2007 жылғы 15 мамырдағы Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 138-5 бабының 3 тармағына және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 29 сәуірдегі «Кәсіптік стандарттарды әзірлеуге 2013 жылға қаражат бөлу және оны пайдалану қағидаларын бекіту туралы» № 406 қаулысына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:

Келісілген
Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау министрі
Т. Дүйсенова ___________
2014 жылғы 7 сәуір

Қазақстан Республикасы
Ауыл шаруашылығы министрінің
2014 жылғы 21 қаңтардағы № 20/53
бұйрығымен бекітілген
Жібек өсіру бойынша қызметтегі кәсіби стандарты

КС жібек өнеркәсібі кәсіби қызмет саласында еңбек мәніне, сапасына, жағдайына және қызметкерлердің біліктілігі мен құзыреттілігіне қойылатын талаптарды белгілейді.

Стандарт талаптары қызмет түрлеріне және осы саланың төмендегі кәсіптеріне жатады:
жібекші;
жібек құртын әзірлеу жөніндегі зертханашы;
піллә булаушысы;
өңделмеген жібекті суға салушы.

Жібек өсіру бойынша қызметтегі
кәсіби стандартының
1-қосымшасы
Қызмет түрлері, кәсіптер, біліктілік деңгейлері
№
р/с
Қыз­мет тү­рі ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы тен­ден­ци­я­ла­рын есеп­ке ал­ған­да­ғы кә­сіп ата­уы
01-2005 Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші­сіне сәй­кес кә­сіп­тер ата­уы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гей­ле­рі
1.
Жі­бек өнер­к­ә­сі­бі
Жі­бек­ші
Жі­бек­ші
2-3
2.
Жі­бек өнер­к­ә­сі­бі
Жі­бек құр­тын әзір­леу жө­нін­де­гі зерт­ха­на­шы
Жі­бек құр­тын әзір­леу жө­нін­де­гі зерт­ха­на­шы
2-3
3.
Жі­бек өнер­к­ә­сі­бі
Піл­лә бу­ла­у­шы­сы
Піл­лә бу­ла­у­шы­сы
3
4.
Жі­бек өнер­к­ә­сі­бі
Өң­дел­ме­ген жі­бек­ті су­ға са­лушы
Өң­дел­ме­ген жі­бек­ті су­ға са­лушы
2

кәсіби стандартының
2-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6123­Жі­бек­ші
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, та­рау: Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы жұ­мыс және жұ­мыс­шы­лар­дың кә­сіп­те­рі
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Жі­бек­ші
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
4-5
2-кесте. Жібекшінің еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Жі­бек өнер­к­ә­сі­бі фер­ма­сы, ғы­лы­ми-зерт­теу ин­сти­ту­ты
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Те­рі және те­рі асты өзе­гі­нің бір­қа­тар ау­ру­лар­дың да­муы
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Жал­пы, негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес, ор­та бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (кә­сі­по­рын­да бі­лім­ді ұй­ым­да­сты­ру неме­се оқы­ту ба­за­сын­да­ғы қы­сқа мер­зім­ді кур­стар)
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
4
Жо­ға­ры дең­гей­дің тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық), прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе
Тә­жі­ри­бе­сі 1 жыл­дан кем емес
3-кесте. Жібекші орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Піл­л­әлар­ға ар­нал­ған шө­птер мен са­бан­дар­ды дай­ын­дау, олар­ды құрт­тар­ды өсі­ре­тін жер­лер­ге жет­кі­зу; ста­н­ок­тар­да са­бан­дар­дан піл­лә қа­бығ­ын дай­ын­дау; ора­ма­ны та­ра­ту және тө­сей­тін қа­ға­з­ды ке­су, 3-5 жас­та­ғы жұл­дыз­құрт­қа ар­нал­ған қо­рек­ті дай­ын­дау, әзір­леу және жет­кі­зу; піл­л­әлар­ды қол­мен та­зар­ту; сө­ре­лер­де ра­вен­дук­ті тігу және ке­ру, кө­лең­ке­лі кеп­тір­гіш­тее шы­мыл­дғын ілу
2
Қа­был­дан­ған піл­л­әлар­ды дай­ын қо­сы­ға са­лу, олар­ды уа­қыт­ша сақ­тау ор­ны­на неме­се ме­ха­ни­ка­лық піл­лә кеп­тір­гіш­ке апа­ру (бу­лы мо­рил­ка), ме­ха­ни­ка­лық кеп­тір­гіш­ке неме­се бу­лы мо­рил­ка­ға са­лу және олар­дан шы­ға­ру, жар­ты­лай кеп­кен піл­л­әлар­ды кө­лең­ке­лі кеп­тір­гіш сө­ре­ле­ріне апа­ру; құр­ғақ піл­л­әлар­ды ка­нар­лар­ға тығу және бай­лам­дар­ға са­лу, кө­лең­ке піл­лә кеп­тір­гіш сө­ре­лер­де піл­л­әлар­ды ара­ла­сты­ру, ка­ра­па­чах піл­л­әла­рын сұ­рып­тау
3
Піл­л­әлар­ды піл­лә қа­бығ­ы­нан алу, са­па­сы бой­ын­ша ірік­теу және жі­бе­ру үшін қап­тау; құрт­тар­ды өсі­ре­тін жер­лер­де және қо­ғам­дық үй-жай­лар­да жі­бек құр­тын мо­лы­нан қо­рек­тен­ді­ру­ді ұй­ым­да­сты­ру және өт­кі­зу.
