Қазақстан Республикасы Еңбек Кодексінің 138-5-баптарына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:

«Келісілді»
Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау министрі
____________ Т.Дүйсенова
2014 жылғы 17 наурыз

Қазақстан Республикасы
Төтенше жағдайлар министрінің
2014 жылғы 13 наурыздағы
№ 94 бұйрығымен
бекітілген
«Лифт шаруашылығы және эскалаторлар» кәсіби стандарты

лифт электромеханигі.

электрлік көтергіштер (лифттердің) монтаждаушысы.

26. Келісу парағы, КС сараптамасы мен тіркелуі осы КС 4-қосымшасында келтірілген.
«Лифт шаруашылығы және эскалаторлар»
кәсіби стандартына
1-қосымша
Еңбек қызметінің түрлері, кәсіптер, біліктілік деңгейлері
Рет­тік №
Қыз­мет тү­рі­нің ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы­ның ба­ғыт­та­ры ес­ке­рі­л­ген кә­сіп ата­уы
01-2005 Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші­сіне сәй­кес кә­сіп­тер ата­уы
Cа­ла­лық бі­лік­ті­лік шең­бе­рі­нің бі­лік­ті­лік дең­гей­ле­рі
1.
Лифт жаб­дық­та­рын бап­тау, жөн­деу және пай­да­ла­ну
Лифт элек­тро­ме­ха­ни­гі
Лифт элек­тро­ме­ха­ни­гі
2-4
2.
Эс­ка­ла­тор­ды бап­тау, жөн­деу және пай­да­ла­ну
Элек­тр­лі кө­тер­гіш­тер (лиф­тер­дің) мон­та­ж­шы­сы
Элек­тр­лі кө­тер­гіш­тер (лиф­тер­дің) мон­та­ж­шы­сы
2-4
«Лифт шаруашылығы және эскалаторлар»
кәсіби стандартына
2-қосымша
Лифт электромеханигі
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
«Қыз­мет­тер­дің жік­те­уі­ші» 01-2005 Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның мем­ле­кет­тік кә­сіп
Ба­за­лық топ
7137 - Құ­ры­лыс сле­са­рі мен электр сле­са­рі, электр мон­та­ж­шы және туы­с­тас кә­сіп­тер
Жұ­мыс және жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­сы (БТ­БА)
БТ­БА шы­ға­ры­лы­мы, та­ра­уы
1- шы­ға­ры­лы­мы. «Ха­лық ша­ру­а­шы­лы­ғы­ның бар­лық са­ла­ла­ры үшін ор­тақ жұ­мыс­шы­лар­дың кә­сіп­те­рі» бө­лі­мі (Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2009 жы­л­ғы «30» қа­ра­ша­да­гы № 343-п бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген)
БТ­БА бой­ын­ша кә­сіп
Лифт элек­тро­ме­ха­ни­гі(2-6р.)
Са­ла­лық бі­лік­ті­лік шең­бе­рі­нің (СБШ) бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­та­ры
2
2
3
3-4
4
5-6
2-кесте. Лифт электромеханигінің еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша бо­луы мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Ком­му­нал­дық кә­сі­по­рын­дар, лифт ша­ру­а­шы­лы­ғын кү­тіп-бап­тай­тын қыз­мет көр­се­ту­ші ұй­ым­дар.
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек шар­тта­ры
Ең­бек шар­тта­ры қол­да­ны­с­та­ғы нор­ма­тив­тік ак­ті­лер­мен және ере­же­лер­мен бе­кі­ті­ле­ді
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Жұ­мысқа қол­да­ны­с­та­ғы ере­же­лер мен та­лап­тар­ға сәй­кес қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы бой­ын­ша дай­ын­дық­тан өт­кен тұ­лға­лар жі­бе­рі­ле­ді
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лі­мі мен оқу дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
2
Жал­пы ор­та және кә­сі­би-тех­ни­ка­лық бі­лім. Ті­ке­лей өн­ді­рі­сте­гі кә­сі­би дай­ынды­ғы неме­се кә­сі­по­рын ба­за­сын­да қы­сқа мер­зім­ді кур­ста­ры, жұ­мыс ор­нын­да оқуы, же­тек­ші­нің нұс­қа­улы­ғы. Тех­ни­ка­лық бі­лі­мі­нің бі­лік­ті­лі­гі­нің бел­гі­лен­ген дең­гейі.
Жұ­мыс ор­нын­ды оқуы ке­зін­де. Нұс­қа­улық.
3
Прак­ти­ка­лық жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сін­сіз кә­сі­би неме­се тех­ни­ка­лық бі­лі­мі­нің бі­лік­ті­лі­гі неме­се тех­ни­ка­лық бі­лім және прак­ти­ка­лық жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі бі­лік­ті­лі­гі­нің бел­гі­лен­ген дең­гейі.
2-ші дең­гей­де 1 жыл
4
Кә­сі­би неме­се тех­ни­ка­лық бі­лі­мі бі­лік­ті­лі­гі­нің, прак­ти­ка­лық жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі­нің жо­ға­ры дең­гейі, тә­жі­ри­бе­лік жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі, неме­се жо­ға­ры тех­ни­ка­лық бі­лім бі­лік­ті­лі­гі­нің және прак­ти­ка­лық жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі­нің дең­гейі.
