Құжат мәтініне өту

Об утверждении профессионального стандарта "Аппаратчики в производстве хлор щелочной продукции"

Бұйрық · № 449 · қабылданған 27.12.2013
Заңдық күші: Күшін жойған · 15.08.2026 жағдай бойынша
https://adilet.kz/laws/doc-81530/on/2026-08-15/
Басып шығарылды 2026-08-15 · adilet.kz
Об утверждении профессионального стандарта "Аппаратчики в производстве хлор щелочной продукции" Күшін жойған Бұйрық ·№ 449 ·27.12.2013
30.03.2016 редакциясы
Акт күшін жойған. Мәтін анықтама үшін берілген және қолданыстағы құқық болып табылмайды.
15.08.2026 жағдай бойынша қолданыста болған редакция: 30.03.2016. Бұл — корпустағы соңғы редакция.

Об утверждении профессионального стандарта "Аппаратчики в производстве хлор щелочной продукции"

Күшін жойған Бұйрық ·№ 449 · 15.08.2026 жағдай бойынша
Деректемелер және дереккөз
Толық атауы
Об утверждении профессионального стандарта "Аппаратчики в производстве хлор щелочной продукции"
Атауы (қаз.)
"Хлор сілтілі өнімдерін өндірудегі аппаратшылар" кәсіби стандартын бекіту туралы
Акт түрі
Бұйрық
Заңдық күші
Күшін жойған
Тізілімдегі мәртебе коды
yts
Нөмірі
449
Қабылданған күні
27.12.2013
Көрсетілген редакция
30.03.2016 AI81530_2.kaz
Соңғы өзгеріс
30.03.2016
Мәтін тілі
қазақша
НҚА мемлекеттік тіркеу нөмірі
V1300009380
ЭКБ идентификаторы
81530
Редакция идентификаторы
AI81530_2
Бастапқы дереккөз
ЭКБ zan.gov.kz (API)
Деректер жаңартылды
02.08.2026 21:16

0 "Хлор сілтілі өнімдерін өндірудегі аппаратшылар" кәсіби стандартын бекіту туралы

2007 жылғы 15 мамырдағы Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 138-5-бабының3-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1 1. Қоса беріп отырған «Хлор сілтілі өнімдерін өндірудегі аппаратшылар» кәсіби стандарты бекітілсін.

2 2. Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің Өнеркәсіп комитеті (Б.А. Қасымбеков) заңнамада белгіленген тәртіпте:

1 1) Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде осы бұйрықтың мемлекеттік тіркелуін;

2 2) Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде бұқаралық ақпарат құралдарында және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жіберуді;

3 «Хлор-сілтілі өнімдер өндіру аппаратшысы» кәсіби стандарты

3) Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің интернет-ресурсында осы бұйрықтың орналасуын қамтамасыз етсін.
3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылауды өзіме қалдырамын.
4. Осы бұйрық оның алғаш рет ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
«КЕЛІСІЛДІ»
Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты әлеуметтік
қорғау министрі
_______Т. Дүйсенова
2014 жылғы 26 наурыз
Қазақстан Республикасы
Индустрия және жаңа
технологиялар министрінің
міндетін атқарушының
2013 27 желтоқсандағы
№ 449 бұйрығымен
бекітілген
«Хлор-сілтілі өнімдер өндіру аппаратшысы» кәсіби стандарты

1 1. Жалпы ережелер

1 1. «Хлор-сілтілі өнімдер өндіру аппаратшысы» кәсіби стандарты біліктілік, құзыреттілік деңгейіне, еңбек мазмұнына, сапасына және шарттарына қойылатын талаптарды айқындайды және:

1 1) кәсіби қызметтің мазмұнына, еңбек нарығының заманауи талаптарына жауап беретін біліктілік талаптарын жаңартуға қойылатын бірыңғай талаптарды белгілеуге;

2 2) персоналды басқару саласында кең шеңбердегі міндеттерді шешуге;

3 3) білім беру стандарттарын, оқу жоспарларын, модульдік оқу бағдарламаларын әзірлеуге, сондай-ақ тиісті оқу-әдістемелік материалдарды әзірлеуге;

4 4) мамандардың кәсіби даярлығын бағалауға және біліктілігінің сәйкестігін растауға арналған.

2 2. Кәсіби стандарттардың негізгі қолданушылары:

1 1) білім беру ұйымдарының түлектері, қызметкерлері;

2 2) ұйым басшылары мен қызметкерлері, ұйымдардың персоналды басқару бөлімшелерінің басшылары мен мамандары;

3 3) білім беру бағдарламаларын әзірлейтін мамандар;

4 4) мамандардың кәсіби даярлығын бағалау және біліктілігінің сәйкестігін растау саласындағы мамандар болып табылады.

3 3. Кәсіби стандарттың негізінде қызметтің, лауазымның, біліктілікті арттырудың, қызметкерлерді аттестаттаудың, еңбекті ынталандыру жүйесінің және тағы басқалардың функционалдық модельдеріне арналған ішкі, корпоративтік стандарттар әзірленуі мүмкін.

