Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тараптардың пайдасына не өзара байланысты тараптардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін, оны қалыптастыру қағидаларын және провизиялар (резервтер) құру қағидаларын бекіту туралы
Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

1) Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тұлғалардың пайдасына не өзара байланысты тұлғалардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесі;

2) Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тараптардың пайдасына не өзара байланысты тараптардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін қалыптастыру қағидалары;

2. «Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз проценті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тұлғалардың пайдасына не өзара байланысты тұлғалардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін, оны қалыптастыру ережесін және активтер мен шартты міндеттемелерді күмәнді және үмітсіз санатқа жатқызу ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 30 желтоқсандағы № 2275 қаулысының күші жойылды деп танылсын.

Қазақстан Республикасы
Үкiметiнiң
2014 жылғы 4 мамырдағы
№ 445 қаулысымен
бекiтiлген
Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тараптардың пайдасына не өзара байланысты тараптардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесі

Қазақстан Республикасы
Үкiметiнiң
2014 жылғы 4 мамырдағы
№ 445 қаулысымен
бекiтiлген
Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тараптардың пайдасына не өзара байланысты тараптардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін қалыптастыру қағидалары
Осы Негiзгi қызмет түрi қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретiн акцияларының (қатысу үлестерiнiң) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесiлi, өзара байланысты тараптардың пайдасына не өзара байланысты тараптардың мiндеттемелерi бойынша үшiншi тұлғаларға берiлген активтер мен шартты мiндеттемелердi (кредиттiк серiктестiктердiң активтерi мен шартты мiндеттемелерiнен басқа) қоспағанда, күмәндi және үмiтсiз активтерге, шартты мiндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тiзбесiн қалыптастыру қағидалары (бұдан әрi – Қағидалар) «Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Кодексінің 106-бабының 4-тармағына (Салық кодексi) сәйкес әзiрлендi және күмәндi және үмiтсiз активтерге, шартты мiндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тiзбесiн қалыптастыру тәртiбiн белгiлейдi.

1. Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, күмәнді және үмітсіз активтерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін (бұдан әрі – тізбе) Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайды.

Салық саясаты саласындағы уәкілетті органның шешімі ұлттық басқарушы холдингке жазбаша нысанда жіберіледі.

Қазақстан Республикасы
Үкiметiнiң
2014 жылғы 4 мамырдағы
№ 445 қаулысымен
бекiтiлген
Провизиялар (резервтер) құру қағидалары

1. Осы Провизиялар (резервтер) құру қағидалары (бұдан әрi – Қағидалар) «Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Кодексiне (Салық кодексi) сәйкес әзiрлендi және оларға қарсы провизиялар (резервтер) құру тәртiбiн айқындайды.

қарыз (кредит) мерзiмi бес және одан артық жылды құрайды;
қарыз (кредит) шартының талаптары бойынша мерзiмiнен бұрын толық өтеуге тыйым салынған;
қарызды (кредитті) iшiнара өтеу қарыз алушының бизнес-жоспарында көзделген мерзiмде және тәртiппен жүзеге асырылуы мүмкiн;
қарыз (кредит) материалдық өндiрiстi, өндiрiстiк және көлiк инфрақұрылымын құруға, кеңейтуге және жаңғыртуға бағытталған кешенді iс-шараларды iске асыруды қарастыратын оның бизнес-жоспарына сәйкес заңды тұлғаға берiледi;

9) кредиттiк тәуекел – борышкердің (дебитордың) ұйым алдындағы актив және шартты міндеттемелер жөніндегі міндеттемелерді шарттың талаптарына сәйкес орындамауы не тиісінше орындамауы не осындай орындамаудың (тиісінше орындамаудың) нақты қауіпінің болуы салдарынан шығыстардың (шығындардың) туындау тәуекелі;

16) жоба – Банктің несие (кредит) беруі арқылы қаржыландырылатын және жаңа өндірістерді құруға, қолданыстағы өндірістерді кеңейтуге және жаңартуға, соның ішінде активтерді, акциялар пакеттерін (қатысу үлестерін), мүліктік кешендерді сатып алуға; және/немесе Қазақстан Республикасының резиденттері орындайтын (көрсететін) жұмыстар (қызметтер) экспортын, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағында шығарылатын өнімдердің экспортын ынталандыруға бағытталған кешенді іс-шаралар;

17) активтi (шартты мiндеттеменi) қайта жiктеу – бұрын қалыптастырылған провизия (резерв) сомасы мен қайта жіктеу жүргізілгеннен кейінгі қажетті провизия (резерв) сомасының арасындағы айырма сомаларына ұлғаю немесе азаю жағына провизиялар (резервтер) сомаларының оған қарсы тиісті өзгерістерімен бұрын жіктелген активті (шартты міндеттемені) жіктеу;

4. Активтi және шартты мiндеттеменi жiктеу, оларды ұйымның бухгалтерлiк есебiнде көрсету ұйым мен оның борышкерi (дебиторы) арасындағы шарт талаптарын өзгертпейдi, оның iшiнде ұйымның талап етудiң (борыштың) негiзгi сомасын және ол бойынша сыйақыны, сондай-ақ борышкердiң (дебитордың) шарт талаптарын бұзғаны үшiн айыппұлды, өсiмпұлды толық көлемде алу құқығына әсер етпейдi.

осы Қағидалардың және ұйымның iшкi нормативтік құжаттарының талаптары сақталған;
активтердi, шартты мiндеттемелердi жiктеу және оларға қарсы провизиялар (резервтер) қалыптастыру мақсатында кешендi және объективтi талдау жүргiзуге мүмкiндiк беретiн толық және сенiмдi ақпарат болған кезде жүзеге асырылады.

күмәндi;
үмiтсiз.

14. Ұйымның жiктелген активтерi мен шартты мiндеттемелерi бойынша провизиялардың (резервтердiң) мөлшерi осы Қағидалардың 61-тармағының 1) тармақшасында белгiленген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз ету тiзбесi бойынша өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз ету құнына азайтылған негiзгi борыштың (талаптың) сомасынан есептеледi.

16. Біртекті қарыздардың (кредиттердiң) қоржынын жiктеудi (қайта жiктеудi) ұйым біртекті қарыздардың (кредиттердiң) барлық қоржындары бойынша және жiктеудi (қайта жiктеудi) жүргiзудiң белгiлi бiр күнiндегi жағдай бойынша тоқсанның соңғы жұмыс күнiне дейiн жетi жұмыс күнiнен аспайтын мерзiм iшiнде жүргiзедi.

18. Ұйымдардың қарыз алушылардың (борышкерлердiң) кредит төлеу қабiлеттiлiгiн талдау кезiнде, оның iшiнде қарыз алушының қаржылық жағдайын және кепiл құнын бағалау кезiнде пайдаланылатын критерийлер, сондай-ақ провизиялар (резервтер) құру жөнiнде шешiмдер қабылдау және оларды орындау рәсiмдерi осы Қағидалармен, сондай-ақ ұйымның кредит, инвестициялық және есеп саясатын айқындайтын iшкi құжаттарымен регламенттеледi.

1) Қазақстан Республикасы Президентiнiң немесе Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң жанындағы Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту мәселелерi жөнiндегi консультативтiк-кеңесшi орган ұсынымдарының негiзiнде Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiне сәйкес және (немесе) Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмi бойынша және (немесе) ұйымның басқару органының шешiмi бойынша ұсынылған бланкiлiк қарызды (кредиттi);

2009 жылғы 21 ақпанға дейін берілген;
Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес және (немесе) Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша ұсынылған және (немесе) Қазақстан Республикасы Президентінің немесе Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту мәселелері жөніндегі консультативтік-кеңесші орган ұсынымдарының негізінде ұйымның уәкілетті органының шешімі бойынша ұсынылған шарттарға жауап беретін бланкілік қарызды (кредитті) қоспағанда, бланкілік қарыздар (кредиттер) күмәнді және (немесе) үмітсіз активтерге жатқызылмайды.

2) шарт (бас келiсiмдер шеңберiнде жасалған шарттарды қоса алғанда) бойынша төлемдер мерзiмiн өзгерту қарыз алушының қаржылық жағдайының нашарлауына байланысты болмаса және (немесе) қарыз алушыда ұйым алдында мерзiмi өткен және (немесе) есептен шығарылған борышы (қарызды (кредиттi) мерзiмiнен бұрын өтеуге байланысты кестелердiң өзгеруiн есепке алмай), бiрақ үш реттен артық болмаса, мерзiмiн ұзарту саның айқындау мақсатында мерзiмiн ұзартудың болуы ескерiлмейдi.

24. Standard & Poor's агенттiгi берген А тобының рейтингiнен төмен емес жеке рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас рейтингi бар шетел банкiнде не Қазақстан Республикасының егемен рейтингiнiң бiр деңгейiнен төмен емес жеке рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент банкiнде орналастырылған (ашылған) депозит (оның iшiнде ағымдағы шот) қаражатты депозиттен, оның iшiнде ағымдағы шоттан аудару (қайтару) бойынша кешiктiру болмаған жағдайда стандартты ретінде жiктеледi.

25. Ұйым Standard & Poor's агенттігінің А тобының рейтингінен төмен емес жеке рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас рейтингі бар шетел банкінде депозитін орналастырған ағымдағы шотын ашқан жағдайда ұйым құжаттамалық расталған деректер негізінде жарты жылда бір реттен кем емес уақытта олардың қаржылық жағдайына мониторинг жүргізеді.

26. Standard & Poor's агенттігінің А тобының рейтингінен төмен емес жеке рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас рейтингі бар не Қазақстан Республикасының резидент банкінде Қазақстан Республикасының тәуелсіз рейтингінің бір позициясынан төмен тәуелсіз рейтингі бар шетел банкінде депозит орналастырған не ағымдағы шот ашқан жағдайда ұйым құжаттамалық расталған деректер негізінде тоқсанына бір рет олардың қаржылық жағдайына мониторинг жүргізеді.

27. Ұйымның iшкi кредиттiк саясатында айқындалған шарттарда берiлген және тәуекелдi бағалау күнiндегi мөлшерi жиынтығында бiр қарыз алушыға ұйымның меншiктi капиталы шамасының 0,02 пайызынан аспайтын қарыздар (кредиттер), егер осы Қағидалардың 32-тармағында өзгеше белгiленбесе, біртекті қарыздардың (кредиттердiң) қоржынына қосылады.

28. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған және жобаларды Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғыртуға және әртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сәйкес iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген қарыздар (кредиттер) біртекті қарыздардың (кредиттердiң) қоржынына қосылмайды.

