Құжат мәтініне өту

Об утверждении профессионального стандарта "Бортовое обслуживание"

Бұйрық · № 914 · қабылданған 20.11.2013
Заңдық күші: Күшін жойған · 15.08.2026 жағдай бойынша
https://adilet.kz/laws/doc-77179/on/2026-08-15/
Басып шығарылды 2026-08-15 · adilet.kz
Об утверждении профессионального стандарта "Бортовое обслуживание" Күшін жойған Бұйрық ·№ 914 ·20.11.2013
09.12.2016 редакциясы
Акт күшін жойған. Мәтін анықтама үшін берілген және қолданыстағы құқық болып табылмайды.
15.08.2026 жағдай бойынша қолданыста болған редакция: 09.12.2016. Бұл — корпустағы соңғы редакция.

Об утверждении профессионального стандарта "Бортовое обслуживание"

Күшін жойған Бұйрық ·№ 914 · 15.08.2026 жағдай бойынша
Деректемелер және дереккөз
Толық атауы
Об утверждении профессионального стандарта "Бортовое обслуживание"
Атауы (қаз.)
"Борттық қызмет көрсету" кәсіби стандартын бекіту туралы
Акт түрі
Бұйрық
Заңдық күші
Күшін жойған
Тізілімдегі мәртебе коды
yts
Нөмірі
914
Қабылданған күні
20.11.2013
Көрсетілген редакция
09.12.2016 AI77179_2.kaz
Соңғы өзгеріс
09.12.2016
Мәтін тілі
қазақша
НҚА мемлекеттік тіркеу нөмірі
V1300008991
ЭКБ идентификаторы
77179
Редакция идентификаторы
AI77179_2
Бастапқы дереккөз
ЭКБ zan.gov.kz (API)
Деректер жаңартылды
02.08.2026 21:51

0 "Борттық қызмет көрсету" кәсіби стандартын бекіту туралы

Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 15 мамырдағы Еңбек кодексінің 138-5-бабының 3-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1 1. Қоса беріліп отырған "Борттық қызмет көрсету" кәсіби стандарты бекітілсін.

2 2. Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрлігінің Кадр және әкімшілік жұмыс департаменті (Е.Е. Хасенов):

1 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде заңнамада белгіленген тәртіппен мемлекеттік тіркелуін;

2

2) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін, бұқаралық ақпараттар құралдарында ресми жариялануын, соның ішінде Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрлігінің интернет-ресурсында және Қазақстан Республикасы Мемлекеттік органдарының интернет-порталында орналастыруды;

3

3) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы "Әділет" республикалық мемлекеттік кәсіпорнының ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға көшірмесін жіберуді;

4

4) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін бес жұмыс күні ішінде мемлекеттік тіркеу туралы және бұқаралық ақпарат құралдарында жариялауға жіберу туралы мәліметтерді Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрлігінің Заң департаментіне ұсынуды қамтамасыз етсін.

3 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылауды өзіме қалдырамын.

4 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасының
Еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау министрінің
міндетін атқарушы
_____________ Қ. Әбсаттаров
2013 жылғы 04 қараша

0 "Борттық қызмет көрсету" кәсіби стандарты

Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы
Кө­лік және ком­му­ни­ка­ция ми­ни­стрі­нің
2013 жы­л­ғы 20 қа­ра­ша­да­ғы
№ 914 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген
"Борттық қызмет көрсету" кәсіби стандарты

1 1. Жалпы ережелер

1 1. "Борттық қызмет көрсету" кәсіби стандарты (бұдан әрі - КС) "Жолаушылардың әуе көлігі" кәсіби қызметі саласындағы біліктілік деңгейіне, құзыретіне, мазмұнына, сапасына және еңбек жағдайларына қойылатын талаптарды анықтайды және:

1 1) еңбек саласы мен кәсіби білім беру саласының өзара қарым-қатынасын реттеуге;

2 2) даярлау, біліктілікті арттыру және кәсіби қайта даярлау бағдарламаларын әзірлеу талаптарын регламенттеуге;

3 3) персоналды аттестаттау және сертификаттау кезінде жұмысшылардың құзыреттерін бағалау талаптарын регламенттеуге арналған.

2 2. КС негізгі пайдаланушылары:

1 1) білім беру ұйымдарының түлектері, қызметкерлер;

2 2) ұйымдардың басшылары, ұйымдардың персоналын басқару бөлімшелерінің басшылары мен мамандары;

3 3) білім берудің мемлекеттік бағдарламаларын әзірлейтін мамандар;

4 4) мамандардың кәсіби даярлығын бағалау және біліктілігіне сәйкестігін растау саласындағы мамандар болып табылады.

3 3. КС негізінде біліктілік сипаттамалары, лауазымдық нұсқаулықтар, ұйымдардың үлгілік оқыту бағдарламалары, үлгілік оқыту жоспарлары, ұжымдық стандарттар әзірленеді.

