Құжат мәтініне өту

Об утверждении профессионального стандарта "Производство асбестовых технических изделий"

Бұйрық · № 2 · қабылданған 06.01.2014
Заңдық күші: Күшін жойған · 15.08.2026 жағдай бойынша
https://adilet.kz/laws/doc-81233/on/2026-08-15/
Басып шығарылды 2026-08-15 · adilet.kz
Об утверждении профессионального стандарта "Производство асбестовых технических изделий" Күшін жойған Бұйрық ·№ 2 ·06.01.2014
30.03.2016 редакциясы
Акт күшін жойған. Мәтін анықтама үшін берілген және қолданыстағы құқық болып табылмайды.
15.08.2026 жағдай бойынша қолданыста болған редакция: 30.03.2016. Бұл — корпустағы соңғы редакция.

Об утверждении профессионального стандарта "Производство асбестовых технических изделий"

Күшін жойған Бұйрық ·№ 2 · 15.08.2026 жағдай бойынша
Деректемелер және дереккөз
Толық атауы
Об утверждении профессионального стандарта "Производство асбестовых технических изделий"
Атауы (қаз.)
"Асбест техникалық бұйымдарының өндірісі" кәсіби стандартын бекіту туралы
Акт түрі
Бұйрық
Заңдық күші
Күшін жойған
Тізілімдегі мәртебе коды
yts
Нөмірі
2
Қабылданған күні
06.01.2014
Көрсетілген редакция
30.03.2016 AI81233_2.kaz
Соңғы өзгеріс
30.03.2016
Мәтін тілі
қазақша
НҚА мемлекеттік тіркеу нөмірі
V1400009428
ЭКБ идентификаторы
81233
Редакция идентификаторы
AI81233_2
Бастапқы дереккөз
ЭКБ zan.gov.kz (API)
Деректер жаңартылды
02.08.2026 21:09

0 "Асбест техникалық бұйымдарының өндірісі" кәсіби стандартын бекіту туралы

Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі 138-5-бабының 3-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1 1. Қоса беріп отырған «Асбест техникалық бұйымдарының өндірісі» кәсіби стандарты бекітілсін.

2 2. Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің Өнеркәсіп комитеті (Б.Ә. Қасымбеков) заңнамада белгіленген тәртіппен:

1 1) Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде осы бұйрықтың мемлекеттік тіркелуін;

2 2) Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде бұқаралық ақпарат құралдарында және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жіберуді;

3 3) Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің интернет-ресурсында осы бұйрықтың орналасуын қамтамасыз етсін.

3 3. Осы бұйрықты орындауды бақылауды өзіме қалдырамын.

4 4. Осы бұйрық оның алғаш рет ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

«КЕЛІСІЛГЕН»
Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты әлеуметтік
қорғау министрі
______________ Т. Дүйсенова
2014 жылғы 7 сәуір

0 «Асбест техникалық бұйымдарының өндірісі» кәсіби стандарты

Қазақстан Республикасы
Индустрия және жаңа технологиялар
министрінің міндетін атқарушының
2014 жылғы 6 қаңтардағы
№ 2 бұйрығымен бекітілді
«Асбест техникалық бұйымдарының өндірісі» кәсіби стандарты

1 1. Жалпы жағдайы

1 1. «Асбест техникалық бұйымдарының өндірісі» кәсіби стандарты (ары қарай КС) «Құрылыс индустриясы» кәсіби қызметі саласында біліктілік деңгейіне, міндеттемелеріне, құрамына, сапасына және еңбек шартына қойылатын талаптарды анықтап, мыналар үшін арналған болып табылады, яғни:

1 1) кәсіби міндет мазмұнына қойылатын біріңғай талаптарды шығару, еңбек нарығының қазіргі қажеттіліктеріне жауап беретін білікті талаптарды жаңарту;

2 2) қызметкерлерді басқару саласында тапсырмалардың кең ауқымын шешу;

3 3) білім беру стандарттарын, оқу жоспарларын, модульді оқу бағдарламаларын дайындау, сонымен қатар сәйкес оқу–әдістемелік материалдарды дайындау;

4 4) мамандардың біліктілігіне сәйкес кәсіби дайындығы мен растауына бағалау жүргізу;

2 2. КС негізгі қолданушылары ретінде:

1 1) білім беру ұйымының бітірушілері, жұмысшылар, біліктілігін жоғарылату немесе нақтылауға тілек білдірушілер;

2 2) ұйымның басшылары мен жұмысшылары, ұйым қызметкерлерін басқарушы бөліміндегі басшылар мен мамандар;

3 3) білім беру бағдарламаларын жасаушы мамандар;

4 4) мамандар біліктілігінің кәсіби дайындығы мен растауына сәйкестігін бағалау саласындағы мамандар.

3 3. КС негізінде ұйымда қызметтің функционалдық моделіне, лауазымына, біліктілігін жоғарылату, жұмысшылардың аттестациядан өтуіне, еңбекті тұрақтандыру жүйесіне және т.б. бойынша ішкі стандарттар жасалады.

4 4. Ағымдағы кәсіби стандартта келесідей терминдер мен анықтаулар қолданылады:

1 1) ұлттық біліктілік шеңбері – еңбек нарығында танылатын біліктілік деңгейлерін құрылымдық жағынан сипаттау;

2 2) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерін құрылымдық жағынан сипаттау;

3 3) сала – бір типті өнімді құруда жалпы мақсатқа ие кәсіптік әрекеттің, кәсіпорын және ұйымдық жүйенің құрылымдық бөлімі;

4 4) кәсіби қызмет саласы – негізгі және қосымша функцияларды іске асыруды ұсынушы саланың қызметтік бөлігі;

5 5) қызмет түрі – негізгі және қосымша функцияларды іске асыруға ұсынатын кәсіби қызмет саласының нақты бөлігі. Қызмет түрінің қосымша функциясы өз кезегінде дайындаушы және қорытындылаушы болып екіге бөлінеді. Қызметтің әрбір түріне белгілі бір заттар мен еңбек амал тәсілдері арнаулы болып табылады;

6 6) кәсіби стандарт – кәсіби қызметтің нақты саласында біліктілік деңгейіне және құзыреттілікке, еңбек мазмұнына, сапасына және жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт;

7 7) мамандық – қызмет жүйесіндегі айқындаушы, оның атауы кәсіби қызметтің салалық негізгі функцияларымен, еңбектің заттары мен амал тәсілдерімен анықталады;

8 8) қызмет – қызмет, әкімшілік иерархияның нақты жүйесіндегі функциональді орын, атауы типтік тапсырмалар, құқықтар және міндеттемелер жиынтығымен анықталады;

9 9) құзыреттілік – еңбек қызметінде білімін, дағдысы мен тәжірибесін қолдану қабілеті;

10 10) қабілеттілік – орындалушы тапсырманың дербестігі, жауаптылығы және күрделілігі дәрежесіне акцентті кәсіп талабына сәйкес келетін адамның фукнциональді мінез құлқының мінездемесі;

11 11) функция – жұмысшының қызметтік процессіне қойылатын нормативтік талаптар;

12 12) тапсырмалар – нақты заттар мен еңбек тәсілдерін қолдана отырып функцияны іске асыру (өткізу) тәсілінің нормативтік сипаттамасы;

13 13) функциональді карта – кәсіби жұмыстың бір немесе басқа да салалары шеңберінде жұмыстың белгілі бір түрін жұмысшымен орындалатын функциялар мен тапсырмаларды құрылымдық сипаттау;

14 14) кәсіби стандарт бірлігі - еңбек қызметінің аталған түрі үшін тұтас, аяқталған, салыстырмалы түрде автономды және елеулі болып табылатын нақты еңбек функциясының жан-жақты сипаттамасынан тұратын кәсіби стандарттың құрылымдық элементі;

15 15) біліктілік – қызметкердің белгілі бір еңбек қызметі түрінің шеңберінде нақты функцияларды сапалы орындауға дайындығы;

16 16) біліктілікті деңгей – еңбек іс-қимылдарының күрделілігі, стандартты еместігі, жауапкершілігі және дербестілігі параметрлеріне қарай сараланатын қызметкерлердің құзыретіне қойылатын талаптар жиынтығы;

17 17) еңбек құралдары – еңбек затының бастапқы күйден өнімге қалыптастыру барысында жұмысшымен қолданылатын құралдар;

18 18) Жартылай фабрикат – одан әрі қайта өңдеуге жататын өнім;

19 19) Дайын өнім – пайдалануға дайын соңғы өнім.