4 4. Осы кәсіби стандартта мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

1 1) біліктілік – қызметкердің еңбек қызметінің белгілі бір түрі шеңберінде нақты функцияларды сапалы орындауға дайын болуы;

2 2) біліктілік деңгейі – күрделілік параметрлері, еңбек әрекеттерінің стандартты болмауы, жауапкершілігі және дербестігі бойынша сараланатын қызметкерлердің құзыреттілігіне қойылатын талаптар жиынтығы;

3 3) еңбек заты – белгілі бір еңбек құралдарының көмегімен өнім жасау мақсатында қызметкердің іс-әрекеті бағытталатын зат;

4 4) еңбек құралдары –еңбек затын бастапқы күйден өнімге айналдыру үшін қызметкер пайдаланатын құралдар;

5 5) еңбек қызметінің түрі - еңбек функцияларының тұтас жинағымен және оларды орындау үшін қажетті құзыреттіліктермен қалыптастырылған кәсіптік қызмет саласының құрамдас бөлігі;

6 6) еңбек функциясы – еңбек үдерісінің бір немесе бірнеше міндетін шешуге бағытталған өзара байланысты іс-қимылдар жиынтығы;

7 7) кәсіптік қызмет саласы – біріккен ортақ негізі бар (ұқсас немесе жуық мақсат, нысандар, технологиялар, оның ішінде еңбек құралдары) және оларды орындау үшін ұқсас еңбек функциялары мен құзыреттер жинағы бар сала қызметі түрлерінің жиынтығы;

8 8) кәсіби стандарт – кәсіби қызметтің нақты саласында біліктілік, құзыреттілік деңгейіне, еңбек мазмұнына, сапасына және шарттарына қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт;

9 9) кәсіби стандарт бірлігі – еңбек қызметінің осы түрі үшін тұтас, аяқталған, едәуір дербес және маңызды болып табылатын нақты еңбек функциясының толық сипаттамасынан тұратын кәсіптік стандарттың құрылымдық элементі;

10 10) кәсіп – арнайы дайындықтың, жұмыс тәжірибесінің нәтижесінде пайда болған арнайы теориялық білім мен практикалық дағдылар кешенін білуді талап ететін еңбек қызметінің түрі;

11 11) құзыреттілік – еңбек қызметінде білімін, білігі мен тәжірибесін қолдану қабілеті;

12 12) лауазым – ұйымның ұйымдастырушылық-әкімшілік сатысы жүйесіндегі функционалдық орын;

13 13) міндет – нақты бір еңбек заттары мен құралдарын пайдалана отырып еңбек функциясын іске асыруға байланысты іс-қимыл жиынтығы;

14 14) сала – шығарылатын өнімде, өндіріс технологиясында, негізгі қорларда және жұмыскерлердің кәсіптік дағдыларында ортақтық болатын кәсіпорындар мен ұйымдардың жиынтығы;

15 15) салалық біліктілік шеңбері – салада құпталатын біліктілік деңгейлерінің құрылымданған сипаттамасы;

16 16) ұлттық біліктілік шеңбері – еңбек нарығында құпталатын біліктілік деңгейлерінің құрылымданған сипаттамасы;

17 17) функционалдық карта – кәсіптік қызметтің белгілі бір саласы шеңберінде белгілі бір қызмет түрін атқаратын қызметкер орындайтын еңбек функциялары мен міндеттерінің құрылымданған сипаттамасы.

2 2. Кәсіби стандарт паспорты

5 5. КС паспорты мыналарды айқындайды:

1 1) экономикалық қызмет түрі: Химия өндірісі. Кәсіптік қызмет саласы: Хлор-сілтілі өнімдер өндіру.

2 2) кәсіптік қызмет саласының негізгі мақсаты: қышқыл ортада нитрий хлоратын қалпына келтіру әдісімен хлордың қос тотығын өндірудің технологиялық процесін қамтамасыз ету;

3 3) еңбек қызметінің, кәсіптің түрлері, біліктілік деңгейлері осы кәсіби стандартқа 1-қосымшаның 1-кестесінде келтірілген.

3 3. Еңбек қызметі (кәсіп) түрлерінің карточкалары

1 1-параграф «Хлор қос тотығын өндіру аппаратшысы»

6 6. Еңбек қызметі (кәсіп) түрінің карточкаcында мыналар тұрады:

1 1) салалық біліктілік шеңбері бойынша біліктілік деңгейі: 5-6;

2 2) Қазақстан Республикасындағы қызметтердің мемлекеттік жіктеуіші бойынша базалық топ (бұдан әрі – ҚР МЖ 01 – 2005): 8159 «Химиялық және мұнайхимиялық шикізатты қайта өңдеу жөніндегі қондырғылардың өзге топтарға енбеген аппаратшылары, операторлары және машинистері»;

3 3) лауазымның ықтимал атаулары: Хлордың қос тотығын өндіру аппаратшысы қос тотығын өндіру аппаратшысы;

4 4) орындалатын қызметтің жалпы сипаттамасы: хлор қос тотығын өндірудің технологиялық процесін жабдықпен, бақылау-өлшеу құралдарымен басқару және өнім сапасын бақылау.

2 2-параграф «Бертолет тұзын өндіру аппаратшысы»

7 7. Еңбек қызметі (кәсіп) түрінің карточкаcында мыналар тұрады:

1 1) салалық біліктілік шеңбері бойынша біліктілік деңгейі: 4;

2 2) Қазақстан Республикасындағы қызметтердің мемлекеттік жіктеуіші бойынша базалық топ (бұдан әрі – ҚР МЖ 01 – 2005): 8159 «Химиялық және мұнайхимиялық шикізатты қайта өңдеу жөніндегі қондырғылардың өзге топтарға енбеген аппаратшылары, операторлары және машинистері»;

3 3) лауазымның ықтимал атаулары: бертолет тұзын өндіру аппаратшысы;

4 4) орындалатын қызметтің жалпы сипаттамасы: бертолет тұзын өндірудің, хлорланған сілтілерді олардың құрамындағы гипохлорит пен хлордан және айналым реакциясынан «зарарсыздандырудың» технологиялық процесін қамтамасыз ету.