4
Ті­рі піл­л­әлар­ды су­ға са­лу және ірік­тел­ген піл­л­әлар­ды бу­мен піл­лә кеп­тір­гіш ка­ме­ра­лар­да, кон­вей­ер­лі және жә­шік­тік піл­лә кеп­тір­гіш­тер­де кеп­ті­ру; ка­ме­ра­ға піл­л­әлар са­лын­ған ар­ба­лар­ды кір­гі­зу және шы­ға­ру; ка­ме­ра­да бел­гі­лен­ген тем­пе­ра­ту­ра­ны ұстау және ре­жим­ге сәй­кес су­лау про­цес­сін қа­да­ға­лау: жі­бек құр­ты ұры­ғы­ның ин­ку­ба­ци­я­сын жүр­гі­зу
4-кесте. Жібекші орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Шөп, са­бан, піл­лә,тө­сем қы­сы­мы, ра­ма­лар, ра­вен­дук
Сар­ғал­дақ, ар­ша, ер­мен жу­сан, ебе­лек, тө­се­у­ге ар­нал­ған ма­те­ри­ал­дар, қа­ғаз, ора­ма, сө­ре, кеп­тір­гіш
1-1)Құрт піл­л­әның тү­біне апа­ра­тын, піл­лә негі­зіне жү­ре­тін жі­бек жіп­те­ріне ар­нал­ған бе­кі­ту нүк­те­ле­рін көп та­ба­тын піл­л­ә­ны бұй­ра­лау үшін ың­ғай­лы орын бе­ру
1-2)Ора­ма­лар­ды жаю және асты­на тө­се­ле­тін те­ге­урін­ді ке­су; ра­ма­лар­ды қа­ға­з­бен тө­сеу
2
Піл­л­әлар, піл­лә кеп­тір­гіш, ке­нар­лар, бай­лам­дар
Тұт жа­пы­рақ­та­ры, қол­ғап, ха­лат, транс­порт, ар­найы қо­рап­тар, кеп­ті­ру піл­л­әлар, сө­ре, қол­ғап­тар, ха­лат
2-1) Дай­ын­дау қо­сы­ға қа­был­дан­ған піл­л­әлар­ды са­лу, олар­ды уа­қыт­ша сақ­тау ор­ны­на неме­се ме­ха­ни­ка­лық піл­лә кеп­тір­гіш­ке (бу­лы мо­рил­ка) апа­ру
2-2) Ме­ха­ни­ка­лық піл­лә кеп­тір­гіш­ке неме­се бу­лы мо­рил­ка­ға са­лу және олар­дан алып жар­ты­лай кеп­кен піл­л­әлар­ды кө­лең­ке­лі кеп­тір­гіш сө­ре­ле­ріне са­лу; құр­ғақ піл­л­әлар­ды ка­нар­лар­ға тығу және бай­лам­дар­ға са­лу
3
Піл­л­әлар, қа­уыз, піл­лә сұ­рып­та­ры
Піл­л­әлар­ды кеп­ті­ру­ге ар­нал­ған құ­рал­дар, сө­ре­лер, ка­ме­ра, тер­мо­метр, гид­ро­метр
3-1)Піл­л­әлар­ды кеп­ті­ру. Қа­зан­нан алып және піл­л­әлар­ға асық­пай ке­бу­ге уа­қыт бе­ру; сон­да олар сө­ре­лер­ге то­лы­ғы­мен ке­бу үшін ор­на­ла­сты­ры­ла­ды
4
Піл­л­әлар, қа­зан
Ка­ме­ра, тер­мо­метр, гид­ро­метр
4-1) Піл­л­әлар­ды кеп­ті­ру; қа­зан­нан алып, сө­ре­лер­ге то­лы­ғы­мен ке­бу үшін ор­на­ла­сты­ру; жі­бек құр­ты ұры­ғы­ның ин­ку­ба­ци­я­сын жүр­гі­зу
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі жібекшінің құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Негіз­гі прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­ла­рын қол­да­нып стан­дарт­ты және бір­тек­тес прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау
Піл­л­әлар­ды бұй­ра­ла­у­ға жі­бе­ру үшін бір тип­ті прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу
Кә­сі­би дай­ын­дық үде­рі­сін­де алын­ған бі­лім­дер
