі­лім
СБШ дең­гейі
1. Да­яр­лық: мем­ле­кет­тік ма­ңы­зы бар объ­ек­ті­лер­ді кү­зе­ту­ге дай­ын­дау
1.1 Кү­зе­ті­ле­тін объ­ек­ті­лер­дің ерекше­лік­те­рін (тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­дер­ді, бас­қа­ру пульт­те­рі­нің, жа­ры­л­ғыш заттар­дың тұр­ған орын­да­рын) зер­де­леу, олар­ды пай­да­ла­ну­ды тү­сі­ну
Объ­ек­ті­лер­дің кар­та­ла­рын, жос­пар-сыз­ба­ла­рын өз бе­тін­ше зер­де­леу. Кү­зе­ті­ле­тін объ­ек­ті­лер­дің жос­пар-сыз­ба­ла­рын то­лық және дұ­рыс тү­сі­ну, пай­да­ла­ну үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Объ­ек­ті­лер­дің кар­та­ла­рын, жос­пар-сыз­ба­ла­рын оқып шы­ғу, пай­да­ла­ну
Кү­зе­ті­ле­тін объ­ек­те­лер­дің тип­те­рі, жік­те­луі. Жос­пар-сыз­ба­лар­да­ғы, кар­та­лар­да­ғы шар­тты бел­гі­лер. Өрт қа­уіп­ті, улай­тын және жа­ры­л­ғыш заттар­дың тип­те­рі мен түр­ле­рі.
5
1. 2 Кә­сі­би ше­бер­лік пен дағ­ды­лар­ды қо­сым­ша дай­ын­дау, жат­тық­ты­ру (дене шы­нық­ты­ру, ақ­па­рат­тық- тех­ни­ка­лық, жа­уын­гер­лік)
Объ­ек­ті­лер­ді кү­зе­ту­дің, қа­ру­дың, бай­ла­ныс құ­рал­да­ры­ның ма­те­ри­ал­дық бө­лі­гін зер­де­ле­уде өзін­дік да­яр­лық. Дене шы­нық­ты­ру да­яр­лы­ғы. Кә­сіп­тік да­яр­лық­тың нор­ма­тив­те­рін иге­ру үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Дене бі­ті­мін, пси­хо­ло­ги­я­лық тұ­рақ­ты­лық­ты ұстап тұ­ру. Қа­зір­гі за­ман­ғы бай­ла­ныс, сиг­на­ли­за­ция, бей­не­ба­қы­лау, мо­ни­то­ринг құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну­ды, ату дағ­ды­ла­рын иге­ру.
Дене шы­нық­ты­ру да­яр­лы­ғы бой­ын­ша жат­тығ­у­лар ке­ше­ні. Қа­зір­гі за­ман­ғы тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры. Қа­ру­дың так­ти­ка­лық-тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­ры.
5
1.3 Қа­ру­дың, эки­пи­ров­ка­ның, бей­не­ба­қы­лау, сиг­на­ли­за­ция, өрт сөн­ді­ру құ­рал­да­ры­ның әзір­лі­гін және жұ­мыс іс­теу қа­бі­ле­тін тек­се­ру
Бай­ла­ныс құ­рал­да­рын, қа­ру мен эки­пи­ров­ка­ны тек­се­ру­де­гі дер­бес­тік. Қа­ру­ды ұстау ке­зін­де сақ­та­луы мен қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Бай­ла­ныс құ­рал­да­ры­ның, қа­ру-жа­рақ­тың, бей­не­ба­қы­лау, сиг­на­ли­за­ция, өрт сөн­ді­ру құ­рал­да­ры­ның жұ­мыс іс­теу қа­бі­ле­тін ба­ға­лау
Қа­ру­ды, бай­ла­ныс құ­рал­да­рын ұстау қа­ғи­да­ла­ры. Өрт сөн­ді­ру құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
5
1.4 Объ­ек­ті­ні кү­зет­ке қа­был­дау
Қыз­мет­ті өт­ке­ру ке­зін­де жо­ға­ры­ла­ты­л­ған өзін-өзін ұй­ым­да­сты­ру, қыз­мет­ті адал өт­ке­ру үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Кү­зет­ке қа­был­да­на­тын объ­ек­ті­нің жай-күй­ін ба­қы­лау және ба­ға­лау
Объ­ек­ті­нің жос­пар-сыз­ба­сы, кар­та­сы, жо­ға­ры қа­уіп­ті­лік және жа­у­ап­кер­ші­лік эле­мент­те­рі мен орын­да­ры
5
2. Негіз­гі: Мем­ле­кет­тік ма­ңы­зы бар объ­ек­ті­лер­ді кү­зе­ту
2.1 Нор­ма­тив­тік та­лап­тар­ға сәй­кес объ­ек­ті­лер­дің жай-күй­ін және жұ­мыс іс­те­уін ба­қы­лау
Объ­ек­ті­нің ағым­да­ғы жай-күй­ін ба­ға­ла­уда­ғы дер­бес­тік. Объ­ек­ті­нің жұ­мыс іс­те­уін­де­гі ауыт­қу­лар­ды, бұ­зы­лу­лар­ды уақ­ты­лы та­бу үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Бе­рі­л­ген бағ­дар бой­ын­ша орын ауы­сты­ру. Кү­зе­ті­ле­тін объ­ек­ті­нің жай-күй­ін ба­қы­лау және ба­ға­лау
Объ­ек­ті­нің жұ­мыс іс­те­уін­де­гі ауыт­қу­лар мен бұ­зы­лу­лар­дың түр­ле­рі. Объ­ек­ті­ні кү­зе­ту, өт­кі­зу және объ­ек­ті­ші­лік ре­жим­дер жө­нін­де­гі бұй­рық­тар­дың, нұ­қа­улық­тар­дың, бас­шы­лық­тар­дың та­лап­та­ры.
5
2.2 Объ­ек­ті­лер жұ­мысы­ның тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­де­рі бұ­зы­луы­ның ал­дын алу және же­дел жо­лын ке­су бой­ын­ша ша­ра­лар қа­был­дау
Тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­дер­дің бұ­зы­луы мен ауыт­қу­ла­ры­ның бел­гі­ле­рін ай­қын­да­уда­ғы дер­бес­тік. Объ­ек­ті­лер жұ­мысы­ның тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­де­рі­нің бұ­зы­луын бол­дыр­мау бой­ын­ша уақ­ты­лы ша­ра­лар қа­был­дау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Бұ­зы­лу­лар ту­ра­лы же­дел ха­бар­лау. Бұ­зы­лу­лар­дың ал­дын алу және же­дел жо­лын ке­су құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну.
Тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­дер­дің бұ­зы­лу түр­ле­рі. Ха­бар­лау тә­сіл­де­рі. Бұ­зы­лу­лар­дың ал­дын алу және же­дел жо­лын ке­су құ­рал­да­ры­ның түр­ле­рі және мақ­са­ты.
5
2.3 Өрт шы­ғуы­ның ал­дын алу және же­дел жо­лын ке­су бой­ын­ша ша­ра­лар қа­был­дау
Өрт­ті сөн­ді­ру­дің же­дел ша­ра­ла­рын қа­был­да­уда­ғы дер­бес­тік. Өрт­ті сөн­ді­ру және объ­ек­ті­ге зи­ян кел­ті­ру­ді бол­дыр­мау ке­зін­де әре­кет­тер­дің же­дел­ді­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Бас­шы­ға, ор­та­лық бас­қа­ру пунк­тіне ха­бар­лау. Өрт сөн­ді­ру құ­рал­да­рын қол­да­ну және пай­да­ла­ну.
Же­дел ха­бар­лау, сиг­на­ли­за­ция тә­сіл­де­рі және құ­рал­да­ры. Өрт сөн­ді­ру құ­рал­да­ры­ның, өрт гид­рант­та­ры­ның ор­на­лас­қан орын­да­ры.
5
2.4 Дү­лей зі­л­за­ла­лар за­рдап­та­рын бол­дыр­мау бой­ын­ша ша­ра­лар қа­был­дау
За­рдап­тар­ды жо­ю­да­ғы дер­бес­тік. Зі­л­за­ла­лар­дың за­рдап­та­рын жою ке­зін­де іс-әре­кет­тер үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Бас­шы­ға, ор­та­лық бас­қа­ру пунк­тіне ха­бар­лау. Зі­л­за­ла­дан за­рдап шек­кен адам­дар­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту.
Эва­ку­а­ци­я­лау жос­па­ры. Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу жол­да­ры­ның, па­на­лар мен жа­сы­ры­ну орын­да­ры­ның ор­на­ла­суы. Ал­ғаш­қы кө­мек­ті көр­се­ту тә­сіл­де­рі.
5
2.5 Объ­ек­ті­ге санк­ци­я­лан­ба­ған ену­дің ал­дын алу және жо­лын ке­су бой­ын­ша ша­ра­лар қа­был­дау
Қыз­мет­ті өт­ке­ру ке­зін­де жо­ға­ры­ла­ты­л­ған өзін-өзі ба­қы­лау, өзін­дік тәр­тіп және өзін-өзі ұй­ым­да­сты­ру
Ор­та­лық бас­қа­ру пунк­тіне ха­бар­лау. Тәр­тіп бұ­зу­шы­лар­ды ұстау және за­лал­сыздан­ды­ру ке­зін­де ар­найы құ­рал­дар­ды, қа­ру­ды қол­да­ну.
Тәр­тіп бұ­зу­шы­лар­ды ұстау, бей­та­рап­тан­ды­ру әді­сте­рі, тә­сіл­де­рі мен амал­да­ры, ар­найы құ­рал­дар­ды, қа­ру­ды қол­да­ну тәр­ті­бі
5
3. Қо­ры­тын­ды: мем­ле­кет­тік ма­ңы­зы бар объ­ек­ті­лер­ді кү­зе­ту­ге тап­сы­ру
3.1 Жа­ңа­дан қыз­мет­ке тү­се­тін жа­сақ­ша­ға объ­ек­ті­нің кү­зе­тін тап­сы­ру
Объ­ек­ті­ні кү­зе­ту­ге тап­сы­ру ке­зін­де­гі дер­бес­тік. Кү­зе­ті­ле­тін объ­ект ту­ра­лы мә­лі­мет­тер­ді то­лық ха­бар­лау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Объ­ек­ті­нің жай-күйі ту­ра­лы ха­бар­лау
Кү­зе­ту­ге қа­был­дау және тап­сы­ру қа­ғи­да­ла­ры
5
3.2 Кү­зет іс-ша­ра­ла­рын тал­дау, бе­кет жур­на­лын тол­ты­ру
Кү­зе­ту, ке­зек­ші­лік про­це­сін және нәти­же­ле­рін ба­ға­ла­уда­ғы дер­бес­тік. Ұсы­ны­стар­ды, ұсы­ным­дар­ды ен­гі­зу, бе­кет жур­на­лын уақ­ты­лы тол­ты­ру үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Объ­ек­ті­лер­ді кү­зе­ту ке­зін­де тип­тік аху­ал­дар­ды тал­дау. Ке­зек­ші­лік­тің нәти­же­ле­рі ту­ра­лы мә­лі­мет­тер­ді ре­сім­деу.
Тал­дау тә­сіл­де­рі. Бе­кет жур­на­лын ре­сім­деу қа­ғи­да­ла­ры және оған та­лап­тар.
5