Мыналар біртектілік белгілері болмайды:

38. Егер біртекті қарыздар (кредиттер) қоржынына енгiзiлген күнтізбелік 30 (отыз) және одан артық күн мерзiмi бар мерзiмi өткен борыштардың мөлшерi (пайыздық үлесi) біртекті қарыздар (кредиттер) қоржыны бойынша iс жүзiнде құрылған провизиялардың (резервтердiң) мөлшерiнен артық болса, онда ұйым құрылған провизиялардың (резервтердiң) мөлшерi мен күнтізбелік 30 (отыз) және одан артық күн мерзiмi бар мерзiмi өткен борыштардың мөлшерi арасындағы айырма сомасына провизияларды (резервтердi) қосымша қалыптастырады.

40. Ұйым тоқсанына кемiнде бiр рет біртекті қарыздар (кредиттер) қоржыны бойынша кредиттiк дерекнамаға қоржынға жүргiзiлген талдау және оның нәтижелерi туралы ақпаратты құжаттамалық ресiмдейдi, оның iшiнде ұйымның біртекті қарыздар (кредиттер) қоржыны бойынша кредиттiк тәуекел мөлшерi туралы тұжырымдарын, сондай-ақ провизиялардың (резервтердiң) есебi туралы ақпаратты енгiзедi.

41. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмдерiн iске асыру салдарынан және (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiне және (немесе) ұйымның басқару органының шешiмдерiне сәйкес пайда болған дебиторлық берешектi қоспағанда, дебиторлық берешек күмәндi және (немесе) үмiтсiз активтерге жатқызылмайды. Бұл ретте, дебиторлық берешек деп ұйымның жедел, қайтарымдылық және өтеусiз (пайызсыз) негiзде қарыздар (кредиттер) беруi салдарынан және (немесе) ұйымның шартты мiндеттемелердi орындауы салдарынан туындаған берешек түсiнiледi.

44. Дебиторлық берешектi өтеудiң мерзiмi өткен жағдайда және егер бiр дебитор есебiнен дебиторлық берешек ұйымның меншiктi капиталының 5 (бес) пайызынан астамды құраса, дебиторлық берешек «Қаржылық жағдай», «Өтеу мерзiмi өтуiнің болуы» және «Қарыз алушыда (борышкерде) рейтингтiң болуы» критерийлері бойынша жiктеледi.

45. Қазақстан Республикасы Президентiнiң немесе Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң жанындағы Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту мәселелерi жөнiндегi консультативтiк-кеңесшi орган ұсынымдарының негiзiнде Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмдерiн iске асыру салдарынан және (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiне және (немесе) ұйымның басқару органының шешiмдерiне сәйкес пайда болған шартты мiндеттемелердi қоспағанда, шартты мiндеттемелер күмәндi және (немесе) үмiтсiз активтерге жатқызылмайды.

1) Standard & Poor's агенттігінің «ВВВ-»-дан төмен емес халықаралық рейтингтік бағасы бар немесе басқа да рейтингтік агенттіктердің біреуінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі немесе Standard & Poor's агенттігінің ұлттық шәкілі бойынша «kzААА»-дан төмен емес немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар борыштық бағалы қағаздар немесе;

2) Standard & Poor's агенттігінің «ВВВ-»-дан төмен емес халықаралық рейтингісі бағасы бар немесе басқа да рейтингтік агенттіктердің біреуінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі немесе Standard & Poor's агенттігінің ұлттық шәкілі бойынша «kzААА»-дан төмен емес немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас рейтингі бар эмитенттер акциялары.

50. Ұйым инвестициялары (салымдары) заңды тұлғаның акцияларына (жарғы капиталындағы қатысу үлесі), сондай-ақ Standard & Poor's агенттігінің «ВВВ-»-дан төмен емес тәуелсіз рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық үкіметтері шығарған мемлекеттік мәртебесі бар бағалы қағаздар күмәнді және (немесе) үмітсіз активке жатқызылмайды.

51. Негiзгi қызмет түрi қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретiн акцияларының (қатысу үлестерiнiң) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесiлi заңды тұлғалар активтер мен шартты мiндеттемелердi (инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) және олармен байланысты шартты мiндеттемелердi, сондай-ақ біртекті қарыздардың (кредиттердiң) қоржынына енгiзiлген қарыздарды (кредиттердi) қоспағанда) жiктеген кезде осы Қағидаларға 1-қосымшаның 1, 4-кестелерi қолданылады.

5-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады.

1-қосымшаның 1-кестесiнiң 1, 2, 5-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады.

Салық салу мақсатында осы Қағидаларға сәйкес құрылған провизиялар (резервтер) мына формула бойынша анықталатын коэффициентке түзетiледi:
Т
К = --------, мұндағы
ЖЖТ
К – коэффициент,
ЖЖТ – түзетулердi ескере отырып салық кезеңi iшiндегi жылдық жиынтық табыс,
Т – салық кезеңi iшiнде жылдық жиынтық табысқа қосылған (қосылуға жататын) және Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiн және (немесе) ұйымның Директорлар кеңесiнiң шешiмiн және (немесе) тиiстi жылға арналған республикалық бюджет туралы Қазақстан Республикасының Заңын іске асыру нәтижесiнде пайда болған активтер бойынша алынған табастар. Осы көрсеткiш Салық кодексiнiң 99-бабына сәйкес жылдық жиынтық табыстан алынып тастауға жататын табыстарды қамтымайды.

1) тұрақты – мына көрсеткіштер болған жағдайда: қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы тұрақты болып табылады; қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) төлем қабiлеттілігі бар; ақша ағыны қарызға қызмет көрсетуге мүмкiндiк бередi; осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес есептелген коэффициенттердiң мәні қолайлы болып табылады; бизнестi дамытуға оң нарықтық шарттар бар, нарықта жақсы бәсекелі позицияға ие; ресурстар мен капитал нарығына еркiн қол жеткізеді, саны шектеулі жеткiзушiлерге тәуелдi емес, шарттың қолданылу мерзiмi ішінде қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайын айтарлықтай нашарлатуға ықпал ететін iшкi және сыртқы факторлар анықталған жоқ; қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) ұйыммен өзiнiң мiндеттемелерi бойынша есептесу мүмкiндiгi күмән тудырмайды; қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) активтері мен мiндеттемелерi мерзiмi бойынша шамалас; қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) жағымды кредиттiк тарихы бар;

2) қанағаттанарлық – мына көрсеткіштер болған жағдайда: қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы осы санаттағы «тұрақты» сипаттамасына жақын, бірақ, оның осы деңгейде ұзақ уақыт бойына ұстап тұру ықтималдылығы төмен болып табылады; осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес есептелген коэффициенттердің мәні қанағаттанарлық болып табылады; кірістердің, төлем қабілеттілігінің төмендеуі байқалады; динамикада ақша ағындарының елеусіз азаюы байқалады, ақша ағындары борыштың негізгі бөлігін өтейді; қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) өзінің қаржылық жағдайын жақсартуға қажетті шаралар қолданады; тауарларды, көрсетілетін қызметтерді жеткізушілердің және қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) өнімдерін тұтынушыларын шоғырландыру тәуекелі барынша төмен болып табылады; қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қосымша ресурстарға қол жеткізе алатынына байланысты ұйыммен өз міндеттемелері бойынша есептесу қабілеттілігі күмән туғызбайды;

3) тұрақсыз – мына көрсеткіштер болған жағдайда: қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) өз мiндеттемелерi бойынша мынадай факторлардың байқалуына байланысты ұйыммен есептесе алмайды деген толық ықтималдық бар: қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы тұрақты және елеулi нашарлау белгiлерiне ие; осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес есептелген коэффициенттердiң мәні қолайсыз болып табылады; төлем қабiлеттiлiгiнiң деңгейi төмен, нарықтық үлесінiң тұрақты түрде азаюы байқалады; қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) қабылдайтын шаралар қаржылық жағдайды тұрақтандыратынына сенім жоқ; қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) 1 жылдан аспайтын мерзiмге санация жарияланған; қарыз алушыға (тең қарыз алушыға) бұрын берілген қарыз (кредит) бойынша борышты өтеу мақсатында қарыз (кредит) берілген жағдайда; қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) материалдық зиян тигізсе де, оның қызметін тоқтатпаған форс-мажорлық жағдай, сондай-ақ басқа жағдай орын алған;

4) өте қиын – мына көрсеткіштер болған жағдайда: қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) өз міндеттемелері бойынша мынадай факторлардың байқалуына байланысты ұйыммен есептесе алмайды деген толық ықтималдық бар: қарыз алушының (тең қарыз алушының) қаржылық жағдайының нашарлауы шекті деңгейге жеттi, бұл Қағидаларға 2-қосымшада көрсетiлген барлық көрсеткiштердін бұзылуымен расталады; төлем қабілетсіздігі; нарықтық позицияларын жоғалтуы; қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) меншiк капиталының терiс болуы; қарыз алушыға (тең қарыз алушуға) 1 жылдан астам мерзiмге санация жарияланған; қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) банкрот деп танылған; қарыз алушыға (тең қарыз алушыға) материалдық залал келтірген және/немесе оның өз қызметiн жалғастыруға мүмкiндiк бермейтiн форс-мажорлық жағдайдың болуы; ұйымның iшкi нормативтiк құжаттарында белгiленген тәртiппен кредит беру бойынша құжаттаманы жүргiзу талаптарына сәйкес кредиттiк мониторинг бойынша құжаттамасының болмауы.
Дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерiнiң) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесiлi заңды тұлғалардың қаржылық жағдайы шоғырландырған негiзде ұлттық басқарушы холдингтiң қаржылық жағдайынан төмен жiктеле алмайды.

