Құжат мәтініне өту

Об утверждении профессионального стандарта "Гибкие автоматические линии"

Бұйрық · № 77 · қабылданған 13.03.2014
Заңдық күші: Күшін жойған · 15.08.2026 жағдай бойынша
https://adilet.kz/laws/doc-81027/on/2026-08-15/
Басып шығарылды 2026-08-15 · adilet.kz
Об утверждении профессионального стандарта "Гибкие автоматические линии" Күшін жойған Бұйрық ·№ 77 ·13.03.2014
30.03.2016 редакциясы
Акт күшін жойған. Мәтін анықтама үшін берілген және қолданыстағы құқық болып табылмайды.
15.08.2026 жағдай бойынша қолданыста болған редакция: 30.03.2016. Бұл — корпустағы соңғы редакция.

Об утверждении профессионального стандарта "Гибкие автоматические линии"

Күшін жойған Бұйрық ·№ 77 · 15.08.2026 жағдай бойынша
Деректемелер және дереккөз
Толық атауы
Об утверждении профессионального стандарта "Гибкие автоматические линии"
Атауы (қаз.)
"Икемді автоматты желілер" кәсіби стандартын бекіту туралы
Акт түрі
Бұйрық
Заңдық күші
Күшін жойған
Тізілімдегі мәртебе коды
yts
Нөмірі
77
Қабылданған күні
13.03.2014
Көрсетілген редакция
30.03.2016 AI81027_2.kaz
Соңғы өзгеріс
30.03.2016
Мәтін тілі
қазақша
НҚА мемлекеттік тіркеу нөмірі
V1400009401
ЭКБ идентификаторы
81027
Редакция идентификаторы
AI81027_2
Бастапқы дереккөз
ЭКБ zan.gov.kz (API)
Деректер жаңартылды
02.08.2026 20:30

0 "Икемді автоматты желілер" кәсіби стандартын бекіту туралы

Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі 138-5-бабының 3-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1 1. Қоса беріп отырған «Икемді автоматты желілер» кәсіби стандарты бекітілсін.

2 2. Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің Өнеркәсіп комитеті (Б.Ә. Қасымбеков) заңнамада белгіленген тәртіпте:

1 1) Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде осы бұйрықтың мемлекеттік тіркелуін;

2 2) Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде бұқаралық ақпарат құралдарында және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жіберуді;

3 3) Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің интернет-ресурсында осы бұйрықтың орналасуын қамтамасыз етсін.

3 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Индустрия және жаңа технологиялар бірінші вице-министрі А.П. Рауға жүктелсін.

4 4. Осы бұйрық оның алғаш рет ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

«КЕЛІСІЛДІ»:
Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты әлеуметтік
қорғау министрі
___________ Т. Дүйсенова
2014 жылғы 31 наурыз

0 «Икемді автоматты желілер» кәсіби стандарты

Қазақстан Республикасы
Премьер-Министрінің орынбасары –
Қазақстан Республикасы
Индустрия және
жаңа технологиялар министрінің
2014 жылғы 13 наурыздағы
№ 77 бұйрығымен
бекітілді
«Икемді автоматты желілер» кәсіби стандарты

1 1. Жалпы ережелер

1 1. «Икемді автоматты желілер» кәсіби стандарты (бұдан әрі – КС) кәсіби қызмет саласындағы біліктілік деңгейіне, құзыретіне, мазмұнына, сапасына және еңбек жағдайларына қойылатын талаптарды анықтайды және:

1 1) еңбек нарығының қазіргі заман қажеттілігіне жауап беретін біліктілік талаптарын жаңартуға, кәсіби қызметтің мазмұнына бірыңғай талаптарды белгілеуге;

2 2) қызметкерлерді басқару саласында кең шеңбердегі міндеттерді шешуге;

3 3) білім беру стандарттарын, оқу жоспарларын, модульдік оқу бағдарламаларын әзірлеуге, сонымен қатар тиісті оқу-әдістемелік материалдарды әзірлеуге;

4 4) кәсіби даярлықтарын бағалауды жүргізуге және мамандардың біліктілік сәйкестігін растауға арналған.

2 2. КС негізгі пайдаланушылары:

1 1) білім беру ұйымдарының түлектері, қызметкерлер;

2 2) ұйымдардың басшылары мен қызметкерлері, ұйымдардың қызметкерлерді басқару бөлімшелерінің басшылары мен мамандары;

3 3) білім беру бағдарламаларын әзірлейтін мамандар;

4 4) кәсіби даярлықтарын бағалау және біліктілік сәйкестігін растау саласындағы мамандар.

3 3. КС негізінде қызметтің, лауазымның, біліктілікті арттырудың, қызметкерлерді аттестаттаудың, еңбекті ынталандыру жүйесінің және т.б. функционалдық модельдеріне қатысты ішкі, корпоративтік стандарттары әзірленеді.