3-ші дең­гей­де 3 жыл
3-кесте. Лифт электромеханигі орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Пай­да­ла­ны­ла­тын ме­ха­низмдер мен жаб­дық­тар­дың жағ­дай­ын тек­се­ру. Ма­те­ри­ал­дар мен жаб­дық­тар­ды жұ­мысқа дай­ын­дау
2
Мон­таж­дау және/неме­се жөн­деу жұ­мыста­рын орын­дау, бұ­зы­лу­лар­ды жою. Лифт­тер­дің сыз­ба­ла­рын және элек­тро-сыз­ба­ла­рын оқу.
3
Жаб­дық­тар­дың жағ­дай­ын қай­та­лап тек­се­ру. Дай­ын­да­у­шы за­уыт­тың нұс­қа­улық­та­ры­на және өн­ді­рі­стік қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры­на сәй­кес орын­дал­ған жұ­мыстың са­па­сын ба­ға­лау.
4-кесте. Лифт электромеханигі орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек мәні
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек әре­кет­те­рі)
1
Ал­ғаш­қы ең­бек ұжы­мы Құ­ры­лы­стық лифт жаб­дық­та­ры және қо­рек кө­зі, же­ке қор­ға­ныс құ­рал­да­ры, сыз­ба­лар
Нұс­қа­улық­тар, шаб­лон­дар, ре­жим­дер, сыз­ба­лар элек­тро өл­ше­уіш құ­рал­дар мон­таж­дал­ған жаб­дық­тар
1-1) Тап­сыр­ма­ны орын­да­у­ға қа­жет­ті сай­ман­дар­ды, ма­те­ри­ал­дар­ды анық­тау және дай­ын­дау.
1-2) Лифт жаб­дық­та­ры жұ­мысы­ның оп­ти­маль­дық ре­жим­де­рін ірік­теу, ор­на­ту және пай­да­ла­ну. Жұ­мыста қол­да­ны­ла­тын бар­лық жаб­дық­тар­ды, құ­рал-сай­ман­дар­ды және ме­ха­низмдер­ді тек­се­ру. Жаб­дық­тар мен ме­ха­низмдер­дің жұ­мысын­да­ғы бұ­зы­лы­стар­ды анық­тау, олар­дың се­бе­бін ай­қын­дау және жою.
2-1) Лифт жаб­дық­та­рын жөн­деу, мон­таж­дау және қай­та мон­таж­дау бой­ын­ша қа­ра­пай­ым жұ­мыстар­ды орын­дау. Лифт же­те­гін жа­рық­тан­ды­ру, сиг­на­ли­за­ция және бас­қа­ру тіз­бек­те­рін­де­гі қа­ра­пай­ым бұ­зы­лу­лар­ды анық­тау және жою.
2
2-2) Лифт жаб­дық­та­рын жөн­деу, мон­таж­дау және қай­та мон­таж­дау бой­ын­ша ор­та­ша күр­де­лі жұ­мыстар­ды орын­дау. 1 м/сек дей­ін­гі жыл­дам­дық­та қоз­ға­ла­тын бір жер­ден бас­қа­ры­ла­тын, элек­тр­лік және ме­ха­ни­ка­лық лифт жаб­дық­та­рын бап­тау, рет­теу және сы­нау.
2-3) Лифт жаб­дық­та­рын жөн­деу, мон­таж­дау, қай­та мон­таж­дау бой­ын­ша күр­де­лі жұ­мыстар­ды орын­дау.
3
3-1) Жаб­дық­тар­дың жағ­дай­ын қай­та­лап тек­се­ру. Дай­ын­да­у­шы за­уыт­тың нұс­қа­улық­та­ры­на және өн­ді­рі­стік қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры­на сәй­кес орын­дал­ған жұ­мыстың са­па­сын ба­ға­лау.
3-3) Ба­ғы­ны­шты жұ­мыс­кер­лер­дің орын­да­ған жұ­мыста­ры­ның са­па­сын тал­дау. Объ­ек­ті­ні қа­был­да­уда ко­мис­сия жұ­мысы­на қа­ты­су. Мон­таж­дал­ған жаб­дық­ты пай­да­ла­ну­ға бе­ру.
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі лифт электромеханигінің құзыретіне қойылатын талаптар
мін­дет №
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Дағ­ды­ла­ры мен бі­лік­те­рі
Бі­лі­мі
1-1)
Жұ­мыс үшін қа­жет­ті ме­ха­низмдер мен құ­рал­дар­дың ма­те­ри­ал­да­рын дай­ын­дау ке­зін­де шек­тел­ген жа­у­ап­ты­лық­ты және дер­бес­тіктің бел­гі­лі бір дә­ре­же­сін қа­рас­ты­ра­тын бас­шы­лық­тың бас­қа­руы­мен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет
Лифт жаб­дық­та­рын мон­таж­дау және/неме­се жөн­деу үшін қа­жет­ті жұ­мыс ор­нын, ма­те­ри­ал­дар­ды, ме­ха­низмдер­ді және сай­ман­дар­ды дай­ын­дау.