3.3 1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс

«Әкімшілік полицияның, мамандандырылған
күзет қызметінің қоғамдық тәртіпті және
қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету
жөніндегі қызметі» кәсіптік стандартына
3-қосымша
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (ҚР МЖ 01-2005)
Ба­за­лық топ
1229 Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған (өн­ді­рі­стік-пай­да­ла­ну) бө­лі­ні­стер­дің (қыз­мет) бас­шы­ла­ры, бас­қа топ­тар­ға кір­ме­ген­дер
2-кесте. Еңбек жағдайларына, білімге және жұмыс тәжірибесіне талаптар
Ма­ман­дық бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Іш­кі іс­тер ор­ган­да­ры­ның құ­ры­лым­дық бө­лі­ні­сте­рі (мем­ле­кет­тік қыз­мет­ші­лер бо­лып та­был­май­тын ең­бек шар­ты бой­ын­ша қыз­мет­ші­лер)
Ең­бек­тің зи­ян және қа­уіп­ті жағ­дай­ла­ры
Адам­дар­дың құқық бұ­зу­шы­лық­та­ры­ның жо­лын ке­су ке­зін­де олар­дың ық­ти­мал дене және қа­ру­лы қар­сы­лық­та­ры
Жұ­мысқа рұқ­сат­тың ерекше жағ­дай­ла­ры
Сап­тық қыз­мет­ке жа­рам­ды­лық
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім және оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
6
Жо­ға­ры кә­сіп­тік бі­лім
СБШ 5-дең­гей­ін­де 1 жыл
3-кесте. Кәсіптік стандарт бірліктерінің (еңбек функцияларының) тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның (кә­сіп­тік стан­дарт бір­лі­гі­нің) ата­уы
1
Мем­ле­кет­тік объ­ек­ті­лер­дің қа­уіп­сіз­ді­гі мен кү­зе­тін ұй­ым­да­сты­ру­ды тал­дау және жос­пар­лау
2
Мем­ле­кет­тік объ­ек­ті­лер­дің қа­уіп­сіз­ді­гі және кү­зе­тін ұй­ым­да­сты­ру
3
Кү­зет қыз­ме­тін же­тіл­ді­ру жө­нін­де­гі ұсы­ным­дар­ды тал­дау және әзір­леу
4-кесте. Кәсіптік стандарт бірліктерінің сипаттамасы (функциялық карта)
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Мін­дет­тер (ең­бек әре­кет­те­рі)
Же­ке және кә­сіп­тік құ­зы­рет­тер
Ше­бер­лік және дағ­ды­лар
Бі­лім
СБШ дең­гейі
1. Да­яр­лық: мем­ле­кет­тік объ­ек­ті­лер­дің қа­уіп­сіз­ді­гін және кү­зе­ту­ді ұй­ым­да­сты­ру­ды тал­дау және жос­пар­лау
1.1 Объ­ек­ті­ні зер­де­леу және объ­ек­ті­нің қа­уіп­сіз­ді­гі мен кү­зе­ті­нің жос­пар-сыз­ба­сын әзір­леу
Объ­ек­ті­нің си­патта­ма­ла­рын зер­де­ле­уде­гі және жос­пар-сыз­ба­ла­рын әзір­ле­уде­гі дер­бес­тік. Кү­зе­ті­ле­тін объ­ект пен аумақ­ты әзір­лен­ген жос­пар-сыз­ба­лар­дың то­лық қам­туы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Кү­зе­ті­ле­тін объ­ек­ті­нің және аумақ­тың си­патта­ма­ла­ры мен ауқы­мын зерт­теу. Ық­ти­мал қа­уіп­тер­ді бо­лжау. Жос­пар-сыз­ба­лар­ды, кар­та­лар­ды, ке­зек­ші­лік өт­ке­ру кесте­ле­рін әзір­леу және ре­сім­деу.
Мем­ле­кет­тік кү­зе­ту­ге жа­та­тын объ­ек­ті­лер­дің түр­ле­рі мен са­нат­та­ры. Жос­пар-сыз­ба­лар­ды, кар­та­лар­ды, кесте­лер­ді ре­сім­деу та­лап­та­ры мен қа­ғи­да­ла­ры. Объ­ек­ті­лер­дің қа­уіп­сіз­ді­гін қам­та­ма­сыз ету және кү­зе­ту дең­гей­ле­рі, дә­ре­же­сі, ай­мақ­та­ры.
6
1.2 Мем­ле­кет­тік объ­ек­ті­нің қа­уіп­сіз­ді­гі мен кү­зе­тін ма­те­ри­ал­дық-тех­ни­ка­лық қам­та­ма­сыз ету­ді ұй­ым­да­сты­ру
Ма­те­ри­ал­дық-тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ға қа­жет­ті­лік­ті ай­қын­да­уда­ғы дер­бес­тік. Уақ­ты­лы, то­лық және са­па­лы ма­те­ри­ал­дық-тех­ни­ка­лық қам­та­ма­сыз ету үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Құ­рал­дар­дың (ма­те­ри­ал­дық, тех­ни­ка­лық) жос­пар­лы шы­ғы­сын және ең­бек ре­сур­ста­ры­на қа­жет­ті­лік­ті ай­қын­дау.
Ма­те­ри­ал­дық-тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­мен жа­рақ­тау, ке­зек­ші бе­кет­тер, объ­ек­ті­лер бой­ын­ша ең­бек ре­сур­ста­рын бө­лу нор­ма­ла­ры.
5
1.3 Же­ке құ­рам­ды қа­лып­та­сты­ру үшін пер­со­нал­ды ірік­теу
Же­ке құ­рам­ға қа­жет­ті­лік­ті, үміт­кер­лер мен қыз­мет­кер­лер­дің кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лі­гін ай­қын­да­уда­ғы дер­бес­тік. Же­ке құ­рам­мен жа­рақ­тау және кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лік дең­гей­ін арт­ты­ру үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Үміт­кер­лер­дің, қыз­мет­кер­лер­дің кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лік дең­гей­ін, пси­хо­ло­ги­я­лық порт­рет­те­рін, ат­қа­ра­тын ла­у­а­зы­мы­ның та­лап еті­ле­тін функ­ци­я­ла­ры­на сәй­кест­і­гін ба­ға­лау. Үміт­кер­лер­дің пси­хо­ло­ги­я­лық порт­рет­те­рін ба­ға­лау.
Же­ке құ­рам­ның кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі­нің дең­гей­ле­рі және оған та­лап­тар. Кә­сі­би құ­зы­рет­те­рін, пси­хо­ло­ги­я­лық порт­рет­те­рін ба­ға­лау өл­шем­шар­тта­ры. Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның және кә­сі­би мін­дет­те­рі­нің түр­ле­рі.
5
1.4 Же­ке құ­рам­ды оқы­ту­ды және бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру­ды, шұ­ғыл қыз­мет­тер­мен өза­ра іс-қи­мыл­ды ұй­ым­да­сты­ру
Же­ке құ­рам­ды оқы­ту­ды ұй­ым­да­сты­ру­да­ғы және шұ­ғыл қыз­мет­тер­мен өза­ра іс-қи­мыл жа­са­су­да­ғы дер­бес­тік. Же­ке құ­рам­ды оқы­ту­дың ти­ім­ді­лі­гі және шұ­ғыл қыз­мет­тер­мен жол­ға қой­ы­л­ған өза­ра іс-қи­мыл үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Қыз­мет­кер­лер­ді оқы­ту, бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру жос­пар­ла­ры мен кесте­ле­рін әзір­леу. Оқы­ту, бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру про­це­сте­рін және нәти­же­ле­рін ба­қы­лау. Шұ­ғыл қыз­мет­тер­дің тіз­бе­сі және олар­мен бай­ла­ныс тә­сіл­де­рін ай­қын­дау.
Оқы­ту тех­но­ло­ги­я­ла­ры, қыз­мет­кер­лер­дің кә­сі­би құ­зы­ре­тін ба­ға­лау әді­сте­рі. Дене шы­нық­ты­ру, ақ­па­рат­тық-тех­ни­ка­лық және жа­уын­гер­лік да­яр­лық­тың түр­ле­рі мен тә­сіл­де­рі. Шұ­ғыл қыз­мет­тер­дің функ­ци­я­ла­ры.
6
2. Негіз­гі: Мем­ле­кет­тік объ­ек­ті­лер­дің қа­уіп­сіз­ді­гі мен кү­зе­тін ұй­ым­да­сты­ру
2.1 Же­ке құ­рам­ның әзір­лі­гін тек­се­ру, мін­дет­тер­ді қою, нұс­қа­ма
Әзір­лік­ті ба­ға­ла­уда­ғы және нұс­қа­ма жүр­гі­зу­де­гі дер­бес­тік. Же­ке құ­рам­ның жа­сақ­та­луы, мін­дет­тер­ді және нұс­қа­улық­тар­ды тү­сі­нуі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Же­ке құ­рам­ның объ­ек­ті­лер­ді кү­зе­ту­ге әзір­лік дең­гей­ін ба­ға­лау. Негіз­гі мін­дет­тер­ді қа­лып­та­сты­ру. Нұс­қа­ма ке­зін­де ауа райы мен бас­қа да жер­гі­лік­ті жағ­дай­лар­ды ес­ке­ру.
Же­ке құ­рам­ның әзір­лі­гі мен жа­рақ­та­луы­на та­лап­тар. Қыз­мет­ті өт­ке­ру та­лап­та­ры және қа­ғи­да­ла­ры.
5
2.2 Объ­ек­ті­лер­ді кү­зе­ту­ге кі­ріс­кен ин­спек­тор­лар­ды ба­қы­лау және өза­ра іс-қи­мы­лын үй­ле­сті­ру
Же­ке құ­рам­ның қыз­мет­тік жұ­мысын ба­қы­ла­уда­ғы дер­бес­тік. Же­ке құ­рам­ның өза­ра іс-қи­мы­лы­ның ти­ім­ді­лі­гі мен же­дел­ді­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ин­спек­тор­лар­дың әре­кет­те­рі мен өза­ра іс-қи­мы­лын ба­қы­лау, тү­зе­ту. Же­ке құ­рам­ның өза­ра іс-қи­мы­лы­ның мо­де­лін әзір­леу.
Штат­тық және штат­тық емес жағ­дай­лар­да ин­спек­тор­лар­дың өза­ра іс-қи­мы­лы­ның мо­дель­де­рі. Же­ке құ­рам­ның әре­кет­те­рі мен өза­ра іс-қи­мы­лын ба­қы­лау және үй­ле­сті­ру тә­сіл­де­рі.
6
2.3 Тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­дер­дің бұ­зы­луы­ның, өрт шы­ғуы­ның, объ­ек­ті­лер­ге санк­ци­я­лан­ба­ған ену­дің ал­дын алу және жо­лын ке­су бой­ын­ша ша­ра­лар ұй­ым­да­сты­ру
Объ­ек­ті­лер­дің жұ­мысын­да бұ­зы­лу­лар­дың ал­дын алу және жо­лын ке­су ша­ра­ла­рын әзір­ле­уде дер­бес­тік. Кү­зе­ті­ле­тін объ­ек­ті­лер­дің жұ­мысын­да бұ­зы­лу­лар­дың ал­дын алу және жо­лын ке­су бой­ын­ша ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Объ­ек­ті­лер­де құқық бұ­зу­шы­лық­тар­дың жо­лын ке­су бой­ын­ша ал­дын алу ша­ра­ла­рын әзір­леу.Оқу-жат­тығу іс-ша­ра­ла­рын өт­кі­зу.
Өрт қа­уіп­сіз­ді­гі қа­ғи­да­ла­ры, тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­дер­дің бұ­зы­лу түр­ле­рі, объ­ек­ті­лер­ге санк­ци­я­лан­ба­ған ену тә­сіл­де­рі. Ал­дын алу іс-ша­ра­ла­ры­ның түр­ле­рі мен мақ­са­ты.
6
2.4 Тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­дер­дің бұ­зы­лу, өрт шы­ғу, дү­лей зі­л­за­ла­лар, объ­ек­ті­лер­ге санк­ци­я­лан­ба­ған ену фак­ті­ле­ріне же­дел ден қою ша­ра­ла­рын қа­был­дау
Объ­ек­ті­лер жұ­мысы­ның бұ­зы­лу фак­ті­ле­рін жою бой­ын­ша ша­ра­лар қа­был­дау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік. Объ­ек­ті­лер­дің қа­лып­ты жұ­мыс іс­те­уі­нің бұ­зы­лу фак­ті­ле­рін жою бой­ын­ша қа­был­да­на­тын ша­ра­лар­да дер­бес­тік.
Объ­ек­ті­лер­де бұ­зы­лу­лар­дың сал­дар­ла­рын жою үшін әле­ует­ті, шұ­ғыл қыз­мет­тер­мен өза­ра іс-қи­мыл жа­са­су. Же­ке құ­рам­ның іс-әре­ке­тін ұй­ым­да­сты­ру және үй­ле­сті­ру.
Шұ­ғыл жағ­дай­лар­да нұс­қа­улық­тар­ға сәй­кес же­ке құ­рам­ның іс-әре­ке­ті­нің, өз іс-әре­кет­те­рі­нің тәр­ті­бі. Бұ­зы­лу­лар­дың түр­ле­рі және ти­іс­ті әле­ует­ті және шұ­ғыл қыз­мет­тер­мен бай­ла­ны­стар, бай­ла­ныс ар­на­ла­ры.
6
3. Қо­ры­тын­ды: Тал­дау және кү­зет қыз­ме­тін же­тіл­ді­ру бой­ын­ша ұсы­ным­дар әзір­леу
3.1 Мем­ле­кет­тік объ­ек­ті­лер­дің қа­уіп­сіз­ді­гі және кү­зе­ту жө­нін­де­гі бө­лі­ні­стер­дің қыз­ме­тін тал­дау, же­ке құ­рам­ның ең­бе­гін ын­та­лан­ды­ру (кө­тер­ме­леу, тәр­тіп­тік ық­пал ету ша­ра­ла­рын қа­был­дау).
Бө­лі­ні­стің қыз­ме­тін өз бе­тін­ше тал­дау. Бө­лі­ні­стің қыз­ме­т­ін­де­гі қиын­дық­тар­дың ба­сты се­беп­те­рі және пер­со­нал­дың мо­ти­ва­ци­я­сы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Объ­ек­ті­лер­ді кү­зе­ту ке­зін­де тип­тік және күт­пе­ген жағ­дай­лар­ға тал­дау жа­сау және ба­ға­лау.Қыз­мет­кер­лер­ді ын­та­лан­ды­ру­дың түр­ле­рін пай­да­ла­ну.
Тал­дау әді­сте­рі мен құ­рал­да­ры. Қиын­дық­тар­дың тип­те­рі, түр­ле­рі. Бө­лі­ні­стің қыз­ме­ті ту­ра­лы есеп. Пер­со­нал­ды ын­та­лан­ды­ру әді­сте­рі.
6
3.2 Объ­ек­ті­лер­ді кү­зе­ту­ді жақ­сар­ту, олар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі­нің дең­гей­ін арт­ты­ру, кү­зет­тің тех­ни­ка­лық құ­рал­да­рын же­тіл­ді­ру және олар­ды жұ­мыс жағ­дай­ын­да ұстап тұ­ру бой­ын­ша ұсы­ны­стар, ұсы­ным­дар мен жос­пар­лар әзір­леу
Ұсы­ны­стар­ды әзір­леу және ке­лі­су ке­зін­де дер­бес­тік, ба­ста­ма­шыл­дық және та­лап­шыл­дық. Объ­ек­ті­лер­дің қа­уіп­сіз­ді­гі дең­гей­ін арт­ты­ру және ұсы­ны­стар­ды, ұсы­ным­дар мен жос­пар­лар­ды іс­ке асы­ру ке­зін­де кү­зет қыз­ме­ті­нің ти­ім­ді­лі­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Кү­зе­ті­ле­тін объ­ек­ті­лер­дің қа­уіп­сіз­ді­гі дең­гей­ін арт­ты­ру, бө­лі­ні­стер­дің қыз­ме­тін же­тіл­ді­ру бой­ын­ша ұсы­ны­стар мен ұсы­ным­дар әзір­леу. Ұсы­ны­стар­ды кү­зе­ті­ле­тін объ­ек­ті­лер­дің бас­қа­ру­шы пер­со­на­лы­мен ке­лі­су.
Кү­зе­ті­ле­тін объ­ек­ті­лер­дің си­патта­ма­ла­ры мен функ­ци­я­лық мақ­са­ты.
Кү­зет қыз­ме­ті­нің қа­зір­гі за­ман­ғы тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
Кү­зет құ­рал­да­ры­на тех­ни­ка­лық та­лап­тар. Кү­зет объ­ек­ті­ле­рі тұр­ған аудан­да­ғы кри­ми­но­ген­дік аху­ал­дың жай-күйі.
6