1-2)
Піл­л­әлар­ды кеп­ті­ру шең­бе­рін­де жұ­мыстың нәти­же­сі мен са­па­сы­на жа­у­ап­кер­ші­лік
Нұс­қа­улық­та бе­рі­л­ген ал­го­ритм бой­ын­ша әре­кет тә­сі­лін таң­дау және әре­кет­ті жұ­мыс жағ­дай­ы­ның шар­тта­ры­на сәй­кес тү­зе­ту
Негіз­гі және қа­ра­пай­ым ас­пап­тар, құ­рал­дар, жұ­мыс үде­рі­сі рә­сім­де­рі
2-1)
Піл­л­әлар­дың мол өні­мін өсі­ру­іне жа­у­ап­кер­ші­лік
Күр­де­лі емес прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау үшін негіз­гі прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­на бі­ле­ді
Кә­сі­би дай­ын­дық үде­рі­сін­де алын­ған бі­лім­дер
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі жібекшінің құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-2)
Піл­л­әлар­ды ти­еу шең­бе­рін­де­гі жа­у­ап­кер­ші­лік
Стан­дарт­ты және қа­ра­пай­ым прак­ти­ка­лық мә­се­ле­лер­ді ше­ше бі­лу
Кә­сі­би дай­ын­дық үде­рі­сін­де алын­ған, прак­ти­ка­ға бағ­дар­лан­ған кә­сі­би бі­лім­дер
3-1)
Жі­бек құр­тын азық­тан­ды­ру­ды жүр­гізу­ге жа­та­тын орын­да­у­шы­лық қыз­мет­ті тү­сі­ну
Бі­лім мен прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе негі­зін­де та­ны­мал әре­кет­тер­дің тә­сі­лін таң­дау
Пай­да­ла­ну, тех­қыз­мет көр­се­ту, ор­на­ла­сты­ру, сақ­тау және ас­пап­тар мен ең­бек әре­ке­т­ін­де пай­да­ла­ны­ла­тын құ­рал­дар­ды, ма­те­ри­ал­дар­ды қат­тау

кәсіби стандартының
3-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6123 Жі­бек құр­тын әзір­леу жө­нін­де­гі зерт­ха­на­шы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, та­рау: Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы жұ­мыс және жұ­мыс­шы­лар­дың кә­сіп­те­рі
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Жі­бек құр­тын әзір­леу жө­нін­де­гі зерт­ха­на­шы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
2-3
4
4-5
2-кесте. Жібек құртын әзірлеу жөніндегі зертханашының еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым
Жі­бек құр­тын әзір­леу жө­нін­де­гі за­уы­ты­ның, жі­бек өнер­к­ә­сі­бі­нің сы­на­ма­лық тал­дау, хи­ми­я­лық-бак­те­рио­ло­ги­я­лық тал­дау зерт­ха­на­ла­рын­да
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Те­рі, өк­пе ау­ру­ла­ры, со­зыл­ма­лы ри­нит, ал­лер­гия.
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Жал­пы, негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес, ор­та бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (кә­сі­по­рын­да бі­лім­ді ұй­ым­да­сты­ру неме­се оқы­ту ба­за­сын­да­ғы қы­сқа мер­зім­ді кур­стар).