4 4. Осы КС мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

1 1) біліктілік – қызметкердің еңбек қызметінің белгілі бір түрі шеңберінде нақты функцияларды сапалы орындауға дайындығы;

2 2) біліктілік деңгейі – күрделілігі, еңбек қызметтерінің стандартты еместігі, жауапкершілігі және дербестілігі параметрлері бойынша жүктелетін қызметкерлердің құзыретіне қойылатын талаптар жиынтығы;

3 3) еңбек заттары – белгілі бір еңбек құралдарының көмегімен өнім жасау мақсатында қызметкердің іс-қимылы бағытталған зат;

4 4) еңбек құралдары – жұмысшының еңбек заттарын бастапқы күйден өнімге айналдыру үшін пайдаланатын құралдар;

5 5) еңбек қызметінің түрі – еңбек функциялары мен оларды орындауға қажетті құзыреттіктердің тұтас жиынымен құралған кәсіби қызмет саласының құрамдас бөлігі;

6 6) еңбек функциясы – бизнес-үдеріспен анықталатын және оларды орындауға қажетті құзыреттердің болуын болжамайтын еңбек қызметінің біріктірілген және дербес жиынтығын көрсететін еңбек қызметі түрлерінің бір бөлігі ;

7 7) кәсіби қызмет саласы – жалпы интеграциялық негізі (міндеті, нысандары, технологиялары, соның ішінде еңбек құралдары ұқсас немесе жақын) бар және ұқсас еңбек функциялары мен оларды орындайтын құзыреттіліктерінің болжалды жиынынан тұратын саланың еңбек қызметі түрлерінің жиынтығы;

8 8) кәсіби стандарттың бірлігі – осы қызмет түрі үшін тұтас, аяқталған, қатысымды дербес және маңызды болып табылатын нақты еңбек функциясының ашық сипаттамасы тұратын кәсіби стандарттың құрылымдық элементі;

9 9) кәсіп – арнайы дайындықтың, жұмыс тәжірибесінің нәтижесінде пайда болған арнайы теориялық білім мен практикалық дағдылар кешенін білуді талап ететін еңбек қызметінің түрі;

10 10) құзыреттілік – еңбек қызметінде білімін, білігі және тәжірибесін қолдану қабілеті;

11 11) лауазым – лауазымдық уәкілеттіктер және лауазымдық міндеттер шеңберін жүктейтін жұмыс берушінің құрылымдық бірлігі;

12 12) міндет – нақты бір еңбек заттары мен құралдарын пайдалана отырып еңбек функциясын іске асырумен және нәтижеге қол жеткізумен байланысты іс-қимыл жиынтығы;

13 13) сала – өндіретін өнім, өндіріс технологиясы, негізгі қорлар мен жұмыс жасаушылардың кәсіби біліктері ортақ ұйымдар жиынтығы;

14 14) салалық біліктілік шеңбері (бұдан әрі - СБШ) – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

15 15) ұлттық біліктілік шеңбері ( бұдан әрі - ҰБШ) – еңбек нарығында танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

16 16) функционалдық карта – сол немесе өзге де кәсіби қызмет саласы шеңберінде белгілі бір қызмет түрін орындайтын жұмысшының еңбек функциялары мен міндеттерінің құрылымдық сипаттамасы.

2 2. КС паспорты

5 5. КС паспорты мынаны анықтайды:

1 1) экономикалық қызмет түрі (кәсіптік қызмет саласы):

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші (бұдан әрі – 03-2007 ҚР МЖ) "51.10 Әуе жолаушылар көлігі";

2 2) экономикалық қызмет түрінің (кәсіптік қызмет саласының) негізгі мақсаты:

әуе көлігімен тасымалдауға жататын қызметті қамтамасыз ету;

3 3) осы КС 1-қосымшасына сәйкес біліктілік деңгейлері бойынша еңбек қызметінің (кәсіптің) түрлері.

3 3. Еңбек қызметі түрлерінің (кәсіптің) карточкалары 1-параграф "Борт жолсерігі"

6 6. Еңбек қызмет түрінің (кәсіптің) карточкасы мынадан тұрады:

1 1) біліктілік деңгейі: ҰБШ бойынша – 3, СБШ бойынша – 3;

2 2) Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыныптаушы базалық тобы бойынша (бұдан әрі – 01-2005 ҚР МЖ): 5111 "Темір жол вагоны жолсеріктері, борт жолсеріктері, стюардтар";

3 3) лауазымның (кәсіптің) ықтимал атаулары: борт жолсерігі;

4 4) атқарылатын еңбек қызметінің жиынтық сипаттамасы - субъектінің әуе кемесінің бортында жолаушыларға қызмет көрсету процесін ұйымдастыруды жүзеге асыруы;

5

5) ықтимал жұмыс орындары, жұмысшының кәсіптік білімі мен оқуына қойылатын талаптар, біліктілікті растайтын сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшасының "Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Борт жолсерігінің еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар" деген 1-кестесінде келтірілген.