4 «Көші-қон полициясының қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі» кәсіптік стандарты

Қазақстан Республикасы
ішкі істер органдарының
кәсіптік стандарттарына
4-қосымша
«Көші-қон полициясының қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі» кәсіптік стандарты

1 1. Жалпы ережелер

1

1. «Көші-қон полициясының қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі» кәсіптік стандарты (бұдан әрі – КС) «Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша қызмет» кәсіптік қызмет саласындағы біліктілік деңгейін, құзыретін, мазмұнын, сапасы және еңбек шарттары талаптарын анықтайды және мыналарға арналған:

1 1) еңбек саласымен және кәсіби білім беру саласының өзара іс-қимыл жасасуын реттеуге;

2 2) дайындау, біліктілікті арттыру және кәсіби қайта дайындау бағдарламаларын әзірлеу үшін талаптар регламенттеуге;

3 3) персоналды аттестаттау және сертификаттау кезінде қызметкерлердің құзыретін бағалау үшін талаптар регламенттеуге арналған.

2 2. КС-нің негізгі пайдаланушылары:

1 1) білім беру ұйымдарының түлектері, қызметкерлер;

2 2) ұйымдардың басшылары мен қызметкерлері, ұйымдардың персоналын басқару бөліністерінің басшылары мен мамандары;

3 3) білім беру бағдарламаларын әзірлейтін мамандар;

4 4) мамандардың кәсіби даярлығын бағалау және біліктілігінің сәйкестігін растау саласындағы мамандар болып табылады.

3 3. КС негізінде біліктілік мінездемелер, лауазымдық нұсқаулықтар, кәсіптік сипаттамалар, үлгі оқу бағдарламалары, үлгі оқу жоспарлары, ұйымдардың корпоративтік стандарттары әзірленеді.