5 5. Осы кәсіби стандартта келесі қысқартулар қолданылады:

АТБ – асбестік техникалық бұйымдар;
КҚ –кәсіптік қызмет;
ҚТ – қызмет түрі;
КС – кәсіби стандарт;
ҰБК – ұлттық біліктілік квалификациясы;
СБШ – салалық біліктілік шеңбері;
БТБА – ҚР жұмысшыларының жұмыстары мен кәсіптерінің біріңғай тарифті – біліктілік анықтамасы.

2 2. КС паспорты

6 6. Экономикалық әрекет түрі: 23. Әртүрлі бейметалл минералды өнімдер өндірісі.

7 7. Кәсіби қызмет саласы: Асбест техникалық бұйымдарының өндірісі.

8 8. Кәсіби қызметтегі негізгі мақсаты: асбест техникалық бұйымдармен құрылыс саласының қажеттілігін қамтамасыз ету және өндіру.

9 9. Қызмет, кәсіп түрлері және біліктілік деңгейлері осы кәсіби стандарттың 1 қосымшасында көрсетілген.

3 3. Еңбек қызметі (мамандық) түрлерінің карточкасы

1 1 параграф. Асбест техникалық бұйымын дайындаушы

10 10. СБШ бойынша біліктілік деңгейі – 2-4.

11 11. Мамандықтың мүмкін болатын нұсқалары: Асбест техникалық бұйымын дайындаушы.

12 12. «Асбест техникалық бұйымын дайындаушы» мамандығы жұмысшыға негізгі функцияларды, яғни, шикізатты дұрыс таңдап, дайындау, технологиялық жабдықтарды жұмыстық бабына келтіруді іске асырумен байланысты тапсырмаларды біліп, дағдылануын міндеттейді.

13 13. Ағымдағы кәсіби стандартқа сәйкес әрекет етуші нормативті құжаттамамен байланысы 2 қосымшаның 1 кестесінде көрсетілген.

14 14. Ағымдағы кәсіби стандартқа келетін техникалық асбест бұйымын дайындаушының еңбек шарты, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар 2 қосымшаның 2 кестесінде келтірілген.

15 15. Ағымдағы кәсіби стандартқа сәйкес келетін кәсіби стандарттың бірлікті тізімдері 2 қосымшаның 3 кестесінде көрсетілген.

16 16. Кәсіби стандарт бірлігін және асбест техникалық бұйымын дайындаушы орындайтын еңбек әрекетінің функциональді карта ағымдағы кәсіби стандартқа келетін 2 қосымшаның 4 кестесінде келтірілген.

17 17. Асбест техникалық бұйымын дайындаушы міндетіне қойылатын талаптар ағымдағы кәсіби стандартқа сәйкес келетін 2 қосымшаның 5, 6және 7 кестесінде көрсетілген.

2 2 параграф. Асбест қоспасын дайындаушы

18 18. СБШ бойынша біліктілік деңгейі – 2-3.

19 19. Мамандықтың мүмкін болатын нұсқалары: асбест қоспасын дайындаушы.

20

20. «Асбест қоспаларын дайындаушы» мамандығы мамандығы жұмысшыға негізгі функцияларды, яғни, шикізатты дұрыс таңдап, дайындау, технологиялық жабдықтарды жұмыстық бабына келтіруді іске асырумен байланысты тапсырмаларды біліп, дағдылануын міндеттейді, яғни, эмульсиялы қоспаны бекітілген рецептураға сәйкес алуды міндеттейді.

21 21. Ағымдағы кәсіби стандартқа сәйкес әрекет етуші нормативті құжаттамамен байланысы 3 қосымшаның 1 кестесінде көрсетілген.

22 22. Ағымдағы кәсіби стандартқа келетін асбест қоспасын дайындаушының еңбек шарты, білімі және жұмыс тәжірибесіне ұойылатын талаптар 3 қосымшаның 2 кестесінде келтірілген.

23 23. Ағымдағы кәсіби стандартқа сәйкес келетін кәсіби стандарттың бірлікті тізімдері 3 қосымшаның 3 кестесінде көрсетілген.

24 24. Кәсіби стандарт бірлігін және асбест қоспасын дайындаушы орындайтын еңбек әрекетінің функциональді карта ағымдағы кәсіби стандартқа келетін 3 қосымшаның 4 кестесінде келтірілген.

25 25. Асбест қоспасын дайындаушы міндетіне қойылатын талаптар ағымдағы КС сәйкес келетін 3 қосымшаның 5 және 6 кестесінде көрсетілген.

3 3 параграф. Қалыптау массасын брикеттеуші

26 26. СБШ бойынша біліктілік деңгейі – 3-4.

27 27. Мамандықтың мүмкін болатын нұсқалары: Қалыптау массасын брикеттеуші.

28

28. «Қалыптау массасын брикеттеуші» мамандығы жұмысшыға негізгі функцияларды, яғни, шикізатты дұрыс таңдап, дайындау, технологиялық жабдықтарды жұмыстық бабына келтіруді іске асырумен байланысты тапсырмаларды біліп, дағдылануын міндеттейді, яғни, калибрді жасау және брикет салмағын тексеруді міндеттейді.

29 29. Ағымдағы кәсіби стандартқа сәйкес әрекет етуші нормативті құжаттамамен байланысы 4 қосымшаның 1 кестесінде көрсетілген.

30 30. Ағымдағы кәсіби стандартқа келетін қалыптау массасын брикеттеушінің еңбек шарты, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар 4 қосымшаның 2 кестесінде келтірілген.

31 31. Ағымдағы кәсіби стандартқа сәйкес келетін кәсіби стандарттың бірлікті тізімдері 4 қосымшаның 3 кестесінде көрсетілген.

32 32. Кәсіби стандарт бірлігін және қалыптау массасын брикеттеуші орындайтын еңбек әрекетінің функциональді карта ағымдағы кәсіби стандартқа келетін 4 қосымшаның 4 кестесінде келтірілген.

33 33. Қалыптау массасын брикеттеуші міндетіне қойылатын талаптар ағымдағы КС сәйкес келетін 4 қосымшаның 5 және 6 кестесінде көрсетілген

4 4 параграф. Ыстықтай қалыптау пресстеушісі

34 34. СБШ бойынша біліктілік деңгейі – 3-4.

35 35. Мамандықтың мүмкін болатын нұсқалары: Ыстықтай қалыптау пресстеушісі.

36

36. «Ыстықтай қалыптаудың пресстеушісі» мамандығы жұмысшыға негізгі функцияларды, яғни, шикізатты дұрыс таңдап, дайындау, технологиялық жабдықтарды жұмыстық бабына келтіруді іске асырумен байланысты тапсырмаларды біліп, дағдылануын міндеттейді; вулканизациялау – бакелизациялау режимдерін бақылау, бақылап–өлшеу приборларының көрсеткіштері бойынша бу және сығылған ауаның қысымын бақылау.

37 37. Ағымдағы кәсіби стандартқа сәйкес әрекет етуші нормативті құжаттамамен байланысы 5 қосымшаның 1 кестесінде көрсетілген.

38 38. Ағымдағы кәсіби стандартқа келетін ыстықтай қалыптау пресстеушісі еңбек шарты, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар 5 қосымшаның 2 кестесінде келтірілген.

39 39. Ағымдағы кәсіби стандартқа сәйкес келетін кәсіби стандарттың бірлікті тізімдері 5 қосымшаның 3 кестесінде көрсетілген.