Лифт жаб­дық­та­рын мон­таж­дау және/неме­се жөн­деу үшін қа­жет­ті жұ­мыс ор­нын, ма­те­ри­ал­дар­ды, ме­ха­низмдер­ді және сай­ман­дар­ды, дай­ын­дау қа­ғи­да­ла­ры.
2-1)
Жо­ға­ры бі­лік­ті­лік­ті ма­ман­ның бас­шы­лы­ғы­мен лифт жабды­ғын мон­таж­дау және/неме­се жөн­деу ке­зін­де негіз­гі про­це­стер­ге қа­ты­су ке­зін­де шек­тел­ген жа­у­ап­ты­лық пен дер­бес­тіктің бел­гі­лі бір дә­ре­же­сін қа­рас­ты­ра­тын бас­шы­лық­тың бас­қа­руы­мен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет
11-14 ква­ли­тет­тер (4-7 дәл­дік кла­ста­ры) бой­ын­ша де­таль­дар­ды сле­сар­лық өң­деу. Ме­ха­ни­ка­лық және ав­то­мат­ты құлып­тар­ды, ысыр­ма­лар­ды, түй­ін­ді ажы­рат­қы­штар­ды, қа­бат­ты қо­сқы­штар­ды түй­ме­лі және ша­қы­ру ап­па­рат­та­рын бөл­шек­теу және жи­нау. Жа­рық­тан­ды­ру, даб­ыл және лифт же­те­гін бас­қа­ру тіз­бек­те­рін­де­гі қа­ра­пай­ым бұ­зу­шы­лық­тар­ды анық­тау және жою.
Лифт­тер­дің қа­ра­пай­ын то­рап­та­ры мен ме­ха­низмде­рін бөл­шек­теу және жи­нау тәр­ті­бін, де­таль­да­рын сле­сарь­лық өң­деу опе­ра­ци­я­сы­ның әді­сте­рі мен ке­зек­ті­лі­гі; ме­талл­дар­дың қа­си­ет­те­рі мен мар­ка­ла­нуы; жол бе­ру­лер және отыр­ғы­зу­лар ту­ра­лы жал­пы мә­лі­мет­тер және олар­дың сыз­ба­лар­да көр­се­ті­луі; бо­лат ар­қан­дар мен шы­н­жыр­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­сы; кө­тер­гіш ме­ха­низмдер­дің (шы­ғыр­лар), бл­ок­тар­дың, шкив­тер­дің, ба­ра­бан­дар­дың құ­ры­л­ғы­сы; тип­тік лифт­тер­дің құ­ры­л­ғы­сы мен қол­да­ны­луы ту­ра­лы негіз­гі мә­лі­мет­тер; лифт­тер­ді жа­рық­тан­ды­ру және даб­ы­лы және лифт­тер­дің же­тек­ті бас­қа­ру жүй­е­ле­рі тіз­бе­гі­нің элек­тр­лік және электр кү­ш­ті сыз­ба­ла­ры.
6-кесте. СБШ біліктілігінің 3-деңгейлі лифт электромеханигінің құзыретіне қойылатын талаптар
мін­дет №
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Дағ­ды­ла­ры мен бі­лік­те­рі
Бі­лі­мі
3-1)
Жаб­дық­тар мен ме­ха­низмдер­дің жұ­мысын­да бұ­зу­шы­лық­тар анық­тал­ған, олар­дың се­беп­те­рін ай­қын­дау және тү­зе­ту ке­зін­де өзді­гі­нен жос­пар­ла­уды, жа­у­ап­ты­лық­ты көз­дей­тін бас­шы­лық­тың бас­қа­руы­мен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру жө­нін­де­гі ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет
Жаб­дық­тар мен ме­ха­низмдер­дің жұ­мысын­да­ғы ша­ғын және қа­ра­пай­ым бұ­зу­шы­лық­тар­ды анық­тау және жою.
Жаб­дық­тар мен ме­ха­низмдер­дің құ­ры­лы­сы мен жұ­мыс тәр­ті­бі
3-2)
Лифт жабды­ғын жөн­деу, мон­таж­дау, де­мон­таж­дау бой­ын­ша ор­та­ша күр­де­лі­лік­те­гі жұ­мыстар­ды орын­дау ке­зін­де өзді­гі­нен жос­пар­ла­уды, жа­у­ап­ты­лық­ты қа­рас­ты­ра­тын бас­шы­лық­тың бас­қа­руы­мен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру жө­нін­де­гі ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет
0,71 м/се дей­ін­гі және одан жо­ға­ры жыл­дам­дық­пен қоз­ға­ла­тын же­ке бас­қа­руы бар лифт­тер­дің ме­ха­ни­ка­лық және элек­тр­лік жаб­дық­та­рын бап­тау, рет­теу және сы­нау.