2 2-параграф "Аға борт жолсерігі"

7 7. Еңбек қызмет түрінің (кәсіптің) карточкасы мынадан тұрады:

1 1) біліктілік деңгейі: ҰБШ бойынша – 4, СБШ бойынша – 4;

2 2) Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыныптаушы базалық тобы бойынша (бұдан әрі – 01-2005 ҚР МЖ): 5111 "Темір жол вагоны жолсеріктері, борт жолсеріктері, стюардтар";

3 3) лауазымның (кәсіптің) ықтимал атаулары: аға борт жолсерігі;

4 4) атқарылатын еңбек қызметінің жиынтық сипаттамасы - субъектінің әуе кемесінің бортында жолаушыларға қызмет көрсету үрдісін ұйымдастыруды жүзеге асыруы;

5

5) ықтимал жұмыс орындары, жұмысшының кәсіптік білімі мен оқуына қойылатын талаптар, біліктілікті растайтын сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшасының "Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Аға борт жолсерігінің еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар" деген 2-кестесінде келтірілген.

3 3-параграф "Борт жолсерігі-нұсқаушы (желілік нұсқаушы)"

8 8. Еңбек қызмет түрінің (кәсіптің) карточкасы мынадан тұрады:

1 1) біліктілік деңгейі: ҰБШ бойынша – 4, СБШ бойынша – 4;

2 2) Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыныптаушы базалық тобы бойынша (бұдан әрі – 01-2005 ҚР МЖ): 5111 "Темір жол вагоны жолсеріктері, борт жолсеріктері, стюардтар".

3 3) лауазымның (кәсіптің) ықтимал атаулары: Борт жолсерігі-нұсқаушы (желілік нұсқаушы);

4 4) атқарылатын еңбек қызметінің жиынтық сипаттамасы - субъектінің әуе кемесінің бортында жолаушыларға қызмет көрсету үрдісін ұйымдастыруды жүзеге асыруы;

5

5) ықтимал жұмыс орындары, жұмысшының кәсіптік білімі мен оқуына қойылатын талаптар, біліктілікті растайтын сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшасының "Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Борт жолсерігі-нұсқаушының (желілік нұсқаушының) еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар" деген 2-кестесінде келтірілген.

4 4. КС бірліктерінің тізбесі

9 9. КС бірліктерінің тізбесі осы КС 3-қосымшасының 1-3-кестелерінде келтірілген және шифр мен КС бірліктері атауларынан тұрады.

5 5. КС бірліктерінің сипаттамасы

10 10. КС бірліктерінің сипаттамасы осы КС 4-қосымшасының 1–3-кестелерінде келтірілген.

6 6. Осы КС негізінде берілетін сертификаттардың түрлері

11 11. Осы КС негізінде мамандардың кәсіптік дайындығын бағалау және біліктілік сәйкестігін растау саласындағы ұйымдармен сертификаттар беріледі.

12 12. Осы КС негізінде берілетін сертификаттардың түрлері сертификат алу үшін игеру қажет болатын осы КС 3-қосымшасында көзделген КС бірліктерінің тізбесіне сәйкес анықталады.

7 7. КС әзірлеушілері, келісу парағы, сараптамасы және тіркелуі

13 13. КС әзірлеушісі Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрлігі болып табылады.

14 14. КС келісу парағы осы КС 5-қосымшасында келтірілген.

1 Біліктілік деңгейлері бойынша еңбек қызметінің (кәсіптің) түрлері

"Борт­тық қыз­мет көр­се­ту"
кә­сі­би стан­дар­ты­на
1-қо­сым­ша
Біліктілік деңгейлері бойынша еңбек қызметінің (кәсіптің) түрлері

р/с
Қыз­мет тү­рі­нің ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы­ның тен­ден­ци­я­ла­рын ес­ке­ру­мен кә­сіп­тің ата­уы
01-2005 ҚР МЖ сәй­кес кә­сіп­тің ата­уы
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ря­ды
1.
ӘК бор­тын­да қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету; жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту
Борт жол­сері­гі
Борт жол­сері­гі
3
-
2.
Аға борт жол­сері­гі
Аға борт жол­сері­гі
4
-
3.
Борт жол­сері­гі - нұс­қа­у­шы (же­лі­лік нұс­қа­у­шы)
Борт жол­сері­гі - нұс­қа­у­шы
4
-
Ескертпе: БТБА – жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы;
ӘК – әуе кемесі.

2 "Борт­тық қыз­мет көр­се­ту"

кә­сі­би стан­дар­ты­на
2-қо­сым­ша
1-кесте

1 1. Кәсібі бойынша ықтимал жұмыс орындары. Борт жолсерігінің еңбек жағдайларына, біліміне және тәжірибесіне қойылатын талаптар