4 4. Осы КС-да мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

1 1) біліктілік – еңбек қызметінің белгілі бір түрінің шеңберінде нақты функцияларды сапалы орындауға қызметкердің әзірлігі;

2 2) біліктілік деңгейі – қызметкердің құзыретіне еңбек әрекеттерінің күрделілігі, стандартты еместігі, жауапкершілік және өзіндік параметрлері бойынша дифференцияланатын талаптардың жиынтығы;

3 3) еңбек заты – еңбектің белгілі бір құралдарының көмегімен өнім жасау мақсатында қызметкердің іс-әрекеттері бағытталған зат;

4 4) еңбек құралдары – еңбек затын бастапқы жағдайдан өнімге қайта өзгерту үшін қызметкердің пайдаланатын құралдары;

5 5) еңбек қызметінің түрі – еңбек функцияларының біртұтас жиынтығынан және оларды орындау үшін қажетті құзыреттерден құралған кәсіптік қызмет саласының құрамдас бөлігі;

6 6) еңбек функциясы – еңбек процесінің бір немесе бірнеше міндеттерін шешуге бағытталған өзара байланысты іс-әрекеттердің жиынтығы;

7 7) кәсіптік қызметтің саласы – ортақ интеграциялық негізі бар және оларды орындау үшін еңбек функциялары мен құзыреттердің ұқсас жиынтығын көздейтін саланың еңбек қызметі түрлерінің жиынтығы (ұқсастық немесе жақын белгілеу, нысандар, технологиялар, оның ішінде оларды орындау үшін еңбек құралы);

8 8) кәсіптік стандарттың бірлігі – еңбек қызметінің осы түрі үшін тұтас, аяқталған, оған қатысты автономдық және мәнді болып табылатын нақты еңбек функциясының өрістетілген сипаттамасын қамтитын кәсіптік стандарттың құрылымдық элементі;

9 9) мамандық – арнайы дайындықтың, жұмыс тәжірибесінің нәтижесінде алынған арнайы теориялық білімдер мен практикалық дағдылардың кешенін білуді талап ететін еңбек қызметінің түрі;

10 10) құзырет – еңбек қызметінде білімдерді, шеберлікті және тәжірибені қолдану қабілеті;

11 11) лауазым – ұйымның ұйымдастырушылық-әкімшілік иерархиясы жүйесіндегі функционалдық орын;

12 12) міндет – еңбектің нақты заттары мен құралдарын пайдалана отырып, еңбек функциясын іске асырумен және нәтижеге қол жеткізумен байланысты іс-әрекеттердің жиынтығы;

13 13) сала – олар үшін шығарылатын өнімнің, өндіріс технологиясының, негізгі қорлардың және жұмыс істеушілердің кәсіптік дағдыларының ортақтығы тән ұйымдардың жиынтығы;

14 14) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

15 15) ұлттық біліктілік шеңбері – еңбек нарығында танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

16 16) функционалдық карта– кәсіптік қызметтің қандай да бір саласының шеңберінде қызметтің белгілі бір түрінің қызметкері орындайтын еңбек функциялары мен міндеттердің құрылымдық сипаттамасы;

17 17) көші-қон полициясы – құзыреті шегінде халықтың көші-қоны саласында, сондай-ақ босқындар және азаматтық мәселелері жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын Ішкі істер министрлігінің құрылымдық бөлінісі.

5 5. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар пайдаланылады:

ҰБШ – Ұлттық біліктілік шеңбер;
СБШ – Салалық біліктілік шеңбер;
БТБА – Жұмыс және жұмыскерлер кәсібінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтама;
МКЖ – ҚР МЖ 01-2005 Қазақстан Республикасындағы Мемлекеттік кәсіптер жіктеуіші;
МКЖ – ҚР МЖ 03-2007 Экономикалық қызметі түрлерінің жалпы жіктеуіші;
М – міндет;
Ф – функция;
НҚА – нормативтік құқықтық акт.

2 2. Кәсіптік стандарт паспорты

6 6. Экономикалық қызметтің түрі (кәсіптік қызметтің саласы): 84.24 Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызмет. Кәсіптік қызметтің кіші саласы: көші-қон полициясының қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі.

7

7. Кәсіптік қызметтің кіші саласының негізгі мақсаты: Қазақстан Республикасы халқының көші-қонын қажетті жағдайлармен қамтамасыз ету, көші-қон саласындағы заң бұзушылықтарды болдырмау және жолын кесу жөніндегі іс-шаралардың тиімділігін арттыру, шетел азаматтарын тіркеу. Стандарттың талаптары көші-қон полициясы инспекторы мамандығына қатысты.

8 8. Еңбек қызметінің түрлері, мамандықтар, біліктілік деңгейлері осы КС-ға 1-қосымшада көрсетілген.

9 9. КС талаптары осы саланың мына манандығына жатады: Көші-қон полициясы инспекторы.

3 3. Еңбек қызметі (мамандықтар) түрлерінің карточкасы

1 1-параграф. Көші-қон полициясы инспекторы.

10 10. Мамандықтар атауы: Көші-қон полициясы инспекторы.

11 11. СБШ бойынша біліктілік деңгейі: 4.

12 12. Лауазымдардың ықтимал атаулары: көші-қон полициясы инспекторы (мемлекеттік қызметшілер болып табылмайтын еңбек шарты бойынша қызметшілер).

13

13. Орындайтын қызметтің жинақталған сипаттамасы: Қазақстан Республикасының халқын тіркеу және құжаттандыру, Қазақстан Республикасы азаматтарының Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге тұрақты тұруға шығуын ресімдеу, Қазақстан Республикасының азаматтығына қабылдауды және шығуды ресімдеу, заңсыз көші-қонның алдын алу және жолын кесу жөніндегі қызметті ұйымдастыру.

14 14. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 1-кестесінде көрсетілген.

15 15. Көші-қон полициясы инспекторының еңбек жағдайларына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне талаптар осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 2-кестесінде келтірілген.

16 16. Кәсіптік стандарттың бірліктер тізбесі осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 3-кестесінде көрсетілген.

17 17. Кәсіптік стандарттың бірліктерін сипаттайтын (функциялық карта), көші-қон полициясы инспекторы орындайтын еңбек әрекеттері, құзыретіне, шеберлігіне, дағдыларына талаптар және біліктілік деңгейі осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 4-кестесінде келтірілген.

4 4. Осы кәсіптік стандарттың негізінде берілетін сертификаттардың түрлері

18 18. Осы КС негізінде ұйымдармен сәйкес кәсіби даярлығын бағалау саласында және мамандардың біліктілікке сәйкестігін растайтын сертификаттар беріледі.

19 19. Осы КС негізінде берілетін сертификаттар түрлері КС бірлігі тізбесіне сәйкес анықталады, сертификат алу үшін оларды меңгеру қажет, осы КС-ға 2-қосымшаның 3-кестесінде келтірілген.

5 5. КС-ны әзірлеушілер, келісу парағы, сараптама және тіркеу

20 20. КС-ны әзірлеуші Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі болып табылады.

21 Келісу парағы

21. КС келісу парағы осы КС кестесінде көрсетілген.
Кесте
Келісу парағы
Ұй­ым­ның ата­уы
Ке­лі­су кү­ні
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стр­лі­гі

22 22. Осы КС ___________________________________________ тіркелді

тіркеу № ________________________ болып кәсіптік стандарттардың тізілімдемесіне КС енгізілді.
Хат (хаттама) № ___________ Күні __________________________

4.1 Еңбек қызметінің түрлері, мамандықтар, біліктілік деңгейлері

«Көші-қон полициясының қоғамдық тәртіпті
және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету
жөніндегі қызметі» кәсіптік стандартына
1-қосымша
Еңбек қызметінің түрлері, мамандықтар, біліктілік деңгейлері
р/с

Ең­бек қыз­ме­ті тү­рі­нің ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы­ның үр­ді­сін ес­ке­ре оты­рып, ма­ман­дық­тың ата­уы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 01-2005 кә­сіп­тер жік­те­уі­шіне сәй­кес ма­ман­дық­тың ата­уы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
1.
ҚР хал­қы­ның кө­ші-қон про­це­сте­рін есеп­ке алу және тір­кеу, кө­ші-қон са­ла­сын­да­ғы заң­на­ма бұ­зу­шы­лық­тар­ды бол­дыр­мау және жо­лын ке­су.
Кө­ші-қон по­ли­ци­я­сы ин­спек­то­ры
3449 Ин­спек­тор
4