4 4. КС бірліктерінің тізбесі

8 8. КС бірліктерінің тізбесі осы КС-қа 3-қосымшаның 1-2-кестелерінде келтірілген және ҚС бірлігінің шифры мен атауын қамтиды.

5 5. КС бірліктерінің сипаттамасы

9 9. КС бірліктерінің сипаттамасы осы КС-қа 4-қосымшаның 1-2-кестелерінде келтірілген.

6 6. Осы кәсіби стандарт негізінде берілетін сертификаттар түрлері

10 10. Мамандардың кәсіби даярлығын бағалау және біліктілігін сәйкестігін растау саласындағы ұйымдар осы кәсіби стандарт негізінде сертификаттар береді.

11 11. Осы кәсіби стандарт негізінде берілетін сертификат түрлері сертификат алу үшін игерілуі қажет кәсіби стандарт бірліктерінің тізбесіне сәйкес анықталады, бұлар осы кәсіби стандарттың 3-қосымшасының 1-2-кестесінде көзделген.

7 7. Кәсіби стандартты әзірлеушілер, келісу парағы, сараптама және тіркеу

12 12. Кәсіби стандартты әзірлеуші Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі болып табылады.

13 Еңбек қызметінің (кәсіптің) біліктілік деңгейлері бойынша түрлері

13. Кәсіби стандарттың келісу парағы осы кәсіби стандартқа5-қосымшада көрсетілген.
«Хлор-сілтілі өнімдер
өндірудің аппаратшысы»
кәсіби стандартына
1-қосымша
Еңбек қызметінің (кәсіптің) біліктілік деңгейлері бойынша түрлері
Р/с №
Ең­бек қыз­ме­ті тү­рі­нің ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы үр­ді­сте­рі ес­ке­рі­л­ген кә­сіп ата­уы
01-2005 Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Қыз­мет­тер­дің мем­ле­кет­тік жік­те­уі­шіне сәй­кес кә­сіп ата­уы
Са­ла­лық бі­лік­ті­лік шең­бе­рі­нің бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ря­ды
1.
Қыш­қыл ор­та­да на­трий хло­ра­тын қал­пы­на кел­ті­ру әді­сі­мен хлор­дың қос то­тығ­ын өн­ді­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сін жүр­гі­зу
Хлор­дың қос то­тығ­ын өн­ді­ру ап­па­рат­шы­сы
Хлор­дың қос то­тығ­ын өн­ді­ру ап­па­рат­шы­сы
5-6
5
2.
Бер­то­лет тұ­зын өн­ді­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сін жүр­гі­зу–хлор­лан­ған сі­л­ті­лер­ді он­да­ғы ги­по­хло­рит пен хлор­дан және ай­на­лым ре­ак­ци­я­сы­нан «за­рар­сыздан­ды­ру» (каль­ций хло­ра­тын ка­лий хло­ра­ты­на ауда­ру)
Бер­то­лет тұ­зын өн­ді­ру ап­па­рат­шы­сы
Бер­то­лет тұ­зын өн­ді­ру ап­па­рат­шы­сы
5
5
Ескертпе: БТБА – Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2013 жылғы 3 қыркүйектегі № 426-ө-м бұйрығымен бекітілген 52-шығарылым.
«Хлор-сілтілі өнімдер өндіру
аппаратшысы»
кәсіби стандартына
2-қосымша
1-кесте

1 1. Кәсіп бойынша болуы мүмкін жұмыс орындары Еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар

Кә­сіп бой­ын­ша бо­луы мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Хлор-сі­л­ті­лі өнім­дер өн­ді­ру бой­ын­ша кә­сі­по­рын­дар мен за­уыт­тар­дың жаб­дық­тал­ған және ат­те­стат­тал­ған жұ­мыс орын­да­ры
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек шар­тта­ры
Ауа­ның тө­мен не жо­ға­ры тем­пе­ра­ту­ра­сы, зи­ян­ды заттар­дың неме­се га­з­дар­дың ба­рын­ша рұқ­сат еті­ле­тін шо­ғыр­ла­нуы­ның ық­ти­мал ар­туы
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
ҚР Ең­бек Ко­дек­сі (17.01.2014 ж. жағ­дай бой­ын­ша өзге­рі­стер мен то­лық­ты­ру­лар­мен)
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның «Қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­лер­де­гі өнер­к­ә­сіп­тік қа­уіп­сіз­дік ту­ра­лы» 2002 жы­л­ғы 3 сәу­ір­де­гі № 314 За­ңы
Ха­лық ден­са­улы­ғы және ден­са­улық сақ­тау жүй­е­сі ту­ра­лы ҚР ко­дек­сі (04.07.2013 ж. өзге­рі­стер мен то­лық­ты­ру­лар­мен)
Са­ла­лық бі­лік­ті­лік шең­бе­рі­нің дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім және оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
ҚР Ең­бек Ко­дек­сі (17.01.2014 ж. жағ­дай бой­ын­ша өзге­рі­стер мен то­лық­ты­ру­лар­мен)
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның «Қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­лер­де­гі өнер­к­ә­сіп­тік қа­уіп­сіз­дік ту­ра­лы» 2002 жы­л­ғы 3 сәу­ір­де­гі № 314 За­ңы
Ха­лық ден­са­улы­ғы және ден­са­улық сақ­тау жүй­е­сі ту­ра­лы ҚР ко­дек­сі (04.07.2013 ж. өзге­рі­стер мен то­лық­ты­ру­лар­мен)
1 жыл
2-кесте