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (ұй­ым­дар)
Авиа­ци­я­лық са­ла ұй­ым­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
1) Қы­сым ай­ыр­ма­сы (би­ік­теу және тө­мен­деу ба­ры­сын­да);
2) Шуыл­дың және ді­ріл­дің жо­ға­ры дең­гейі;
3) ӘК бор­тын­да­ғы өрт және жа­ры­лы­сы;
4) Пси­хо­эмо­ци­я­лық сал­мақ­тар
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
Борт жол­се­рік жұ­мысы­на 18 жас­қа толған, және сер­ти­фи­кат­тал­ған Оқу ор­та­лы­ғын­да оқу­дан өт­кен, қол­да­ны­с­та­ғы 2 сы­нып­ты ДҰСК (дә­рі­гер­лік-ұшу са­ра­па­та­ма­лық ко­мис­си­я­сы­ның) ме­ди­ци­на­лық қо­ры­тындысы бар, борт жол­сері­гі жұ­мысы үшін қа­жет­ті кө­лем­де мем­ле­кет­тік және ағы­л­шын тіл­де­рін бі­ле­тін тұ­лға­лар жі­бе­рі­ле­ді
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім алу және оқу дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
3
Тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім
Та­лап етіл­мей­ді
2-кесте

2 2. Кәсібі бойынша ықтимал жұмыс орындары. Аға борт жолсерігінің еңбек жағдайларына, біліміне және тәжірибесіне қойылатын талаптар

Кә­сіп­тер бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (ұй­ым­дар)
Авиа­ци­я­лық са­ла ұй­ым­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
1) Қы­сым ай­ыр­ма­сы (би­ік­теу және тө­мен­деу ба­ры­сын­да);
2) Шуыл­дың және ді­ріл­дің жо­ға­ры дең­гейі;
3) ӘК бор­тын­да­ғы өрт және жа­ры­лы­сы;
4) пси­хо­эмо­ци­я­лық сал­мақ­тар.
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
Борт жол­сері­гі жұ­мысы­на 18 жас­қа толған, және сер­ти­фи­кат­тал­ған Оқу ор­та­лы­ғын­да оқу­дан өт­кен, қол­да­ны­с­та­ғы 2 сы­нып­ты ДҰСК (дә­рі­гер­лік-ұшу са­ра­па­та­ма­лық ко­мис­си­я­сы­ның) ме­ди­ци­на­лық қо­ры­тындысы бар, борт жол­сері­гі жұ­мысы үшін қа­жет­ті кө­лем­де мем­ле­кет­тік және ағы­л­шын тіл­де­рін бі­ле­тін тұ­лға­лар жі­бе­рі­ле­ді.
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім алу және оқу дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
Тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім
Ке­мін­де 2 жыл борт жол­сері­гі ре­т­ін­де­гі жұ­мыс өті­лі бо­луы
3-кесте

3 3. Кәсібі бойынша ықтимал жұмыс орындары. Борт жолсерігі-нұсқаушы (желілік нұсқаушы) еңбек жағдайларына, біліміне және тәжірибесіне қойылатын талаптар

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (ұй­ым­дар)
Авиа­ци­я­лық са­ла ұй­ым­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
1) Қы­сым ай­ыр­ма­сы (би­ік­теу және тө­мен­деу ба­ры­сын­да);
2) Шуыл­дың және ді­ріл­дің жо­ға­ры дең­гейі;
3) ӘК бор­тын­да­ғы өрт және жа­ры­лы­сы;
4) пси­хо­эмо­ци­я­лық сал­мақ­тар.
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
Борт жол­се­рік жұ­мысы­на 18 жас­қа толған, және сер­ти­фи­кат­тал­ған Оқу ор­та­лы­ғын­да оқу­дан өт­кен, қол­да­ны­с­та­ғы 2 сы­нып­ты ДҰСК (дә­рі­гер­лік-ұшу са­ра­па­та­ма­лық ко­мис­си­я­сы­ның) ме­ди­ци­на­лық қо­ры­тындысы бар, борт жол­се­рік жұ­мысы үшін қа­жет­ті кө­лем­де мем­ле­кет­тік және ағы­л­шын тіл­де­рін бі­ле­тін тұ­лға­лар жі­бе­рі­ле­ді
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім алу және оқу дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
Тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім
Авиа­ция са­ла­сын­да 4 жыл жұ­мыс өті­лі­нің бо­луы

3 КС бірліктерінің тізімі

"Борт­тық қыз­мет көр­се­ту"
кә­сі­би стан­дар­ты­на
3-қо­сым­ша
КС бірліктерінің тізімі
1-кесте

1 1. "Борт жолсерігі" еңбек қызметінің (кәсіптің) түрі

Шифр
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның (кә­сі­би стан­дарт бір­лі­гі­нің) ата­уы
Ф 1
ӘК бор­тын­да қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету
Ф 2
Жо­ла­у­шы­лар­ға сер­вис ұсы­ну (жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту)
2-кесте

2 2. "Аға борт жолсерігі" еңбек қызметінің (кәсіптің) түрі

Шифр
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның (кә­сі­би стан­дарт бір­лі­гі­нің) ата­уы
Ф 1
ӘК қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша борт жол­се­рік бри­га­да­сы­ның жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру және бас­шы­лық ету
Ф 2
Жо­ла­у­шы­лар­ға сер­вис ұсы­ну (Жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту) бой­ын­ша борт жол­се­рік бри­га­да­сы­ның жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру және бас­шы­лық ету
3-кесте

3 3. "Борт жолсерігі-нұсқаушы (желілік нұсқаушы)" еңбек қызметінің (кәсіптің) түрі

Шифр
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның (кә­сі­би стан­дарт бір­лі­гі­нің) ата­уы
Ф 1
ӘК борт­жол­се­рік­те­рі­нің бі­лім­де­рін тек­се­ру
Ф 2
Құ­жат­та­ма жүр­гі­зу
Ф 3
Борт­жол­се­рік­тер­дің ең­бек­ті қор­ғау және қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­рын сақ­та­уын ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау жа­сау
Ескертпе: Ф – функция.