1) сенiмдi – жиынтығы актив бойынша қарыз алушының кемінде 100 пайыз міндеттемелерін жабатын өтімділігі жоғары қамтамасыз ету (негізгі борыш және бірінші тоқсанның ішінде қарыз (кредит) пайдалануға сыйақы алуға қажетті, сондай-ақ жеңілдік берілген кезеңдегі сыйақы бойынша, егер мұндай жеңілдікті ұйым берсе), мыналар түрінде:
Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң кепiлдiктері (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының мемлекеттiк бағалы қағаздары;
Қазақстан Республикасының резиденті емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «А» тобынан төмен емес ұзақ мерзiмдi борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент емес банктерiнiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «А-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «А-» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi;
мемлекеттiк мәртебесi бар, шет мемлекеттердiң Үкiметтерi және орталық банктерi шығарған, Standard & Poor's агенттiгi берген «А-» тобынан төмен емес егемен рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар бағалы қағаздар;
монетарлық қымбат бағалы металдар;
Қазақстан Республикасының бiрiншi сыныпты эмитенттерiнiң вексельдерi;
Standard & Poor's агенттiгi берген «А» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттiгi берген «А-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
жалғыз акционерi мемлекет немесе ұлттық холдинг не ұлттық басқарушы холдинг болып табылатын заңды тұлғалардың кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);

2) жақсы – осы тармақшада тізбеленген және жиынтығында актив (негізгі борыш және бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ, егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша қарыз алушы міндеттемелерінің кемiнде 90 пайызын өтейтін қамтамасыз ету.
Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті;
мынадай:
Қазақстан Республикасының резиденттен емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктердiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi;
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түріндегі қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ресімделген жылжымайтын мүлік түріндегі қамтамасыз етудің нарықтық құнына 0,7 коэффициенті;

3) қанағаттанарлық – осы тармақшада тізбеленген және жиынтығында актив (негізгі борыш және бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ, егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша қарыз алушы міндеттемелерінің кемiнде 60 пайызын өтейтін қамтамасыз ету.
Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті;
мынадай:
Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi;
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттерi емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрiндегі қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті;
мынадай:
Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттері заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi түрiндегі қамтамасыз етуге 0,8 коэффициенті;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ресiмделген жылжымайтын мүлiк түрiндегі қамтамасыз етудiң нарықтық құнына
0,7 коэффициенті;
мынадай:
қарыз алушының дебиторлық берешегi;
қарыз алушының және/немесе кепiлзат берушiнiң жылжымалы мүлкi;
айналымдағы тауарлар түрiндегі қамтамасыз етуге 0,6 коэффициенті;

4) қанағаттанарлықсыз – осы тармақшада тізбеленген және жиынтығында актив (негізгі борыш және бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ, егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша қарыз алушы міндеттемелерінің кемiнде 50 пайызын өтейтін қамтамасыз ету.
Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті;
мынадай:
Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан темен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктердiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi;
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттерi емес ұйымдар шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрiнде қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті;
мынадай:
Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi түрiндегі қамтамасыз етуге 0,8 коэффициенті;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ресiмделген жылжымайтын мүлiк түрiнде қамтамасыз етудiң нарықтық құнына
0,7 коэффициенті;
мынадай:
қарыз алушының дебиторлық берешегi;
қарыз алушының және/немесе кепiлзат берушiнiң жылжымалы мүлкi;
айналымдағы тауарлар түрiнде қамтамасыз етуге 0,6 коэффициенті;

5) қамтамасыз етусiз – осы тармақшада тізбеленген және жиынтығында актив (негізгі борыш және бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ, егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша қарыз алушы міндеттемелерінің де 50 пайызынан кемiн өтейтін қамтамасыз ету.
Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті;
мынадай:
Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi;
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттерi емес ұйымдар шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрiнде қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті;
мынадай:
Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi түрiнде қамтамасыз етуге 0,8 коэффициенті;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ресiмделген жылжымайтын мүлiк түрiнде қамтамасыз етудiң нарықтық құнына
0,7 коэффициенті;
мынадай:
қарыз алушының дебиторлық берешегi;
қарыз алушының және/немесе кепiлзат берушiнiң жылжымалы мүлкi;
болашақта түсетіндерді қоспағанда (оларға ақы төлеу аккредитивтік операциялар бойынша жүзеге асырылатын тауарлардан басқа) айналымдағы тауарлар түрiндегі қамтамасыз етуге 0,6 коэффициенті.

63. Кредит беру күнінен басталатын кезеңнің ішінде, сондай-ақ төлемдерді өтеудің бірінші мерзімі басталғанға дейінгі кезеңде 7 (жеті) және одан да көп жұмыс күні мерзімімен мерзімі өткен төлемдер болған кезде (төлемдерді мерзімінен бұрын өтеу жағдайларын қоспағанда) минус 1 балл мөлшеріндегі «жіктелетін актив бойынша төлемдер төлеудегі мерзімі өтудің жоқтығы» деген жіктеу санатын бағалау қолданылмайды, 0 балл баға қолданылады.

64. Активтер мен шартты мiндеттемелердi (инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) және олармен байланысты шартты мiндеттемелердi, біртекті қарыздар (кредиттер) қоржынына енгiзiлген қарыздарды (кредиттердi), сондай-ақ Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сәйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген қарыздарды (кредиттердi) қоспағанда) жiктеу кезiнде ұлттық басқарушы холдинг осы Қағидаларға 1-қосымшаның 2, 4-кестелерiн қолданады.

1-қосымшаның 2-кестесiнiң 1-4-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады.

Салық салу мақсатында осы Қағидаларға сәйкес құрылған провизиялар (резервтер) мына формула бойынша айқындалған коэффициентке түзетiледi:
Т
К = --------, мұндағы
ЖЖТ
К – коэффициент,
ЖЖТ – түзетулердi ескере отырып салық кезеңi iшiндегi жылдық жиынтық табыс,
Т – салық кезеңi iшiнде жылдық жиынтық табысқа қосылған (қосылуға жататын) және Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiн және (немесе) ұйымның Директорлар кеңесiнiң шешiмiн және (немесе) тиiстi жылға арналған республикалық бюджет туралы Қазақстан Республикасының Заңын іске асыру нәтижесiнде пайда болған активтер бойынша алынған табыстар. Осы көрсеткiш Салық кодексiнiң 99-бабына сәйкес жылдық жиынтық табыстан алынып тастауға жататын табыстарды қамтымайды.

3. Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен анықталған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттік бағдарламаларға сәйкес жобаларды іске асыратын заңды тұлғаларға берілген қарыздарды (кредиттерді) және олармен байланысты шартты міндеттемелерді қоспағанда, ұлттық басқарушы холдинг үшін жiктеу критерийлерін пайдалану ерекшелігі.

74. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сәйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға қарыздарды (кредиттердi) жiктеу кезiнде осы Қағидаларға 1-қосымшаның 3-4-кестелерi пайдаланылады.

1. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сәйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) қоспағанда, инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) және олармен байланысты шартты мiндеттемелердi жiктеу критерийлерін пайдалану ерекшелiктерi

75. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сәйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) және шартты мiндеттемелердi қоспағанда, инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) және олармен байланысты шартты мiндеттемелердi жiктеу кезiнде осы Қағидаларға 3-қосымшаның 1, 3-кестелерi пайдаланылады.

Шартты мiндеттемелердi жiктеу кезiнде осы Қағидаларға 3-қосымшаның 1-кестесiнiң 1, 2, 5-тармақтарында көзделген критерийлер пайдаланылады.

Салық салу мақсатында осы Қағидаларға сәйкес құрылған провизиялар (резервтер) мынадай формула бойынша айқындалатын коэффициентке түзетiледi:
Т
К = --------, мұндағы
ЖЖТ
К – коэффициент,
ЖЖТ – түзетулердi ескере отырып салық кезеңi iшiндегi жылдық жиынтық табыс,
Т – салық кезеңi iшiнде жиынтық жылдық табысқа қосылған (қосылуға жататын) және Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiн және (немесе) ұйымның Директорлар кеңесiнiң шешiмiн және (немесе) тиiстi жылға арналған республикалық бюджет туралы Қазақстан Республикасының Заңын нәтижесiнде пайда болған активтер бойынша алынған табыстар. Осы көрсеткiш Салық кодексiнiң 99-бабына сәйкес жылдық жиынтық табыстар алынып тастауға жататын табыстарды қамтымайды.

1) тұрақты – мыналар, оның ішінде мынадай көрсеткіштер болған жағдайда: қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы орнықты; қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) төлем қабiлетi бар; ақша ағыны қарызға қызмет көрсетуге мүмкiндiк бередi; осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес есептелген коэффициенттердiң мәнi жалпы қабылданған нормалар шегiнде; бизнестi дамытудың оң нарықтық шарттарының; нарықта жақсы бәсекелі позициясы бар; ресурстар мен капитал нарығына қолжетiмдiлік, өнім берушілердің шектеулі санына тәуелдi емес, шарттың қолданылу мерзiмi iшiнде қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайын айтарлықтай нашарлатуға ықпал ететiн сыртқы немесе iшкi факторлар анықталмаған, қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) ұйыммен өзiнiң мiндеттемелерi бойынша есеп айырысу мүмкiндiгi күмән тудырмайды; қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) активтері мен міндеттемелері мерзімі бойынша шамалас; жағымды кредиттiк тарихы бар;

2) қанағаттанарлық – мыналар, оның ішінде мынадай көрсеткіштер болған жағдайда: осы санаттағы қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы «тұрақты» сипаттамасына жақын, алайда оны осы деңгейде ұзақ уақыт бойы ұстап тұру ықтималдылығы төмен болып табылады; кiрiстердiң, төлем қабiлетiнiң деңгейi кредит беру басталғаннан бастап үш жыл iшiнде борышкердiң бизнес-жоспарында көзделген деңгейде; серпiнде ақша ағындарының елеусiз азаюы байқалады, бұл ретте ағындар борыштың негiзгi бөлiгiн жабуға мүмкiндiк бередi; қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) өзiнiң қаржылық жағдайын жақсарту үшiн шаралар қабылдайды; тауарларды, көрсететін кызметтердi жеткізушілерді және қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) өнiмдерiн тұтынушылардың шоғырлануының ең аз тәуекелдерi бар; қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) қосымша ресурстарға қолжетiмдiлiгi болуына байланысты ұйыммен өз мiндеттемелерi бойынша есеп айырысу мүмкiндiгi күмән туғызбайды;

3) тұрақсыз – мыналар, оның ішінде мынадай көрсеткіштер болған жағдайда: қарыз алушы (тең қарыз алушы) өз міндеттемелері бойынша мынадай факторлардың байқалуына байланысты ұйыммен есептесе алмайды деген толық ықтималдық бар: қарыз алушының (борышкердiң, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайының тұрақты және елеулi нашарлау белгiлерi бар; кiрiстердiң, төлем қабiлетiнiң деңгейi кредит беру басталғаннан бастап үш жыл iшiнде борышкердiң бизнес-жоспарында көзделген деңгейде; нарықтық үлестің төмендеуі; қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) қабылдайтын шаралар қаржылық жағдайды тұрақтандыру үшiн тиiмдi болатынына сенiмділік жоқ; қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) 1 жылдан аспайтын мерзiмге санация жарияланған; форс-мажорлық мән-жайлар, сондай-ақ қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) материалдық залал келтiрген, бiрақ оның қызметiн тоқтатпаған өзге мән-жайлар бар;

4) өте қиын – мыналар, оның ішінде мынадай көрсеткіштер болған жағдайда: қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайының тұрақты нашарлауы дағдарысты деңгейге жетті: төлем қабiлетсiздiгi; нарықтық позицияларды жоғалту; қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) бір жылдан астам мерзiмге санация жарияланған; қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) оған материалдық залал келтірген және (немесе) оған өз қызметін жалғастыруға мүмкіндік бермейтін форс-мажорлық мән-жайлар бар; қарыз алушыда (тең қарыз алушыда) кредиттік дерекнама жоқ.
Дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерiнің) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесiлi заңды тұлғалардың қаржылық жағдайы шоғырландырылған негiздегi ұлттық басқарушы холдингтiң қаржылық жағдайынан төмен жiктелмейді.