Лифт­тер­ді жа­рық­тан­ды­ру, сиг­на­ли­за­ци­я­сы және бас­қа­ру же­те­гі тіз­бек­те­рін­де­гі күр­де­лі бұ­зы­лым­дар­ды анық­тау және жою. 7-11 ква­ли­тет бой­ын­ша де­таль­дар­ды сле­сар­лық өң­деу (2-4 клас­сты нақ­ты­лық). Электр қоз­ғалт­қы­штар­ды ор­на­ту, ор­та­лық­тан­ды­ру, қо­су. Шах­та және жаб­дық­тың ма­ши­на­лық үй-жайы бой­ын­ша құ­быр­лар­да­ғы неме­се бұ­ра­у­лар­да­ғы тө­сем­дер­ді, сым­дар­ды, ка­бель­дер­ді бө­лу. Мон­таж­дау және жөн­деу жұ­мыста­рын жүр­гі­зу­ді же­дел­де­те­тін және же­ңіл­де­те­тін ор­на­ту және бел­гі­леу шаб­лон­да­рын және ас­пап­тар­ды дай­ын­дау.
Лифт­тер­ді мон­таж­да­у­ға, жөн­де­у­ге және қай­та мон­таж­да­у­ға ар­нал­ған тех­ни­ка­лық шар­ттар; лифт­тер­ді же­ке бас­қа­ру­дың прин­ци­пи­ал­ды сыз­ба-нұс­қа­сы; ме­ха­ни­ка­лық то­рап­тар мен электр ап­па­рат­та­рын бөл­шек­теу және жи­нау ке­зек­ті­лі­гі; рет­тел­мей­тін асин­хрон­ды қоз­ғалт­қы­штар, транс­фор­ма­тор­лар, ре­ле және маг­нит­ті жі­бер­гіш­тер, ұста­ғы­штар­дың құ­ры­л­ғы­сы; лифт жабды­ғы­ның ор­та­ша күр­де­лі және күр­де­лі то­рап­та­ры­ның тех­но­ло­ги­я­сы; кү­тім көр­се­те­тін лифт­тер­дің прин­ци­пи­ал­ды элек­тр­лік же­лі­ле­рі; «Электр қон­дыр­ғы­ла­ры­ның құ­ры­л­ғы­сы­ның қа­ғи­да­сы» лифт­тер­ді мон­таж­да­у­ға, тех­ни­ка­лық кү­тім жа­са­у­ға және жөн­де­у­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар бө­лі­гін­де
3-3)
Ат­қа­ры­л­ған жұ­мыстар­дың са­па­сын ба­қы­лау ке­зін­де өзді­гі­нен жос­пар­ла­уды, жа­у­ап­ты­лық­ты қа­рас­ты­ра­тын бас­шы­лық­тың бас­қа­руы­мен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет
Бас­қа­ру жүй­е­ле­рі­нің ка­бель­ді же­лі­ле­рі мен шы­н­жыр­ла­рын­да­ғы, электр қоз­ғалт­қы­шта­рын­да­ғы, транс­фор­ма­тор­лар­да­ғы оның ке­дер­гі­ле­рі­нің үл­кен­ді­гін өл­шеу және оқ­ша­у­лау жағ­дай­ын ме­го­метр­мен тек­се­ру. Лифт­ті Мем­та­у­кен қа­да­ға­лау ин­спек­то­ры­ның тех­ни­ка­лық ку­әлан­ды­руы­на дай­ын­дау
«Лифт­тер­дің құ­ры­л­ғы­сы­ның және қа­уіп­сіз пай­да­ла­ны­луы­ның қа­ғи­да­ла­ры» Мем­та­у­кен­қа­да­ға­лау. Құ­жат­та­ма­ны оқу.
7-кесте. СБШ біліктілігінің 4-деңгейлі лифт электромеханигінің құзыретіне қойылатын талаптар
мін­дет №
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Дағ­ды­ла­ры мен бі­лік­те­рі
Бі­лі­мі
4-1)
Лифт жаб­дық­та­рын мон­таж­дау, жөн­деу және де­мон­таж­дау бой­ын­ша ат­қа­ры­л­ған жұ­мыстар­дың нәти­же­сіне жа­у­ап­ты­лық­ты, нор­ма­лар­дың іс­ке асы­ры­луын ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау, тап­сыр­ма­лар­ды өзді­гі­нен ай­қын­да­уды көз­дей­тін бас­шы­лық­тың бас­қа­руы­мен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша ат­қа­ру­шы­лық-бас­қа­ру қыз­ме­ті
Қо­сар­лап бас­қа­ры­ла­тын, со­ның ішін­де бас­қа­ру­дың элек­тр­лік сыз­ба­ла­рын­да­ғы элек­трон­ды мик­ро­эле­мент­тер мен ло­ги­ка­лық эле­мент­тер­мен бас­қа­ру­дың элек­тр­лік сыз­ба­ла­ры­ның бас­па мон­та­жын қол­да­на оты­рып, жыл­дамды­ғы 1 м/сек дей­ін­гі және жо­ға­ры қоз­ға­ла­тын лифт­тер­ді ор­на­ту, рет­теу және сы­нау. Лифт­тер­дің ерекше күр­де­лі сыз­ба­ла­ры мен элек­тр­лік сыз­ба­ла­рын оқу.