4 4. Осы КС-да келесі терминдер мен анықтамалар қолданылады:

1 1) біліктілік – қызметкердің белгілі бір қызмет түрі шеңберінде еңбек міндеттерін сапалы орындауға дайын болу дәрежесі;

2 2) біліктілік деңгейі – орындалатын жұмыстардың күрделілігін, дербестігі мен жауапкершілігін сипаттайтын қызметкердің біліктілігіне (құзыреттеріне) қойылатын талаптар деңгейі;

3 3) еңбек мәні – белгілі бір еңбек құралдарының көмегімен өнім жасау мақсатында қызметкердің іс-қимылы бағытталатын зат;

4 4) еңбек құралдары – қызметкердің еңбек мәнін бастапқы күйден өнімге айналдыру үшін пайдаланатын құралдары;

5 5) еңбек қызметінің түрі – кәсіби қызмет саласының еңбек функцияларының тұтастай жиынтығынан және оларды орындауға қажетті құзыреттерден қалыптасқан құрамдас бөлігі;

6 6) еңбек функциясы – бизнес-үдеріс арқылы анықталатын және оларды еңбек қызметінің белгілі бір түрі шеңберінде орындау үшін қажетті құзыреттердің болуын көздейтін еңбек іс-қимылдарының біріктірілген және салыстырмалы түрде дербес жиынтығы;

7 7) кәсіби қызмет саласы – жалпы ықпалдасқан негізі (ұқсас және мақсаттылығы жақын объектілер, технологиялар, оның ішінде еңбек құралдары) бар және оларды орындау үшін ұқсас құзыреттер мен еңбек функцияларының жинағын көздейтін саланың еңбек қызметі түрлерінің жиынтығы;

8 8) КС – кәсіби қызметтің нақты саласындағы қызметкердің еңбек мазмұнына, сапасына, жағдайына және біліктілік деңгейіне, құзыреттеріне қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт;

9 9) КС бірлігі – осы қызмет түрі үшін тұтас, аяқталған, салыстырмалы түрде дербес және маңызды болып табылатын нақты еңбек функциясының ашық сипаттамасынан тұратын КС құрылымдық элементі;

10 10) кәсіп – арнайы дайындықтың, жұмыс тәжірибесінің нәтижесінде пайда болған арнайы теориялық білім мен практикалық дағдылар кешенін білуді талап ететін еңбек қызметінің түрі;

11 11) құзырет – қызметкердің еңбек қызметінде білімін, білігі мен тәжірибесін қолдану қабілеті;

12 12) лауазым – жұмыс берушінің лауазымдық өкілеттіліктер мен лауазымдық міндеттер шеңбері жүктелген құрылымдық бірлігі;

13 13) міндет - нақты бір еңбек мәндері мен құралдарын пайдалана отырып, еңбек функциясын іске асырумен және нәтижеге қол жеткізумен байланысты іс-қимылдар жиынтығы;

14 14) сала - өнім шығаруда, өндіріс технологиясы, жұмыс істейтіндердің негізгі қорлары мен кәсіптік дағдыларында ортақ мақсаты бар кәсіпорындар мен ұйымдар жиынтығы;

15 15) салалық біліктілік шеңбері (бұдан әрі - СБШ) – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдалған сипаттамасы;

16 16) ұлттық біліктілік шеңбері (бұдан әрі - ҰБШ) – еңбек нарығында танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдалған сипаттамасы;

17 17) функционалдық карта – еңбек қызметінің белгілі түрі қызметкерінің кәсіби қызметтің сол немесе өзге саласы шеңберінде орындайтын еңбек функциялары мен кәсіби міндеттерінің құрылымдалған сипаттамасы.

2 2. КС паспорты

5 5. Экономикалық қызметтің түрі: Икемді автоматты желілер.

6 6. Кәсіби қызмет саласы: Икемді автоматты желілер.

7

7. Кәсіби қызмет саласының негізгі мақсаты: автоматты желінің үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету, басқару пультіден қарапайым және күрделі бөлшектерді өңдеу процесінде автоматты және жартылай автоматты желілер мен агрегатты станоктардың жекелеген тетіктерін қосымша баптау, сандық бағдарламалық басқаруы (СББ) бар көп мақсатты станоктарға қызмет көрсету және басқару кешенді ретке келтіру және сынама бөлшектерді өңдеу.

8 8. Кәсіби қызмет түрлері, кәсіптер, біліктілік деңгейлері осы КС 1-қосымшасында көрсетілген.