4.2 1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс

«Көші-қон полициясының қоғамдық тәртіпті
және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету
жөніндегі қызметі» кәсіптік стандартына
2-қосымша
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (ҚР МЖ 01-2005)
Ба­за­лық топ
3449 Бас­қа топ­тар­ға кір­ме­ген мем­ле­кет­тік қыз­мет­тің бас­қа ор­та пер­со­на­лы
2-кесте. Еңбек жағдайларына, білімге және жұмыс тәжірибесіне талаптар
Ма­ман­дық бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Іш­кі іс­тер ор­ган­да­ры­ның құ­ры­лым­дық бө­лі­ні­сте­рі (мем­ле­кет­тік қыз­мет­ші­лер бо­лып та­был­май­тын ең­бек шар­ты бой­ын­ша қыз­мет­ші­лер)
Ең­бек­тің зи­ян және қа­уіп­ті жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат­тың ерекше жағ­дай­ла­ры
Кә­сі­би ат­те­стат­тау. Мем­ле­кет­тік және қыз­мет­тік құ­пи­я­лар­ды жа­ри­я­ла­мау.
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім және оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
Тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім
-
3-кесте. Кәсіптік стандарт бірліктерінің (еңбек функцияларының) тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның (кә­сіп­тік стан­дарт бір­лі­гі­нің) ата­уы
1
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның хал­қын тір­кеу (тір­ке­уден шы­ға­ру)
2
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның хал­қын құ­жат­тан­ды­ру
3
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы аза­мат­та­ры­ның тұ­рақ­ты тұ­ру үшін Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­нан тыс жер­лер­ге шы­ғуын ре­сім­деу
4
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның аза­мат­тығ­ы­на қа­был­да­уды және шы­ғу­ды ре­сім­деу
5
Заң­сыз кө­ші-қон­ның ал­дын алу және жо­лын ке­су жө­нін­де­гі қыз­мет­ті ұй­ым­да­сты­ру
4-кесте. Кәсіптік стандарт бірліктерінің сипаттамасы (функциялық карта)
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Мін­дет­тер (ең­бек әре­кет­те­рі)
Же­ке және кә­сіп­тік құ­зы­рет­тер
Ше­бер­лік және дағ­ды­лар
Бі­лім
СБШ дең­гейі
1. ҚР хал­қын тір­кеу (тір­ке­уден шы­ға­ру)
1-1) ҚР аза­мат­та­рын тір­кеу, тір­кеу есе­бі­нен шы­ға­ру
Тір­кеу рә­сім­де­рін орын­да­уда­ғы дер­бес­тік, өзін-өзі ба­қы­лау, өзін­дік тәр­тіп. Құ­жат­тар­ды дұ­рыс ре­сім­деу үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Аза­мат­тар­ды тір­кеу және құ­жат­тар­ды ре­сім­деу, кө­шіп-қо­ну­шы­лар­мен сы­пайы, әдеп­ті әң­гі­ме­ле­су, қа­зір­гі за­ман­ғы элек­трон­дық бай­ла­ныс және ақ­па­рат­ты өң­деу құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну
Іш­кі кө­шіп-қо­ну­шы­лар­ды тір­кеу қа­ғи­да­ла­ры, диа­лог мә­де­ни­е­ті, кон­суль­та­ци­я­лау, аза­мат­тар­ға ақ­па­рат­тық және тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­дің қа­зір­гі за­ман­ғы құ­рал­да­ры
4
1-2) Ше­тел­дік­тер­ді тір­кеу, тір­кеу есе­бі­нен шы­ға­ру
Құ­жат­тар­ды ре­сім­де­уде­гі дер­бес­тік, өзін-өзі ба­қы­лау, өзі­нің бі­лі­мін кө­те­ру. Тір­кеу және тір­кеу есе­бі­нен шы­ға­ру­дың бел­гі­лен­ген тәр­ті­бін сақ­тау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ше­тел­дік­тер­ді тір­кеу және құ­жат­тар­ды ре­сім­деу, кө­шіп-қо­ну­шы­лар­мен сы­пайы, әдеп­ті әң­гі­ме жүр­гі­зу
Ше­тел­дік­тер­ді тір­кеу қа­ғи­да­ла­ры, диа­лог мә­де­ни­е­ті, кон­суль­та­ци­я­лау
4
1-3) Аза­мат­тығы жоқ адам­дар­ды (бұ­дан әрі - АЖА) тір­кеу, тір­кеу есе­бі­нен шы­ға­ру
Құ­жат­тар­ды ре­сім­де­уде­гі дер­бес­тік, өзін-өзі ба­қы­лау. Құ­жат­тар­ды дұ­рыс ре­сім­деу үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Аза­мат­тығы жоқ адам­дар­ды тір­кеу және құ­жат­тар­ды ре­сім­деу, кө­шіп-қо­ну­шы­лар­мен сы­пайы, әдеп­ті әң­гі­ме жүр­гі­зу
АЖА тір­кеу қа­ғи­да­ла­ры, диа­лог мә­де­ни­е­ті, кон­суль­та­ци­я­лау
4
2. ҚР хал­қын құ­жат­тан­ды­ру
2-1) ҚР аза­мат­та­ры­ның же­ке ба­сын ку­әлан­ды­ра­тын құ­жат­тар­ды ре­сім­деу
Құ­жат­тар­ды ре­сім­де­уде­гі дер­бес­тік, өзін-өзі ба­қы­лау, өзін-өзі же­тіл­ді­ру, өзін-өзі ұй­ым­да­сты­ру. Құ­жат­тар­ды ре­сім­де­удің негіз­ді­лі­гі мен заң­ды­лы­ғы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Қа­ғаз және элек­трон­дық фор­му­ляр­лар­ды тол­ты­ру, аза­мат­тар­мен сы­пайы, әдеп­ті әң­гі­ме жүр­гі­зу, қа­зір­гі за­ман­ғы элек­трон­дық бай­ла­ныс және ақ­па­рат­ты өң­деу құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну
ҚР аза­мат­та­рын құ­жат­тан­ды­ру қа­ғи­да­ла­ры, же­ке тұл­ға, қо­ғам­дық қа­ты­на­стар пси­хо­ло­ги­я­сы, диа­лог мә­де­ни­е­ті, элек­трон­дық құ­жат ай­на­лы­мы
4
2-2) ҚР-да ше­тел­дік­тің тұ­ру­ға ық­ти­яр­ха­тын ре­сім­деу
Құ­жат­тар­ды ре­сім­де­уде­гі дер­бес­тік, өзін­дік тәр­тіп, өзі­нің бі­лі­мін кө­те­ру, өзін-өзі ба­қы­лау. Құ­жат­тар­ды ре­сім­де­удің негіз­ді­лі­гі мен заң­ды­лы­ғы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Қа­ғаз және элек­трон­дық фор­му­ляр­лар­ды тол­ты­ру, сы­пайы, әдеп­ті әң­гі­ме жүр­гі­зу, ҚР-да бо­лу қа­ғи­да­ла­рын тү­сін­ді­ру.
Ше­тел­дік­тер­ді құ­жат­тан­ды­ру тәр­ті­бі, диа­лог мә­де­ни­е­ті, ко­суль­та­ци­я­лау
4
2-3). Аза­мат­тығы жоқ адам­ның ку­ә­лі­гін ре­сім­деу
Құ­жат­тар­ды ре­сім­де­уде­гі дер­бес­тік, өзін-өзі ба­қы­лау, өзін­дік тәр­тіп. Құ­жат­тар­ды ре­сім­де­удің негіз­ді­лі­гі мен заң­ды­лы­ғы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Қа­ғаз және элек­трон­дық фор­му­ляр­лар­ды тол­ты­ру, сы­пайы, әдеп­ті әң­гі­ме жүр­гі­зу, ҚР-да бо­лу қа­ғи­да­ла­рын тү­сін­ді­ру.
Құ­жат­тан­ды­ру тәр­ті­бі, диа­лог мә­де­ни­е­ті, ко­суль­та­ци­я­лау
4
2-4) Бо­сқын­ның ку­ә­лі­гін, бо­сқын­ның жол жү­ру құ­жа­тын ре­сім­деу
Құ­жат­тар­ды ре­сім­де­уде­гі дер­бес­тік, өзі­нің бі­лі­мін кө­те­ру, өзін-өзі ба­қы­лау. Құ­жат­тар­ды ре­сім­де­удің негіз­ді­лі­гі мен заң­ды­лы­ғы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Бо­сқын­дар­дың ку­ә­лік­те­рін, бо­сқын­ның жол жү­ру құ­жат­та­рын тол­ты­ру, бо­сқын­ның құқық­та­ры мен мін­дет­те­рін сы­пайы, әдеп­ті тү­сін­ді­ру
Бо­сқын­дар ту­ра­лы заң, құ­жат­тан­ды­ру тәр­ті­бі, диа­лог мә­де­ни­е­ті, ко­суль­та­ци­я­лау.
4
2-5) Дай­ын­дал­ған же­ке ба­сты ку­әлан­ды­ра­тын құ­жат­тар­ды бе­ру
Дай­ын­дал­ған құ­жат­ты бе­ру­де­гі дер­бес­тік, өзін-өзі ба­қы­лау, өзін-өзі же­тіл­ді­ру. Ие­сі­нің өзіне неме­се уәкі­лет­ті өкі­ліне құ­жат­тар­ды бе­ру үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Дай­ын­дал­ған құ­жат­ты бе­ру қа­ғи­да­ла­ры. құ­жат­тар бе­рі­ле­тін адам­ның же­ке ба­сын ба­ра­бар сәй­кестен­ді­ру.
Аза­мат­тар­ға ақ­па­рат­тық және тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­дің қа­зір­гі за­ман­ғы құ­рал­да­ры
4
3.ҚР аза­мат­та­ры­ның ҚР тыс жер­лер­ге тұр­ғы­лық­ты тұ­ру үшін (бұ­дан әрі - ТТҮ) шы­ғуын ре­сім­деу
3-1) ҚР тыс жер­лер­ге шы­ғу­ды ре­сім­де­у­ге қа­жет­ті құ­жат­тар­ды қа­был­дау
Ше­шім қа­был­да­уда­ғы дер­бес­тік және құ­жат­тар­дың то­лық бо­луы, дұ­ры­стығы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік, өзін­дік тәр­тіп, өзін-өзі же­тіл­ді­ру
Құ­жат­тар­дың шы­най­ы­лы­ғы, аза­мат­тар­мен сы­пайы, әдеп­ті әң­гі­ме жүр­гі­зу
Құ­жат­тар тіз­бе­сі және ре­сім­деу тәр­ті­бі, же­ке тұл­ға, қо­ғам­дық қа­рым-қа­ты­на­стар пси­хо­ло­ги­я­сы
4
3-2) ҚР аза­ма­ты­ның ҚР ше­гі­нен тыс жер­лер­ге ТТҮ шы­ғуы бой­ын­ша ше­шім қа­был­дау
Қо­ры­тын­ды­ны дай­ын­да­уда­ғы дер­бес­тік, өзін-өзі ба­қы­лау. Қо­ры­тын­ды­ның уақ­ты­лы және негіз­ді­лі­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­нан тыс жер­лер­ге шы­ғуы­нан бас тар­ту үшін аза­мат­тар­да негіз­дер­дің бол­мауы­на тек­се­ру жүр­гі­зу
ҚР аза­мат­та­ры­ның ТТҮ шы­ғуы қа­ғи­да­ла­ры мен тәр­ті­бі, ҚР тыс жер­лер­ге шы­ғуы­нан бас тар­ту се­беп­те­рін негіз­деу
4
3-3) Аза­мат­тың ТТҮ шы­ғуы үшін құ­жат­тар­ды ре­сім­деу
Шы­ғу­ға рұқ­сат жа­з­ба­сын ре­сім­де­уде­гі дер­бес­тік, өзін-өзі ба­қы­лау. Ре­сім­дел­ген құ­жат­тар­дың са­па­сы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Шы­ғу құ­жат­та­рын ре­сім­деу. Эми­гра­ци­я­лық ма­те­ри­ал­ды, ми­грант­тар­дың қиын­шы­лық­та­рын анық­тау және жүй­е­леу.
Шы­ғу құ­жат­та­рын ре­сім­деу тәр­ті­бі және рә­сі­мі, бас­қа ел­дер­дің қа­был­дау және тір­кеу шар­тта­ры
4
4. ҚР аза­мат­тығ­ы­на қа­был­да­уды және шы­ғу­ды ре­сім­деу
4-1) То­лық және дұ­ры­стығы тұр­ғы­сы­нан құ­жат­тар­ды қа­рау және тал­дау
Құ­жат­тар­ды тал­да­уда­ғы дер­бес­тік, өзі­нің бі­лі­мін кө­те­ру, өзін­дік тәр­тіп. Құ­жат­тар­ды то­лық және дұ­рыс қа­был­дау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Құ­жат­тар­ды то­лық және дұ­рыс қа­был­да­уды ба­ға­лау. Кө­шіп-қо­ну­шы­лар­мен сы­пайы, әдеп­ті әң­гі­ме жүр­гі­зу.
Құ­жат­тар­ды қа­рау және тал­дау қа­ғи­да­ла­ры мен тәр­ті­бі. Же­ке тұл­ға пси­хо­ло­ги­я­сы, диа­лог мә­де­ни­е­ті.
4
4-2) Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Пре­зи­ден­ті­нің жа­нын­да­ғы Аза­мат­тық мә­се­ле­ле­рі жө­нін­де­гі ко­мис­си­яда қа­рау үшін ма­те­ри­ал­дар дай­ын­дау
Құ­жат­тар­ды ре­сім­де­уде­гі дер­бес­тік, өзін-өзі ба­қы­лау, өзін-өзі же­тіл­ді­ру, өзін-өзі ұй­ым­да­сты­ру. Ре­сім­дел­ген ма­те­ри­ал­дар­дың са­па­сы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Құ­жат­тар­ды тек­се­ру, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Пре­зи­ден­ті­нің жа­нын­да­ғы Ко­мис­си­я­ға жі­бе­ру үшін ма­те­ри­ал­дар дай­ын­дау
ҚР аза­мат­тығ­ы­на қа­был­дау және шы­ғу қа­ғи­да­ла­ры мен тәр­ті­бі, элек­трон­дық құ­жат ай­на­лы­мы
4
4-3) ҚР аза­мат­тығ­ы­на же­ңіл­де­ті­л­ген қа­был­дау бой­ын­ша құ­жат­тар ре­сім­деу
Құ­жат­тар­ды ре­сім­де­уде­гі дер­бес­тік, өзін-өзі ба­қы­лау, өзін­дік тәр­тіп. Ре­сім­дел­ген ма­те­ри­ал­дар­дың са­па­сы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Бел­гі­лен­ген та­лап­тар­ға сәй­кес құ­жат­тар­ды ре­сім­деу. Кө­шіп-қо­ну­шы­лар­мен сы­пайы, әдеп­ті әң­гі­ме жүр­гі­зу.
ҚР аза­мат­тығ­ын же­ңіл­де­ті­л­ген тәр­тіп­пен алу ту­ра­лы ке­лі­сім. Же­ке тұл­ға, қо­ғам­дық қа­рым-қа­ты­на­стар пси­хо­ло­ги­я­сы, диа­лог мә­де­ни­е­ті, кон­суль­та­ци­я­лау.
4
5. Заң­сыз кө­ші-қон­ның ал­дын алу және жо­лын ке­су жө­нін­де­гі қыз­мет­ті ұй­ым­да­сты­ру
5-1) Ше­тел­дік­тер­дің және АЖА-ның Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­на ке­лу-ке­ту тәр­ті­бін және ҚР-да бо­лу қа­ғи­да­ла­рын сақ­та­уын ба­қы­лау
Рейдтер жүр­гі­зу және ше­тел­дік­тер мен АЖА-ның ҚР-да бо­лу қа­ғи­да­ла­рын бұ­зуы­на тек­се­ру­лер жүр­гі­зу ке­зін­де­гі дер­бес­тік. Бұ­зу­шы­лық­тар­ды дер ке­зін­де анық­тау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Кө­ші-қон заң­на­ма­сын бұ­зу­шы адам­дар­ды анық­тау. ҚР-да бо­лу қа­ғи­да­ла­рын тү­сін­ді­ру, қа­зір­гі за­ман­ғы элек­трон­дық бай­ла­ныс және ақ­па­рат­ты өң­деу құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну.
Ше­тел­дік­тер­дің ҚР-да бо­лу қа­ғи­да­ла­ры, аза­мат­тар­ға ақ­па­рат­тық және тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­дің қа­зір­гі за­ман­ғы құ­рал­да­ры.
4
5-2) Сот­тар­дың ше­шім­де­ріне сәй­кес ше­тел­дік­тер мен АЖА шы­ға­ру бой­ын­ша ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру
Сот ор­ган­да­рын­да қа­рау үшін заң бұ­зу­шы­лар­ды шы­ға­ру бой­ын­ша ма­те­ри­ал­дар­ды дай­ын­да­уда­ғы дер­бес­тік, өзін­дік тәр­тіп, өзін-өзі ба­қы­лау. Заң бұ­зу­шы­лар­ды ҚР тыс жер­лер­ге шы­ға­ру бой­ын­ша ша­ра­лар­ды уақ­ты­лы ұй­ым­да­стыр­ма­ға­ны үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Жа­у­ап­кер­ші­лік­ке тар­ту бой­ын­ша ҚР-да бо­лу қа­ғи­да­ла­рын бұ­зу­шы­лар­ға ма­те­ри­ал­дар ре­сім­деу. Ше­тел­дік­тер­мен сы­пайы, әдеп­ті әң­гі­ме жүр­гі­зу.
Ше­тел­дік­тер мен АЖА-ны шы­ға­ру тәр­ті­бі ту­ра­лы НҚА, диа­лог мә­де­ни­е­ті, кон­суль­та­ци­я­лау.
4
5-3) Ше­тел­дік­тер мен аза­мат­тығы жоқ адам­дар­дың ҚР-да уа­қыт­ша және тұ­рақ­ты тұ­руы­на құқық бе­ре­тін құ­жат­тар­ды ре­сім­деу, бо­сқан­дар мәр­те­бе­сін ай­қын­дау, ше­тел­дік­тер мен АЖА-ға кі­ру-шы­ғу­ға ви­за­лар бе­ру.
Құ­жат­тар­ды қа­был­да­уда­ғы дер­бес­тік, өзін-өзі ба­қы­лау, өзін-өзі ұй­ым­да­сты­ру. Негіз­дел­ген және ке­лі­сі­л­ген ше­шім үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Уа­қыт­ша және тұ­рақ­ты тұ­ру­ға құ­жат­тар ре­сім­деу. Ше­тел­дік­тер­мен сы­пайы және әдеп­ті әң­гі­ме жүр­гі­зу.
ҚР-да бо­лу қа­ғи­да­ла­ры, же­ке тұл­ға пси­хо­ло­ги­я­сы, диа­лог мә­де­ни­е­ті, кон­суль­та­ци­я­лау.
3