Же­дел лифт­тер­ді мон­таж­дау және жөн­де­удің тех­ни­ка­лық шар­тта­ры;
Жыл­дам лифт­тер­дің элек­тр­лік сыз­ба­нұс­қа­ла­ры
4-2)
Лифт жаб­дық­та­ры­ның бұ­зу­шы­лы­ғын ба­қы­лау бой­ын­ша ат­қа­ры­ла­тын жұ­мыстар­дың нәти­же­сіне жа­у­ап­ты­лық­ты, нор­ма­лар­дың іс­ке асы­ры­луын ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау, тап­сыр­ма­лар­ды өзді­гі­нен ай­қын­да­уды көз­дей­тін бас­шы­лық­тың бас­қа­руы­мен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша ат­қа­ру­шы­лық-бас­қа­ру қыз­ме­ті.
Қо­сар­лап бас­қа­ру жүй­е­ле­рін­де­гі бұ­зу­шы­лық­тар­ды ай­қын­дау және олар­ды жою. Ме­ха­ни­ка­лық то­рап­тар­да­ғы, жыл­дам лифт­тер­дің бас­қа­ру, жа­рық­тан­ды­ру және даб­ыл жүй­е­ле­рін­де­гі бұы­лым­дар­ды ай­қын­дау және олар­ды жою. Жар­ты­лай өт­кіз­гіш­ті эле­мент­тер­дің си­патта­ма­сын алу.
Лифт­тер­ді сы­на­у­ға ар­нал­ған тех­ни­ка­лық шар­ттар. Лифт­тер­дің ме­ха­ни­ка­лық және элек­тр­лік жаб­дық­та­рын мон­таж­дау, жөн­деу және сы­нау са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар, де­таль­да­ры мен то­рап­та­ры­ның қыз­мет мер­зім­де­рі және олар­ды бас­қа­ру­ды ұл­ғай­ту бой­ын­ша іс-ша­ра­лар мен то­рап­тар.
«Лифт шаруашылығы және эскалаторлар»
кәсіби стандартына
3-қосымша
Электрлік көтергіштердің монтаждаушылары
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
«Қыз­мет­тер­дің жік­те­уі­ші» 01-2005 Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның мем­ле­кет­тік жік­те­уі­ші
Ба­за­лық топ
7233 – Элек­тр­лік кө­тер­гіш­тер­дің мон­таж­да­у­шы­ла­ры
Жұ­мыс және жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғы (БТ­БА)
БТ­БА шы­ға­ры­лы­мы, та­ра­уы
3- шы­ға­ры­лым. «Құ­ры­лыс, мон­таж­дау және жөн­деу - құ­ры­лыс жұ­мыста­ры» бө­лі­мі
(Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2011 жы­л­ғы «13» жел­тоқ­сан­да­ғы № 432-п бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2012 жы­л­ғы 9 қаң­тар­да № 7373 тір­кел­ген)
БТ­БА бой­ын­ша кә­сіп
Элек­тр­лі кө­тер­гіш­тер (лиф­тер­дің) мон­таж­да­у­шы­ла­ры (2-6 р.)
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­та­ры
2
2
3
3-4
4
5-6
2-кесте. Электрлік көтергіштердің монтаждаушысының еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша бо­луы мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Ком­му­нал­дық кә­сі­по­рын­дар, эс­ка­ла­тор ма­ши­на­ла­рын кү­тіп-бап­тай­тын қыз­мет көр­се­ту­ші ұй­ым­дар.
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дайы
Ең­бек шар­тта­ры қол­да­ны­с­та­ғы нор­ма­тив­тік ак­ті­лер­мен және ере­же­лер­мен бе­кі­ті­ле­ді
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше шар­ты
Жұ­мысқа қол­да­ны­с­та­ғы ере­же­лер мен та­лап­тар­ға сәй­кес қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы бой­ын­ша дай­ын­дық­тан өт­кен тұ­лға­лар жі­бе­рі­ле­ді
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лі­мі мен оқу дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
2
Жал­пы ор­та және кә­сі­би-тех­ни­ка­лық бі­лі­мі. Ті­ке­лей өн­ді­рі­сте­гі кә­сі­би дай­ын­дық неме­се кә­сі­по­рын ба­за­сын­да­ғы қы­сқа мер­зім­ді кур­стар, жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту, же­тек­ші­мен нұс­қа­улық. Тех­ни­ка­лық бі­лім бі­лік­ті­лі­гі­нің бел­гі­лен­ген дең­гейі.
Жұ­мыс ор­нын­да бі­лім алу ке­зе­ңін­де. Нұс­қа­улық.
3
Тех­ни­ка­лық бі­лім және прак­ти­ка­лық жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі­нің бі­лік­ті­лі­гі­нің бел­гі­лен­ген дең­гейі неме­се прак­ти­ка­лық жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сін­сіз кә­сі­би неме­се тех­ни­ка­лық бі­лім бі­лік­ті­лі­гі­нің бел­гі­лен­ген дең­гейі.
2-ші дең­гей­де 1 жыл
4
Кә­сі­би неме­се тех­ни­ка­лық бі­лі­мі бі­лік­ті­лі­гі­нің жо­ға­ры дең­гейі, прак­ти­ка­лық жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі, неме­се жо­ға­ры тех­ни­ка­лық бі­лім және прак­ти­ка­лық жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі бі­лік­ті­лі­гі дең­гейі.