3 3. Еңбек қызмет түрлерінің (кәсіп) карточкалары

1-параграф. Станоктар мен қондырғылардың автоматты, жартылай автоматты желілерінің операторы
9. СБШ бойынша біліктілік деңгейі: 2-3.
10. Мүмкін болатын лауазым атауы: станоктар мен қондырғылардың автоматты, жартылай автоматты желілерінің операторы.
11. Орындалатын еңбек функциясының жалпыланған сипаттамасы –ауырлығы орташа, күрделі және ірі габаритті бөлшектерді механикалық өңдеу.
12. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы осы КС
2-қосымшасының 1-кестесінде көрсетілген.
13. Станоктар мен қондырғылардың автоматты, жартылай автоматты желілерінің операторының еңбек жағдайына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар осы КС 2-қосымшасының 2-кестесінде көрсетілген.
14. Станоктар мен қондырғылардың автоматты, жартылай автоматты желілерінің операторы орындайтын еңбек функцияларын анықтайтын КС бірліктерінің тізбесі осы КС 2-қосымшасының 3-кестесінде көрсетілген.
15. Станоктар мен қондырғылардың автоматты, жартылай автоматты желілерінің операторы орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы осы КС
2-қосымшасының 4-кестесінде көрсетілген.
16. Станоктар мен қондырғылардың автоматты, жартылай автоматты желілерінің операторының құзыреттеріне қойылатын талаптар осы КС
2-қосымшасының 5-6-кестелерінде көрсетілген..
2-параграф. Бағдарламалық басқарылатын станоктардың операторы
17. СБШ бойынша біліктілік деңгейі: 2-3.
18. Мүмкін болатын лауазым атауы: бағдарламалық басқарылатын станоктардың операторы.
19. Орындалатын еңбек функциясының жалпыланған сипаттамасы –бөлшектерді ауыстыруды және құрама бекітулерді қажет ететін ауыстырулары бар ауырлығы орташа, күрделі бөлшектерді механикалық өңдеу.
20. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы осы КС
3-қосымшасының 1-кестесінде көрсетілген.
21. Бағдарламалық басқарылатын станоктар операторының еңбек жағдайына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар осы КС 3-қосымшасының 2-кестесінде көрсетілген.
22. Бағдарламалық басқарылатын станоктардың операторы орындайтын еңбек функцияларын анықтайтын КС бірліктерінің тізбесі осы КС 3-қосымшасының 3-кестесінде көрсетілген.
23. Бағдарламалық басқарылатын станоктардың операторы орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы осы КС 3-қосымшасының 4-кестесінде көрсетілген.
24. Бағдарламалық басқарылатын станоктар операторының құзыреттеріне қойылатын талаптар осы КС 3-қосымшасының 5-6-кестелерінде көрсетілген.
4. Кәсіби стандартты әзірлеушілер
25. Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі КС әзірлеушісі болып табылады.
26. Келісу парағы, КС сараптамасы мен тіркелуі осы КС 4-қосымшасында келтірілген.

1 Еңбек қызметінің түрлері, кәсіптер, біліктілік деңгейлері

«Икемді автоматты желілер»
кәсіби стандартына
1-қосымша
Еңбек қызметінің түрлері, кәсіптер, біліктілік деңгейлері
Рет­тік №
Қыз­мет тү­рі­нің ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы­ның ба­ғыт­та­ры ес­ке­рі­л­ген кә­сіп ата­уы
01-2005 Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші­сіне сәй­кес кә­сіп­тер ата­уы
Cа­ла­лық бі­лік­ті­лік шең­бе­рі­нің бі­лік­ті­лік дең­гей­ле­рі
1.
Күр­де­лі­лі­гі ор­та­ша, күр­де­лі және ірі кө­лем­ді бөл­шек­тер­ді ме­ха­ни­ка­лық өң­деу
Ста­н­ок­тар мен қон­дыр­ғы­лар­дың ав­то­мат­ты және жар­ты­лай ав­то­мат­ты же­лі­ле­рі­нің опе­ра­то­ры
Ав­то­мат­ты және жар­ты­лай ав­то­мат­ты тіз­бек­тер ста­н­ок­та­ры және қон­дыр­ғы­лар опе­ра­то­ры
2-3
2.
Күр­де­лі­лі­гі ор­та­ша, кө­пте­ген ауы­су­ла­ры бар, бөл­шек­тер­дің ор­нын ауы­сты­рып қо­ю­ды және құ­рам­да­сты­ры­л­ған бе­кіт­пе­ні та­лап ете­тін күр­де­лі бөл­шек­тер­ді ме­ха­ни­ка­лық өң­деу
Бағ­дар­ла­ма­мен бас­қа­ры­ла­тын ста­н­ок­тар­дың опе­ра­тор­ла­ры
Бағ­дар­ла­ма­лық бас­қа­ру­да­ғы қон­дыр­ғы­лар опе­ра­то­ры
2-3

2 «Икемді автоматты желілер»