5 «Қылмыстық-атқару жүйесінің қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі» кәсіптік стандарты

Қазақстан Республикасы
ішкі істер органдарының
кәсіптік стандарттарына
5-қосымша
«Қылмыстық-атқару жүйесінің қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі» кәсіптік стандарты

1 1. Жалпы ережелер

1

1. «Қылмыстық-атқару жүйесінің қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету» кәсіптік стандарты (бұдан әрі – КС) «Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша қызмет» кәсіптік қызмет саласындағы біліктілік деңгейін, құзыретін, мазмұнын, сапасы және еңбек шарттары талаптарын анықтайды және мыналарға арналған:

1 1) еңбек саласымен және кәсіби білім беру саласының өзара іс-қимыл жасасуын реттеуге;

2 2) дайындау, біліктілікті арттыру және кәсіби қайта дайындау бағдарламаларын әзірлеу үшін талаптар регламенттеуге;

3 3) персоналды аттестаттау және сертификаттау кезінде қызметкерлердің құзыретін бағалау үшін талаптар регламенттеуге арналған.

2 2. КС-нің негізгі пайдаланушылары:

1 1) білім беру ұйымдарының түлектері, қызметкерлер;

2 2) ұйымдардың басшылары мен қызметкерлері, ұйымдардың персоналын басқару бөліністерінің басшылары мен мамандары;

3 3) білім беру бағдарламаларын әзірлейтін мамандар;

4 4) мамандардың кәсіби даярлығын бағалау және біліктілігінің сәйкестігін растау саласындағы мамандар болып табылады.

3 3. КС негізінде біліктілік мінездемелер, лауазымдық нұсқаулықтар, кәсіптік сипаттамалар, үлгі оқу бағдарламалары, үлгі оқу жоспарлары, ұйымдардың корпоративтік стандарттары әзірленеді.