4 КС бірліктерінің сипаты

"Борт­тық қыз­мет көр­се­ту"
кә­сі­би стан­дар­ты­на
4-қо­сым­ша
КС бірліктерінің сипаты
1-кесте

1 1. "Борт жолсерігі" еңбек қызметінің (кәсібінің) түрі

Шифр
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
Ше­бер­лі­гі және дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Ф 1
Ава­ри­я­лық-құт­қа­ру жабды­ғы;
Борт жол­се­рік­тер­ге ар­нал­ған ұшу­лар­ды жүр­гі­зу бой­ын­ша нұс­қау;
М 1-1 Жо­ла­у­шы­лар­ға ұшу ал­дын­да­ғы нұс­қа­улық жүр­гі­зу
Жо­ла­у­шы­лар­ға ұшу ал­ды нұс­қа­улық жүр­гі­зу ма­шық­та­ры; ӘК бор­тын­да­ғы жо­ла­у­шы­лар­дың де­струк­тив­ті мі­нез-құл­қы­мен жұ­мыс іс­теу ма­шық­та­ры;
ӘК бор­тын­да элек­трон­дық ас­пап­тар­ды қа­уіп­сіз пай­да­ла­ну ма­шық­та­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2010 жы­л­ғы 15 шіл­де­де­гі "Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның әуе ке­ңі­сті­гін пай­да­ла­ну және авиа­ция қыз­ме­ті ту­ра­лы" За­ңы­ның ұшу­лар­ды орын­да­у­ға қа­ты­сты бө­лі­гін бі­лу;
Ха­лы­қа­ра­лық заң­на­ма­лар мен стан­дарт­тар­ды бі­лу;
Борт жол­се­рік­те­ріне ар­нал­ған ұшу­ды жүр­гі­зу бой­ын­ша нұс­қа­уды бі­лу;
Әуе кө­лі­гін­де та­сы­мал­да­у­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру­ды бі­лу;
ӘК бор­тын­да элек­трон­дық ас­пап­тар­ды пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры және тәр­ті­бі қо­сы­лып тұр­ған элек­трон­дық ас­пап­тар­дың борт­тық ра­дио­элек­трон­дық жаб­дық­тың жұ­мысы­на тигі­зе­тін әсе­рі;
ӘК ко­ман­ди­ріне кез-кел­ген бай­қал­ған ауыт­қу­лар ту­ра­лы ба­ян­дау жо­сық­та­ры
М 1-2 Ава­ри­я­лық-құт­қа­ру жұ­мыста­ры және дә­рі­гер­ге дей­ін­гі жәр­дем көр­се­ту
ӘК бор­тын­да бар­лық құт­қа­ру және ава­ри­я­лық жаб­дық­тар­дың бо­луын тек­се­ру ма­шық­та­ры, олар­дың жа­рам­ды­лы­ғын және дұ­рыс ор­на­ты­л­ғанды­ғын тек­се­ру;
Ал­ғаш­қы дә­рі­гер­ге дей­ін­гі жәр­дем көр­се­ту;
Бар­лық қа­жет­ті құ­жат­та­ма­лар мен нұс­қа­у­лар­дың бо­луын және сәй­кест­і­гін тек­се­ру;
Жү­зе бі­лу
Әуе ке­ме­ле­рі­нің ава­ри­я­лық-құт­қа­ру жаб­дық­та­рын бі­лу;
Ава­ри­я­лық-құт­қа­ру жо­сық­та­ры және өмір­шең­дік прин­ципте­рін бі­лу;
Борт жол­сері­гі­нің іс-қи­мы­лы­на қа­ты­сты бө­лі­гін­де­гі ал­ғаш­қы дә­рі­гер­ге дей­ін­гі жәр­дем көр­се­ту ере­же­ле­рін, авиа­ци­я­лық ме­ди­ци­на­ны бі­лу;
Заң­сыз ара­ла­су ба­ры­сын­да­ғы іс-қи­мыл­да­рын (ӘК ба­сып алу, іріт­кі са­лу, ӘК бор­ты­на жа­ры­л­ғыш құ­ры­л­ғы­сын және бас­қа­лар­ды ор­на­ту) бі­лу
Эки­паж мү­ше­ле­рі­нің мін­дет­те­рін, жа­у­ап­кер­ші­лік­те­рін бі­лу.
Әдет­те­гі жағ­дай­лар­да және ерекше әрі ава­ри­я­лық жағ­дай­лар­да өза­ра ти­ім­ді әре­кет­те­су­ді қам­та­ма­сыз ету тә­сіл­де­рін бі­лу;
ӘК су­ға қо­нуы ба­ры­сын­да­ғы құт­қа­ру жұ­мыста­ры­ның ере­же­ле­рін бі­лу
Ф 2
Бу­фет­тік-ас үй­лік жаб­дық­та­ры және жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту құ­рал­да­ры
Жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту жо­сық­та­ры
М 2.1 Жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту
Бу­фет­тік-ас үй­лік жаб­дық­та­ры мен жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну ма­шық­та­ры
Ерекше жо­ла­у­шы­лар­ды қо­сқан­да (мү­ге­дек­тер, ба­ла­лар, на­у­қа­стар, жүк­ті әй­ел­дер, қарт жо­ла­у­шы­лар және бас­қа­ла­ры) жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту рә­сім­де­рін бі­лу
2-кесте