кәсіби стандартына
2-қосымша
1 Кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
«Қыз­мет­тер­дің жік­те­уі­ші» 01-2005 Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның мем­ле­кет­тік жік­те­уі­ші
Ба­за­лық топ
8211- Ав­то­мат­ты және жар­ты­лай ав­то­мат­ты тіз­бек­тер ста­н­ок­та­ры және қон­дыр­ғы­лар опе­ра­то­ры
Жұ­мыс және жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі­нің Бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­сы (БТ­БА)
БТ­БА шы­ға­ры­лы­мы, та­ра­уы
2-шы­ға­ры­лым, «Қа­зан­дық, суық қа­лып­тау, созғы­лау және сығу жұ­мыста­ры» бө­лі­мі (Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2012 жы­л­ғы «1» на­уры­зда­ғы № 66-ө-м бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген)
БТ­БА бой­ын­ша кә­сіп
Ста­н­ок­тар мен қон­дыр­ғы­лар­дың ав­то­мат­ты, жар­ты­лай ав­то­мат­ты же­лі­ле­рі­нің опе­ра­то­ры
Са­ла­лық бі­лік­ті­лік шең­бе­рі­нің (СБШ) бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2-3
3
4-5
2-кесте. Станоктар мен қондырғылардың автоматты, жартылай автоматты
желілері операторының еңбек жағдайына, біліміне және жұмыс
тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша бо­луы мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Ма­ши­на жа­сау кә­сі­по­рын­да­ры­ның ав­то­мат­ты және жар­ты­лай ав­то­мат­ты же­лі­ле­рі
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дайы
Жоқ
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше шар­ты
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім алу және оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
2
Жал­пы ор­та бі­лім болған кез­де қы­сқа мер­зім­ді кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту
-
3
Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім­нің бел­гі­лен­ген бі­лік­ті­лік дең­гейі және прак­ти­ка­лық жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
2-дең­гей­де 2 жыл
3-кесте. Станоктар мен қондырғылардың автоматты, жартылай автоматты
желілері операторы орындайтын еңбек функцияларын анықтайтын
КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Қа­ра­пай­ым дай­ын­да­ма­лар­ды бун­кер­ге жүк­теу, ірі кө­лем­ді дай­ын­да­ма­лар­ды ор­на­ту, ақа­у­лар­ды жою
2
Ав­то­мат­ты же­лі­нің үз­дік­сіз жұ­мысын қам­та­ма­сыз ету, бас­қа­ру пуль­ті­ден (БП) қа­ра­пай­ым және күр­де­лі бөл­шек­тер­ді өң­деу про­це­сін­де ав­то­мат­ты және жар­ты­лай ав­то­мат­ты же­лі­лер мен аг­ре­гат­ты ста­н­ок­тар­дың же­ке­ле­ген те­тікте­рін қо­сым­ша бап­тау
3
Ста­н­ок­тар мен қон­дыр­ғы­лар же­лі­сі­нен дай­ын бөл­шек­тер­ді тү­сі­ріп алу, ар­на­у­лы ба­қы­лау-өл­шеу ас­пап­та­ры­мен дай­ын бөл­шек­тер­дің са­па­сын тек­се­ру
4-кесте. Станоктар мен қондырғылардың автоматты, жартылай автоматты
желілері операторы орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек мәні
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
1
Қа­ра­пай­ым дай­ын­да­ма­лар
Дай­ын­да­ма­лар­ды жүк­теу/тү­сі­ру құ­ры­л­ғы­ла­ры
1-1) Қа­ра­пай­ым дай­ын­да­ма­лар­ды бун­кер­ге жүк­теу
Ірі кө­лем­ді дай­ын­да­ма­лар
Жүк кө­те­ру те­тікте­рі, құ­ры­л­ғы және жа­рақ
1-2) Ірі кө­лем­ді дай­ын­да­ма­лар­ды ор­на­ту
Қо­сал­қы бөл­шек­тер, құ­рал-сай­ман, жұ­мыс сұй­ық­тық­та­ры
Сле­сар­лық құ­рал-сай­ман, құ­ры­л­ғы
1-3) Ақа­у­лар­ды жою
2
Қа­ра­пай­ым және ірі кө­лем­ді дай­ын­да­ма­лар
Те­тіктер және жаб­дық
2-1 БП-ден қа­ра­пай­ым­ж­әне күр­де­лі бөл­шек­тер­ді өң­деу.
Құ­рал-сай­ман, жұ­мыс сұй­ық­тық­та­ры
Жа­рақ, ин­ди­ка­ция және даб­ыл­да­ма жүй­е­сі
2-2) Құ­рал-сай­ман­ды ба­қы­лау, МСС
Қо­сал­қы бөл­шек­тер, құ­рал-сай­ман
Сле­сар­лық құ­рал-сай­ман, құ­ры­л­ғы
2-3) Қо­сал­қы бөл­шек пен құ­рал-сай­ман­ды ор­на­ту
3
Дай­ын бөл­шек­тер
Дай­ын бөл­шек­тер­ді тү­сі­ріп алу­ға ар­нал­ған құ­ры­л­ғы
3-1) Дай­ын бөл­шек­тер­ді тү­сі­ріп алу
Дай­ын бөл­шек­тер
Ар­найы ба­қы­лау-өл­шеу ас­пап­та­ры және құ­рал-сай­ма­ны
3-2) Дай­ын бөл­шек­тер­дің са­па­сын тек­се­ру
5-кесте. СБШ бойынша 2-біліктілік деңгейіндегі станоктар мен
қондырғылардың автоматты, жартылай автоматты желілері операторының
құзыреттеріне қойылатын талаптар
Ең­бек мін­де­ті­нің №
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Дағ­ды­ла­ры мен бі­лік­те­рі
Бі­лі­мі
1-1)