1) сенiмдi – қарыз алушының актив (негізгі борыш және бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша міндеттемелерінің жиынтығында кемінде 100 пайызының орнын толтыратын өтімділігі жоғары қамтамасыз ету, мыналар түрiнде:
Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң кепiлдiктері (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының мемлекеттiк бағалы қағаздары;
Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «А-» тобынан төмен емес ұзақ мерзiмдi борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент емес банктерiнiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВВ+» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi;
кредитор банктегі депозиттегі ақшаның және/немесе кредитор банктегі кепілзат нысанасы болып табылатын ақшаның кепілі;
мемлекеттiк мәртебесi бар, шет мемлекеттердiң Үкiметтерi және орталық банктерi шығарған, Standard & Poor's агенттiгi берген «А-» тобынан төмен емес егемен рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар бағалы қағаздар;
монетарлық қымбат бағалы металдар;
Қазақстан Республикасының бiрiншi сыныпты эмитенттерiнiң вексельдерi;
Standard & Poor's агенттiгi берген «А-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас еңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
жалғыз акционерi мемлекет немесе ұлттық холдинг не ұлттық басқарушы холдинг болып табылатын заңды тұлғалардың кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);

2) жақсы – осы тармақшада тізбеленген және жиынтығында актив (негізгі борыш және бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ, егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша қарыз алушы міндеттемелерінің кемiнде 70 пайызын өтейтін қамтамасыз ету.
Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті;
мынадай:
Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердің резервтік аккредитивтері;
тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу және оларға қызмет көрсету үшін көзделген мүлік;
төлемге қабілетті (қаржылық жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілді төлемдер бойынша түсетін ақша;
Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес қаржылық сенімдлік рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктердiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi;
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түріндегі қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті;

3) қанағаттанарлық – осы тармақшада тізбеленген және жиынтығында актив (негізгі борыш және бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ, егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша қарыз алушы міндеттемелерінің кемiнде 60 пайызын өтейтін қамтамасыз ету.
Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті;
мынадай:
Қазақстан Республикасының резиденттерi емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердің резервтік аккредитивтері;
тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу және оларға қызмет көрсету үшін көзделген мүлік;
төлемге қабілетті (қаржылық жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілді төлемдер бойынша түсетін ақша;
Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi;
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттерi емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрiндегі қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті;
мынадай:
Қазақстан Республикасының резиденттерi емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердің резервтік аккредитивтері;
мүлік, оның ішінде болашақта бизнес-жоспарға сәйкес түсетін мүлік;
тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу және оларға қызмет көрсету үшін көзделген ақша;
төлемге қабілетті (қаржылық жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілді төлемдер бойынша түсетін ақша;
Standard & Poor's агенттiгi берген «В» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi түрiндегі қамтамасыз етуге 0,8 коэффициенті;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ресiмделген жылжымайтын мүлiк түрiндегі қамтамасыз етудiң нарықтық құнына
0,7 коэффициенті;
мыналар:
қарыз алушының дебиторлық берешегi;
қарыз алушының және/немесе кепiлзат берушiнiң жылжымалы мүлкi;
айналымдағы тауарлар түрiндегі қамтамасыз етуге 0,6 коэффициенті;

4) қанағаттанарлықсыз – осы тармақшада тізбеленген және жиынтығында актив (негізгі борыш және бірінші тоқсанның ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ, егер ұйым ондайды берсе, жеңілдік кезеңі ішіндегі сыйақы) бойынша қарыз алушы міндеттемелерінің кемiнде 50 пайызын өтейтін қамтамасыз ету.
Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті;
мынадай:
Қазақстан Республикасының резиденттерi емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктердiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердің резервтік аккредитивтері;
тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу және оларға қызмет көрсету үшін көзделген мүлік;
төлемге қабілетті (қаржылық жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілді төлемдер бойынша түсетін ақша;
Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi;
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттерi емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрiнде қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті;
мынадай:
Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттерi емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердің резервтік аккредитивтері;
мүлік, оның ішінде болашақта бизнес-жоспарға сәйкес түсетін мүлік;
тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу және оларға қызмет көрсету үшін көзделген ақша;
төлемге қабілетті (қаржылық жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілді төлемдер бойынша түсетін ақша;
Standard & Poor's агенттiгi берген «В» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi түрiндегі қамтамасыз етуге 0,8 коэффициенті;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ресiмделген жылжымайтын мүлiк түрiнде қамтамасыз етудiң нарықтық құнына
0,7 коэффициенті;
мынадай:
қарыз алушының дебиторлық берешегi;
қарыз алушының және/немесе кепiлзат берушiнiң жылжымалы мүлкi;
айналымдағы тауарлар түрiнде қамтамасыз етуге 0,6 коэффициенті;

Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етудi бағалау кезiнде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетiлген өтiмдiлiгi жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициенті;
мынадай:
Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттерi заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердің резервтік аккредитивтері;
тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу және оларға қызмет көрсету үшін көзделген мүлік;
төлемге қабілетті (қаржылық жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілді төлемдер бойынша түсетін ақша;
Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi;
Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттерi емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттiгi берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрiнде қамтамасыз етуге 0,9 коэффициенті;
мынадай:
Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент емес банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Қазақстан Республикасының резиденттері емес заңды тұлғалардың, оның iшiнде Standard & Poor's агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар резидент банктердiң кепiлдiктерi (кепiлдемелерi);
Standard & Poor's агенттiгi берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар банктердің резервтік аккредитивтері;
мүлік, оның ішінде болашақта бизнес-жоспарға сәйкес түсетін мүлік;
тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу және оларға қызмет көрсету үшін көзделген ақша;
төлемге қабілетті (қаржылық жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілді төлемдер бойынша түсетін ақша;
Standard & Poor's агенттiгi берген «В» тобынан төмен емес қаржылық сенiмдiлiк рейтингi немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингілік агенттiктерiнiң осыған ұқсас деңгейдегi рейтингi бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистерi түрiнде қамтамасыз етуге 0,8 коэффициенті;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ресiмделген жылжымайтын мүлiк түрiнде қамтамасыз етудiң нарықтық құнына
0,7 коэффициенті;
мынадай:
қарыз алушының дебиторлық берешегi;
қарыз алушының және/немесе кепiлзат берушiнiң жылжымалы мүлкi;
айналымдағы тауарлар түрiндегі қамтамасыз етуге 0,6 коэффициенті.

86. Ұлттық басқарушы холдинг Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сәйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген қарыздарды (кредиттердi) жiктеген кезде осы Қағидаларға 3-қосымшаның 2, 3-кестелерi пайдаланылады.

87. Провизиялар (резервтер) Қазақстан Республикасының бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк туралы заңнамасының талаптарына, № 39 «Қаржы құралдары: тану және өлшеу» халықаралық қаржы есептілігі стандартына (бұдан әрі – № 39 ХҚЕС) сәйкес, сондай-ақ шартты міндеттемелер бойынша провизиялар (резервтер) құрған жағдайында – № 37 «Бағалау резервтері, шартты міндеттемелер мен шартты активтер» халықаралық қаржы есептілігі стандартына (бұдан әрі – № 37 ХҚЕС) сәйкес құрылады.

күтілетін ақша ағыны есептеледі;
күтілетін ақша ағынының дисконтталған құны мына формула бойынша есептеледі:
мұндағы
PV – күтілетін ақша ағынының келтірілген құны;
СF – күтілетін ақша ағыны;
r – бастапқы тиімді мөлшерлеме;
t – актив бойынша болжалды ақша ағыны болжанатын жылдың реттік нөмірі;
n – актив бойынша ақша ағыны жылдардың саны;
провизиялардың (резервтердің) мөлшері есеп беру күніне арналған активтің жалпы баланстық құны мен күтілетін ақша ағынының дисконтталған құны арасындағы оң айырма ретінде айқындалады;
пайыздың тиімді мөлшерлемесі алмастырып қою тәсілін немесе Microsoft Office Excel «ІТМ» (ішкі табыстылық мөлшерлемесі) автоматтандырылған функциясын немесе басқа да ұқсас автоматтандырылған функцияларды қолдану жолымен есептеледі. Егер қарыз алушымен екі және одан да көп қаржыландыру шарттары жасалса, пайыздың тиімді мөлшерлемесі ретінде пайыздың безбенделген орташа тиімді мөлшерлемесі қолданылуы мүмкін. Пайыздың тиімді мөлшерлемесін безбендеу есеп беру күніне арналған жалпы баланстық құнды есепке алумен жүргізіледі;

Әдістемеде белгіленген кредиттік тәуекелдің ұқсас сипаттамалары бойынша топтастыру жүзеге асырылады. Біртекті активтерді жіктеу кезінде активтердің бір қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) қойылатын талаптар бойынша туындағанын білдіретін мән-жай кредиттік тәуекелдің ұқсас сипаттамалары ретінде қабылданбайды;
провизиялардың (резервтердің) мөлшері айқындалады.

2) құнсыздану белгілерінсіз жеке активтердің және біртекті активтердің топтасуы жүзеге асырылатын кредиттік тәуекелдің ұқсас сипаттамаларын (мысалы, кредиттік тәуекелді бағалау немесе қарыз алушының географиялық арналасуы, кепілзат түрі, мерзімін өткізу мерзімі және басқа да факторлар ескерілетін жіктеу негізінде);

94. Банктің атқарушы органы Әдістемені бекіткеннен кейін үш жұмыс күні ішінде оның халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкестігі туралы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі түскен күннен бастап он жұмыс күні ішінде беретін қорытындысын алу үшін ол Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне жіберіледі.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ескертулері Банктің атқарушы органы бекіткен пысықталған Әдістемені ескертулерді алған күннен бастап отыз жұмыс күнінен кешіктірмей, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне жіберу жолымен жойылуға тиіс.

НБҚ = НБ х (П / ЖБҚ), мұндағы
НБҚ – Негізгі борыштың құнсыздануы
НБ – негізгі борыш;
П – осы Қағидалардың 88-тармағына сәйкес айқындалатын провизиялар (резервтер);
ЖБҚ – активтің жалпы баланстық құны.
Бұл ретте Негізгі борыштың құнсыздануынан есептелген сома 1 теңгеге дейін дөңгелектеуге жатады: 50 және одан да артық тиындағы сома бір теңге ретінде қабылданады, 50 тиыннан кем сома қабылданбайды.