2 2. "Аға борт жолсерігі" еңбек қызметінің (кәсіптің) түрі

Шифр
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
Ше­бер­лі­гі және дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Ф 1
Ава­ри­я­лық-құт­қа­ру жабды­ғы;
Борт жол­се­рік­те­ріне ар­нал­ған ұшу­лар­ды жүр­гі­зу бой­ын­ша нұс­қау;
М 1-1 Жо­ла­у­шы­лар­ға ұшу ал­дын­да­ғы нұс­қа­улық жүр­гі­зу
Жо­ла­у­шы­лар­ға ұшу­дың ал­дын­да нұс­қа­улық жүр­гі­зу ма­шық­та­ры.
ӘК бор­тын­да­ғы жо­ла­у­шы­лар­дың де­струк­тив­ті мі­нез-құл­қы­мен жұ­мыс іс­теу ма­шық­та­ры;
ӘК бор­тын­да элек­трон­дық ас­пап­тар­ды қа­уіп­сіз пай­да­ла­ну ма­шық­та­ры.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2010 жы­л­ғы 15 шіл­де­де­гі "Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның әуе ке­ңі­сті­гін пай­да­ла­ну және авиа­ция қыз­ме­ті ту­ра­лы" За­ңы­ның ұшу­лар­ды орын­да­у­ға қа­ты­сты бө­лі­гін бі­лу;
Ха­лы­қа­ра­лық заң­на­ма­лар мен стан­дарт­тар­ды бі­лу (EU OPS, IOSA);
Борт жол­се­рік­те­ріне ар­нал­ған ұшу­ды жүр­гі­зу бой­ын­ша нұс­қа­уды бі­лу;
Әуе кө­лі­гін­де та­сы­мал­да­у­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру­ды бі­лу;
ӘК бор­тын­да элек­трон­дық ас­пап­тар­ды пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры және тәр­ті­бі;
ӘК ко­ман­ди­ріне кез-кел­ген бай­қал­ған ауыт­қу­лар ту­ра­лы ба­ян­дау жо­сық­та­ры
М 1-2 Ава­ри­я­лық-құт­қа­ру жұ­мыста­ры және дә­рі­гер­ге дей­ін­гі жәр­дем көр­се­ту
ӘК бор­тын­да бар­лық құт­қа­ру және ава­ри­я­лық жаб­дық­тар­дың бо­луын тек­се­ру ма­шық­та­ры, олар­дың жа­рам­ды­лы­ғын және дұ­рыс ор­на­ты­л­ғанды­ғын тек­се­ру;
Ал­ғаш­қы дә­рі­гер­ге дей­ін­гі жәр­дем көр­се­ту;
Бар­лық қа­жет­ті құ­жат­та­ма­лар мен нұс­қа­у­лар­дың бо­луын және сәй­кест­і­гін тек­се­ру;
Жү­зе бі­лу.
Әуе ке­ме­ле­рі­нің ава­ри­я­лық-құт­қа­ру жаб­дық­та­рын бі­лу;
Ава­ри­я­лық-құт­қа­ру жо­сық­та­ры және өмір­шең­дік прин­ципте­рін бі­лу;
Ал­ғаш­қы дә­рі­гер­ге дей­ін­гі жәр­дем көр­се­ту ере­же­ле­рін бі­лу; борт жол­се­рік­ке қа­ты­сты бө­лік­те­гі авиа­ци­я­лық ме­ди­ци­на­ны бі­лу;
Заң­сыз кі­рі­су ба­ры­сын­да­ғы іс-қи­мыл­да­рын (ӘК ба­сып алу, іріт­кі са­лу, ӘК бор­ты­на жа­ры­л­ғыш құ­ры­л­ғы­сын және бас­қа­лар­ды ор­на­ла­сты­ру) бі­лу;
Эки­паж мү­ше­ле­рі­нің мін­дет­те­рін, жа­у­ап­кер­ші­лік­те­рін бі­лу.
Әдет­те­гі жағ­дай­лар­да және ерекше әрі ава­ри­я­лық жағ­дай­лар­да өза­ра ти­ім­ді әре­кет­те­су­ді қам­та­ма­сыз ету тә­сіл­де­рін бі­лу;
ӘК су­ға қо­нуы ба­ры­сын­да­ғы құт­қа­ру жұ­мыста­ры­ның ере­же­ле­рін бі­лу
Ф 2
Бу­фет­тік ас үй­лік жаб­дық­та­ры және жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту құ­рал­да­ры
Жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту рә­сім­де­рі
М 2-1 Жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту
Бу­фет­тік-ас үй­лік жаб­дық­та­ры мен жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну ма­шық­та­ры.
Ерекше жо­ла­у­шы­лар­ды қо­сқан­да (мү­ге­дек­тер, ба­ла­лар, на­у­қа­стар, жүк­ті әй­ел­дер, қарт жо­ла­у­шы­лар және бас­қа­ла­ры) жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту рә­сім­де­рін бі­лу
3-кесте