2 2. Кәсіп бойынша болуы мүмкін жұмыс орындары Еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар

Кә­сіп бой­ын­ша бо­луы мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Хлор-сі­л­ті­лі өнім­дер өн­ді­ру бой­ын­ша кә­сі­по­рын­дар мен за­уыт­тар­дың жаб­дық­тал­ған және ат­те­стат­тал­ған жұ­мыс орын­да­ры
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек шар­тта­ры
Ауа­ның тө­мен не жо­ға­ры тем­пе­ра­ту­ра­сы, зи­ян­ды заттар­дың неме­се га­з­дар­дың ба­рын­ша рұқ­сат еті­ле­тін шо­ғыр­ла­нуы­ның ық­ти­мал ар­туы
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
ҚР Ең­бек Ко­дек­сі (17.01.2014 ж. жағ­дай бой­ын­ша өзге­рі­стер мен то­лық­ты­ру­лар­мен)
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның «Қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­лер­де­гі өнер­к­ә­сіп­тік қа­уіп­сіз­дік ту­ра­лы» 2002 жы­л­ғы 3 сәу­ір­де­гі № 314 За­ңы
Ха­лық ден­са­улы­ғы және ден­са­улық сақ­тау жүй­е­сі ту­ра­лы ҚР ко­дек­сі (04.07.2013 ж. өзге­рі­стер мен то­лық­ты­ру­лар­мен)
Са­ла­лық бі­лік­ті­лік шең­бе­рі­нің дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім және оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
ҚР Ең­бек Ко­дек­сі (17.01.2014 ж. жағ­дай бой­ын­ша өзге­рі­стер мен то­лық­ты­ру­лар­мен)
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның «Қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­лер­де­гі өнер­к­ә­сіп­тік қа­уіп­сіз­дік ту­ра­лы» 2002 жы­л­ғы 3 сәу­ір­де­гі № 314 За­ңы
Ха­лық ден­са­улы­ғы және ден­са­улық сақ­тау жүй­е­сі ту­ра­лы ҚР ко­дек­сі (04.07.2013 ж. өзге­рі­стер мен то­лық­ты­ру­лар­мен)
1 жыл
«Хлор-сілтілі өнімдер
өндіру аппаратшысы»
кәсіби стандартына
3-қосымша
1-кесте
«Хлордың қос тотығын өндіру аппаратшысы» кәсібінің кәсіби стандарты бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лі­гі­нің) ата­уы
Ф 1
Хлор­дың қос то­тығ­ын өн­ді­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сін жүр­гі­зу
Хлор­дың қос то­тығ­ын өн­ді­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық па­ра­метр­ле­рін жаб­дық­пен және ба­қы­лау-өл­шеу құ­рал­да­ры­мен бас­қа­ру
Хлор­дың қос то­тығ­ы­ның са­па­сын ба­қы­лау
2-кесте
Кәсіби стандарт бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лі­гі­нің) ата­уы
Ф 1
Бер­то­лет тұ­зын өн­ді­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сін жүр­гі­зу
Бер­то­лет тұ­зын өн­ді­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық па­ра­метр­ле­рін жаб­дық­пен және ба­қы­лау-өл­шеу құ­рал­да­ры­мен бас­қа­ру
Бер­то­лет тұ­зы­ның са­па­сын ба­қы­лау
«Хлор-сілтілі өнімдер өндіру
аппаратшысы»
кәсіби стандартына
4-қосымша
1-кесте
«Хлордың қос тотығын өндіру аппаратшысы» кәсібінің кәсіби стандарт бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер (ең­бек әре­кет­те­рі)
Тұ­лға­лық және кә­сі­би құ­зы­рет­тер
Бі­лік және дағ­ды
Бі­лім
Ф 1
На­трий хло­ра­ты, ас тұ­зы, кү­кірт қыш­қы­лы
Қал­пы­на кел­ті­ру ре­ак­тор­ла­ры, хлор қос то­тығ­ын үр­леу ап­па­ра­ты. Скруб­бер, сі­ңі­ру ба­ға­на­ла­ры, бу­лау ап­па­рат­та­ры, хлор қос то­тығы ері­т­ін­ді­сін сақ­та­у­ға ар­нал­ған ыдыс­тар
З 1.1: ши­кі­затты қа­был­дау бак­та­ры­на қа­был­дау және оны құ­рам­бір­лік тер­дің бе­рі­л­ген қа­ты­на­ста­рын сақ­тай оты­рып ре­ак­тор­ға бе­ру
Тех­но­ло­ги­я­лық про­цесс учас­ке­сі шең­бе­рін­де қыз­мет­ті өзді­гі­нен және жа­у­ап­кер­ші­лік­пен ұй­ым­да­сты­ру.
Құ­рам­бір­лік­тер­дің бе­рі­л­ген қа­ты­на­сы­мен ба­стап­қы қо­с­па­лар­ды құ­ра­с­ты­ру­ға жа­у­ап­ты­лық және олар­дың са­па­лы си­патта­ма­ла­ры