Провизиялар (резервтер) = 50%*НБ + (НБҚ -50%*НБ)*0.676
Бұл ретте провизиялардың (резервтердің) есептелген сомасы 1 теңгеге дейін дөңгелектеуге жатады: 50 және одан да артық тиындағы сома бір теңге ретінде қабылданады, 50 тиыннан кем сома қабылданбайды.

Провизиялар (резервтер) құру
қағидаларына 1-қосымша
Негiзгi қызмет түрi қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретiн акцияларының (қатысу үлестерiнiң) жүз пайызы ұлттық басқарушы холдингке тиесiлi заңды тұлғалар үшiн активтер мен шартты мiндеттемелердi (инвестициялық қарыздар (кредиттер) және олармен байланысты шарттық мiндеттемелердi, сондай-ақ бiртектi қарыздардың (кредиттердің) қоржынына қосылған қарыздарды қоспағанда) жiктеу критерийлері
1-кесте
№
Кри­те­рий­лер
Жiк­теу са­на­ты
Бал­дар
1.
Қар­жы­лық жай-күйi
1)
тұ­рақ­ты
0
2)
қа­на­ғат­та­нар­лық
+1
3)
тұ­рақ­сыз
+2
4)
на­шар
+4
2.
Ке­шiк­тiрiл­ген өтеу мерзi­мiнiң бо­луы
қарыз (кре­дит) бой­ын­ша
са­лым­дар (де­по­зит­тер), ба­ға­лы қа­ға­з­дар және шар­тты мiн­дет­те­ме­лер бой­ын­ша
де­би­тор­лық бе­ре­шек бой­ын­ша
1)
соң­ғы он екі ай ішін­де жiк­те­летiн ак­тив бой­ын­ша ке­шiк­тiрiл­ген тө­лем­дер­дiң бол­мауы
-1
2)
соң­ғы он екі ай ішін­де ағым­да­ғы күн­ге дей­iн тө­лем­дер­дiң мерзi­мiн өт­кi­зуi бар болған және тө­лем­дер­дi тө­леу мерзi­мi ба­стал­ма­ған қары­здар (кре­дит­тер)
0
3)
7-30 күн
7 күн­ге дей­iн
14 күн­ге дей­iн
+1.5
4)
31-60 күн
7 күн­нен 15 күн­ге дей­iн
14 күн­нен 30 күн­ге дей­iн
+2.5
5)
61-90 күн
15 күн­нен 30 күн­ге дей­iн
30 күн­нен 60 күн­ге дей­iн
+3.5
6)
90 күн­нен астам
30 күн­нен астам
60 күн­нен астам
+4.5
3.
Қам­та­ма­сыз ету са­па­сы
1)
сенiм­дi
-3
2)
жақ­сы
-2
3)
қа­на­ғат­та­нар­лық
0
4)
қа­на­ғат­та­нар­лық­сыз
+1
5)
қам­та­ма­сыз етiл­мей­дi
+2
4.
Ұзар­ту
1)
ұзар­ту­дың бол­мауы
0
2)
ұзар­ту­дың бо­луы
ұзар­ту­лар са­ны +1 бал­ға кө­бей­тiледi
5.
Қарыз алушы­да (бо­рыш­кер­де) рей­тинг­тiң бо­луы
1)
«А» және жо­ға­ры
-3
2)
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гi­нен жо­ға­ры – «А»-ға дей­iн
-2
3)
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гi дең­гей­iн­де
-1
4)
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гi­нен тө­мен және рей­тинг­сіз
0
Ұлттық басқарушы холдинг үшiн (инвестициялық қарыздарды(кредиттерді) және олармен байланысты шартты мiндеттемелердi (кредиттерді), сондай-ақ бiртектi қарыздар (кредиттер) қоржынына қосылған қарыздарды, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сәйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген қарыздарды (кредиттердi) қоспағанда) активтер мен шартты мiндеттемелердi жiктеу критерийлері
2-кесте
№
Кри­те­рий­лер
Жiк­теу са­на­ты
Бал­дар
1.
Қар­жы­лық жай-күйi
1)
тұ­рақ­ты
0
2)
қа­на­ғат­та­нар­лық
+1
3)
тұ­рақ­сыз
+2
4)
на­шар
+4
2.
Ке­шiк­тiрiл­ген өтеу мерзi­мiнiң бо­луы
қарыз (кре­дит) бой­ын­ша
са­лым­дар (де­по­зит­тер), ба­ға­лы қа­ға­з­дар және шар­тты мiн­дет­те­ме­лер бой­ын­ша
де­би­тор­лық бе­ре­шек бой­ын­ша
1)
жiк­те­летiн ак­тив бой­ын­ша тө­лем­дер­ді өте­уде ке­шiк­тiрі­л­ген тө­лем­дер­дiң бол­мауы
-1
2)
ағым­да­ғы күн­ге дей­iн тө­лем­дер­дiң мерзi­мiн өт­кi­зуi бар болған және тө­лем­дер­дi өтеу мерзi­мi ба­стал­ма­ған қары­здар (кре­дит­тер)
0
3)
7-30 күн
7 күн­ге дей­iн
14 күн­ге дей­iн
+1.5
4)
31-60 күн
7 күн­нен 15 күн­ге дей­iн
14 күн­нен 30 күн­ге дей­iн
+2.5
5)
61-90 күн
15 күн­нен 30 күн­ге дей­iн
30 күн­нен 60 күн­ге дей­iн
+3.5
6)
90 күн­нен астам
30 күн­нен астам
60 күн­нен астам
+4.5
3.
Қам­та­ма­сыз ету са­па­сы
1)
сенiм­дi
-3
2)
жақ­сы
-2
3)
қа­на­ғат­та­нар­лық
0
4)
қа­на­ғат­та­нар­лық­сыз
+1
5)
қам­та­ма­сыз етiл­мей­дi
+2
4.
Қарыз алушы­да (бо­рыш­кер­де) рей­тинг­тiң бо­луы
1)
«А» және жо­ға­ры
-3
2)
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гi­нен жо­ға­ры - «А»-ға дей­iн
-2
3)
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гi дең­гей­iн­де
-1
4)
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гi­нен тө­мен және рей­тинг­сiз
0
Ұлттық басқарушы холдингтiң Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сәйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген қарыздарды (кредиттердi) жiктеу критерийлерi
3-кесте
№
Кри­те­рий­лер
Жiк­теу са­на­ты
Бал­дар
1.
Ке­шік­те­рі­л­ген өтеу мер­зі­мі­нің бо­луы
1)
жiк­те­летiн ак­тив бой­ын­ша ке­шiк­тiрiл­ген тө­лем­дер­дiң бол­мауы
-1
2)
ағым­да­ғы күн­ге дей­iн тө­лем­дер­дiң мерзi­мiн өт­кi­зуi бар болған және тө­лем­дер­дi тө­леу мерзi­мi ба­стал­ма­ған қары­здар (кре­дит­тер)
0
3)
30-60 күн
+1.5
4)
61-90 күн
+2.5
5)
91-120 күн
+3.5
6)
120 күн­нен астам
+4.5
Тиiстi жiктеу санаттары үшiн провизиялардың (резервтердiң) қажеттi көлемiнiң пайыздық мәндерiнiң шәкілі
4-кесте
Ак­тив­тiң (шар­тты мiн­дет­те­менiң, бiр­тек­тi қары­здар (кре­дит­тер) қор­жы­ны­ның) жiк­те­лу са­на­тын ай­қын­да­у­ға ар­нал­ған балл­дар са­ны *
Ак­тив­тiң (шар­тты мiн­дет­те­менiң, бiр­тек­тi қары­здар (кре­дит­тер) қор­жы­ны­ның) жiк­те­лу са­на­ты
Ак­тив­тер (шар­тты мiн­дет­те­ме­лер, бiр­тек­тi қары­здар (кре­дит­тер) қор­жы­ны) бой­ын­ша про­ви­зи­я­лар (негiз­гi бо­рыш со­ма­сы­ның %) мөл­шерi
1-ге дей­iн (қо­са ал­ған­да)
Стан­дарт­ты
Күм­ән­дi:
1-ден 2-ге дей­iн (қо­са ал­ған­да)
1-са­нат
5% - тө­лем­дер­дi уақ­ты­лы және то­лық тө­ле­ген кез­де
2-са­нат
10% - тө­лем­дер­дi ке­шiк­тiр­ген және то­лық тө­ле­ме­ген кез­де
2-ден 3-ке дей­iн (қо­са ал­ған­да)
3-са­нат
20% - тө­лем­дер­дi уақ­ты­лы және то­лық тө­ле­ген кез­де
4-са­нат
25% - тө­лем­дер­дi ке­шiк­тiр­ген және то­лық тө­ле­ме­ген кез­де
3-тен 4-ке дей­iн (қо­са ал­ған­да)
5-са­нат
50% - бар­лық жағ­дай­да
4-тен 8-ге дей­iн (қо­са ал­ған­да)
6-са­нат
75% - бар­лық жағ­дай­да
8-ден жо­ға­ры
Үмiт­сiз
100% - бар­лық жағ­дай­да
* Ескертпе:
Агроөнеркәсiптiк кешен саласындағы ұлттық басқарушы холдинг пен оның еншiлес ұйымдарына баллдар саны әрқашан 0-ге тең.