3 3. "Борт жолсерігі-нұсқаушы (желілік нұсқаушы)" еңбек қызметінің (кәсібінің) түрі

Шифр
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
Ше­бер­лі­гі және дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Ф 1
ӘК борт­жол­се­рік­те­рі­нің бі­лім­де­рі
Борт­жол­се­рік­тер­ге ар­нал­ған ұшу­лар­ды жүр­гі­зу бой­ын­ша нұс­қау
М 1-1 ӘК борт­жол­се­рік­те­рі­нің бі­лім­де­рін тек­се­ру және тә­жі­ри­бе­ден өту­ші борт­жол­се­рік­тер­ді қа­тар­ға қо­су
Рей­стік жағ­дай­лар­да борт жол­се­рік­тер­дің ұшу­да жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту тех­но­ло­ги­я­сын, әуе ке­ме­сін­де жо­ла­у­шы­лар­ды және жүк­тер­ді та­сы­мал­дау ере­же­ле­рін, әуе ке­ме­сі­нің элек­тр­лік, ава­ри­я­лық-құт­қа­ру құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну ере­же­ле­рін бі­лу­ін, жұ­мыс құ­жат­та­ма­сын жүр­гі­зу және рә­сім­деу бой­ын­ша бі­лім­де­рін тек­се­ру. Борт жол­се­рік­те­рі­нің тео­ри­я­лық, тә­жі­ри­бе­лік, ал­дын ала және ұшу ал­дын­да­ғы, ұшу­дан кей­ін­гі бөл­шек­теу бой­ын­ша дай­ынды­ғын жүр­гі­зу және же­тіл­ді­ру ма­шық­та­ры;
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2010 жы­л­ғы 15 шіл­де­де­гі "Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның әуе ке­ңі­сті­гін пай­да­ла­ну және авиа­ция қыз­ме­ті ту­ра­лы" За­ңы­ның ұшу­лар­ды орын­да­у­ға қа­ты­сты бө­лі­гін бі­лу;
ҚР әуе ке­ңі­сті­гін­де­гі ұшу­дың негіз­гі ере­же­ле­рін бі­лу;
Ха­лы­қа­ра­лық заң­на­ма­лар мен стан­дарт­тар­ды бі­лу (EU OPS, IOSA); Борт жол­се­рік­те­ріне ар­нал­ған ұшу­ды жүр­гі­зу бой­ын­ша нұс­қау;
Ерекше жо­ла­у­шы­лар­ды қо­сқан­да (мү­ге­дек­тер, ба­ла­лар, на­у­қа­стар, жүк­ті әй­ел­дер, қарт жо­ла­у­шы­лар және бас­қа­ла­ры) жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту рә­сім­де­рі
Борт жол­се­рік­те­рін оқы­ту әді­сте­ме­сі.
Борт жол­се­рік­те­рі­нің аса на­зар та­лап ете­тін (ба­ла­лар, на­у­қас адам­дар, қарт адам­дар және т.б.) жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­те бі­лу­ін тек­се­ру ма­шық­та­ры; Борт жол­се­рік­те­рі­нің ше­тел ті­лін бі­лу­ін және олар­ды жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту ба­ры­сын­да пай­да­ла­на бі­лу­ін ба­қы­лау ма­шық­та­ры
Ф 2
Ұшу құ­жат­та­ма­сы
Құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу рә­сім­де­рі
М 2-1 Құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу
Борт жол­се­рік­те­рі­нің жер­де­гі және ұшу­да­ғы тео­ри­я­лық және тә­жі­ри­бе­лік бі­лім­де­рін тек­се­ру­дің бо­ла­шақ­та­ғы жыл­дық және тоқ­сан сай­ын­ғы жос­пар­ла­рын жа­сай­ды.
Жа­ңа борт жол­се­рік­те­рін және жа­ңа құ­ры­л­ған бри­га­да­лар­ды іс­ке қо­су жос­пар­ла­рын жа­сау ма­шық­та­ры ӘК бор­тын­да анық­та­ма­лық-ақ­па­рат­тық ма­те­ри­ал­дың, борт жол­се­рік пап­ка­сы­ның маз­мұ­ны­на және күй­іне ба­қы­лау жүр­гі­зу ма­шық­та­ры.
Борт жол­се­рік-нұс­қа­у­шы жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру­ды бі­лу.
Осы ба­ғыт­та­ғы бі­лім бе­ру про­це­сін рет­тей­тін құ­жат­тар­ды бі­лу.
Бе­кі­ті­л­ген рей­стер­де жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту­дің тех­но­ло­ги­я­лық кар­та­ла­рын әзір­леу және олар­ға қа­жет­ті өзге­рі­стер ен­гі­зу ма­шық­та­ры.