Тап­сы­ры­сты, жағ­дай­лар­ды тал­да­уды және өзі­нің іс-әре­кет­те­рін, ше­шім­дер қа­был­да­уды тү­сі­ну дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді
Хлор қос то­тығы өн­ді­рі­сін жүр­гі­зу­дің тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сі. Тех­но­ло­ги­я­лық қо­с­па­лар, ба­лан­стар жа­са­удың, әді­сте­ме­сі
З 1.2: на­трий хло­ра­тын бу­лан­ды­ру ап­па­ра­тын­да ва­ку­ум астын­да ба­стап­қы қал­пы­на кел­ті­ру
Си­патта­ма­лар мен тех­но­ло­ги­я­лық па­ра­метр­лер­ді әділ және дәл си­патта­уда­ғы дер­бес­тік және жа­у­ап­кер­ші­лік
Тех­но­ло­ги­я­лық жур­нал­ды ре­сім­деу
Жүй­е­лік тал­дау және жо­ба­лау әдіс­на­ма­сы. Тех­но­ло­ги­я­лық про­цесс ту­ра­лы жа­з­ба­лар жүр­гі­зу­дің ере­же­ле­рі
З 1.3: тех­но­ло­ги­я­лық жур­нал­да жа­з­ба­лар жүр­гі­зу
Се­нім біл­ді­рі­л­ген учас­ке­де бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет­ті да­мы­ту­да­ғы дер­бес­тік және бас­қа учас­ке­лер­мен ке­лі­сі­л­ген жұ­мыс үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Шы­ғын ко­эф­фи­ци­ент­те­рін есеп­те­уді орын­дау.
Жо­ба­лау және ше­шім­дер қа­был­дау дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді
Қал­пы­на кел­ті­ру­дің, сі­ңі­ру­дің, бу­лан­ды­ру­дың тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сте­рі­нің па­ра­метр­ле­рі және рет­теу тә­сіл­де­рі.
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы ере­же­ле­рі
З 1.4: на­трий хло­ра­ты, қыш­қыл, су және электр энер­ги­я­сы­ның шы­ғын ко­эф­фи­ци­ент­те­рін есеп­теу
Жұ­мыс қа­уіп­сіз­ді­гін сақ­та­у­ға жа­у­ап­ты­лық, қыз­мет про­це­сте­рін жос­пар­ла­у­ға және әзір­ле­у­ге жа­у­ап­ты­лық.
Тә­сіл­дер таң­да­уды және олар­дың әра­лу­анды­ғын та­лап ете­тін мін­дет­тер­ді ше­ше бі­лу
На­трий хло­ра­ты­ның тұз қыш­қы­лы­ның, хлор қос то­тығ­ы­ның фи­зи­ка-хи­ми­я­лық қа­си­ет­те­рі; фи­зи­ка­лық хи­ми­я­ның, жаб­дық жұ­мысы­ның негіз­де­рін бі­лу
З 1.5: бө­лі­не­тін газ тек­тес хлор қос то­тығ­ы­ның қон­дыр­ғы тү­рін­де­гі ба­ға­на­лар­да су­ға сі­ңі­рі­луі
Жаб­дық­тың тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ге ағым­да­ғы дай­ынды­ғын анық­та­уда­ғы дер­бес­тік және жа­у­ап­ты­лық
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды са­па­лы орын­дау, қой­ы­л­ған мін­дет­тер­ді жос­пар­лау, олар­ды орын­дау тә­сіл­де­рін таң­дау дағ­ды­ла­ры
Қа­уіп­ті хи­ми­я­лық заттар­мен жұ­мыс ке­зін­де­гі қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның ере­же­ле­рі
З 1.6: хлор қос то­тығ­ы­ның ері­т­ін­ді­сін тұ­ты­ну­шы­ға ай­дау
Жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар­ды, тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ді әзір­ле­у­ге және бар­ла­рын жаң­ғыр­ту­ға қа­ты­су.
Про­це­стің қа­уіп­сіз жүр­гі­зі­лу­іне, эко­ло­ги­я­лық та­лап­тар­дың жағ­дай­ы­на жа­у­ап­ты­лық
Қой­ы­л­ған мін­дет­ті негіз­ге ала оты­рып, қыз­мет­ті жос­пар­лау.Ба­қы­лау-өл­шеу құ­рал­да­ры­ның көр­сет­кіш­те­рін және хи­ми­я­лық тал­да­у­лар­дың нәти­же­ле­рін тал­дау
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін жаб­дық­тың, ба­қы­лау-өл­шеу құ­рал­да­ры­ның құ­ры­лы­сы, олар­ды пай­да­ла­ну ере­же­ле­рі
З 1.7: бі­лік­ті­лі­гі тө­ме­ні­рек ап­па­рат­шы­лар­ға бас­шы­лық
Жұ­мыс ба­бын­да­ғы жағ­дай­лар­ды өз бе­ті­мен тал­да­уды та­лап ете­тін әр түр­лі жиі кез­де­се­тін прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу.
Қой­ы­л­ған мін­дет­ті негіз­ге ала оты­рып, қыз­мет­ті жос­пар­лау қа­бі­ле­ті
Сы­на­ма­лар ірік­теу ере­же­ле­рі. Ши­кі­зат пен дай­ын өнім­нің стан­дарт­та­ры және тех­ни­ка­лық шар­тта­ры
Ф 2
На­трий хло­ра­ты, ас тұ­зы, кү­кірт қыш­қы­лы
Ба­қы­лау –өл­шеу ас­пап­та­ры және құ­рал­дар – шы­ғын өл­ше­гіш­тер, дең­гей өл­ше­гіш­тер, тем­пе­ра­ту­ра және қы­сым бер­гіш­тер