4 4. Осы КС-да мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

1 1) біліктілік – еңбек қызметінің белгілі бір түрінің шеңберінде нақты функцияларды сапалы орындауға қызметкердің әзірлігі;

2 2) біліктілік деңгейі – қызметкердің құзыретіне еңбек әрекеттерінің күрделілігі, стандартты еместігі, жауапкершілік және өзіндік параметрлері бойынша дифференцияланатын талаптардың жиынтығы;

3 3) еңбек заты – еңбектің белгілі бір құралдарының көмегімен өнім жасау мақсатында қызметкердің іс-әрекеттері бағытталған зат;

4 4) еңбек құралдары – еңбек затын бастапқы жағдайдан өнімге қайта өзгерту үшін қызметкердің пайдаланатын құралдары;

5 5) еңбек қызметінің түрі – еңбек функцияларының біртұтас жиынтығынан және оларды орындау үшін қажетті құзыреттерден құралған кәсіптік қызмет саласының құрамдас бөлігі;

6 6) еңбек функциясы – еңбек процесінің бір немесе бірнеше міндеттерін шешуге бағытталған өзара байланысты іс-әрекеттердің жиынтығы;

7 7) кәсіптік қызметтің саласы – ортақ интеграциялық негізі бар және оларды орындау үшін еңбек функциялары мен құзыреттердің ұқсас жиынтығын көздейтін саланың еңбек қызметі түрлерінің жиынтығы (ұқсастық немесе жақын белгілеу, нысандар, технологиялар, оның ішінде оларды орындау үшін еңбек құралы);

8 8) кәсіптік стандарттың бірлігі – еңбек қызметінің осы түрі үшін тұтас, аяқталған, оған қатысты автономдық және мәнді болып табылатын нақты еңбек функциясының өрістетілген сипаттамасын қамтитын кәсіптік стандарттың құрылымдық элементі;

9 9) мамандық – арнайы дайындықтың, жұмыс тәжірибесінің нәтижесінде алынған арнайы теориялық білімдер мен практикалық дағдылардың кешенін білуді талап ететін еңбек қызметінің түрі;

10 10) құзырет – еңбек қызметінде білімдерді, шеберлікті және тәжірибені қолдану қабілеті;

11 11) лауазым – ұйымның ұйымдастырушылық-әкімшілік иерархиясы жүйесіндегі функционалдық орын;

12 12) міндет – еңбектің нақты заттары мен құралдарын пайдалана отырып, еңбек функциясын іске асырумен және нәтижеге қол жеткізумен байланысты іс-әрекеттердің жиынтығы;

13 13) сала – олар үшін шығарылатын өнімнің, өндіріс технологиясының, негізгі қорлардың және жұмыс істеушілердің кәсіптік дағдыларының ортақтығы тән ұйымдардың жиынтығы;

14 14) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

15 15) ұлттық біліктілік шеңбері – еңбек нарығында танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

16 16) функционалдық карта– кәсіптік қызметтің қандай да бір саласының шеңберінде қызметтің белгілі бір түрінің қызметкері орындайтын еңбек функциялары мен міндеттердің құрылымдық сипаттамасы;

17

17) қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесі – қылмыстық жазалардың орындалуын және күдіктілер мен айыпталушыларды тергеу изоляторларында қамауда ұстауды қамтамасыз ету жөніндегі атқарушылық және өкімдік функцияларды жүзеге асыратын органдар мен мекемелердің, сондай-ақ қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйенің органдары мен мекемелерінің тіршілік қызметін қамтамасыз ететін ұйымдардың жиынтығы;

18 18) пробация қызметі – қоғамнан оқшаулаусыз қылмыстық жазаларды атқаруды қамтамасыз ету және әлеуметтік-құқықтық және өзге де көмекті алуда олардың есебінде тұрған сотталғандарға жәрдем көрсететін қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің органы;

19 19) пробация – пробация бақылауындағы әрбір адамның жаңа қылмыс жасауының алдын алу мақсатымен, олардың жүріс-тұрысын одан әрі түзету үшін оларға қатысты жеке әзірленетін және іске асырылатын әлеуметтік-құқықтық сипаттағы шаралар кешені;

20 20) пробациялық бақылау – сотталғандарға сот жүктеген міндеттердің орындалуын және олардың жүріс-тұрысын бақылау,әлеуметтік-құқықтық және өзге де көмекті алуда жәрдемдесу.

5 5. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар пайдаланылады:

ҰБШ – Ұлттық біліктілік шеңбер;
СБШ – Салалық біліктілік шеңбер;
БТБА – Жұмыс және жұмыскерлер кәсібінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтама;
МКЖ – ҚР МЖ 01-2005 Қазақстан Республикасындағы Мемлекеттік кәсіптер жіктеуіші;
МКЖ – ҚР МЖ 03-2007 Экономикалық қызметі түрлерінің жалпы жіктеуіші;
М – міндет;
Ф – функция;
НҚА – нормативтік құқықтық акт.

2 2. Кәсіптік стандарт паспорты

6 6. Экономикалық қызметтің түрі (кәсіптік қызметтің саласы): 84.24 Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызмет. Кәсіптік қызметтің кіші саласы: қылмыстық-атқару жүйесінің қоғамдық тәртіпті және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметі.

7 7. Кәсіптік қызметтің кіші саласының негізгі мақсаты: жазаларды атқару үшін қажетті жағдайларды қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтар профилактикасының, қамаудағылар мен сотталғандарды әлеуметтік бейімдеу және оңалту шараларының тиімділігін арттыру.

8 8. Еңбек қызметінің түрлері, мамандықтар, біліктілік деңгейлері осы КС-ға 1-қосымшада көрсетілген.

9 9. КС талаптары осы саланың мына манандығына жатады: арнайы есепке алу жөніндегі инспекторы.

3 3. Еңбек қызметі (мамандықтар) түрлерінің карточкасы

1 1-параграф. Арнайы есепке алу жөніндегі инспектор

10 10. Мамандықтар атауы: арнайы есепке алу жөніндегі инспектор

11 11. СБШ бойынша біліктілік деңгейі: 4.

12 12. Лауазымдардың ықтимал атаулары: арнайы есептер инспекторы (мемлекеттік қызметшілер болып табылмайтын еңбек шарты бойынша қызметшілер).

13 13. Орындайтын қызметтің жинақталған сипаттамасы: қамаудағылар мен сотталғандарды тәрбие-түзеу қызметін есепке алу мен талдау және жоспарлау, қамаудағылар мен сотталғандардың арасында құқық бұзушылықтардың профилактикасы бойынша алдын алу іс-шараларын орындау.

14 14. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс осы КС 2-қосымшаның 1-кестесінде көрсетілген.

15 15. Арнайы есепке алу жөніндегі инспекторының еңбек жағдайларына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне талаптар осы КС 2-қосымшаның 2-кестесінде келтірілген.

16 16. КС бірліктер тізбесі осы кәсіптік стандартқа 2-қосымшаның 3-кестесінде көрсетілген.

17 17. КС бірліктерін сипаттайтын (функциялық карта), арнайы есептер инспекторы орындайтын еңбек әрекеттері, құзыретіне, шеберлігіне, дағдыларына талаптар және біліктілік деңгейі осы КС 2-қосымшаның 4-кестесінде келтірілген.

4 4. Осы кәсіптік стандарттың негізінде берілетін сертификаттардың түрлері

18 18. Осы КС негізінде ұйымдармен сәйкес кәсіби даярлығын бағалау саласында және мамандардың біліктілікке сәйкестігін растайтын сертификаттар беріледі.

19 19. Осы КС негізінде берілетін сертификаттар түрлері КС бірлігі тізбесіне сәйкес анықталады, сертификат алу үшін оларды меңгеру қажет, осы КС-ға 2-қосымшаның 3-кестесінде келтірілген.

5 5. КС-ны әзірлеушілер, келісу парағы, сараптама және тіркеу

20 20. КС-ны әзірлеуші Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі болып табылады.

21 Келісу парағы

21. КС келісу парағы осы КС кестесінде көрсетілген.
Кесте
Келісу парағы
Ұй­ым­ның ата­уы
Ке­лі­су кү­ні
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стр­лі­гі

22 22. Осы КС ___________________________________________ тіркелді

тіркеу № ________________________ болып кәсіптік стандарттардың тізілімдемесіне КС енгізілді.
Хат (хаттама) № ___________ Күні ______________________________

5.1 Еңбек қызметінің түрлері, мамандықтар, біліктілік деңгейлері

«Қылмыстық-атқару жүйесінің қоғамдық тәртіп
пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету
жөніндегі қызметі» кәсіптік стандартына
1-қосымша
Еңбек қызметінің түрлері, мамандықтар, біліктілік деңгейлері

р/с
Ең­бек қыз­ме­ті тү­рі­нің ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы­ның үр­ді­сін ес­ке­ре оты­рып, ма­ман­дық­тың ата­уы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 01-2005 кә­сіп­тер жік­те­уі­шіне сәй­кес ма­ман­дық­тың ата­уы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
1.
Қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­ды дер­бес және сан­дық есеп­ке алу­ды жүр­гі­зу, қоз­ға­лы­сын ба­қы­лау, же­ке іс­те­рін есеп­ке алу­ды жүр­гі­зу және сақ­тау, олар­дың уақ­ты­лы боса­ты­луын ба­қы­лау
Ар­найы есеп­тер ин­спек­то­ры
4190 Есеп­ке алу жө­нін­де­гі ин­спек­тор
4