3-ші дең­гей­де 3 жыл
3-кесте. Электрлік көтергіштердің монтаждаушысы орындайтын, еңбек функцияларын айқындайтын КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Пай­да­ла­ны­ла­тын ме­ха­низмдер мен жаб­дық­тар­дың жағ­дай­ын тек­се­ру. Ма­те­ри­ал­дар мен жаб­дық­тар­ды жұ­мысқа дай­ын­дау
2
Элек­тр­лік кө­тер­гіш­тер­ді (лифт­тер­ді) мон­таж­дау ке­зін­де­гі жұ­мыстар­ды орын­дау.
3
Орын­дал­ған жұ­мыстар­дың са­па­сын ба­қы­лау және ба­ға­лау.
4-кесте. Электрлік көтергіштердің монтаждаушысы орындайтын КС бірліктерінің сипаты
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек мәні
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек әре­кет­те­рі)
1
Эс­ка­ла­тор­лар және қо­рек кө­зі, же­ке қор­ға­ныс құ­рал­да­ры
Нұс­қа­улық­тар, шаб­лон­дар, ре­жим­дер, сыз­ба­лар электр өл­ше­уіш құ­рал­дар
1-1) Қа­жет­ті сай­ман­дар мен ма­те­ри­ал­дар­ды ай­қын­дау және дай­ын­дау.
2
2-1) Элек­тр­лік кө­тер­гіш­тер­ді (лифт­тер) мон­таж­дау ке­зін­де қа­ра­пай­ым жұ­мыстар­ды орын­дау.
2-2) Элек­тр­лік кө­тер­гіш­тер­ді (лифт­тер) мон­таж­дау ке­зін­де қа­ра­пай­ым және ор­та­ша күр­де­лі жұ­мыстар­ды орын­дау.
2-3) Элек­тр­лік кө­тер­гіш­тер­ді (лифт­тер­ді) мон­таж­дау ке­зін­де­гі күр­де­лі жұ­мыстар­ды орын­дау
3
3.1) Пай­да­ла­ны­л­ған жаб­дық­тар­дың жағ­дай­ын қай­та­лап тек­се­ру. Дай­ын­да­у­шы за­уыт­тың нұс­қа­улық­та­ры­на және өнер­к­ә­сіп­тік қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры­на сәй­кес тап­сыр­ма­лар­дың орын­да­лу са­па­сын ба­ға­лау.
3.2) Лифт­тер­ді пай­да­ла­ну­ға бе­ру, қа­был­да­у­ға қа­ты­су және Мем­та­у­кен­қа­да­ға­лау қыз­ме­ті­нің ба­қы­лау тек­се­ру­ле­ріне қа­ты­су
5-кесте. СБШ біліктілігінің 2-деңгейлі электрлік көтергіштер (лифттердің) монтаждаушысының құзыретіне қойылатын талаптар
мін­дет №
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Дағ­ды­ла­ры мен бі­лік­те­рі
Бі­лі­мі
1-1)
Жұ­мыс үшін қа­жет­ті ме­ха­низмдер мен құ­рал­дар­дың ма­те­ри­ал­да­рын дай­ын­дау ке­зін­де шек­тел­ген жа­у­ап­ты­лық­ты және дер­бес­тіктің бел­гі­лі бір дә­ре­же­сін қа­рас­ты­ра­тын бас­шы­лық­тың бас­қа­руы­мен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет
Лифт жаб­дық­та­рын мон­таж­дау және/неме­се жөн­деу үшін қа­жет­ті жұ­мыс ор­нын, ма­те­ри­ал­дар­ды, ме­ха­низмдер­ді және сай­ман­дар­ды дай­ын­дау.
Лифт жаб­дық­та­рын мон­таж­дау және/неме­се жөн­деу үшін қа­жет­ті жұ­мыс ор­нын, ма­те­ри­ал­дар­ды, ме­ха­низмдер­ді және сай­ман­дар­ды дай­ын­дау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту
2-1)
Элек­тр­лік кө­тер­гіш­тер­ді (лифт­тер­ді) мон­таж­дау бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау ке­зін­де дер­бес­тіктің анық­тал­ған дә­ре­же­сін және шек­тел­ген жа­у­ап­ты­лық­ты көз­дей­тін бас­шы­лық­тың бас­қа­руы­мен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет
Дай­ын бел­гі бой­ын­ша ме­тал­дар­ды ша­бу және ке­су. Еріт­кіш­те жуу және де­таль­дар­ды май­лау. Жаб­дық­тар­ды ше­шу. Ме­т­из­дер­ді, ма­те­ри­ал­дар­ды және сай­ман­дар­ды ірік­теу. Қа­ра­пай­ым элек­тро­ап­па­ра­ту­ра­лар­ды за­ряд­тау және ор­на­ту.
Ба­ғыт­та­у­шы, то­ғы­спа­лы тақ­тай­ша­лар­ды, крон­штейн­дер­ді жи­нақ­тау: ба­ғыт­та­у­шы, қа­бат­тық қо­сқы­штар, шунт­тар, дат­чик­тер және т.б.