З 2.1: өн­ді­ріс про­це­сін ба­қы­лау-өл­шеу құ­рал­да­ры­ның көр­сет­кіш­те­рі бой­ын­ша бас­қа­ру
Ара­лық және түп­кі өнім­дер­ді алу мен та­зар­ту­дың тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сін іс­ке асы­ру­ға, өн­ді­ріс қал­дық­та­рын кә­де­ге жа­ра­ту­ға жа­у­ап­ты­лық
Алын­ған өнім­нің са­па­сы­на тал­дау жүр­гі­зу, қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның сақ­та­луын, шы­ға­рын­ды­лар­ды ба­қы­лау
Өн­ді­рі­сті жүр­гі­зу­дің тех­ни­ка­лық, тех­но­ло­ги­я­лық ба­лан­ста­рын жа­са­удың негіз­де­рі
З 2.2: жаб­дық­қа, ба­қы­лау-өл­шеу құ­рал­да­ры­на, бе­кі­ту ар­қа­улық­та­ры мен ком­му­ни­ка­ци­я­лар­ға қыз­мет көр­се­ту
Жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар­ды, тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ді әзір­ле­у­ге және бар­ла­рын жаң­ғыр­ту­ға қа­ты­су
Про­це­стің қа­уіп­сіз жүр­гі­зі­лу­іне, эко­ло­ги­я­лық та­лап­тар­ды­ң­жағ­дай­ы­на жа­у­ап­ты­лық
Қой­ы­л­ған мін­дет­ті негіз­ге ала оты­рып, қыз­мет­ті жос­пар­лау. Ба­қы­лау-өл­шеу құ­рал­да­ры­ның көр­сет­кіш­те­рін және хи­ми­я­лық тал­да­у­лар­дың нәти­же­ле­рін тал­дау
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін жаб­дық­тың, ба­қы­лау-өл­шеу құ­рал­да­ры­ның құ­ры­лы­мы, олар­ды пай­да­ла­ну ере­же­ле­рі
Ф 3
На­трий хло­ра­ты, ас тұ­зы, кү­кірт қыш­қы­лы
Хи­мия-ана­ли­ти­ка­лық және тех­ни­ка­лық ас­пап­тар; Сы­на­ма­лар ірік­те­у­ге және тал­да­у­ға ар­нал­ған құ­рал­дар
З 3.1: ши­кі­зат пен өнім са­па­сын хи­мия-ана­ли­ти­ка­лық анық­та­уды ұй­ым­да­сты­ру, сы­на­ма­лар ірік­теу
Жұ­мыс ба­бын­да­ғы жағ­дай­лар­ды өз бе­ті­мен тал­да­уды та­лап ете­тін әр түр­лі жиі кез­де­се­тін прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу.
Қой­ы­л­ған мін­дет­ті негіз­ге ала оты­рып, қыз­мет­ті жос­пар­лау қа­бі­ле­ті
Сы­на­ма­лар ірік­теу ере­же­ле­рі. Ши­кі­зат пен дай­ын өнім­нің стан­дарт­та­ры және тех­ни­ка­лық шар­тта­ры
З 3.2: ши­кі­затты және дай­ын өнім­ді есеп­ке алу
Ара­лық және түп­кі өнім­дер­ді алу мен та­зар­ту­дың тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сін іс­ке асы­ру­ға, өн­ді­ріс қал­дық­та­рын кә­де­ге жа­ра­ту­ға жа­у­ап­ты­лық
Алын­ған өнім­нің са­па­сы­на тал­дау жүр­гі­зу, қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның сақ­та­луын, шы­ға­рын­ды­лар­ды ба­қы­лау
Өн­ді­рі­сті жүр­гі­зу­дің тех­ни­ка­лық, тех­но­ло­ги­я­лық ба­лан­ста­рын жа­са­удың негіз­де­рі
2-кесте
«Бертолет тұзын өндіру аппаратшысы» кәсібінің кәсіби стандарт бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер (ең­бек әре­кет­те­рі)
Тұ­лға­лық және кә­сі­би құ­зы­рет­тер
Бі­лік және дағ­ды
Бі­лім
Ф 1
Әк сү­ті, хлор, ам­ми­ак, ги­по­суль­фит неме­се ме­лас­са ері­т­ін­ді­сі, хлор­лы ка­лий ері­т­ін­ді­сі
Хлор­лау ре­ак­то­ры, ара­ла­стыр­ғы­штар, за­рар­сыздан­ды­ру ре­ак­то­ры, бүй­рек тү­тікте­рі, сығ­ым­да­ғы­штар, тұн­дыр­ғы­штар, сүз­гіш­тер, бу­лан­ды­ру ап­па­рат­та­ры, кри­стал­да­ғы­штар, мұз­дат­қыш, кеп­ті­ру ап­па­рат­та­ры.
З 1.1: Хлор­лан­ған сі­л­ті­лер­ді ре­ак­тор­ға қа­был­дау және олар­ды қы­зды­ру
Тех­но­ло­ги­я­лық про­цесс учас­ке­сі шең­бе­рін­де қыз­мет­ті дер­бес және жа­у­ап­кер­ші­лік­пен ұй­ым­да­сты­ру Сі­л­ті­лер­ді ре­ак­тор­ға жүк­теу про­це­сін және оны қы­зды­ру­ды ай­на­лад­а­ғы­лар үшін қа­уіп­сіз жүр­гізу­ге жа­у­ап­ты­лық
Тап­сы­ры­сты, жағ­дай­лар­ды тал­да­уды және өзі­нің іс-әре­кет­те­рін, ше­шім­дер қа­был­да­уды тү­сі­ну дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді