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
2 дә­ре­же­де­гі 1 жыл­дан кем емес
3-кесте. Жібек құртын әзірлеу жөніндегі зертханашы орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Жа­су­ша клет­ка­ла­ры­нан және изо­ля­тор­лар­дан пер­се піл­л­әнің ша­шы­луы, пер­се­ні ірік­теу, прес­ске апа­ра­тын ка­нар­лар­ға тығ­ы­здау; түй­гіш, жа­бын­ды және ны­сан­ды шы­ны­лар­ды жуу; піл­л­әлар­дің пар­ти­я­ла­рын бі­рік­ті­ру және тор­ға, сө­ре­лер­ге се­бу, олар­ды ша­шу, ауы­сты­ру және қап­шық­тар­ға тол­ты­ру; ұрық­тар­ды сақ­тау қой­ма­сы­ның тем­пе­ра­ту­ра­сын, ылғал­ды­лы­ғын тір­кеу
2
Кө­бе­лек­тер­ді қо­сақ­тау, бө­лу, олар­ды изо­ля­тор­лар­ға және жі­бек құр­ты­ның ұры­ғын бө­лу үшін қап­шық­тар­ға са­лу; дер­нә­сіл­де­рі­нің ой­ы­ғы бар піл­л­әлар­ды ой­ып алу, дер­нә­сіл­дер­ді уқа­лау; пре­па­рат­тар­ды мик­ро­кө­ші­ру
3
Піл­л­әлар­дың сорт­тық құ­ра­мын ай­қын­дау және дер­нә­сіл­дер­ді ал­дын ала зерт­теу; тұз­ды қыш­қыл ері­т­ін­ді­сін­де жаз­ғы ба­ғыт­та­ғы жі­бек құр­ты­ның ұры­ғын өң­деу
4-кесте. Жібек құртын әзірлеу жөніндегі зертханашы орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Піл­л­әлар, пер­се, ка­нар­лар, жа­бын­ды және ны­сан­ды шы­ны­лар, жі­бек құр­ты­ның ұры­ғы
Тор­лар мен изо­ля­тор­лар, түй­гіш, жуу құ­рал­да­ры, ас­пап­тар, қол­ғап­тар, ха­лат, қап­шық, жай­лақ қа­ңы­л­тыр та­бақ
1-1)Тор­лар мен изо­ля­тор­лар­дан пер­се піл­л­әла­рын се­бу, пер­се­ні ірік­теу, прес­ске апа­ра­тын ка­нар­лар­ға тығ­ы­здау; түй­гіш, жа­бын­ды және ны­сан­ды шы­ны­лар­ды жуу. Жі­бек құр­ты­ның ұры­ғын жуу, кеп­ті­ру, ірік­теу және орау
2
Жі­бек құр­ты­ның ұры­ғы, кө­бе­лек­тер, піл­л­әлар, дер­нә­сіл­дер
Тор­лар мен изо­ля­тор­лар, қап­тар, қо­сақ­та­у­ға ар­нал­ған жаб­дық
2-1) Кө­бе­лек­тер­ді қо­сақ­тау, бө­лу, олар­ды изо­ля­тор­лар­ға және жі­бек құр­ты­ның ұры­ғын бө­лу үшін қап­шық­тар­ға са­лу; ұр­ға­шы­ла­рын қа­ғаз қап­шық­қа оқ­ша­у­лау. Пер­се­ні ірік­теу, прес­ске апа­ра­тын ка­нар­лар­ға тығ­ы­здау
3
Піл­л­әлар
Дер­нә­сіл­дер, ап­па­рат, құ­рал-жаб­дық, зерт­ха­на
3-1) Піл­л­әлар­дың сұ­рып­тық құ­ра­мын ай­қын­дау; піл­л­әлар­дың сұ­рып­та­рын ай­ы­ру.
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі жібек құртын әзірлеу жөніндегі зертханашының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Клет­ка­лар­дан, оқ­ша­у­ла­ғы­штар­ды, пер­се піл­л­әлар­ды се­бу ая­сын­да, ана­лы­ғы бар ұн­тақ­та­ғы­шты жуу, жа­бу­лы және заттық шы­ны­лар жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Стан­дарт­ты және қа­ра­пай­ым прак­ти­ка­лық мә­се­ле­лер­ді ше­ше бі­лу
Кә­сі­би дай­ын­дық үде­рі­сін­де алын­ған, прак­ти­ка­ға бағ­дар­лан­ған кә­сі­би бі­лім­дер
2-1)
Кө­бе­лек­тер­ді қо­сақ­тау, бө­лу­ді қо­са ал­ған­да ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет­ті тү­сі­ну
Бі­лім және прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе негі­зін­де іс-әре­кет әді­сте­рін таң­дау
Кә­сі­би қыз­мет­те қол­да­ны­ла­тын ма­те­ри­ал­дар­ды, құ­рал-жаб­дық­тар­ды қол­да­ну, олар­ға тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту, та­сы­мал­дау, сақ­тау және қой­ма­ға қо­ю­дың негіз­гі қа­ғи­да­ла­ры