Элек­тро­тех­ни­ка­лар­дың қа­ра­пай­ым ұғым­да­ры. Лифт­тер­ді мон­таж­дау жө­нін­де­гі нұс­қа­улық­тар­дың негіз­гі ере­же­ле­рі.
Лифт­тер­дің негіз­гі то­рап­та­ры­ның ата­уы және қол­да­ны­луы. Лифт­тер­ді мон­таж­дау ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын ин­стру­мент­тер, ма­те­ри­ал­дар және та­ке­ла­жды жаб­дық­тар­дың түр­ле­рі мен та­ғай­ын­да­луы. Лифт­тер­де қол­да­ны­ла­тын сым­дар мен ка­бель­дер­дің негіз­гі мар­ка­ла­ры. Бе­кіт­кіш бұй­ым­дар­дың негіз­гі түр­ле­рі және жаб­дық­тар­дың бөл­шек­те­рін бе­кі­ту­дің қа­ра­пай­ым тә­сіл­де­рі.
6-кесте. СБШ біліктілігінің 3-деңгейлі электрлік көтергіштер (лифттердің) монтаждаушысының құзыретіне қойылатын талаптар
мін­дет №
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Дағ­ды­ла­ры мен бі­лік­те­рі
Бі­лі­мі
2-2)
Элек­тр­лік кө­тер­гіш­тер­ді мон­таж­дау ке­зін­де ор­та­ша күр­де­лі жұ­мыстар­ды орын­дау ке­зін­де­гі жа­у­ап­ты­лық­ты, өзді­гі­нен жос­пар­ла­уды көз­дей­тін бас­шы­лық­тың бас­қа­руы­мен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру жө­нін­де­гі ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет
Кар­ка­стар мен ме­тал шах­та­ла­рын мон­таж­дау. Ка­би­на­лар мен қар­сы сал­мақ­тар­ды жи­нау және олар­ды ор­на­ту. Шах­та­лық есік­тер­ді ор­на­ту. Ма­ши­на­лық үй-жай­лар мен при­ям­ка­лар­ды мон­таж­дау, қоз­ға­лыс жыл­дамды­ғы 1 м/сек дей­ін­гі жүк және жо­ла­у­шы лифт­те­рі­нің ме­ха­ни­ка­лық және элек­тр­лік то­рап­та­рын рет­теу және олар­ды пай­да­ла­ну­ға бе­ру.
Жыл­дамды­ғы 1 м/сек дей­ін­гі лифт­тер­дің элек­тро­про­вод­ка­ла­рын тө­сеу және қо­су (топ­тық және қо­сар­лы бас­қа­ру лифт­те­рі­нен бас­қа). Ка­би­на­лар және жыл­дам­дық­ты шек­те­у­ші­нің ар­қа­нын ілу және бе­кі­ту. Оқ­ша­у­лау мен жер­ге түй­і­сті­ру ке­дер­гі­сін өл­шеу. Лифт шах­та­ла­ры­ның ішін­де­гі те­ле­фон-дис­пет­чер­лік бай­ла­ны­сын мон­таж­дау.
Элек­тр­лік кө­тер­гіш­тер­дің негіз­гі құ­ры­л­ғы­ла­ры және жұ­мыс прин­ципте­рі. Қоз­ға­лу жыл­дамды­ғы 0,71 м/сек дей­ін­гі лифт­тер­ді бас­қа­ру­дың электр сыз­ба­сы. Лифт жаб­дық­та­ры­ның жер­ге түй­і­су және нөл­де­ну қа­ғи­да­сы. Электр­про­вод­ка­ла­рын тө­сеу қа­ғи­да­сы. Жаб­дық­тар­ды қоз­ғал­ту тә­сіл­де­рі. Қоз­ға­лу жыл­дамды­ғы 1 м/сек дей­ін­гі жүк және жо­ла­у­шы лифт­тер­дің ме­ха­ни­ка­лық және элек­тр­лік жаб­дық­та­рын мон­таж­дау және рет­теу тә­сіл­де­рі­нің тех­но­ло­ги­я­лық ке­зек­ті­лі­гі, олар­ды бап­тау және пай­да­ла­ну­ға бе­ру қа­ғи­да­сы. Қоз­ға­лу жыл­дамды­ғы 1 м/сек дей­ін­гі лифт­тер­дің электр сыз­ба­сы (топ­тық және қо­сар­лы бас­қа­руы бар лифт­тер­ден бас­қа). Оқ­ша­у­лау және жер­ге түй­і­сті­ру ке­дер­гі­ле­рін өл­шеу тә­сіл­де­рі.
3-1)
Ат­қа­ры­л­ған жұ­мыстар­дың са­па­сын ба­қы­лау ке­зін­де ор­та­ша күр­де­лі жұ­мыстар­ды орын­дау ке­зін­де жа­у­ап­ты­лық­ты, өзді­гі­нен жос­пар­ла­уды көз­дей­тін бас­шы­лық­тың бас­қа­руы­мен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру жө­нін­де­гі ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Ат­қа­ры­л­ған жұ­мыстар­дың са­па­сын ба­қы­лау жө­нін­де­гі жұ­мыстар­ды орын­дау.