Дай­ын­да­ма­ла­ра­ды бун­кер­ге жүк­теу ке­зін­де­гі шек­те­улі жа­у­ап­кер­ші­лік­ті және бел­гі­лі бір дер­бес­тік дең­гей­ін бо­лжай­тын нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
Дай­ын­да­ма­ла­ра­ды бун­кер­ге жүк­теу
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін ав­то­мат­ты және жар­ты­лай ав­то­мат­ты ста­н­ок­тар мен қон­дыр­ғы­лар же­лі­сі­нің жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рін
1-2)
Ірі кө­лем­ді дай­ын­да­ма­лар­ды ор­на­ту ке­зін­де­гі шек­те­улі жа­у­ап­кер­ші­лік­ті және бел­гі­лі бір дер­бес­тік дең­гей­ін бо­лжай­тын нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
Ірі кө­лем­ді дай­ын­да­ма­лар­ды ор­на­ту, жүк кө­те­ру ме­ха­низмде­рі­мен жұ­мыс іс­теу
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін ав­то­мат­ты және жар­ты­лай ав­то­мат­ты ста­н­ок­тар мен қон­дыр­ғы­лар же­лі­сі­нің, жүк кө­те­ру ме­ха­низмде­рі­нің жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі
2-1)
БП-ден қа­ра­пай­ым және күр­де­лі бөл­шек­тер­ді өң­деу
ке­зін­де­гі шек­те­улі жа­у­ап­кер­ші­лік­ті және бел­гі­лі бір дер­бес­тік дең­гей­ін бо­лжай­тын нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
БП-ден қа­ра­пай­ым және күр­де­лі бөл­шек­тер­ді өң­деу
Өң­де­ле­тін ма­те­ри­ал­дар­дың негіз­гі ме­ха­ни­ка­лық қа­си­ет­те­рі; дәл­дік ше­гі мен қон­ды­ру жүй­е­сі; ква­ли­тет­тер мен бұ­дыр­лы­лық па­ра­метр­ле­рі
2-2)
Құ­рал-сай­ман­ды, МСС-ны бас­қа­ру ке­зін­де­гі шек­те­улі жа­у­ап­кер­ші­лік­ті және бел­гі­лі бір дер­бес­тік дең­гей­ін бо­лжай­тын нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
Құ­рал-сай­ман­ды, МСС-ны бас­қа­ру
Кең та­рал­ған құ­ры­л­ғы, кес­кіш ас­пап­тар­дың ата­у­ла­ры, қол­да­ны­лу мақ­сат­та­ры және пай­да­ла­ну та­лап­та­ры, сал­қын­да­ту және май­лау сұй­ық­тық­та­ры­ның, МСС қол­да­ны­лу мас­қа­ты мен қа­си­ет­те­рі
3-1)
Дай­ын бөл­шек­тер­ді ста­нок пен қон­дыр­ғы же­лі­ле­рі­нен тү­сі­ріп алу ке­зін­де­гі шек­те­улі жа­у­ап­кер­ші­лік­ті және бел­гі­лі бір дер­бес­тік дең­гей­ін бо­лжай­тын нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
Дай­ын бөл­шек­тер­ді ста­нок пен қон­дыр­ғы же­лі­ле­рі­нен тү­сі­ріп алу
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін ав­то­мат­ты және жар­ты­лай ав­то­мат­ты ста­н­ок­тар мен қон­дыр­ғы­лар же­лі­сі­нің, жүк кө­те­ру ме­ха­низмде­рі­нің жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі
6-кесте. СБШ бойынша 3-біліктілік деңгейіндегі станоктар мен
қондырғылардың автоматты, жартылай автоматты желілері операторының
құзыреттеріне қойылатын талаптар
Ең­бек мін­де­ті­нің №
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Дағ­ды­ла­ры мен бі­лік­те­рі
Бі­лі­мі
1-3)
Өз бе­тін­ше жос­пар­ла­уды, бір ақа­у­лар­ды жою үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті көз­дей­тін, бас­шы­лық ету­мен нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
Ақа­у­лар­ды жою
Жаб­дық­тың құ­ры­лы­сы, прин­циптік схе­ма­ла­ры және ав­то­мат­ты және жар­ты­лай ав­то­мат­ты же­лі­лер те­тікте­рі­нің өза­ра іс-қи­мыл­да­ры, олар­ды қо­сым­ша бап­тау қа­ғи­да­ла­ры
2-3)
Өз бе­тін­ше жос­пар­ла­уды, қо­сал­қы бөл­шек­тер мен құ­рал-сай­ман­ды ор­на­ту үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті көз­дей­тін, бас­шы­лық ету­мен нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
Қо­сал­қы бөл­шек­тер мен ас­пап­ты қон­ды­ру
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін ав­то­мат­ты және жар­ты­лай ав­то­мат­ты ста­н­ок­тар мен қон­дыр­ғы­лар же­лі­сі­нің құ­ры­лы­мы, оның те­тікте­рін қо­сым­ша бап­тау қа­ғи­да­ла­ры, кең та­рал­ған құ­рал-сай­ман­ның кес­кіш ас­пап­тар­дың ата­у­ла­ры, қол­да­ны­лу мақ­са­ты, құ­ры­лы­мы және пай­да­ла­ну та­лап­та­ры
3-2)
Өз бе­тін­ше жос­пар­ла­уды, дай­ын­дал­ған бөл­шек­тер­дің са­па­сын тек­се­ру үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті көз­дей­тін, бас­шы­лық ету­мен нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
Дай­ын­дал­ған бөл­шек­тер­дің са­па­сын тек­се­ру
Ба­қы­лау-өл­шеу ас­пап­та­ры мен құ­рал­да­ры­ның жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі мен құ­ры­лы­сы; өң­де­ле­тін ма­те­ри­ал­дар­дың ата­уы мен таң­ба­ла­нуы; рұқ­сат ету мен қон­ды­ру жүй­е­сі; ква­ли­тет­тер мен бұ­дыр­лы­лық па­ра­метр­ле­рі