5.2 1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс

«Қылмыстық-атқару жүйесінің қоғамдық тәртіп
пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету
жөніндегі қызметі» кәсіптік стандартына
2-қосымша
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланыс
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (ҚР МЖ 01-2005)
Ба­за­лық топ
4190 Ақ­па­рат­ты дай­ын­да­у­мен, құ­жат­та­ма­ны ре­сім­де­умен және есеп­ке алу­мен ай­на­лы­са­тын бас­қа қыз­мет­ші­лер
2-кесте. Еңбек жағдайларына, білімге және жұмыс тәжірибесіне талаптар
Ма­ман­дық бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Іш­кі іс­тер ор­ган­да­ры қыл­мыстық-ат­қа­ру жүй­е­сі­нің аумақ­тық бө­лі­ні­сте­рі (мем­ле­кет­тік қыз­мет­ші­лер бо­лып та­был­май­тын ең­бек шар­ты бой­ын­ша қыз­мет­ші­лер)
Ең­бек­тің зи­ян және қа­уіп­ті жағ­дай­ла­ры
Пси­хо­ло­ги­я­лық және мо­раль­дық ауыт­қу­ла­ры бар қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­дың күр­де­лі са­нат­та­ры­мен өза­ра іс-қи­мыл жа­са­су. Күт­пе­ген стрестік жағ­дай­лар. Кө­пте­ген тү­зеу ме­ке­ме­ле­рі­нің ел­ді ме­кен­дер­ден шал­ғай­лы­ғы. Нор­ма­лан­ба­ған жұ­мыс кү­ні, ауы­сым­дық жұ­мыс
Жұ­мысқа рұқ­сат­тың ерекше жағ­дай­ла­ры
Өн­ді­рі­стік қа­уіп­сіз­дік, кә­сі­би жа­рам­ды­лық және мем­ле­кет­тік және қыз­мет­тік құ­пи­я­лар­ды сақ­тау бой­ын­ша ат­те­стат­та­удан өту.
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім және оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
Тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім
-
3-кесте. Кәсіптік стандарт бірліктерінің (еңбек функцияларының) тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның (кә­сіп­тік стан­дарт бір­лі­гі­нің) ата­уы
1
Қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­дың түр­лі са­нат­та­ры­мен жұ­мысқа қа­ты­сты бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру және өзін­дік бі­лім алу
2
Тәр­бие-тү­зеу қыз­ме­тін есеп­ке алу мен тал­дау және жос­пар­лау
3
Қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­дың ара­сын­да құқық бұ­зу­шы­лық­тар­дың про­фи­лак­ти­ка­сы бой­ын­ша ал­дын алу іс-ша­ра­ла­рын орын­дау
4-кесте. Кәсіптік стандарт бірліктерінің сипаттамасы (функциялық карта)
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Мін­дет­тер (ең­бек әре­кет­те­рі)
Же­ке және кә­сіп­тік құ­зы­рет­тер
Ше­бер­лік және дағ­ды­лар
Бі­лім
СБШ дең­гейі
1. Қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­дың түр­лі са­нат­та­ры­мен жұ­мысқа қа­ты­сты бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру және өзін­дік бі­лім алу
1-1) Тәр­бие-тү­зеу қыз­ме­тін ре­гла­мент­тей­тін нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді зер­де­леу
Құқық­тық ак­ті­лер­ді зер­де­леу әді­сте­рін таң­да­уда­ғы дер­бес­тік; олар­ды тү­сі­ну үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Құқық­тық ак­ті­лер­дің маз­мұ­ны­на тал­дау жа­сау, тәр­бие-тү­зеу қыз­ме­тін ре­гла­мент­тей­тін ха­лы­қа­ра­лық нор­ма­тив­тік ак­ті­лер­ді зер­де­леу
НҚА, ха­лы­қа­ра­лық құ­жат­тар
4
1-2) Қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­ды есеп­ке алу және ба­қы­лау ны­сан­да­рын дай­ын­дау
Есеп­ке алу және ба­қы­лау ны­сан­да­рын дай­ын­да­уда­ғы дер­бес­тік; олар­дың шы­най­ы­лы­ғы мен то­лық бо­луы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Есеп­ке алу және ба­қы­ла­удың қа­зір­гі за­ман­ғы тә­сіл­де­рі­нің маз­мұ­нын, ны­са­нын әзір­леу, есеп­ке алу және ба­қы­лау ны­сан­да­ры­на өзге­рі­стер мен то­лық­ты­ру­лар ен­гі­зу
Есеп­ке алу және ба­қы­ла­удың тип­те­рі, түр­ле­рі, ны­сан­да­ры
4
2. Қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­дың тәр­бие-тү­зеу қыз­ме­тін есеп­ке алу мен тал­дау және жос­пар­лау
2-1) Қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­дың іс­те­рін есеп­ке алу және тал­дау
Іс­тер­ді есеп­ке алу және тал­дау жүр­гі­зу­де­гі дер­бес­тік; іс­тер­ді шы­найы есеп­ке алу және жан-жақ­ты тал­дау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Іс­тер­дің маз­мұ­ны­на тал­дау жа­сау; қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­дың же­ке ба­сын­да­ғы про­бле­ма­лық мә­се­ле­лер­ді анық­тау
Есеп­ке алу­дың түр­ле­рі мен ны­сан­да­ры. Тал­дау әді­сте­рі. Пси­хо­ло­гия негіз­де­рі.
4
2-2) Тәр­бие-тү­зеу қыз­ме­ті­нің жос­пар­ла­рын, бағ­дар­ла­ма­ла­рын, әді­сте­ме­лік қам­та­ма­сыз ету­ді әзір­леу
Жос­пар­лау әді­сте­рін, бағ­дар­ла­ма­лар мен тәр­бие-тү­зеу қыз­ме­ті­нің бағ­дар­ла­ма­ла­рын жа­сау және оқу-әді­сте­ме­лік ұсы­ным­дар­мен қам­та­ма­сыз ету­ді жа­са­уда­ғы дер­бес­тік; олар­дың са­па­сы мен шы­най­ы­лы­ғы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Тәр­бие-тү­зеу қыз­ме­тін жос­пар­лау
Тәр­бие-тү­зеу қыз­ме­ті­нің ны­сан­да­ры мен әді­сте­рі. Пе­да­го­ги­ка және пси­хо­ло­гия негіз­де­рі.
4
2-3) Қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­ды ди­а­гно­сти­ка­лау, та­рихы мен порт­рет­те­рін жа­сау
Қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­ды ди­а­гно­сти­ка­лау, та­рихы мен порт­рет­те­рін жа­сау әді­сте­рін таң­да­уда­ғы дер­бес­тік; олар­дың шы­най­ы­лы­ғы мен то­лық бо­луы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Іс­тер­дің маз­мұ­нын зерт­теу, та­рихын, порт­рет­тер жа­сау;заң­ға ба­ғы­на­тын мі­нез-құлық мо­де­лін әзір­леу және қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­дың порт­рет­те­рін тү­зе­ту
Пси­хо­ло­гия негіз­де­рі, ди­а­гно­сти­ка­лау әді­сте­рі
4
2-4) Тәр­бие-тү­зеу ық­па­лы­ның нор­ма­ла­ры мен ша­ра­ла­рын тал­дау және тү­зе­ту
Эм­пи­ри­я­лық ма­те­ри­ал­дар­ды жи­на­уда­ғы, тал­дау әді­сте­рін таң­да­уда­ғы, про­бле­ма­лық мін­дет­тер­ді қо­ю­да­ғы дер­бес­тік, жүр­гі­зі­л­ген тал­да­удың са­па­сы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Тәр­бие-тү­зеу қыз­ме­ті­нің нәти­же­ле­ріне тал­дау жүр­гі­зу, жос­пар­лар­ды, бағ­дар­ла­ма­лар­ды және өзі­нің әре­кет­те­рін тү­зе­ту
Тал­дау әді­сте­рі, тү­зе­ту түр­ле­рі
4
3. Қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­дың ара­сын­да құқық бұ­зу­шы­лық­тар­дың про­фи­лак­ти­ка­сы бой­ын­ша ал­дын алу іс-ша­ра­ла­рын ат­қа­ру
3-1) Қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­дың ара­сын­да құқық бұ­зу­шы­лық­тар­ды ес­кер­ту жө­нін­де­гі жос­пар­лар мен бағ­дар­ла­ма­лар­ды әзір­леу және тү­зе­ту
Құқық бұ­зу­шы­лық­тар­дың про­фи­лак­ти­ка­сы жө­нін­де­гі іс-ша­ра­лар­ды жос­пар­лау әді­сте­рін таң­да­уда­ғы дер­бес­тік, олар­дың ти­ім­ді­лі­гі, объ­ек­тив­ті­лі­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Құқық бұ­зу­шы­лық­тар­дың про­фи­лак­ти­ка­сы жө­нін­де­гі жос­пар­лар­ды, бағ­дар­ла­ма­лар­ды әзір­леу.
Құқық бұ­зу­шы­лық­тар про­фи­лак­ти­ка­сы­ның негіз­де­рі. Құқық бұ­зу­шы­лық­тар­дың түр­ле­рі, се­беп­те­рі мен жағ­дай­ла­ры
4
3-2) Жа­за­сын өте­уден боса­ты­л­ған адам­дар­ға, қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­ға жұ­мысқа ор­на­ла­су­да жәр­дем­де­су
Жұ­мысқа ор­на­ла­су­ды кө­мек көр­се­ту ша­ра­ла­рын таң­да­уда­ғы дер­бес­тік
Мүм­кін­дік­тер­ді зерт­теу, жұ­мысқа ор­на­ла­сты­ру бой­ын­ша ұсы­ны­стар ен­гі­зу
Өңір­дің ең­бек на­ры­ғы­ның конъ­юнк­ту­ра­сы. Бей­ім­де­лу­ші­нің кә­сі­би да­яр­лы­ғы­ның бі­лік­ті­лік дең­гей­ін ай­қын­дау әді­сте­рі.
4
3-3) Қа­мауда­ғы­лар­мен және сот­тал­ған­дар­мен про­ба­ци­я­лық, аху­ал­дық тап­сыр­ма­лар­ды ше­шу
Про­ба­ци­я­лық және аху­ал­дық тап­сыр­ма­лар­ды дай­ын­да­уда­ғы және ше­шу­де­гі дер­бес­тік; олар­ды ше­шу үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Тап­сыр­ма­лар­ды әзір­леу және олар­ды орын­да­уды ұй­ым­да­сты­ру
Пе­да­го­ги­ка және пси­хо­ло­гия негіз­де­рі. НҚА.
4
3-4) Қа­мауда­ғы­лар мен сот­тал­ған­дар­ды әле­умет­тік бей­ім­деу және оңал­ту­ды ре­гла­мент­тей­тін нор­ма­лар­ды және тәр­бие-тү­зеу ық­пал ету ша­ра­ла­рын тал­дау және тү­зе­ту
Эм­пи­ри­я­лық ма­те­ри­ал­дар­ды жи­на­уда­ғы, тал­дау әді­сте­рін таң­да­уда­ғы, про­бле­ма­лық мін­дет­тер­ді қо­ю­да­ғы дер­бес­тік, жүр­гі­зі­л­ген тал­да­удың са­па­сы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Әле­умет­тік бей­ім­деу және оңал­ту ны­сан­да­рын, про­це­сте­рін, нәти­же­ле­рін зерт­теу.Қиын­дық­тар мен про­бле­ма­лар­дың се­беп­те­рін ай­қын­дау.
Әле­умет­тік бей­ім­деу және оңал­ту­ды ре­гла­мент­тей­тін НҚА. Қиын­дық­тар мен про­бле­ма­лар­ды та­бу тә­сіл­де­рі.
3

Қолданыстағы