Шах­та­лар­дың га­ба­рит­те­рін тек­се­ру және олар­дың жо­ба және тех­ни­ка­лық шар­ттар­дың та­лап­та­ры­на сәй­кест­і­гі. КС­РО Мем­та­у­кен­қа­да­ға­лау қыз­ме­ті­нің «Лифт­тер­дің құ­ры­л­ғы­сы­ның және қа­уіп­сіз пай­да­ла­ны­луы­ның қа­ғи­да­ла­ры» және «Жұ­мыстар­ды жүр­гі­зу және қа­был­дау қа­ғи­да­ла­ры». МЕМСТ негіз­гі та­лап­та­ры. Бел­гі­леу сыз­ба­ла­ры (лифт­тер­ге ар­нал­ған жо­ба­лар)
7-кесте. СБШ біліктілігінің 4-деңгейлі электрлік көтергіштер (лифттердің) монтаждаушысы құзыретіне қойылатын талаптар
мін­дет №
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Дағ­ды­ла­ры мен бі­лік­те­рі
Бі­лі­мі
2-3)
Элек­тр­лік кө­тер­гіш­тер­ді мон­таж­дау ке­зін­де­гі күр­де­лі жұ­мыстар­ды орын­дау ке­зін­де­гі жа­у­ап­ты­лық, нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау, мін­дет­тер­ді өзді­гі­мен анық­та­уды көз­дей­тін бас­шы­лық­тың бас­қа­руы­мен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру жө­нін­де­гі ат­қа­ру­шы­лық-бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Ауы­спа­лы және тұ­рақ­ты ток­та жұ­мыс іс­тей­тін, қоз­ға­лу жыл­дамды­ғы 1 м/сек аса­тын лифт­тер­ді қа­был­дау және ма­ши­на­лық үй-жай жаб­дық­та­рын жөн­деу. Ма­ши­на­лық үй-жай және ар­найы кө­тер­гіш ба­ғыт­та­у­шы­сы­ның жаб­дық­та­рын мон­таж­дау. Электр же­лі­ле­рін тө­сеу және қо­су, бар­лық то­рап­тар­ды рет­теу және ауы­спа­лы және тұ­рақ­ты тоқ­та жұ­мыс іс­тей­тін қоз­ға­лыс жыл­дамды­ғы 1 м/сек дей­ін­гі және одан аса­тын топ­тық және қо­сар­лы бас­қа­ру лифт­те­рі­нің лифт­тер­ді бас­қа­ру жүй­е­ле­рін және ар­найы кө­тер­гіш­тер­ді бап­тау
Ауы­спа­лы және тұ­рақ­ты ток­та жұ­мыс іс­тей­тін, қоз­ға­лу жыл­дамды­ғы 1 м/сек лифт­тер­дің ме­ха­ни­ка­лық және элек­тр­лік жаб­дық­та­рын мон­таж­дау тә­сіл­де­рі. Ауы­спа­лы ток­та­ғы бар­лық лифт­тер­дің элек­тр­сыз­ба­ла­ры. Ауы­спа­лы және тұ­рақ­ты тоқ­та жұ­мыс іс­тей­тін қоз­ға­лыс жыл­дамды­ғы 1 м/сек дей­ін­гі және одан аса­тын топ­тық және қо­сар­лы бас­қа­ру лифт­те­рін және ар­найы кө­тер­гіш­тер­ді бап­тау, сы­нау және пай­да­ла­ну­ға бе­ру қа­ғи­да­сы.
3-2)
Кө­тер­гіш­тер­ді (лифт­тер­ді) пай­да­ла­ну­ға бе­ру ке­зін­де жа­у­ап­ты­лық, нор­ма­лар­дың іс­ке асы­ры­луын ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау, мін­дет­тер­ді өз бе­тін­ше анық­та­уды көз­дей­тін бас­шы­лық­тың бас­қа­руы­мен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру жө­нін­де­гі ат­қа­ру­шы­лық-бас­қа­ру қыз­ме­ті
Лифт­тер­ді пай­да­ла­ну­ға бе­ру, қа­был­да­у­ға қа­ты­су және Мем­та­у­кен қа­да­ға­лау қыз­ме­ті­нің ба­қы­лау тек­се­ру­ле­ріне қа­ты­су
Кон­так­ті­лі және кон­так­ті­сіз ап­па­ра­ту­ра­лар­мен 1 м/сек дей­ін­гі және 1 м/сек аса­тын қоз­ға­лыс жыл­дамды­ғы­мен топ­тық және қо­сар­лы бас­қа­ру лифт­те­рін және ар­найы кө­тер­гіш­тер­ді бап­тау, сы­нау және пай­да­ла­ну­ға бе­ру қа­ғи­да­ла­ры.
Лифт құ­ру және лифт­тер­ді мон­таж­дау жө­нін­де­гі нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
«Лифт шаруашылығы және эскалаторлар»
кәсіби стандартына
4-қосымша
Келісу парағы
Үй­ым­ның ата­уы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стр­лі­гі.
Осы КС ______________________________________ тіркелді.
Кәсіби стандарттар тізбесіне _________ тіркеу нөмірімен енгізілді.
Хат (хаттама) № ____ Күні ____________________