40 40. Кәсіби стандарт бірлігін және ыстықтай қалыптау пресстеушісі орындайтын еңбек әрекетінің функциональді карта ағымдағы кәсіби стандартқа келетін 5 қосымшаның 4 кестесінде келтірілген.

41 41. Ыстықтай қалыптау пресстеушісі міндетіне қойылатын талаптар ағымдағы КС сәйкес келетін 5 қосымшаның 5 және 6 кестесінде көрсетілген.

4

4 4. Кәсіби стандартты дайындаушылар

42 42. КС дайындаушылар Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі.

43 43. Келісу парағы, КС сараптау және тіркеу ағымдағы КС 6 қосымшасында келтірілген.

1 1 қосымша

«Техникалық асбестті
бұйымдарының өндірі»
кәсіби стандартына
Қызмет, кәсіп түрлері, біліктілік деңгейлері

п/п
Қыз­мет тү­рі­нің ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы тен­ден­ци­я­сын ес­ке­ре оты­рып ма­ман­дық ата­уы
ҚР МК 01 – 2005 са­бақ­тың мем­ле­кет­тік клас­си­фи­ка­то­ры­на сәй­кес ма­ман­дық ата­уы
Са­ла­лық бі­лік­ті­лік шең­бе­рі­нің бі­лік­ті­лік дең­гейі
1
Ши­кі то­қы­ма­лы неме­се прес­стел­ген тас­па дай­ын­да­ма­сын және де бас­қа да қа­ра­пай­ым кон­фи­гу­ра­ци­я­лы тех­ни­ка­лық ас­бе­ст бұй­ы­мын ар­найы ста­н­ок­та, прес­стер­де неме­се қол­да жа­сау. Дай­ын­да­ма­ны тұ­та­сты­ру және ка­либр­леу. Дай­ын­да­ма­ның бел­гі­сі бой­ын­ша тас­па­ны топ­та­сты­ру
Ас­бе­ст тех­ни­ка­лық бұй­ым­дар­ды дай­ын­да­у­шы
Ас­бе­ст тех­ни­ка­лық бұй­ы­мын дай­ын­да­у­шы
2-4
2
Бе­рі­л­ген про­пор­ци­яда­ғы ас­бе­ст­тен, мақ­та және қал­дық­та­ры­нан со­зба, үлік­ті бау неме­се та­рам­ды тас­па­ша­ға ар­нал­ған ас­бе­ст­тік қо­с­па­ны дай­ын­дау. Ар­ба­лар­ды қо­с­па­ға жүк­теу, өзін­дік өл­ше­у­ші бун­кер­ге апа­ру.
Ас­бе­ст қо­спа­сын дай­ын­да­у­шы
Ас­бе­ст қо­спа­сын дай­ын­да­у­шы
2-3
3
Ас­бе­ст­тік қа­лып­та­у­шы мас­са­дан жан­шы­л­ған тас­па­ны, жан­шып бри­кет­теу ма­ши­на­сын­да неме­се бір­тип­тік кон­струк­ци­я­лы чер­вяк­ты прес­стер­де те­же­гіш қап­та­ма­сын және бри­кет­тер­ді дай­ын­дау.
Қа­был­дау ба­ра­ба­ны­нан жан­шы­л­ған тас­па­ны ке­су­ші пресс бой­ын­ша жа­рақ­тау, оның кес­кі­шін бе­рі­л­ген өл­шем­де са­лу. Жаб­дық­тың дұ­ры­стығ­ын, та­за­лы­ғын және жөн­де­уден өт­кен­ді­гін тек­се­ру. Бри­кет­тер­ді са­лып, оны кей­ін­гі өң­де­улер­ге бе­ру.
Қа­лып­тау мас­са­сын бри­кет­те­у­ші
Қа­лып­тау мас­са­сын бри­кет­те­у­ші
3-4
4
Прес­стеу - элек­тр­лі неме­се бу­лы қы­здыр­ғы­шы бар тү­сір­ме­лі неме­се тү­сі­ріл­мей­тін көп­ше­ге­лі пресс – фор­ма­лы гид­ро­прес­стер­де тех­ни­ка­лық ас­бе­ст­ті бұй­ым­да­ры­ның то­қы­ма­лы неме­се қа­лып­тал­ған дай­ын­да­ма­сын ба­ке­ли­за­ци­я­лау неме­се вул­ка­ни­за­ци­я­лау.
Ба­қы­лап – өл­ше­у­ші при­бор­лар көр­сет­кі­ші бой­ын­ша вул­ка­ни­за­ци­я­лау – ба­ке­ли­за­ци­я­лау ре­жим­де­рін, бу және сығ­ы­л­ған ауа қы­сым­да­рын рет­теу
Ыстық­тай қа­лып­тау прес­сте­у­ші­сі
Ыстық­тай қа­лып­тау прес­сте­у­ші­сі
3-4