Провизиялар (резервтер) құру
қағидаларына 2-қосымша
Қарыз алушының қаржылық жағдайын айқындау Контрагент банктердiң және басқа да қаржы институттарының қаржылық жағдайын айқындау критерийлерi

1. Контрагент банктердiң және басқа да қаржы институттарының қаржылық жағдайын бағалау кезiнде «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес әзiрленген Шоттардың жоспарына сәйкес бухгалтерлiк есеп шоттарында операцияларды көрсету тәртiбiнде қаржылық есептiлiктiң төменде көрсетiлген көрсеткiштерi пайдаланылады. «Екінші деңгейдегі банктердегі, ипотекалық ұйымдардағы және «Қазақстан Даму Банкі» акционерлік қоғамындағы бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарына» өзгерістер енгізген кезде қаржылық жағдайды бағалау контрагент банк ұсынған қаржылық есептілік негізінде енгізілген өзгерістерді ескере отырып жүргізіледі.
1-кесте
Шот­тың ко­ды
Шот­тың ата­уы
1000
Ақ­ша
1050
Кор­ре­спон­дент­тiк шот­тар
1100
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ұлт­тық Бан­кiне қой­ы­ла­тын та­лап­тар
1200
Әдiл құн бой­ын­ша пай­да неме­се шы­ғын ар­қы­лы ес­ке­рі­ле­тін ба­ға­лы қа­ға­з­дар
1250
Бас­қа банк­тер­ге ор­на­ла­сты­ры­л­ған са­лым­дар
1300
Бас­қа банк­тер­ге берiл­ген қары­здар
1306
Қары­здар бой­ын­ша бас­қа банк­тер­дiң мерзi­мi өт­кен бе­ре­ше­гi
1309
Қар­жы ли­зин­гi бой­ын­ша бас­қа банк­тер­дiң мерзi­мi өт­кен бе­ре­ше­гi
1319
Бас­ка да банк­тер­ге берiл­ген (кон­трак­тив­тiк) қары­здар мен қар­жы ли­зин­гi бой­ын­ша ре­зерв­тер (про­ви­зи­я­лар)
1320
Банк­тiк опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­лерiн жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар­ға бер­ген қары­здар және қар­жы ли­зин­гi
1327
Банк­тiк опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­лерiн жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар­ға бер­ген қары­здар бой­ын­ша мерзi­мi өт­кен бе­ре­шек
1328
Банк­тiк опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­лерiн жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар­ға бер­ген қар­жы ли­зин­гi бой­ын­ша мерзi­мi өт­кен бе­ре­шек
1329
Банк­тiк опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­лерiн жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар­ға берiл­ген (кон­трак­тив­тiк) қары­здар және қар­жы ли­зинг бой­ын­ша ре­зерв­тер (про­ви­зи­я­лар)
1400
Кли­ент­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар
1409
Фак­то­ринг бой­ын­ша кли­ент­тер­дiң мерзi­мi өт­кен бе­ре­ше­гi
1421
Қар­жы ли­зин­гi бой­ын­ша кли­ент­тер­дiң мерзi­мi өт­кен бе­ре­ше­гi
1423
Фор­фей­тинг бой­ын­ша кли­ент­тер­дiң мерзi­мi өт­кен бе­ре­ше­гi
1424
Қары­здар бой­ын­ша кли­ент­тер­дiң мерзi­мi өт­кен бе­ре­ше­гi
1427
Са­уда қыз­метiн қар­жы­лан­ды­ру опе­ра­ци­я­ла­ры бой­ын­ша мерзi­мi өт­кен бе­ре­шек
1428
Қары­здар және қар­жы ли­зин­гі бой­ын­ша кли­ент­тер­ге берiл­ген (кон­трак­тив­тiк) ре­зерв­тер (про­ви­зи­я­лар)
1450
Са­ту­ға қол­да бар ба­ға­лы қа­ға­з­дар
1460
Ба­ға­лы қа­ға­з­дар­мен жа­са­ла­тын «керi РЕ­ПО» опе­ра­ци­я­ла­ры
1470
Ка­пи­тал­ға және қо­са рет­тел­ген бо­рыш­қа ин­ве­сти­ци­я­лар
1475
Қо­са рет­тел­ген бо­рыш­қа ин­ве­сти­ци­я­лар (бел­сен­дi)
1476
Өзге ин­ве­сти­ци­я­лар (бел­сен­дi)
1480
Өте­ген­ге дей­iн ұста­ла­тын ба­ға­лы қа­ға­з­дар
1600
Та­у­ар­лық-ма­те­ри­ал­дық қор­лар
1650
Негiз­гi құ­рал­дар және ма­те­ри­ал­дық емес ак­тив­тер
1850
Өзге де­би­тор­лар
1880
Се­кью­ри­ти­лен­дiрiл­ген ак­тив­тер
2010
Кор­ре­спон­дент­тiк шот­тар
2020
Бас­қа банк­тер та­лап ет­кен­ге дей­iн­гi са­лым­дар
2030
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Үкi­метi­нен алын­ған қары­здар
2040
Ха­лы­қа­ра­лық қар­жы ұй­ым­да­ры­нан алын­ған қары­здар
2050
Бас­қа банк­тер­ден және банк­тiк опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­лерiн жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар­дан алын­ған қары­здар
2110
Овер­найт қары­здар
2120
Мерзiм­дi са­лым­дар
2200
Кли­ент­тер­дiң ал­дын­да­ғы мiн­дет­те­ме­лер
2255
Ба­ға­лы қа­ға­з­дар­мен жа­са­ла­тын "РЕ­ПО" опе­ра­ци­я­ла­ры
2300
Ай­на­лым­ға шы­ға­ры­л­ған ба­ға­лы қа­ға­з­дар
2400
Қо­са рет­тел­ген бо­ры­штар
2850
Өзге кре­ди­тор­лар
3200
Жал­пы банк­тiк тәу­е­кел­дер­ге ар­нал­ған ре­зерв­тер (про­ви­зи­я­лар)
3510
Ре­зерв­те­гi ка­пи­тал (пас­сив­тi)
3580
Өт­кен жыл­дар­дың бөлiн­бе­ген та­за пай­да­сы (жа­был­ма­ған шы­ғы­ны) (пас­сив­тi)
3599
Бөлiн­бе­ген та­за пай­да (жа­был­ма­ған шы­ғын) (пас­сив­тi)
4050
Кор­ре­спон­дент­тiк шот­тар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кiрiстер
4100
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ұлт­тық Бан­кiне ор­на­ла­сты­ры­л­ған са­лым­дар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кiрiстер
4200
Ба­ға­лы қа­ға­з­дар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кiрiстер
4250
Бас­қа банк­тер­де ор­на­ла­сты­ры­л­ған са­лым­дар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кiрiстер
4300
Бас­қа банк­тер­ге бе­рі­л­ген қары­здар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кiрiстер
4320
Банк­тiк опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­лерiн жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар­ға берiл­ген неме­се банк­тiк опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­лерiн жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар­дан алын­ған қары­здар және қар­жы ли­зин­гi бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кiрiстер
4400
Кли­ент­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кiрiстер
4450
Өзге ба­ға­лы қа­ға­з­дар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кiрiстер
4465
Ба­ға­лы қа­ға­з­дар­мен жа­сал­ған «керi РЕ­ПО» опе­ра­ци­я­ла­ры бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кiрiстер
4475
Қо­са рет­те­летiн бо­рыш­қа ин­ве­сти­ци­я­лар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кiрiстер
4476
Өзге ин­ве­сти­ци­я­лар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кiрiстер
4480
Өте­ген­ге дей­iн ұста­ла­тын ба­ға­лы қа­ға­з­дар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кiрiстер
5020
Кор­ре­спон­дент­тiк шот­тар бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5030
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Үкi­метi­нен және жер­гiлiк­тi ат­қа­ру­шы ор­ган­да­ры­нан алын­ған қары­здар бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5040
Ха­лы­қа­ра­лық қар­жы ұй­ым­да­ры­нан алын­ған қары­здар бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5050
Бас­қа банк­тер­ден алын­ған қары­здар бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5060
Банк­тiк опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­лерiн жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар­дан алын­ған қары­здар бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5090
Сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты бас­қа шы­ғы­стар
5110
Овер­найт қары­здар бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5120
Бас­қа банк­тер­дiң са­лым­да­ры бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5150
Фи­ли­ал­дар­мен есеп ай­ы­ры­су­лар бой­ын­ша шы­ғы­стар
5200
Кли­ент­тер­дiң та­лап­та­ры бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5250
Ба­ға­лы қа­ға­з­дар­мен «РЕ­ПО» опе­ра­ци­я­ла­ры бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5300
Ба­ға­лы қа­ға­з­дар бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5400
Қо­са рет­тел­ген бо­рыш бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5451
Бас­қа банк­тер­ге ор­на­ла­сты­ры­л­ған са­лым­дар бой­ын­ша ре­зерв­тер­ге (про­ви­зи­я­лар­ға) ар­нал­ған қа­ра­жат бө­лу
5452
Бас­қа банк­тер­ге ұсы­ны­л­ған қары­здар мен қар­жы ли­зин­гi бой­ын­ша ре­зерв­тер­ге (про­ви­зи­я­лар­ға) ар­нал­ған қа­ра­жат бө­лу
5455
Кли­ент­тер­ге ұсы­ны­л­ған қары­здар мен қар­жы ли­зин­гi бой­ын­ша ре­зерв­тер­ге (про­ви­зи­я­лар­ға) ар­нал­ған қа­ра­жат бө­лу
5464
Ба­ға­лы қа­ға­з­дар бой­ын­ша ре­зерв­тер­ге (про­ви­зи­я­лар­ға) ар­нал­ған қа­ра­жат бө­лу
5466
Банк опе­ра­ци­я­ла­ры­ның же­ке­ле­ген түр­лерiн жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар­ға ұсы­ны­л­ған қары­здар мен қар­жы ли­зин­гi бой­ын­ша ре­зерв­тер­ге (про­ви­зи­я­лар­ға) ар­нал­ған қа­ра­жат бө­лу
6005
Шы­ға­ры­л­ған өтел­ме­ген ак­кре­ди­тив­тер бой­ын­ша ық­ти­мал та­лап­тар (бел­сен­дi)
6010
Рас­тал­ған өтел­ме­ген ак­кре­ди­тив­тер бой­ын­ша ық­ти­мал та­лап­тар (бел­сен­дi)
6055
Берiл­ген неме­се рас­тал­ған ке­пiл­дiк­тер бой­ын­ша ық­ти­мал та­лап­тар (бел­сен­дi)

6) «Таза пайыздық кiрiс» - «резервтерге арналған шығыстар» (ТПК-РШ) - 4050, 4100, 4200, 4250, 4300, 4320, 4400, 4450, 4465, 4475, 4476, 4480 шоттарының сомасы мен 5020, 5030, 5040, 5050, 5060, 5090, 5110, 5120, 5150, 5200, 5250, 5300, 5400, 5451, 5452, 5455, 5464, 5466 шоттары сомасының айырмасы ретiнде айқындалады ((ТПК-РШ) = (4050 + 4100 + 4200 + 4250 + 4300 + 4320 + 4400 + 4450 + 4465 + 4475 + 4476 + 4480) - (5020 + 5030 + 5040 + 5050 + 5060 + 5090 + 5110 + 5120 + 5150 + 5200 + 5250 + 5300 + 5400 + 5451 + 5452 + 5455 + 5464 + 5466));