3 «Икемді автоматты желілер»

кәсіби стандартына
3-қосымша
1 Кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
«Қыз­мет­тер­дің жік­те­уі­ші» 01-2005 Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның мем­ле­кет­тік жік­те­уі­ші
Ба­за­лық топ
8121– Бағ­дар­ла­ма­лық бас­қа­ру­да­ғы қон­дыр­ғы­лар опе­ра­то­ры
Жұ­мыс және жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі­нің Бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­сы (БТ­БА)
БТ­БА шы­ға­ры­лы­мы, та­ра­уы
2-шы­ға­ры­лым, «Қа­зан­дық, суық қа­лып­тау, созғы­лау және сығу жұ­мыста­ры» бө­лі­мі (Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2012 жы­л­ғы «1» на­уры­зда­ғы № 66-ө-м бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген)
БТ­БА бой­ын­ша кә­сіп
Бағ­дар­ла­ма­лық бас­қа­ру­да­ғы қон­дыр­ғы­лар опе­ра­то­ры
Са­ла­лық бі­лік­ті­лік шең­бе­рі­нің (СБШ) бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2-3
3
4-5
2-кесте. Бағдарламалық басқарылатын станоктар операторының еңбек
жағдайына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша бо­луы мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бір жұ­мыс­шы­ға неме­се жмыс­шы­лар бри­га­да­сы­на бе­кі­ті­ліп бе­рі­л­ген бас­қа­ру пуль­ті бар же­ке ста­н­ок­тар­дың өн­ді­рі­стік учас­ке­сі
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дайы
Жоқ
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше шар­ты
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім алу және оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
2
Жал­пы ор­та бі­лі­мі болған кез­де қы­сқа мер­зім­ді кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту
Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту ке­зін­де. Нұс­қа­ма өт­кі­зу
3
Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім­нің бел­гі­лен­ген бі­лік­ті­лік дең­гейі және прак­ти­ка­лық жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
2-дең­гей­де 2 жыл
3-кесте. Бағдарламалық басқарылатын станоктардың операторы орындайтын
еңбек функцияларын анықтайтын КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Қа­ра­пай­ым­ж­әне күр­де­лі бөл­шек­тер­ді ор­на­ту, құ­рал-сай­ман­ды ауы­сты­ра және рет­тей оты­рып, құ­рал-сай­ман­дық бл­ок­тар­ды ірік­теу және ор­на­ту
2
Сан­дық бағ­дар­ла­ма­лық бас­қа­руы (СББ) бар көп мақ­сат­ты ста­н­ок­тар­ға қыз­мет көр­се­ту және бас­қа­ру
3
Дай­ын бөл­шек­тер­ді ста­н­ок­тар мен қон­дыр­ғы­лар­дан тү­сі­ріп алу, дай­ын бөл­шек­тер­дің са­па­сын ар­найы ба­қы­лау-өл­шеу ас­пап­та­ры­мен тек­се­ру
4-кесте. Бағдарламалық басқарылатын станоктардың операторы орындайтын
КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек мәні
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
1
Қа­ра­пай­ым бөл­шек­тер
Бөл­шек­тер­ді жүк­теу/тү­сі­ру құ­ры­л­ғы­ла­ры, ма­ни­пу­ля­тор­лар
1-1) Қа­ра­пай­ым бөл­шек­тер­ді ор­на­ту
Күр­де­лі бөл­шек­тер
Құ­ры­л­ғы­лар мен жа­рақ, жүк кө­те­ру те­тікте­рі мен ма­ни­пу­ля­тор­лар
1-2) Күр­де­лі бөл­шек­тер­ді, құ­ры­л­ғы мен жа­рақ­ты ор­на­ту
Құ­рал-сай­ман
Құ­рал-сай­ман­дық бл­ок­тар, рет­ке кел­ті­ру ста­но­гы
1-3) Құ­рал-сай­ман­ды ауы­сты­ра және рет­тей оты­рып, құ­рал-сай­ман­дық бл­ок­тар­ды ірік­теу және ор­на­ту
2
СББ бар ста­н­ок­тар­дың құ­жат­та­ма­сы