Тех­но­ло­гия және жаб­дық, қон­дыр­ғы­лар, бер­то­лет тұ­зы өн­ді­рі­сі­нің тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сі. Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның, са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық нор­ма­тив­тер­дің та­лап­та­ры және эко­ло­ги­я­лық та­лап­тар
З 1.2: жүк­те­ле­тін хлор­лы ка­лий­ді есеп­теу
Про­це­стер­ді қа­уіп­сіз жүр­гізу­ге және қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау жө­нін­де­гі та­лап­тар­ды орын­да­у­ға жа­у­ап­ты­лық. Бі­лік­ті­лік­ті тұ­рақ­ты арт­ты­ру және оқу
Прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу, жұ­мыс жағ­дайы мен он­да бо­луы мүм­кін өзге­рі­стер­ді өзін­дік тал­дау дағдысы
Бер­то­лет тұ­зын өн­ді­ру­дің тех­но­ло­ги­я­сы. Про­це­стер­ді рет­те­удің фи­зи­ка-хи­ми­я­лық негіз­де­рі және олар­ды рет­теу ере­же­ле­рі
З 1.3: сі­л­ті­лер­ді ауа­мен үр­леу, ме­лас­са­ны жүк­теу, ре­ак­ци­я­лық мас­са­ны қы­зды­ру және қар­қын­ды ауы­сты­ру, шлам­ды ке­ті­ру
Про­це­стер­ді қа­уіп­сіз жүр­гізу­ге және қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау жө­нін­де­гі та­лап­тар­ды орын­да­у­ға жа­у­ап­ты­лық.
Тех­но­ло­ги­я­лық про­цес­ке тар­ты­ла­тын бар­лық қыз­мет­кер­лер­дің қыз­ме­тін іс­ке асы­ру, ба­қы­лау және тү­зе­ту үшін жағ­дай жа­сау.
Хлор­лы ка­лий­дің, каль­ций ги­по­хло­ри­ті­нің, бер­то­лет тұ­зы­ның фи­зи­ка-хи­ми­я­лық және тех­но­ло­ги­я­лық қа­си­ет­те­рі. Өнер­к­ә­сіп­тік жаб­дық­ты қы­сым астын­да пай­да­ла­ну ере­же­ле­рі
З 1.4: за­рар­сыздан­ды­ры­л­ған» сі­л­ті­ні ре­ак­тор­ға бе­ру, ал­ма­су ре­ак­ци­я­сын жүр­гі­зу
Про­це­стер­ді қа­уіп­сіз жүр­гізу­ге және қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау жө­нін­де­гі та­лап­тар­ды орын­да­у­ға жа­у­ап­ты­лық.
Бу­дың, ауа­ның, тем­пе­ра­ту­ра­ның, өте­тін ре­ак­ци­я­лар­дың, хлор­лы ка­лий мен ме­лас­са мөл­ше­рі­нің оң­тай­лы бе­рі­лу­ін ба­қы­лау, па­ра­метр­лер­ді рет­теу және бел­гі­леу
Хлор­лы ка­лий­дің, каль­ций ги­по­хло­ри­ті­нің, бер­то­лет тұ­зы­ның фи­зи­ка-хи­ми­я­лық және тех­но­ло­ги­я­лық қа­си­ет­те­рін, қы­сым­мен жұ­мыс іс­тей­тін жаб­дық­тың жұ­мысын бі­лу
З 1.5 бу, ауа бе­рі­лу­ін, өте­тін ре­ак­ция тем­пе­ра­ту­ра­сын, хлор­лы ка­лий және ме­лес­са мөл­ше­рін рет­теу
Про­це­стер­ді қа­уіп­сіз жүр­гізу­ге және қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау жө­нін­де­гі та­лап­тар­ды орын­да­у­ға жа­у­ап­ты­лық.
Бі­лік­ті­лік­ті тұ­рақ­ты арт­ты­ру және оқу
Ре­ак­тор­лар­ды, тұн­дыр­ғы­штар­ды қа­рап тек­се­ру және олар­ға тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін жаб­дық­тың, ба­қы­лау-өл­шеу құ­рал­да­ры­ның құ­ры­лы­сы және жұ­мыс қа­ғи­да­сы, ком­му­ни­ка­ци­я­лар мен ар­қа­улық сыз­ба­ла­ры; жаб­дық­ты іс­ке қо­су және тоқ­та­ту тәр­ті­бі; тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стің бо­луы мүм­кін бұ­зы­луын, туын­дау се­беп­те­рі мен олар­ды жою ша­ра­ла­рын бі­лу; бар­лық жұ­мыс орын­да­ры­на қыз­мет көр­се­ту ере­же­ле­рін бі­лу
Ф 2
Ба­қы­лау-өл­шеу құ­рал­да­ры мен хлор, ауа бе­рі­лу­ін рет­те­у­ге ар­нал­ған құ­рал­дар,тем­пе­ра­ту­ра және қы­сым бер­гіш­тер, дең­гей өл­ше­гіш­тер, негіз­гі жаб­дық
З 2.1: ре­ак­тор­лар­ға, тұн­дыр­ғы­штар­ға, еріт­кіш­тер­ге және бас­қа жаб­дық­тар­ға қыз­мет көр­се­ту
Про­це­стер­ді қа­уіп­сіз жүр­гізу­ге және қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау жө­нін­де­гі та­лап­тар­ды орын­да­у­ға жа­у­ап­ты­лық
Тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­та­ғы ақа­у­лар­ды анық­тау және жою
Негіз­гі және қо­сал­қы жаб­дық­тар­дың, ба­қы­лау-өл­шеу құ­рал­да­ры­ның құ­ры­лы­сы және жұ­мыс қа­ғи­да­сы
Әк сү­ті, хлор, ам­ми­ак, ги­по­суль­фит неме­се ме­лас­са ері­т­ін­ді­сі, хлор­лы ка­лий ері­т­ін­ді­сі