2 Асбест техникалық бұйымдарды дайындаушы

2 қосымша
«Техникалық асбестті
бұйымдарының өндірі»
кәсіби стандартына
Асбест техникалық бұйымдарды дайындаушы
1 кесте. Ағымдағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы са­бақ­та­ры­ның Мем­ле­кет­тік клас­си­фи­ка­то­ры ҚР МК 01-2005
Ба­за­лық топ­тар
8284 - Ас­бе­ст тех­ни­ка­лық бұй­ым­дар­ды дай­ын­да­у­шы
Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рің­ғай та­риф­ті – бі­лік­ті­лік анық­та­ма­сы
БТ­БА шы­ға­ры­лым, бө­лім­де­рі
36 шы­ға­ры­лым Бө­лім «Ас­бе­ст тех­ни­ка­лық бұй­ым­да­ры­ның өн­ді­рі­сі» (Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2013 жыл­дың 27 ақ­па­нын­да­ғы № 81-ө-м бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де тір­кел­ген, № 8362, 2013 жыл­дың 7 на­уры­зы)
БТ­БА бой­ын­ша ма­ман­дық
Ас­бе­ст тех­ни­ка­лық бұй­ым­дар­ды дай­ын­да­у­шы (2-4 раз­ряд)
Са­ла­лық бі­лік­ті­лік шең­бе­рі­нің (СБШ) бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
1
2
2
3
4
4
2 кесте. Еңбек шартына, білім беруге және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Ма­ман­дық бой­ын­ша жұ­мыстың мүм­кін орын­да­ры
Ас­бе­ст тех­ни­ка­лық бұй­ы­мын өн­ді­ру­ші кә­сі­по­рын­дар
Ең­бек­тің зи­ян­ды және қа­уіп­ті шар­тта­ры
Қа­уіп­ті­лік­тің 4 клас­сы: (МЕСТ 12.1.007-76*) Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі­нің стан­дарт­тар жүй­е­сі зи­ян­ды заттар қа­уіп­сіз­дік­тің жік­те­ме­ле­рі және жал­пы та­лап­та­ры
Жұ­мысқа бе­рі­ле­тін рұқ­сат­тың ерекше шар­тта­ры
Тип­тік са­ла­лық нор­ма­мен жұ­мыс­шы­лар мен қыз­мет­ші­лер­ге же­ке ба­сын қор­ғау мақ­са­тын­да ар­найы ки­ім, ар­найы аяқ ки­ім және бас­қа­да заттар­ды те­гін бе­ру» сәй­кес ас­бе­ст­пен жұ­мыс іс­те­у­ші­лер зи­ян­ды және қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік фак­тор­лар­дан же­ке ба­сын қор­ғау затта­ры­мен қам­сыздан­ды­ры­луы қа­жет.
ҚР ТЖМ бұй­ры­ғы­на сәй­кес (29.12.2008 ж. № 219):
- кірі­спе нұс­қа­улы­ғы – жұ­мысқа қа­был­дау ке­зін­де, ма­манды­ғы бой­ын­ша бас­қа жұ­мысқа ауы­су ке­зін­де;
- ке­зек­ті – тех­но­ло­ги­я­лық жұ­мыстың өзге­руі ке­зін­де, бас­қа жұ­мыс бө­лі­міне ауы­су ке­зін­де, жұ­мысты қа­уіп­сіз орын­дау ере­же­сі бұ­зы­лу ке­зін­де – өн­ді­рі­стік ба­қы­лау қыз­мет­ке­рі­нің неме­се Мем­ле­кет­тік ин­спек­тор­дың та­ла­бы бой­ын­ша;
- ағым­ды – жар­ты жыл сай­ын.
СБШ дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­л­ген жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
2
Кә­сі­би дай­ын­дық
Қа­жет емес
3
Кә­сі­би дай­ын­дық
2 дең­гей­де 1 жыл жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі­мен
4
Жо­ға­ры дең­гей­де­гі тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе
СБШ 3 дең­гей­ін­де 3 жыл
3 кесте. Асбест техникалық бұйымдарды дайындаушысының еңбек функциясын анықтайтын КС бірлігінің тізімдері
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт бір­лі­гі)
1
Жұ­мыс ор­нын дай­ын­дау, қол­да­ны­лу­шы жаб­дық­тың жұ­мыс қа­бі­ле­тін тек­се­ру
2
Дай­ын­да­ма бел­гі­сі бой­ын­ша ас­бе­ст­тік тас­па­ны таң­дау, үстел үст­ін­де ре­зең­ке­лен­ген ас­бе­ст­тік және ас­бе­ст­тік емес ма­та­ны неме­се ас­бе­ст­тік то­қы­ма­лы тас­па­ны ай­нал­ды­ра жаю, жо­лақ­қа ре­зең­ке­лен­ген ма­та­ны, астар тө­се­мін және ма­та жыр­тындыс­ын бі­ру­а­қыт­та сыр­ғы­ту үшін сыр­ғы­ту­шы ма­ши­на­ға және аг­ре­гат­қа үз­дік­сіз жұ­мысты қам­сыздан­ды­ру.
3
Кей­ін­гі өң­де­у­ге бұй­ым­ның дай­ын­дау дұ­ры­стығ­ын және бе­рі­лу­ін тек­се­ру, сыр­ғу­шы ма­ши­на­лар мен аг­ре­гат­тар дұ­ры­стығ­ын тек­се­ру, та­за­лау, май­лау және жөн­деу.
4 кесте. Асбест техникалық бұйымдарды дайындаушысының орындайтын КС бірлігін сипаттау
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның шиф­ры
Ең­бек за­ты
Ең­бек құ­ры­л­ғы­ла­ры
Мін­дет­те­ме­лер
1
Ре­зең­ке­лен­ген ас­бе­ст­ті және ас­бе­ст­сіз ма­та неме­се дө­ре­кі ас­бе­ст­ті то­қы­ма­лы тас­па тү­рін­де­гі ши­кі­зат
Ар­найы ста­н­ок­тар, сыр­ғы­ту­шы ма­ши­на­лар, ма­та неме­се тас­па­ны пі­шу­ге ар­нал­ған үстел, ке­су­ші ста­н­ок­тар
1. Ши­кі­затты таң­дау және дай­ын­дау, тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­ты ба­бы­на кел­ті­ру
2
Дай­ын­да­ма шаб­ло­ны, ре­зең­ке­лі же­лім, гра­фит