СББ бар көп мақ­сат­ты ста­н­ок­тар то­бы
2-1) СББ бар көп мақ­сат­ты ста­н­ок­тар то­бы­на қыз­мет көр­се­ту. СББ бар ста­н­ок­тар то­бын бас­қа­ру.
СББ бар ста­н­ок­тар­дың құ­жат­та­ма­сы
СББ бар ста­н­ок­тар­дың же­ке­ле­ген то­рап­та­ры мен те­тікте­рі
2-2) Жұ­мыс ба­ры­сын­да то­рап­тар мен те­тіктер­ді қо­сым­ша бап­тау
Қа­ра­пай­ым­ж­әне күр­де­лі бөл­шек­тер
СББі бар ста­н­ок­тар то­бы, құ­ры­л­ғы және құ­рал-сай­ман
2-3) Ауы­су­лар са­ны көп, бөл­шек­тер­дің ор­нын ауы­сты­рып қо­ю­ды және СББ бар ста­н­ок­тар­ды ара­ла­сты­рып бе­кі­ту­ді та­лап ете­тін күр­де­лі бөл­шек­тер­ді өң­деу. Рет­ту­ден кей­ін сы­на­ма­лық бөл­шек­тер­ді өң­деу
3
Дай­ын бөл­шек­тер
Дай­ын бөл­шек­тер­ді тү­сі­ріп алу­ға ар­нал­ған құ­ры­л­ғы
3-1) Дай­ын бөл­шек­тер­ді тү­сі­ріп алу
Дай­ын бөл­шек­тер
Ар­найы ба­қы­лау-өл­шеу ас­пап­та­ры және құ­рал-сай­ма­ны
3-2) Дай­ын бөл­шек­тер­дің са­па­сын тек­се­ру
5-кесте. СБШ бойынша 2-біліктілік деңгейіндегі бағдарламалық
басқарылатын станоктар операторының құзыреттеріне қойылатын талаптар
Ең­бек мін­де­ті­нің №
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Дағ­ды­ла­ры мен бі­лік­те­рі
Бі­лі­мі
1-1)
Қа­ра­пай­ым бөл­шек­тер­ді ор­на­ту ке­зін­де­гі шек­те­улі жа­у­ап­кер­ші­лік­ті және бел­гі­лі бір дер­бес­тік дең­гей­ін бо­лжай­тын нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
Қа­ра­пай­ым бөл­шек­тер­ді ор­на­ту
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін ССБ бар ста­н­ок­тар то­бы­ның, жүк кө­те­ру ме­ха­низмде­рі­нің жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рін
1-2)
Күр­де­лі бөл­шек­тер­ді, құ­ры­л­ғы мен жа­рақ­ты ор­на­ту ке­зін­де­гі шек­те­улі жа­у­ап­кер­ші­лік­ті және бел­гі­лі бір дер­бес­тік дең­гей­ін бо­лжай­тын нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
Күр­де­лі бөл­шек­тер­ді, құ­ры­л­ғы мен жа­рақ­ты ор­на­ту
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін ССБ бар ста­н­ок­тар то­бы­ның, жүк кө­те­ру ме­ха­низмде­рі­нің жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рін
2-1)
СББ бар көп мақ­сат­ты ста­н­ок­тар то­бы­на қыз­мет көр­се­ту, СББ бар ста­н­ок­тар то­бын бас­қа­ру ке­зін­де­гі шек­те­улі жа­у­ап­кер­ші­лік­ті және бел­гі­лі бір дер­бес­тік дең­гей­ін бо­лжай­тын нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
СББ бар көп мақ­сат­ты ста­н­ок­тар то­бы­на қыз­мет көр­се­ту. СББ бар ста­н­ок­тар то­бын бас­қа­ру
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін бағ­дар­ла­ма­мен бас­қа­ры­ла­тын ста­н­ок­тар жабды­ғы­ның жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рін, схе­ма­ла­рын, те­тікте­рі­нің өза­ра іс-қи­мы­лын;
қыз­мет көр­се­ті­ле­тін жаб­дық­ты бас­қа­ру қа­ғи­да­ла­рын, ста­н­ок­тың ав­то­мат­ты ре­жим­де және қол­мен бас­қа­ру ре­жи­мін­де жұ­мысын бі­лу қа­жет.
2-2)
Жұ­мыс про­це­сін­де то­рап­тар мен те­тіктер­ді қо­сым­ша бап­тау ке­зін­де­гі шек­те­улі жа­у­ап­кер­ші­лік­ті және бел­гі­лі бір дер­бес­тік дең­гей­ін бо­лжай­тын нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
Жұ­мыс про­це­сін­де то­рап­тар мен те­тіктер­ді қо­сым­ша бап­тау
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін ста­н­ок­тар­дың ки­не­ма­ти­ка­лық схе­ма­ла­рын, бағ­дар­ла­ма­мен бас­қа­ры­ла­тын көп ста­н­ок­тар­ға қыз­мет көр­сет­кен кез­де жұ­мыстың ұй­ым­да­сты­ры­луын бі­лу қа­жет