Борт жол­се­рік­тер­ді же­ке құ­жат­та­ма­сы­ның бо­луын және рә­сім­де­лу дұ­ры­стығ­ын ба­қы­лау ма­шық­та­ры. Тек­се­рі­стің нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ти­іс­ті құ­жат­тар­ды рә­сім­деу және борт жол­се­рік­те­рі­нің кә­сі­би ше­бер­лі­гін арт­ты­ру бой­ын­ша іс-ша­ра­лар әзір­леу ма­шық­та­ры, жа­ңа бри­га­да­лар қа­лып­та­сты­ру бой­ын­ша ұсы­ным­дар бе­ру ма­шық­та­ры. Ұшу­да­ғы жо­ла­у­шы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту тә­жі­ри­бе­сін мең­ге­ру, жи­нақ­тау және та­ра­ту ма­шық­та­ры
Ф 3
Ава­ри­я­лық-құт­қа­ру тех­ни­ка­сы
Қа­уіп­сіз ұшу­ды қам­та­ма­сыз ету ере­же­ле­рі
М 3-1 Борт­жол­се­рік­тер то­бы­ның қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету және ӘК бор­тын­да жо­ла­у­шы­лар­ға жо­ға­ры мә­де­ни­ет­ті қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау жа­сау
Борт­жол­се­рік­тер­ді күз­гі-қы­сқы және көк­тем­гі-жаз­ғы на­ви­га­ци­я­ға және жұ­мыстар­ды қа­уіп­сіз жүр­гі­зу нұс­қа­улы­ғы­на дай­ын­дау, борт жол­се­рік­тер­дің ұшу кі­тап­та­рын­да қа­жет­ті жа­з­ба­лар­ды жүр­гі­зу ма­шық­та­ры. Борт­жол­се­рік­тер топ­та­ры­ның қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету және ӘК бор­тын­да жо­ла­у­шы­лар­ға жо­ға­ры мә­де­ни­ет­ті қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша ша­ра­лар­ды ен­гі­зу бой­ын­ша жұ­мыстар­ды жүр­гі­зу ма­шық­та­ры
Қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету­ге ар­нал­ған жаб­дық­тың бар­лық түр­ле­рін ор­на­ла­сты­ру және олар­дың жа­рам­ды­лы­ғын тек­се­ру ере­же­ле­рін бі­лу; ӘК бор­тын­да элек­трон­дық ас­пап­тар­ды пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­рын және тәр­ті­бін бі­лу; Қо­сы­лып тұр­ған элек­трон­дық ас­пап­тар­дың борт­тық ра­дио­элек­трон­дық жаб­дық­тың жұ­мысы­на тигі­зе­тін әсе­рін бі­лу; ӘК ко­ман­ди­ріне кез-кел­ген бай­қал­ған ауыт­қу­лар ту­ра­лы ба­ян­дау рә­сім­де­рін бі­лу; Ава­ри­я­лық-құт­қа­ру рә­сім­де­рі және өмір­шең­дік прин­ципте­рін бі­лу; борт жол­сері­гіне қа­ты­сты бө­лі­гін­де­гі дә­рі­гер­ге дей­ін­гі ал­ғаш­қы жәр­дем көр­се­ту­ді, авиа­ци­я­лық ме­ди­ци­на­ны бі­лу; Заң­сыз ара­ла­су ак­ті­ле­рі ба­ры­сын­да­ғы іс-қи­мыл­дар­ды бі­лу (ӘК ба­сып алу, іріт­кі са­лу, ӘК бор­ты­на жа­ры­лыс құ­ры­л­ғы­сын және бас­қа­лар­ды ор­на­ла­сты­ру); Эки­паж мү­ше­ле­рі­нің мін­дет­те­рін, жа­у­ап­кер­ші­лік­те­рін бі­лу. Әдет­те­гі жағ­дай­лар­да және ерекше әрі ава­ри­я­лық жағ­дай­лар-да өза­ра ти­ім­ді әре­кет­те­су­ді қам­та­ма­сыз ету тә­сіл­де­рін бі­лу; ӘК су­ға қо­нуы ба­ры­сын­да­ғы құт­қа­ру жұ­мыста­ры­ның ере­же­ле­рін бі­лу

5 Келісу парағы

"Борт­тық қыз­мет көр­се­ту"
кә­сі­би стан­дар­ты­на
5-қо­сым­ша
Келісу парағы
Ұй­ым­ның ата­уы
Ке­лі­сі­л­ген мер­зі­мі
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стр­лі­гі
Осы КС ____________________________________________________ тіркелді.
Кәсіптік стандарттардың реестріне № _______________________ тіркелді.
Хат (хаттама) № ___________ Күні

Қолданыстағы