2. Тех­ни­ка­лық ас­бе­ст бұй­ы­мы­ның өл­ше­мі мен кон­фи­гу­ра­ци­я­сы­на сәй­кес дай­ын­да­ма­ны алу
3
Дай­ын ас­бе­сто­тех­ни­ка­лық бұй­ым­дар
3. Дай­ын өнім­нің са­па­сын тек­се­ру
5 кесте. СБШ бойынша 2 деңгейлі асбест техникалық бұйымын дайындаушы құзыреттілігіне қойылатын талаптар
Тап­сыр­ма шиф­ры
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лік
Икем­ді­лі­гі және дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
1 - 1
Жұ­мыс нәти­же­сіне және дай­ын өнім са­па­сы­на дер­бес­тік, да­ра­лық және жа­у­ап­кер­ші­лік­тің бел­гі­лі дә­ре­же­сін­де­гі бас­шы­лық­пен орын­дау қа­бі­лет­ті­лі­гі
Тех­ни­ка­лық ас­бе­ст бұй­ы­мы өн­ді­рі­сін­де қол­да­ны­ла­тын ши­кі­затты ма­те­ри­ал­дар­дың құ­ра­мы, бел­гі­сі және дай­ын­дау тә­сі­лі бой­ын­ша қа­си­ет­те­рін анық­тап және жік­теу
Әр­бір бұй­ым тү­ріне ар­нал­ған тас­па өл­ше­мі; пі­шу, қай­та­лау және түй­і­сті­ру тәр­тіп­те­рі
2 - 1
Қол­да­ны­лу­шы тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну
То­қы­ма­лы және прес­стел­ген тас­па­дан түр­лі бұй­ым­дар­ды дай­ын­да­удың тех­но­ло­ги­я­лық про­цес­сте­рі, қол­да­ны­лу­шы жаб­дық және те­тік құ­ры­л­ғы­ла­ры
3 - 1
Қол­да­ны­лу­шы жаб­дық­ты та­за­лау, май­лау және жөн­деу
Дай­ын бұй­ым са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар
6 кесте. СБШ бойынша 3 деңгейлі асбест техникалық бұйымын дайындаушы құзыреттілігіне қойылатын талаптар
Тап­сыр­ма шиф­ры
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лік
Икем­ді­лі­гі және дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
1 - 1
Жұ­мыс нәти­же­сіне және дай­ын өнім са­па­сы­на дер­бес­тік, да­ра­лық және жа­у­ап­кер­ші­лік­тің бел­гі­лі дә­ре­же­сін­де­гі бас­шы­лық­пен орын­дау қа­бі­лет­ті­лі­гі.
Ас­бе­ст­тің негіз­гі түр­ле­рі, қа­си­ет­те­рі және сұ­рып­та­ры, ре­зең­ке­лі қо­с­па­лар мен ма­та­лар­дың си­патта­ма­ла­ры; дай­ын­да­ма кон­фи­гу­ра­ци­я­сы ас­сор­ти­мен­ті және олар­ды өң­деу ерекше­лік­те­рі
Тех­ни­ка­лық ас­бе­ст бұй­ы­мы өн­ді­рі­сін­де қол­да­ны­ла­тын ши­кі­затты ма­те­ри­ал­дар­дың құ­ра­мы, бел­гі­сі және дай­ын­дау тә­сі­лі бой­ын­ша қа­си­ет­те­рін анық­тап және жік­теу
2 - 1
То­қы­ма­лы және прес­стел­ген тас­па­дан түр­лі бұй­ым­дар­ды дай­ын­да­удың тех­но­ло­ги­я­лық про­цес­сте­рі, қол­да­ны­лу­шы жаб­дық және те­тік құ­ры­л­ғы­ла­ры. Дай­ын­да­ма­ның оп­ти­маль­ді шы­ғуын есеп­теу және осы өл­шем­ге сәй­кес ма­та­ны неме­се тас­па­ны пі­шу.
Ши­кі­заттар мен жар­ты­лай фаб­ри­кат­тар­ды өң­деу ерекше­лік­те­рі мен бел­гі­ле­рі; ма­та­ны ра­ци­о­наль­ді қа­был­дау және пі­шу бел­гі­ле­рі.
3 - 1
Жұ­мыстын ти­ім­ді ама­лын таң­дау және өз таң­да­уын­ды дәлел­деу.
Дай­ын­да­ма­лар­ды дорн­нан ше­шу, таль­ка­мен әр­леу және ал­да­ғы өн­де­у­ге жі­бе­ру.
7 кесте. СБШ бойынша 4 деңгейлі асбест техникалық бұйымын дайындаушы құзыреттілігіне қойылатын талаптар
Тап­сыр­ма шиф­ры
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лік
Икем­ді­лі­гі және дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
1 - 1
Жұ­мыс нәти­же­сіне және дай­ын өнім са­па­сы­на дер­бес­тік, да­ра­лық және жа­у­ап­кер­ші­лік­тің бел­гі­лі дә­ре­же­сін­де­гі бас­шы­лық­пен орын­дау қа­бі­лет­ті­лі­гі.
Сыр­ғы­ту­шы ма­ши­на­да жұ­мыс іс­теу дағдысы
Жо­лақ­қа ре­зең­ке­лен­ген ма­та­ны, астар тө­се­мін және ма­та жыр­тындыс­ын бі­ру­а­қыт­та сыр­ғы­ту үшін сыр­ғы­ту­шы ма­ши­на­ға және аг­ре­гат­қа үз­дік­сіз жұ­мысты қамс­сыздан­ды­ру.
2 - 1
Ре­зең­ке­лі же­лім­мен гра­фит­теу және май­лау, ұшта­рын дор­на­да же­лім­деу және алын­ған бі­ле­зік­ті са­қи­на­да сыр­ғы­ту.
Тех­но­ло­ги­я­лық кар­та бой­ын­ша дай­ын­да­ма­ның шы­ғуын есеп­теу. Жай­ма­ны бе­рі­л­ген өл­шем­де­гі жо­лақ­тар және та­я­ны­шты ба­қы­лап өл­ше­у­ші при­бор­лар­мен пі­шу. Та­я­ны­шты түй­і­сті­ру, олар­ды қа­бат­тап са­лу, ро­лик­пен сыр­ғы­тып және дор­на­ға жет­кі­зу. Дор­на­ны ма­ши­на­ға жа­рақ­тау және ре­зең­ке­лен­ген дай­ын­да­ма­ны сыр­ғы­ту.
3 - 1
Нор­ма­тив­ті – тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­лар­мен жұ­мыс іс­теу
Ны­ғы­зда­у­шы бұй­ым­ға та­ғы­ла­тын мем­ле­кет­тік стан­дарт­тар мен тех­ни­ка­лық шар­ттар; шы­ға­ры­л­ған бұй­ым са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.