3-1)
СББ-дан ста­н­ок­тар то­юын ше­шіп алу ке­зін­де­гі шек­те­улі жа­у­ап­кер­ші­лік­ті және бел­гі­лі бір дер­бес­тік дең­гей­ін бо­лжай­тын нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
СББ-дан ста­н­ок­тар то­юын ше­шіп алу
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін бағ­дар­ла­ма­мен бас­қа­ры­ла­тын ста­н­ок­тар жабды­ғы­ның, жүк кө­те­ру ме­ха­низмде­рі­нің құ­ры­лы­сын бі­лу қа­жет
6-кесте. СБШ бойынша 3-біліктілік деңгейіндегі бағдарламалық
басқарылатын станоктар операторының құзыреттеріне қойылатын талаптар
Ең­бек мін­де­ті­нің №
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Дағ­ды­ла­ры мен бі­лік­те­рі
Бі­лі­мі
1-3)
Өз бе­тін­ше жос­пар­ла­уды, құ­рал-сай­ман­ды ауы­сты­ра және рет­тей оты­рып, құ­рал-сай­ман­дық бл­ок­тар­ды ірік­теу және ор­на­ту.үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті көз­дей­тін, бас­шы­лық ету­мен нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
Құ­рал-сай­ман­ды ауы­сты­ра және рет­тей оты­рып, құ­рал-сай­ман­дық бл­ок­тар­ды ірік­теу және ор­на­ту.
Кең та­рал­ған құ­ры­л­ғы, кес­кіш құ­рал­дар­дың ата­у­ла­рын, пай­да­ла­ну мақ­са­тын, құ­ры­лы­мын және пай­да­ла­ну та­лап­та­рын, кес­кіш құ­рал­дың өт­пей қа­лу бел­гі­ле­рін, өң­де­ле­тін ма­те­ри­ал­дар­дың ата­у­ла­рын, таң­ба­ла­нуын, негіз­гі ме­ха­ни­ка­лық қа­си­ет­те­рін бі­лу қа­жет.
2-3)
Өз бе­тін­ше жос­пар­ла­уды, ауы­су­лар са­ны көп, бөл­шек­тер­дің ор­нын ауы­сты­рып қо­ю­ды және СББ бар ста­н­ок­тар­ды ара­ла­сты­рып бе­кі­ту­ді та­лап ете­тін күр­де­лі бөл­шек­тер­ді өң­деу үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті көз­дей­тін, бас­шы­лық ету­мен нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
Ауы­су­лар са­ны көп, бөл­шек­тер­дің ор­нын ауы­сты­рып қо­ю­ды және СББ бар ста­н­ок­тар­ды ара­ла­сты­рып бе­кі­ту­ді та­лап ете­тін күр­де­лі бөл­шек­тер­ді өң­деу. Рет­те­уден кей­ін сы­на­ма бөл­шек­тер­ді өң­деу
Ста­нок жұ­мысы­ның нәти­же­сі бой­ын­ша ке­су ре­жим­де­рін тү­зе­ту әді­сте­рін; орын­да­ла­тын жұ­мыс ше­гін­де элек­тро­тех­ни­ка, элек­тро­ни­ка, ме­ха­ни­ка, гид­рав­ли­ка, ав­то­ма­ти­ка негіз­де­рін; бе­рі­л­ген бөл­шек­тер жа­сау дәл­ді­гін қам­та­ма­сыз ете­тін тә­сіл­дер­ді бі­лу қа­жет
3-2)
Өз бе­тін­ше жос­пар­ла­уды, дай­ын­дал­ған бөл­шек­тер­дің са­па­сын тек­се­ру үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті көз­дей­тін, бас­шы­лық ету­мен нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық қыз­мет
Дай­ын­дал­ған бөл­шек­тер­дің са­па­сын тек­се­ру
Ба­қы­лау-өл­шеу ас­пап­та­ры мен құ­рал­да­ры­ның жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі мен құ­ры­лы­сы; өң­де­ле­тін ма­те­ри­ал­дар­дың ата­уы мен таң­ба­ла­нуы; рұқ­сат ету мен қон­ды­ру жүй­е­сі; ква­ли­тет­тер мен бұ­дыр­лы­лық па­ра­метр­ле­рі

4 «Икемді автоматты желілер»

кәсіби стандартына
4-қосымша
Келісу парағы
Ұй­ым­ның ата­уы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стр­лі­гі
Осы КС ____________________________________________________ тіркелді.
Кәсіби стандарттар тізбесіне _____________тіркеу нөмірімен енгізілді.
Хат (хаттама) № ___________ Күні ____________________

Қолданыстағы