2-кесте
Көр­сет­кi­штiң ата­уы
Есеп­теу тәр­тiбi
Көр­сет­кiш нор­ма­тив­терi
Тиiстi балл
1
2
3
4
Ка­пи­тал им­мо­би­ли­за­ци­я­сы ко­эф­фи­ци­ен­тi
им­мо­би­ли­за­ци­я­лан­ған қа­ра­жат/мен­шiк­тi ка­пи­тал – брут­то
0-10%
0
10-30%
5
30%-дан астам неме­се терiс мән
10
Ав­то­но­мия ко­эф­фи­ци­ен­тi
мен­шiк­тi ка­пи­тал – нет­то/ мiн­дет­те­ме­лер
13%-дан астам
0
6%-дан 13%-ға дей­ін
5
6%-дан кем
10
Ма­невр­леу ко­эф­фи­ци­ен­тi
мен­шiк­тi ка­пи­тал – нет­то/ мен­шiк­тi ка­пи­тал – брут­то
90%-дан астам
0
70%-дан 90%-ға дей­ін
5
70%-дан кем неме­се егер еке­уi де терiс мән­дi бол­са
10
Ка­пи­тал­дың муль­ти­пли­ка­то­ры
ак­тив­тер/мен­шiк­тi ка­пи­тал
700%-дан кем
0
700%-дан 900%-ға дей­ін
5
900%-дан астам неме­се терiс мән­дi
10
Жиын­тық ак­тив­тер­де­гi кiрiстiк ак­тив­тер­дiң үлес сал­ма­ғы
кiрiс ак­тив­терi/ак­тив­тер
80%-дан астам
0
80%-дан-40%-ға дей­iн
5
40%-дан кем
10
Жиын­тық ак­тив­тер­де­гi кас­са­лық қа­ра­жат­тар­дың үлес сал­ма­ғы
кас­са/ак­тив­тер
3%-дан астам
0
1%-дан 3%-ға дей­ін
5
1%-дан кем
10
Кре­дит – брут­то (кли­ент­тер­ге кре­дит­тер, БАК, тең­герiм­нен тыс та­лап­тар) мен жиын­тық ак­тив­тер­дің ара қа­ты­на­сы
кре­дит­тер - брут­то (БАК және тең­герiм­нен ты­сты қо­са ал­ған­да)/ак­тив­тер
100%-дан кем
0
100%-дан 130%-ға дей­ін
5
130%-дан астам
10
Кре­дит­тiк қор­жын­да­ғы мерзi­мi өт­кен және шек­тел­ген бе­ре­шек­тiң үлесi
мерзi­мi өт­кен кре­дит­тер/кре­дит­тер – брут­то
5%-дан кем
0
5%-дан 15%-ға дей­ін
5
15%-дан астам
10
Кре­дит тәу­е­келi ко­эф­фи­цен­тi
кре­дит­тер – брут­то - қа­лып­тас­қан про­ви­зи­я­лар/кре­дит­тер – брут­то
85%-дан астам
0
60%-дан 85%-ға дей­ін
5
60%-дан кем
10
Тәу­е­кел­ге тү­зетiл­ген та­за пай­ы­здық мар­жа
та­за пай­ы­здық кiрiс - ре­зерв­тер­ге ар­нал­ған шы­ғы­стар/пай­ы­здық кiрiс әке­летiн ак­тив­тер
2%-дан астам
0
0,5%-дан 2%-ға дей­ін
5
0,5%-дан кем
10
Тәу­е­кел­ден қор­ға­лу ко­эф­фи­ци­ен­тi
та­за пай­да + ре­зерв­тер + ре­зерв­тiк қор/кiрiс ак­тив­терi
20%-дан ар­тық
0
11%-дан 20%-ға дей­ін
5
11%-дан кем
10
ROA ак­тив­терiне қай­та­ру
та­за пай­да/ак­тив­тер
3%-дан астам
0
1%-дан 3%-ға дей­ін
5
1%-дан кем
10
ROA мен­шiк­ті ка­пи­та­лы­на қай­та­ру
та­за пай­да/мен­шiк­ті ка­пи­тал
18%-дан астам
0
6%-дан 18%-ға дей­ін
5
6%-дан кем неме­се егер еке­уi де терiс мән­дi бол­са
10
Та­за пай­ы­здық мар­жа
та­за пай­ы­здық кiрiс/пай­ы­здық кiрiс алып ке­летiн ак­тив­тер
6%-дан астам
0
3%-дан 6%-ға дей­ін
5
3%-дан кем
10
Пай­ы­здық спр­эд
(пай­ы­здық кiрiстер/пай­ы­здық кiрiс әке­летiн ак­тив­тер) - (пай­ы­здық шы­ғы­стар/пай­ы­здық мiн­дет­те­ме­лер)
6%-дан астам
0
4%-дан 6%-ға дей­ін
5
4%-дан кем
10
Кре­дит­тер бой­ын­ша про­ви­зи­я­лар­ға ар­нал­ған шы­ғы­стар­ға ке­те­тін кре­дит­тер бой­ын­ша кiрiстiң үле­сі
Кре­дит­тер бой­ын­ша про­ви­зи­я­лар­ға/кре­дит­тер бой­ын­ша кiрiс­ке ар­нал­ған шы­ғы­стар
35%-дан кем
0
35%-дан 55%ға дей­ін
5
55%-дан астам
10
Ле­ве­редж
мiн­дет­те­ме­лер/мен­шiк­тi ка­пи­тал – нет­то
600%-дан кем
0
600%-дан 810%-ға дей­ін
5
810%-дан астам
10
Де­по­зит­тер­дiң кре­дит­тер­ге ара­қа­ты­на­сы
Де­по­зит­тер/Кре­дит­тер
80%-дан астам
0
60%-дан 80%-ға дей­ін
5
60%-дан кем
10

4. Қаржылық жағдайды анықтау үшiн барлық көрсеткiштер бойынша жиынтық балдар жинақталады және алынған нәтиже осы Қосымшаға 3-кестеге сәйкес қаржылық жағдайдың жiктелуiн айқындайды. Егер жиынтық балдар сомасы 75 балдан кем болса – контрагент банктiң жағдайы «Тұрақты», 76-дан 130 балға дейiн - жағдайы «Қанағаттанарлық», 131-ден 154-балға дейiн - жағдайы «Тұрақты емес», 154-тен астам балдар - жағдайы «өте қиын» ретінде жiктеледi
3-кесте
Жағ­дайы
Жиын­тық балл
Тұ­рақ­ты
<75
Қа­на­ғат­та­нар­лық
76-130
Тұ­рақ­ты емес
131-154
Өте қиын
>=155

4-кесте
Көр­сет­кiш ата­уы
Есеп ай­ы­ры­су тәр­тiбi
Нор­ма­тив­терi
Тиiстi балл
Сал­мақ­ты­лық ко­эф­фи­ци­ен­тi
Жиын­тық балл
1
2
3
4
5
6
1. Ағым­да­ғы өтiм­дiлiк ко­эф­фи­ци­ен­тi
Ағым­да­ғы ак­тив­тер/ Ағым­да­ғы мiн­дет­те­ме­лер
>=80%
0
2
50-80%
5
<50%
10
2. Мерзiм­дi өтiм­дiлiк ко­эф­фи­ци­ен­тi
Өтiм­дi ак­тив­тер/ Ағым­да­ғы мін­дет­те­ме­лер
>=65%
0
2
20-65%
5
<20%
10
3. Қар­жы­лық те­тік
Қарыз қа­ра­жа­ты/ Мен­шiк­тi ка­пи­тал
<=67%
0
4
67-233%
5
>233%
10
4. Ав­то­но­мия ко­эф­фи­ци­ен­тi
Қарыз қа­ра­жа­ты/ Ак­тив­тер
<=40%
0
4
40-70%
5
>70%
10
5. Са­ту­дың рен­та­бель­дiлi­гi, %
Та­за пай­да/Түсiм
>=14%
0
3
7-14%
5
<7%
10
6. Мен­шiк­тi ка­пи­тал­дың рен­та­бель­дiлi­гi (RОЕ), %
Та­за пай­да /Мен­шiк­тi ка­пи­тал
>=12%
0
3
5-12%
5
<5%
10
7. Бiр жыл iшiн­де­гi ак­тив­тер­дiң сер­пі­ні
(Жыл со­ңын­да­ғы ак­тив­тер (ке­зең)/жыл ба­сын­да­ғы ак­тив­тер (ке­зең)) – 100%
>15%
0
2
5-15%
5
<5%
10
8. Бiр жыл iшiн­де­гi та­за пай­да сер­пiнi
(Ағым­да­ғы жыл iшiн­де­гi та­за пай­да (ке­зең)/ өт­кен жыл iшiн­де­гi та­за пай­да (ке­зең)) – 100%
>=10%
0
2
0-10%
5
<0%
10
9. Бiр жыл iшiн­де опе­ра­ци­я­лық қыз­мет­тен түс­кен ақ­ша­ның тү­су сер­пiнi
(Ағым­да­ғы жыл iшiн­де опе­ра­ци­я­лық қыз­мет­тен түс­кен ақ­ша түсiм­дерiнiң со­ма­сы (ке­зең)*/ өт­кен жы­л­ғы опе­ра­ци­я­лық қыз­мет­тен түс­кен ақ­ша түсiм­дерiнiң со­ма­сы (ке­зең)*) – 100%
>=10%
0
3
0-10%
5
<0%
10

(6-баған) жинақталады және алынған нәтиже осы Қосымшаның 5-кестесіне сәйкес қаржылық жағдайдың жiктелуiн айқындайды. Егер балдардың сомасы 130 балдан кем болса, контрагент банктiң жағдайы «Тұрақты», 135-тен 175 балға дейiн - жағдайы «Қанағаттанарлық», 180-нен 200 балға дейiн - жағдайы «Тұрақты емес», 205-тен астам балл болса - жағдайы «Өте қиын» болып жiктеледi.
5-кесте
Жағ­дайы
Жиын­тық балл
Тұ­рақ­ты
<130
Қа­на­ғат­та­нар­лық
135-175
Тұ­рақ­ты емес
180-200
Өте қиын
205-250