3 Асбест қоспасын дайындаушы

3 қосымша
«Техникалық асбестті
бұйымдарының өндірі»
кәсіби стандартына
Асбест қоспасын дайындаушы
1 кесте. Ағымдағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы са­бақ­та­ры­ның Мем­ле­кет­тік клас­си­фи­ка­то­ры ҚР МК 01-2005
Ба­за­лық топ­тар
7450 - Ас­бе­ст қо­спа­сын дай­ын­да­у­шы
Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рің­ғай та­риф­ті – бі­лік­ті­лік анық­та­ма­сы
БТ­БА шы­ға­ры­лым, бө­лім­де­рі
36 шы­ға­ры­лым Бө­лім «Ас­бе­ст тех­ни­ка­лық бұй­ым­да­ры­ның өн­ді­рі­сі» (Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2013 жыл­дың 27 ақ­па­нын­да­ғы № 81-ө-м бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де тір­кел­ген, № 8362, 2013 жыл­дың 7 на­уры­зы)
БТ­БА бой­ын­ша ма­ман­дық
Ас­бе­ст қо­спа­сын дай­ын­да­у­шы (2-3 раз­ряд)
Са­ла­лық бі­лік­ті­лік шең­бе­рі­нің (СБШ) бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
3
2 кесте. Асбест қоспасын дайындаушының еңбек шартына, білім беруге және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Ма­ман­дық бой­ын­ша жұ­мыстың мүм­кін орын­да­ры
Ас­бе­ст тех­ни­ка­лық бұй­ы­мын өн­ді­ру­ші кә­сі­по­рын­дар
Ең­бек­тің зи­ян­ды және қа­уіп­ті шар­тта­ры
қа­уіп­ті­лік­тің 4 клас­сы: (МЕСТ 12.1.007-76*) Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі­нің стан­дарт­тар жүй­е­сі зи­ян­ды заттар қа­уіп­сіз­дік­тің жік­те­ме­ле­рі және жал­пы та­лап­та­ры
Жұ­мысқа бе­рі­ле­тін рұқ­сат­тың ерекше шар­тта­ры
Тип­тік са­ла­лық нор­ма­мен жұ­мыс­шы­лар мен қыз­мет­ші­лер­ге же­ке ба­сын қор­ғау мақ­са­тын­да ар­найы ки­ім, ар­найы аяқ ки­ім және бас­қа­да заттар­ды те­гін бе­ру» сәй­кес ас­бе­ст­пен жұ­мыс іс­те­у­ші­лер зи­ян­ды және қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік фак­тор­лар­дан же­ке ба­сын қор­ғау затта­ры­мен қам­сыздан­ды­ры­луы қа­жет.
ҚР ТЖМ бұй­ры­ғы­на сәй­кес (29.12.2008 ж. № 219):
- кірі­спе нұс­қа­улы­ғы – жұ­мысқа қа­был­дау ке­зін­де, ма­манды­ғы бой­ын­ша бас­қа жұ­мысқа ауы­су ке­зін­де;
- ке­зек­ті – тех­но­ло­ги­я­лық жұ­мыстың өзге­руі ке­зін­де, бас­қа жұ­мыс бө­лі­міне ауы­су ке­зін­де, жұ­мысты қа­уіп­сіз орын­дау ере­же­сі бұ­зы­лу ке­зін­де – өн­ді­рі­стік ба­қы­лау қыз­мет­ке­рі­нің неме­се Мем­ле­кет­тік ин­спек­тор­дың та­ла­бы бой­ын­ша;
- ағым­ды – жар­ты жыл сай­ын.
СБШ дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­л­ген жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
2
Кә­сі­би дай­ын­дық
Қа­жет емес
3
Кә­сі­би дай­ын­дық
2 дең­гей­де 1 жыл жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі­мен
3 кесте. Асбест қоспасын дайындаушысының еңбек функциясын анықтайтын КС бірлігінің тізімдері
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт бір­лі­гі)
1
Жұ­мыс ор­нын дай­ын­дау, қол­да­ны­лу­шы жаб­дық­тың жұ­мыс қа­бі­ле­тін тек­се­ру
2
Ас­бе­ст­тік қо­с­па­ны дай­ын­дау, тех­но­ло­ги­я­лық ши­кі­затты тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­қа бе­ру және тех­но­ло­ги­я­лық па­ра­метр­лер­ді ба­қы­лау
3
Дай­ын қо­с­па­ны кей­ін­гі өн­ді­рі­стік тіз­бек­тер­ге бе­ру, жұ­мыстың аяқ­та­луы бой­ын­ша қол­да­ны­лу­шы жаб­дық­ты та­за­лау және май­лау
4 кесте. Асбест қоспасын дайындаушысының орындайтын КС бірлігін сипаттау
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның шиф­ры
Ең­бек за­ты
Ең­бек құ­ры­л­ғы­ла­ры
Мін­дет­те­ме­лер
1
Мақ­та, ас­бе­ст және қал­дық­тар­дан алы­на­тын үлік­ті бау неме­се та­рам­ды тас­па­ша тү­рін­де­гі ши­кі­зат
Дез­ин­те­гра­тор, ас­бе­ст жү­гірт­пе­ле­рі, цел­лю­ло­за­лар, құр­ғақ қал­дып­та­у­шы мас­са­лар, та­ра­зы, қо­рек­тен­ді­ріп – ара­ла­сты­ру­шы, вер­ти­каль­ді қоп­сы­ту­шы, ысыл­дап май­ла­у­шы ма­ши­на­ның ко­лос­ник то­ры, маг­нит­ті се­пе­ра­тор
1. Ши­кі­затты таң­дау және дай­ын­дау, тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­ты ба­бы­на кел­ті­ру
2
Ас­бе­ст­тік қо­с­па ком­по­нент­те­рі­нің құр­ғақ күй­ін­де­гі кө­ле­мі
2. Бе­рі­л­ген ре­цеп­ту­ра­ға сәй­кес эмуль­си­я­лы қо­с­па­ны алу
3
Дай­ын ас­бе­ст­тік қо­с­па
3. Дай­ын қо­с­па са­па­сын тек­се­ру
5 кесте. СБШ бойынша 2 деңгейлі асбест қоспасын дайындаушы құзыреттілігіне қойылатын талаптар
Тап­сыр­ма шиф­ры
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лік
Икем­ді­лі­гі және дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
1 - 1
Жұ­мыс нәти­же­сіне және дай­ын өнім са­па­сы­на дер­бес­тік, да­ра­лық және жа­у­ап­кер­ші­лік­тің бел­гі­лі дә­ре­же­сін­де­гі бас­шы­лық­пен орын­дау қа­бі­лет­ті­лі­гі
Тех­ни­ка­лық ас­бе­ст бұй­ы­мы өн­ді­рі­сін­де қол­да­ны­ла­тын ши­кі­затты ма­те­ри­ал­дар­дың құ­ра­мы, бел­гі­сі және дай­ын­дау тә­сі­лі бой­ын­ша қа­си­ет­те­рін анық­тап және жік­теу
Мақ­та және ас­бе­ст­тің негіз­гі түр­ле­рі, қа­си­ет­те­рі және сұ­рып­та­ры, олар­ды өң­деу ерекше­лік­те­рі; тү­рі және бел­гі­сі бой­ын­ша өн­ді­ріс қал­дық­та­ры
2 - 1
Қол­да­ны­лу­шы тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­ты пай­да­ла­ну
Шы­ға­ры­лу­шы со­зба­ның нө­мі­рі мен сұ­ры­пы­на бай­ла­ны­сты қол­да­ны­ла­тын қо­с­па түр­ле­рі; тех­но­ло­ги­я­лық про­цес­стер.
3 - 1
Қол­да­ны­лу­шы жаб­дық­ты та­за­лау, май­лау және жөн­де­уден өт­кі­зу.
Та­ра­зы, кард­ты та­рау ап­па­рат­та­ры және бас­қа­да ме­ха­низмдер жұ­мысы­ның бел­гі­ле­рі мен прин­ципте­рі
6 кесте. СБШ бойынша 3 деңгейлі асбест қоспасын дайындаушы құзыреттілігіне қойылатын талаптар
Тап­сыр­ма шиф­ры
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лік
Икем­ді­лі­гі және дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
1 - 1
Жұ­мыс нәти­же­сіне және дай­ын өнім са­па­сы­на дер­бес­тік, да­ра­лық және жа­у­ап­кер­ші­лік­тің бел­гі­лі дә­ре­же­сін­де­гі бас­шы­лық­пен орын­дау қа­бі­лет­ті­лі­гі
Тех­ни­ка­лық ас­бе­ст бұй­ы­мы өн­ді­рі­сін­де қол­да­ны­ла­тын ши­кі­затты ма­те­ри­ал­дар­дың құ­ра­мы, бел­гі­сі және дай­ын­дау тә­сі­лі бой­ын­ша қа­си­ет­те­рін анық­тап және жік­теу
Мақ­та және ас­бе­ст­тің негіз­гі түр­ле­рі, қа­си­ет­те­рі және сұ­рып­та­ры, олар­ды өң­деу ерекше­лік­те­рі; тү­рі және бел­гі­сі бой­ын­ша өн­ді­ріс қал­дық­та­ры
2 - 1
Қо­с­па­ның әр түр­ле­рін есеп­теу дағдысы; ком­по­нент­ті жүк­теу есеп­те­ме­сі­нің әді­сте­ме­сін есеп­теу дағдысы
Қол­да­ны­лу­шы жаб­дық құ­ры­л­ғы­ла­ры; өң­де­лу­ші ши­кі­зат тү­ріне бай­ла­ны­сты ко­лос­ник тор­ла­рын таң­дау және ор­на­ту тәр­тіп­те­рі
3 - 1
Нор­ма­тив­ті – тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­лар­мен жұ­мыс іс­теу
Жұ­мыстың оп­ти­маль­ді тә­сіл­де­рін таң­дау және өз таң­да­уын ар­гу­мент­теу