З 2.2: жаб­дық жұ­мысын­да­ғы ақа­у­лар­ды анық­тау және жою
Жұ­мыс­та­ғы жағ­дай­лар­ды өзін­дік тал­да­уды та­лап ете­тін түр­лі жиі кез­де­се­тін прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу
Ба­қы­лау-өл­шеу құ­рал­да­ры­ның көр­сет­кіш­те­рін ба­ға­лау, тал­дау және ше­шім­дер қа­был­дау
Ба­қы­лау-өл­шеу құ­рал­да­ры­ның, тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стің ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жүй­е­ле­рі­нің мақ­са­ты, түр­ле­рі, қол­да­ны­лу са­ла­ла­ры. Сы­на­ма­лар­ды ірік­теу әді­сте­рі. Ши­кі­зат пен дай­ын өнім­ге ар­нал­ған стан­дарт­тар мен тех­ни­ка­лық шар­ттар.
З 2.3: бер­то­лет тұ­зын өн­ді­ру­ге қа­ты­са­тын ап­па­рат­шы­лар мен бас­қа қыз­мет­кер­лер­ге бас­шы­лық
Ара­лық және түп­кі өнім­дер­ді алу мен та­зар­ту­дың тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сін іс­ке асы­ру­ға, өн­ді­ріс қал­дық­та­рын кә­де­ге жа­ра­ту­ға жа­у­ап­ты­лық
Алын­ған өнім­нің са­па­сы­на тал­дау жүр­гі­зу, қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның сақ­та­луын, шы­ға­рын­ды­лар­ды ба­қы­лау
Өн­ді­рі­сті жүр­гі­зу­дің тех­ни­ка­лық, тех­но­ло­ги­я­лық ба­лан­ста­рын құ­ру негіз­де­рі
Ф 3
Әк сү­ті, хлор, ам­ми­ак, ги­по­суль­фит неме­се ме­лас­са ері­т­ін­ді­сі, хлор­лы ка­лий ері­т­ін­ді­сі. Бер­то­лет тұ­зы. Хлор­лы каль­ций.
Хи­мия-ана­ли­ти­ка­лық жаб­дық және ап­па­ра­ту­ра, сы­на­ма­лар ірік­теу мен тал­да­у­ға ар­нал­ған құ­рал­дар.
З 3.1: тех­но­ло­ги­я­лық про­цесс ба­ры­сын, сі­л­ті­лер­де ги­по­хло­рит пен ері­мей­тін тұн­ба­лар­дың бол­мауын, ба­қы­лау-өл­шеу ас­пап­та­ры­ның көр­сет­кіш­те­рі және хи­ми­я­лық тал­дау нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ал­ма­су ре­ак­ци­я­сы­ның ұз­ақ­тығ­ын ба­қы­лау
Тех­но­ло­ги­я­лық про­цесс учас­ке­сі шең­бе­рін­де қыз­мет­ті дер­бес және жа­у­ап­кер­ші­лік­пен ұй­ым­да­сты­ру
Сі­л­ті­лер­ді ре­ак­тор­ға жүк­теу про­це­сін және оны қы­зды­ру­ды ай­на­лад­а­ғы­лар үшін қа­уіп­сіз жүр­гізу­ге жа­у­ап­ты­лық.
Тап­сы­ры­сты, жағ­дай­лар­ды тал­да­уды және өзі­нің іс-әре­кет­те­рін, ше­шім­дер қа­был­да­уды тү­сі­ну дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді
Тех­но­ло­гия және жаб­дық, қон­дыр­ғы­лар, бер­то­лет тұ­зын өн­ді­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сі. Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның, са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық нор­ма­тив­тер­дің та­лап­та­ры және эко­ло­ги­я­лық та­лап­тар
З 3.2: ши­кі­затты және дай­ын өнім­ді есеп­ке алу
Про­це­стер­ді қа­уіп­сіз жүр­гізу­ге және қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау жө­нін­де­гі та­лап­тар­ды орын­да­у­ға жа­у­ап­ты­лық. Бі­лік­ті­лік­ті тұ­рақ­ты арт­ты­ру және оқу
Прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу, жұ­мыс ба­бын­да­ғы жағ­дай­ды және он­да бо­луы мүм­кін өзге­рі­стер­ді өзді­гі­нен ше­ше бі­лу дағдысы
Бер­то­лет тұ­зын өн­ді­ру­дің тех­но­ло­ги­я­сы. Про­це­стер­ді рет­те­удің фи­зи­ка-хи­ми­я­лық негіз­де­рі және олар­ды рет­теу ере­же­ле­рі.
«Хлор-сілтілі өнімдер
өндірудің аппаратшысы»
кәсіби стандартына
5-қосымша
Келісу парағы
Ұй­ым­ның ата­уы
Ке­лі­сі­л­ген кү­ні
1.Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стр­лі­гі
2013 жы­л­ғы 23 жел­тоқ­сан­да­ғы № 04-3-1-22/16719

14 14. Осы кәсіби cтандарт _______________________________________

_______________________________________________ тіркелді.
Кәсіби стандарт Кәсіби стандарттар тізіліміне тіркеу №____________
енгізілді.
Хат (хаттама) № ___________ Күні_____________________

Қолданыстағы