Провизиялар (резервтер) құру
қағидаларына 3-қосымша
Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сәйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) қоспағанда, инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) жiктеу критерийлерi
1-кесте
№
Кри­те­рий­лер
Жiк­теу са­на­ты
Бал­дар
1.
Қар­жы­лық жай-күйi
1)
тұ­рақ­ты
0
2)
қа­на­ғат­та­нар­лық
+1
3)
тұ­рақ­сыз
+2
4)
на­шар
+4
2.
Ке­шiк­тiрiл­ген өтеу мерзi­мiнiң бо­луы
қарыз (кре­дит) бой­ын­ша
са­лым­дар (де­по­зит­тер), ба­ға­лы қа­ға­з­дар және шар­тты мiн­дет­те­ме­лер бой­ын­ша
де­би­тор­лық бе­ре­шек бой­ын­ша
1)
жiк­те­летiн ак­тив бой­ын­ша ке­шiк­тiрiл­ген тө­лем­дер­дiң бол­мауы
-1
2)
7-30 күн
7 күн­ге дей­iн
14 күн­ге дей­iн
+1.5
3)
31-60 күн
7 күн­нен 15 күн­ге дей­iн
14 күн­нен 30 күн­ге дей­iн
+2.5
4)
61-90 күн
15 күн­нен 30 күн­ге дей­iн
30 күн­нен 60 күн­ге дей­iн
+3.5
5)
90 күн­нен астам
30 күн­нен астам
60 күн­нен астам
+4.5
3.
Қам­та­ма­сыз ету са­па­сы
1)
Сенiм­дi
-3
2)
Жақ­сы
-2
3)
қа­на­ғат­та­нар­лық
0
4)
қа­на­ғат­та­нар­лық­сыз
+1
5)
қам­та­ма­сыз етiл­мей­дi
+2
4.
Қарыз алушы­да (бо­рыш­кер­де) рей­тинг­тiң бо­луы
1)
«А» және жо­ға­ры
-3
2)
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гi­нен жо­ға­ры - «А»-ға дей­iн
-2
3)
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гi дең­гей­iн­де
-1
4)
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гi­нен тө­мен және рей­тинг­сiз
0
Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттiк бағдарламаларға сәйкес жобаларды iске асыратын заңды тұлғаларға берiлген инвестициялық қарыздарды (кредиттердi) жiктеу критерийлерi
2-кесте
№
Кри­те­рий­лер
Бал­дар
1.
Ке­шiк­тiрiл­ген өтеу мерзi­мiнiң бо­луы
1)
жiк­те­летiн ак­тив бой­ын­ша ке­шiк­тiрiл­ген тө­лем­дер­дiң бол­мауы
-1
2)
30-60 күн
+1.5
3)
61-90 күн
+2.5
4)
91-120 күн
+3.5
5)
120 күн­нен астам
+4.5
Тиiстi жiктеу санаттары үшiн провизиялардың (резервтердiң) қажеттi көлемiнiң пайыздық мәндерiнiң шәкілі
3-кесте
Ак­тив­тiң (шар­тты мiн­дет­те­менiң, бiр­тек­тi қары­здар (кре­дит­тер) қор­жы­ны­ның) жiк­те­лу са­на­тын ай­қын­да­у­ға ар­нал­ған балл са­ны *
Ак­тив­тiң (шар­тты мiн­дет­те­менiң, бiр­тек­тi қары­здар (кре­дит­тер) қор­жы­ны­ның) жiк­те­лу са­на­ты
Ак­тив­тер (шар­тты мiн­дет­те­ме­лер, бiр­тек­тi қары­здар (кре­дит­тер) қор­жы­ны) бой­ын­ша про­ви­зи­я­лар­дың (негiз­гi бо­рыш со­ма­сы­ның %) мөл­шерi
1-ге дей­iн (қо­са ал­ған­да)
Стан­дарт­ты
Күм­ән­дi:
1-ден 2-ге дей­iн (қо­са ал­ған­да)
1-са­нат
5% - тө­лем­дер­дi уақ­ты­лы және то­лық тө­ле­ген кез­де
2-са­нат
10% - тө­лем­дер­дi ке­шiк­тiр­ген неме­се то­лық тө­ле­ме­ген кез­де
2-ден 3-ке дей­iн (қо­са ал­ған­да)
3-са­нат
20% - тө­лем­дер­дi уақ­ты­лы неме­се то­лық тө­ле­ген кез­де
4-са­нат
25% - тө­лем­дер­дi ке­шiк­тiр­ген және то­лық тө­ле­ме­ген кез­де
3-тен 4-ке дей­iн (қо­са ал­ған­да)
5-са­нат
50% - бар­лық жағ­дай­лар­ға
4-тен 8-ге дей­iн (қо­са ал­ған­да)
6-са­нат
75% - бар­лық жағ­дай­лар
8-ден астам
Үмiт­сiз
100% - бар­лық жағ­дай­лар
* Ескертпе:
агроөнеркәсiптiк кешен саласындағы ұлттық басқарушы холдинг пен оның еншiлес ұйымдары үшін балдар саны әрқашан 0-ге тең.

Провизиялар (резервтер) құру
қағидаларына 4-қосымша
Қаржы лизингін және басқа банктерге берілген қарыздарды қоспағанда, берілген қарыздар (кредиттер) бойынша провизияларды (резервтерді) есептеуге арналған жиынтық кесте
20__ ж. «___» __________
1-кесте
Қарыз (кре­дит) шар­ты­ның нө­мі­рі мен кү­ні
Қарыз алушы­ның (бо­рыш­кер­дің, бiр­ге қарыз алушы­ның) ата­уы
Қарыз алушы­ның (бо­рыш­кер­дің, бiр­ге қарыз алушы­ның) БСН
Қары­здың ва­лю­та­сы
НБ бой­ын­ша бе­ре­шек со­ма­сы, тең­ге
1
2
3
4
5
Жиы­ны
% бой­ын­ша бе­ре­шек со­ма­сы, тең­ге
(дис­конт)/ Есеп бе­ру кү­ніне ар­нал­ған қарыз бой­ын­ша сый­лы­қа­қы, тең­ге
Қары­здың (кре­дит­тің) жал­пы тең­ге­рім­дік құ­ны, тең­ге
Бух­гал­тер­лік есеп­тің де­ректе­ріне сәй­кес бе­рі­л­ген қарыз (кре­дит) бой­ын­ша құн­сызда­ну­дан болған за­лал, тең­ге
Құн­сызда­ну дең­гейі, %
6
7
8= 5-бағ+6-бағ.+7-бағ.
9
10= 9-бағ. / 8-бағ.
Негіз­гі бо­ры­штың құн­сызда­нуы, тең­ге
Ше­ге­ру­ге жат­қы­зы­ла­тын про­ви­зи­я­лар (ре­зерв­тер), тең­ге
Про­ви­зи­я­лар­дың (ре­зерв­тер­дін) дең­гейі
Өт­кен есеп­тін бе­ру күн­ге ар­нал­ған про­ви­зи­я­лар (ре­зерв­тер), тең­ге
Про­ви­зи­я­лар­ды (ре­зерв­тер­ді) то­лық есеп­теу (+) / қал­пы­на кел­ті­ру (-), тең­ге
11 = 5-бағ. * 10-бағ.
12
13 = 12-бағ. / 5-бағ.
14
15 = 12-бағ. - 14-бағ.
Өтелмеген аккредитивтер, шығарылған немесе расталған кепілдіктер жөніндегі шартты міндеттемелер бойынша провизияларды (резервтерді) есептеуге арналған жиынтық кесте 20__ ж. «___» __________
2-кесте
Шар­ттың нө­мі­рі мен кү­ні
Қарыз алушы­ның (бо­рыш­кер­дің, бiр­ге қарыз алушы­ның) ата­уы
Қарыз алушы­ның (бо­рыш­кер­дің, бiр­ге қарыз алушы­ның) БСН
Шар­ттың ва­лю­та­сы
Шар­тты мін­дет­те­ме­нің қал­ды­ғы, тең­ге
1
2
3
4
5
Жиы­ны
Ше­ге­ру­ге жат­қы­зы­ла­тын про­ви­зи­я­лар (ре­зерв­тер), тең­ге
Про­ви­зи­я­лар­дың (ре­зерв­тер­дің) дең­гейі, %
Өт­кен есеп­тік бе­ру күн­ге ар­нал­ған про­ви­зи­я­лар (ре­зерв­тер), тең­ге
Про­ви­зи­я­лар­ды (ре­зерв­тер­ді) то­лық есеп­теу (+) / қал­пы­на кел­ті­ру (-), тең­ге
6
7 = 6-бағ. / 5-бағ.
8
9 = 6-бағ. - 8-бағ.
Құжаттамалық айырысулар мен кепілдіктер жөніндегі дебиторлық берешек жөніндегі провизияларды (резервтерді) есептеуге арналған жиынтық кесте 20__ ж. «___» __________
3-кесте
Де­би­тор­дың ата­уы
Де­би­тор­дың БСН
Шот-фак­ту­ра­ның №
Шот-фак­ту­ра­ның кү­ні
Мәмі­ле (құ­рал) тү­рі
Бе­ре­шек со­ма­сы­ның ва­лю­та­сы
1
2
3
4
5
6
Жиы­ны
Бе­ре­шек­тің қал­ды­ғы, тең­ге
Ше­ге­ру­ге жат­қы­зы­ла­тын про­ви­зи­я­лар (ре­зерв­тер), тең­ге
Про­ви­зи­я­лар­дың (ре­зерв­тер­дің) дең­гейі, %
Өт­кен есеп­тік күн­ге ар­нал­ған про­ви­зи­я­лар (ре­зерв­тер), тең­ге
Про­ви­зи­я­лар­ды (ре­зерв­тер­ді)то­лық есеп­теу (+) / қал­пы­на кел­ті­ру (-), тең­ге
7
8
9 = 8-бағ. / 7-бағ.
10
11 = 8-бағ. - 10-бағ.
Банктерде орналастырылған корреспонденттік шоттардағы қалдықтарды қоса алғанда, депозиттер, сондай-ақ басқа банктерге берілген қарыздар бойынша провизияларды (резервтерді) есептеуге арналған жиынтық кесте 20__ ж. «___» __________
4-кесте
Шар­ттың нө­мі­рі мен кү­ні
Банк­тің ата­уы
Банк­тің БСН
Ва­лю­та
НБ бой­ын­ша бе­ре­шек со­ма­сы, тең­ге
1
2
3
4
5
Жиы­ны
% бой­ын­ша бе­ре­шек со­ма­сы, тең­ге
Де­по­зит­тің (қары­здың) жал­пы тең­ге­рім­дік құ­ны, тең­ге
Бух­гал­тер­лік есеп де­ректе­ріне сәй­кес ак­тив­тің құн­сызда­нуы­нан болған за­лал, тең­ге
Құн­сызда­ну дең­гейі, %
Негіз­гі бо­ры­штың құн­сызда­нуы, тең­ге
6
7 = 5-бағ. + 6-бағ.
8
9 = 8-бағ. / 7-бағ.
10 = 5-бағ. * 9-бағ.
Ше­ге­ру­ге жат­қы­зы­ла­тын про­ви­зи­я­лар (ре­зерв­тер), тең­ге
Про­ви­зи­я­лар­дың (ре­зерв­тер­дің) дең­гейі, %
Өт­кен есеп­тік күн­ге ар­нал­ған про­ви­зи­я­лар (ре­зерв­тер), тең­ге
Про­ви­зи­я­лар­ды (ре­зерв­тер­ді) то­лық есеп­теу (+) / қал­пы­на кел­ті­ру (-), тең­ге
11
12 = 11-бағ. / 5-бағ.
13
14 = 11-бағ. - 13-бағ.
мұндағы
БСН – бизнес-сәйкестендіру нөмірі