4 Қалыптау массасын брикеттеушісі

4 қосымша
«Техникалық асбестті
бұйымдарының өндірі»
кәсіби стандартына
Қалыптау массасын брикеттеушісі
1 кесте. Ағымдағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы са­бақ­та­ры­ның Мем­ле­кет­тік клас­си­фи­ка­то­ры ҚР МК 01-2005
Ба­за­лық топ­тар
8212 - Қа­лып­тау мас­са­сын бри­кет­те­у­ші­сі
Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рің­ғай та­риф­ті – бі­лік­ті­лік анық­та­ма­сы
БТ­БА шы­ға­ры­лым, бө­лім­де­рі
36 шы­ға­ры­лым Бө­лім «Ас­бе­ст тех­ни­ка­лық бұй­ым­да­ры­ның өн­ді­рі­сі» (Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2013 жыл­дың 27 ақ­па­нын­да­ғы № 81-ө-м бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де тір­кел­ген, №8362, 2013 жыл­дың 7 на­уры­зы)
БТ­БА бой­ын­ша ма­ман­дық
Қа­лып­тау мас­са­сын бри­кет­те­у­ші­сі (3-5 раз­ряд)
Са­ла­лық бі­лік­ті­лік шең­бе­рі­нің (СБШ) бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
3-4
4
5
2 кесте. Қалыптау массасын брикеттеушісінің еңбек шартына, білім беруге және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Ма­ман­дық бой­ын­ша жұ­мыстың мүм­кін орын­да­ры
Тех­ни­ка­лық ас­бе­ст бұй­ы­мын өн­ді­ру­ші кә­сі­по­рын­дар
Ең­бек­тің зи­ян­ды және қа­уіп­ті шар­тта­ры
қа­уіп­ті­лік­тің 4 клас­сы: (МЕСТ 12.1.007-76*) Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі­нің стан­дарт­тар жүй­е­сі зи­ян­ды заттар қа­уіп­сіз­дік­тің жік­те­ме­ле­рі және жал­пы та­лап­та­ры
Жұ­мысқа бе­рі­ле­тін рұқ­сат­тың ерекше шар­тта­ры
Тип­тік са­ла­лық нор­ма­мен жұ­мыс­шы­лар мен қыз­мет­ші­лер­ге же­ке ба­сын қор­ғау мақ­са­тын­да ар­найы ки­ім, ар­найы аяқ ки­ім және бас­қа­да заттар­ды те­гін бе­ру» сәй­кес ас­бе­ст­пен жұ­мыс іс­те­у­ші­лер зи­ян­ды және қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік фак­тор­лар­дан же­ке ба­сын қор­ғау затта­ры­мен қам­сыздан­ды­ры­луы қа­жет.
ҚР ТЖМ бұй­ры­ғы­на сәй­кес (29.12.2008 ж. № 219):
- кірі­спе нұс­қа­улы­ғы – жұ­мысқа қа­был­дау ке­зін­де, ма­манды­ғы бой­ын­ша бас­қа жұ­мысқа ауы­су ке­зін­де;
- ке­зек­ті – тех­но­ло­ги­я­лық жұ­мыстың өзге­руі ке­зін­де, бас­қа жұ­мыс бө­лі­міне ауы­су ке­зін­де, жұ­мысты қа­уіп­сіз орын­дау ере­же­сі бұ­зы­лу ке­зін­де – өн­ді­рі­стік ба­қы­лау қыз­мет­ке­рі­нің неме­се Мем­ле­кет­тік ин­спек­тор­дың та­ла­бы бой­ын­ша;
- ағым­ды – жар­ты жыл сай­ын.
СБШ дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­л­ген жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
3
Кә­сі­би дай­ын­дық
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі 1 жыл
4
Тех­ни­ка­лық неме­се кә­сі­би бі­лі­мі.
3 дең­гей­де 3 жыл­дық жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі­мен
3 кесте. Қалыптау массасын брикеттеушісінің еңбек функциясын анықтайтын КС бірлігінің тізімдері
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт бір­лі­гі)
1
Жұ­мыс ор­нын дай­ын­дау, қол­да­ны­лу­шы жаб­дық­тың жұ­мыс қа­бі­ле­тін тек­се­ру
2
Ас­бе­ст­тің қа­лып­та­у­шы мас­са­дан жан­шы­л­ған тас­па­ны, жан­шып бри­кет­теу ма­ши­на­сын­да те­же­гіш қап­та­ма­сын және бри­кет­тер­ді дай­ын­дау, қа­лып­тау дәл­ді­гін рет­теу
3
Бри­кет­тер­ді са­лып, оны кей­ін­гі өң­де­улер­ге бе­ру
4 кесте. Қалыптау массасын брикеттеушісінің орындайтын КС бірлігін сипаттау
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның шиф­ры
Ең­бек за­ты
Ең­бек құ­ры­л­ғы­ла­ры
Мін­дет­те­ме­лер
1
Қа­лып­та­у­шы мас­са­ны дай­ын­да­у­ға ар­нал­ған ба­стап­қы ком­по­нент­тер
Си­та, та­ра­зы­лар, маг­нит­ті се­па­ра­тор
1. Ба­стап­қы ши­кі­заттар­ды жұ­мыс­шы ор­ны­на жет­кі­зу, олар­ды си­то және тең­де­ме ар­қы­лы өт­кі­зу.
2
Ла­тун­ды түй­ір­шік­тер
2. Сақ­тау үшін бун­кер­ге өт­кі­зі­л­ген ши­кі­заттар­ды жүк­теу.
3
Өт­кі­зі­л­ген ши­кі­заттар тү­рін­де­гі дай­ын өнім
3. Дай­ын өнім са­па­сын тек­се­ру
5 кесте. СБШ бойынша 3 деңгейлі қалыптау массасын брикеттеуші құзыреттілігіне қойылатын талаптар
Тап­сыр­ма шиф­ры
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лік
Икем­ді­лі­гі және дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
1 - 1
Жұ­мыс нәти­же­сіне және дай­ын өнім са­па­сы­на дер­бес­тік, да­ра­лық және жа­у­ап­кер­ші­лік­тің бел­гі­лі дә­ре­же­сін­де­гі бас­шы­лық­пен орын­дау қа­бі­лет­ті­лі­гі
Қол­да­ну­шы жаб­дық дұ­ры­стығ­ын тек­се­ру
Қа­лып­та­у­шы мас­са­ны бри­кет­те­удің тех­но­ло­ги­я­лық про­цес­сі
2 - 1
Тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тың қол­да­ны­луын пай­да­ла­ну
Жан­шып бри­кет­теу ма­ши­на­ла­ры­ның және чер­вяк­ты прес­стің құ­ры­л­ғы­ла­ры, қа­лып­та­у­шы мас­са­ның мар­ка­ла­ры мен шифр­ла­ры
3 - 1
Бри­кет­тер­ді са­лу, қол­да­ны­лу­шы жаб­дық­ты та­за­лау, май­лау және қа­бат­тау
Шы­ға­ры­лу­шы өнім ас­сор­ти­мен­ті; өнім са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
6 кесте. СБШ бойынша 4 деңгейлі қалыптау массасын брикеттеуші құзыреттілігіне қойылатын талаптар
Тап­сыр­ма шиф­ры
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лік
Икем­ді­лі­гі және дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
1 - 1
Жұ­мыс нәти­же­сіне және дай­ын өнім са­па­сы­на дер­бес­тік, да­ра­лық және жа­у­ап­кер­ші­лік­тің бел­гі­лі дә­ре­же­сін­де­гі бас­шы­лық­пен орын­дау қа­бі­лет­ті­лі­гі
Қол­да­ну­шы жаб­дық дұ­ры­стығ­ын тек­се­ру
Қа­лып­тау мас­са­сын бри­кет­те­удің тех­но­ло­ги­я­лық про­цес­сі
2 - 1
Тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тың қол­да­ны­луын пай­да­ла­ну
Жаб­дық­та қол­да­ны­лу­шы құ­ры­л­ғы­лар, пресс го­лов­ка­сы­на ар­нал­ған шай­ба­ның бе­рі­л­ген ас­сор­ти­мент­те­ріне сәй­кес таң­дау. Жұ­мыс про­цес­сін­де олар­дың са­ңы­ла­у­ын, жыл­дамды­ғын және рет­те­лі­гін рет­теу
3 - 1
Бі­лік­ті­лі­гі тө­мен бри­кет­те­у­ші­лер бри­га­да­сы­на бас­шы­лық ету.
Шы­ға­ры­лу­шы өнім ас­сор­ти­мент­те­рі, өнім са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар

5 Ыстықтай қалыптау пресстеушісі

5 қосымша
«Техникалық асбестті
бұйымдарының өндірі»
кәсіби стандартына
Ыстықтай қалыптау пресстеушісі
1 кестесі. Ағымдағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы са­бақ­та­ры­ның Мем­ле­кет­тік клас­си­фи­ка­то­ры ҚР МК 01-2005
Ба­за­лық топ­тар
7322 - Ыстық­тай қа­лып­тау прес­сте­у­ші­сі
Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рің­ғай та­риф­ті – бі­лік­ті­лік анық­та­ма­сы
БТ­БА шы­ға­ры­лым, бө­лім­де­рі
36 шы­ға­ры­лым Бө­лім «Ас­бе­ст тех­ни­ка­лық бұй­ым­да­ры­ның өн­ді­рі­сі» (Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2013 жыл­дың 27 ақ­па­нын­да­ғы № 81-ө-м бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де тір­кел­ген, №8362, 2013 жыл­дың 7 на­уры­зы)
БТ­БА бой­ын­ша ма­ман­дық
Ыстық­тай қа­лып­тау прес­сте­у­ші­сі (4-5 раз­ряд)
Са­ла­лық бі­лік­ті­лік шең­бе­рі­нің (СБШ) бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
4
4
5
2 кесте. Ыстықтай қалыптау пресстеушісінің еңбек шартына, білім беруге және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Ма­ман­дық бой­ын­ша жұ­мыстың мүм­кін орын­да­ры
Тех­ни­ка­лық ас­бе­ст бұй­ы­мын өн­ді­ру­ші кә­сі­по­рын­дар
Ең­бек­тің зи­ян­ды және қа­уіп­ті шар­тта­ры
қа­уіп­ті­лік­тің 4 клас­сы: (МЕСТ 12.1.007-76*) Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі­нің стан­дарт­тар жүй­е­сі зи­ян­ды заттар қа­уіп­сіз­дік­тің жік­те­ме­ле­рі және жал­пы та­лап­та­ры
Жұ­мысқа бе­рі­ле­тін рұқ­сат­тың ерекше шар­тта­ры
«Тип­тік са­ла­лық нор­ма­мен жұ­мыс­шы­лар мен қыз­мет­ші­лер­ге же­ке ба­сын қор­ғау мақ­са­тын­да ар­найы ки­ім, ар­найы аяқ ки­ім және бас­қа­да заттар­ды те­гін бе­ру» сәй­кес ас­бе­ст­пен жұ­мыс іс­те­у­ші­лер зи­ян­ды және қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік фак­тор­лар­дан же­ке ба­сын қор­ғау затта­ры­мен қам­сыздан­ды­ры­луы қа­жет.
ҚР ТЖМ бұй­ры­ғы­на сәй­кес (29.12.2008 ж. № 219):
- кірі­спе нұс­қа­улы­ғы – жұ­мысқа қа­был­дау ке­зін­де, ма­манды­ғы бой­ын­ша бас­қа жұ­мысқа ауы­су ке­зін­де;
- ке­зек­ті – тех­но­ло­ги­я­лық жұ­мыстың өзге­руі ке­зін­де, бас­қа жұ­мыс бө­лі­міне ауы­су ке­зін­де, жұ­мысты қа­уіп­сіз орын­дау ере­же­сі бұ­зы­лу ке­зін­де – өн­ді­рі­стік ба­қы­лау қыз­мет­ке­рі­нің неме­се Мем­ле­кет­тік ин­спек­тор­дың та­ла­бы бой­ын­ша;
- ағым­ды – жар­ты жыл сай­ын.
СБШ дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­л­ген жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
3
Кә­сі­би дай­ын­дық
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі 1 жыл
4
Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі
3 дең­гей­де 3 жыл­дық жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі­мен
3 кесте. Ыстықтай қалыптау пресстеушісінің еңбек функциясын анықтайтын КС бірлігінің тізімдері
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның №
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт бір­лі­гі)
1
Жұ­мыс ор­нын дай­ын­дау, қол­да­ны­лу­шы жаб­дық­тың жұ­мыс қа­бі­ле­тін тек­се­ру
2
Сәй­ке­сін­ше пресс – ор­ма­лар­ды таң­дау. Дай­ын­да­ма­ны пресс фор­ма­ға са­лу, пресс фор­ма­ны прес­ске жүк­теу. Тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мент­ке сәй­кес бұй­ым­ды вул­ка­ни­за­ци­я­лау – ба­ке­ли­за­ци­я­лау. Вул­ка­ни­за­ци­я­лау - ба­ке­ли­за­ци­я­лау ре­жим­де­ріне, бу және сығ­ы­л­ған ауа қы­сы­мы­на ба­қы­лап – өл­шеу при­бор­ла­ры­ның көр­сет­кіш­те­рі бой­ын­ша ба­қы­лау жүр­гі­зу.
3
Бұй­ым­ды сұ­рып­тау және тө­сем­деу олар­ды кей­ін­гі өң­де­у­ге бе­ру. Жаб­дық­тың дұ­ры­стығ­ын тек­се­ру. Гид­ро­прес­стер­ді та­за­лау және май­лау.
4 кесте. Ыстықтай қалыптау пресстеушісінің орындайтын КС бірлігін сипаттау
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның шиф­ры
Ең­бек за­ты
Ең­бек құ­ры­л­ғы­ла­ры
Мін­дет­те­ме­лер
1
Тех­ни­ка­лық ас­бе­ст­тік бұй­ым­дар­дың түр­лі то­қы­ма­лы неме­се қа­лып­тал­ған дай­ын­да­ма­ла­ры
Көп­ше­ге­лі, көп­са­ты­лы, алы­на­тын неме­се алын­бай­тын элек­тр­лі неме­се бу­лы қы­здыр­ғы­шы бар пресс фор­ма­лы гид­ро­прес­стер. Ба­қы­лап – өл­ше­у­ші при­бор­лар.
1. Сәй­кес пресс-қа­лып­ты қа­лып­тау. Үл­гі­ше­ні пресс-қа­лып­қа қою, пресс-қа­лып­ты прес­ке са­лу. Тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­ментт­ке сәй­кес бұй­ым­ды вул­ка­ни­за­ци­я­лау-ба­ке­ли­за­ци­я­лау
2
Пресс-фор­ма­лар
2. Вул­ка­ни­за­ци­я­лау - ба­ке­ли­за­ци­я­лау ре­жим­де­ріне, бу және сығ­ы­л­ған ауа қы­сы­мы­на ба­қы­лап – өл­шеу при­бор­ла­ры­ның көр­сет­кіш­те­рі бой­ын­ша ба­қы­лау жүр­гі­зу
3
Дай­ын өнім
3. Дай­ын өнім са­па­сын тек­се­ру
5 кесте. СБШ бойынша 3 деңгейлі ыстықтай қалыптау пресстеушісінің құзыреттілігіне қойылатын талаптар
Тап­сыр­ма шиф­ры
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лік
Икем­ді­лі­гі және дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
1 - 1
Жұ­мыс нәти­же­сіне және дай­ын өнім са­па­сы­на дер­бес­тік, да­ра­лық және жа­у­ап­кер­ші­лік­тің бел­гі­лі дә­ре­же­сін­де­гі бас­шы­лық­пен орын­дау қа­бі­лет­ті­лі­гі
Өң­де­лу­ші бұй­ым ас­сор­ти­мент­те­рін ажы­ра­ту.
Пресс – фор­ма­ға дай­ын­да­ма­ны са­лу тә­сіл­де­рі, пресс – фор­ма­лар­ды гид­ро­прес­ске жүк­теу. Тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мент­ке сәй­кес бұй­ым­ды вул­ка­ни­за­ци­я­лау – ба­ке­ли­за­ци­я­лау.
2 - 1
Вул­ка­ни­за­ци­я­лау - ба­ке­ли­за­ци­я­лау ре­жим­де­рін, бу және сығ­ы­л­ған ауа қы­сы­мы­на ба­қы­лап – өл­шеу при­бор­ла­ры көр­сет­кіш­те­рін бас­қа­ру. Прес­стен пресс фор­ма­лар­ды шы­ға­ру және он­да­ғы дай­ын бұй­ым­ды алу.
Түр­лі бөл­шек­ті вул­ка­ни­за­ци­я­лау – ба­ка­ли­за­ци­я­ла­удың тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­де­рі мен про­цес­сте­рі; дай­ын бұй­ым са­па­сы­на қой­ы­ла­тын тех­ни­ка­лық шар­ттар мен та­лап­тар;
3 - 1
Жаб­дық­тың дұ­ры­стығ­ын тек­се­ру. Гид­ро­прес­стер­ді та­за­лау және май­лау.
Дай­ын бұй­ым са­па­сы­на қой­ы­ла­тын тех­ни­ка­лық та­лап­тар
6 кесте. СБШ бойынша 4 деңгейлі ыстықтай қалыптау пресстеушісінің құзыреттілігіне қойылатын талаптар
Тап­сыр­ма шиф­ры
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лік
Икем­ді­лі­гі және дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
1 - 1
Жұ­мыс нәти­же­сіне және дай­ын өнім са­па­сы­на дер­бес­тік, да­ра­лық және жа­у­ап­кер­ші­лік­тің бел­гі­лі дә­ре­же­сін­де­гі бас­шы­лық­пен орын­дау қа­бі­лет­ті­лі­гі.
Өң­де­лу­ші бұй­ым ас­сор­ти­мент­те­рін ажы­ра­ту.
Көп­ше­ге­лі, көп­са­ты­лы, алы­на­тын неме­се алын­бай­тын элек­тр­лі неме­се бу­лы қы­здыр­ғы­шы бар пресс фор­ма­лы гид­ро­прес­стер­де тех­ни­ка­лық ас­бе­ст­тік бұй­ым­дар­дың қа­лып­тал­ған дай­ын­да­ма­сын неме­се түр­лі­ше ма­та­лар­ды прес­стеу – ба­ке­ли­за­ци­я­лау неме­се вул­ка­ни­за­ци­я­лау
2 - 1
Жар­ты­лай фаб­ри­кат­тар­ды өң­де­удің бел­гі­ле­рі мен ерекше­лік­те­рі; Пли­та­да пресс фор­ма­ла­ры са­нын есеп­теу.
Вул­ка­ни­за­ци­я­лау - ба­ке­ли­за­ци­я­лау ре­жим­де­рін, бу және сығ­ы­л­ған ауа қы­сы­мы­на ба­қы­лап – өл­шеу при­бор­ла­ры көр­сет­кіш­те­рі ре­жим­де­рін рет­теу.
3 - 1
Бұй­ым­ды сұ­рып­тау және тө­сем­деу олар­ды кей­ін­гі өң­де­у­ге бе­ру.
Пресс – фор­ма са­нын есеп­теу әді­сте­ме­сі; ақау түр­ле­рі және ақа­удың пай­да бо­лу се­беп­те­рі ал­дын алу және жою ша­ма­ла­ры; Дай­ын өнім­нің мем­ле­кет­тік стан­дарт­та­ры.

6 Келісу парағы

6 қосымша
«Техникалық асбестті
бұйымдарының өндірі»
кәсіби стандартына
Келісу парағы
Ме­ке­ме­нің ата­луы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стр­лі­гі
Кәсіби стандартты тіркеу және сараптау
Осы кәсіби стандарт бекітілген және тіркелген _______________________
Кәсіби стандарттар реестіріне ендірілген - тіркелу № ________________
Хат (хаттама) № __________ Мерзімі __________________________________

Қолданыстағы