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі жібек құртын әзірлеу жөніндегі зертханашының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Клет­ка­лар­дан, оқ­ша­у­ла­ғы­штар­ды, пер­се піл­л­әлар­ды се­бу ая­сын­да, ана­лы­ғы бар ұн­тақ­та­ғы­шты жуу, жа­бу­лы және заттық шы­ны­лар жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Стан­дарт­ты және қа­ра­пай­ым прак­ти­ка­лық мә­се­ле­лер­ді ше­ше бі­лу
Кә­сі­би дай­ын­дық үде­рі­сін­де алын­ған, прак­ти­ка­ға бағ­дар­лан­ған кә­сі­би бі­лім­дер
2-1)
Кө­бе­лек­тер­ді қо­сақ­тау, бө­лу­ді қо­са ал­ған­да ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет­ті тү­сі­ну
Бі­лім және прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе негі­зін­де іс-әре­кет әді­сте­рін таң­дау
Кә­сі­би қыз­мет­те қол­да­ны­ла­тын ма­те­ри­ал­дар­ды, құ­рал-жаб­дық­тар­ды қол­да­ну, олар­ға тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту, та­сы­мал­дау, сақ­тау және қой­ма­ға қо­ю­дың негіз­гі қа­ғи­да­ла­ры
3-1)
Піл­л­әнің жы­ны­сын анық­та­у­ға қо­са ал­ған­да ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет­ті тү­сі­ну
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мә­се­ле­лер­ді ше­ше бі­лу
Затты же­тіл­ді­ру за­тын, ең­бек­ті жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру бі­лі­мі

кәсіби стандартының
4-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
7431 Піл­лә бу­ла­у­шы­сы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
44-шы­ға­ры­лым, 7 та­рау, Ұлт­тық ма­та­лар­ды өн­ді­ру
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Піл­лә бу­ла­у­шы­сы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
4
2-кесте. Піллә булаушысының еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Жі­бек орау өн­ді­рі­сі, три­ко­таж өнер­к­ә­сі­бі, жүн өнер­к­ә­сі­бі
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Те­рі, өк­пе ау­ру­ла­ры, со­зыл­ма­лы ри­нит, ал­лер­гия
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес, жал­пы ор­та бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (кә­сі­по­рын­да бі­лім­ді ұй­ым­да­сты­ру неме­се оқы­ту ба­за­сын­да­ғы қы­сқа мер­зім­ді кур­стар)
Та­лап етіл­мей­ді
3-кесте. Піллә булаушысы орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Піл­л­әо­ра­у­шы ста­н­ок­та неме­се ав­то­мат­ты піл­л­әо­ра­у­шы ста­н­ок­та­ры бар аг­ре­гир­лен­ген ма­ши­на­да піл­л­әлар­ды бу­лау про­це­сін жүр­гі­зу. Қоз­дыр­ғыш ара қа­ты­на­ста «жа­ңа» және «ескі» қыз­мет көр­се­ті­ле­тін бу­лау ба­қы­ра­шпен неме­се ка­нал­мен қам­та­ма­сыз ету және піл­лә жіп­те­рі­нің ұшын та­бу
2
Піл­л­әлар­ды же­ке сіл­кі­леу және піл­лә жіп­те­рін та­зар­ту; Жіп­тер­дің ұшы бар піл­л­әлар­ды ұшы жоқ піл­л­әлар­дан бө­лу, піл­л­әлар­ды сіл­кі­леу ай­ма­ғын көп ұшты піл­л­әлар­дан және плен­ка­лар­дан та­зар­ту
3
Піл­л­әлар­ды та­сы­мал­дау үшін кон­вей­ер­дің ыдыс-лот­ка­сын­да піл­л­әлар пор­ци­я­сын бе­ру­ді рет­теу; ысқы­штар­мен өң­деу үшін қыз­мет көр­се­те­тін ма­ши­на­лар ка­на­лы­на піл­л­әлар­ды бе­ру­ді қам­та­ма­сыз ету
4-кесте. Піллә булаушысы орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Піл­л­әлар
Піл­л­әо­ра­у­шы ма­ши­на, піл­л­әо­ра­у­шы ста­нок
1-1) Піл­л­әо­ра­у­шы ста­н­ок­та неме­се ав­то­мат­ты піл­л­әо­ра­у­шы ста­н­ок­та­ры бар аг­ре­гир­лен­ген ма­ши­на­да піл­л­әлар­ды бу­лау про­це­сін жүр­гі­зу; қоз­дыр­ғыш ара қа­ты­на­ста «жа­ңа» және «ескі» қыз­мет көр­се­ті­ле­тін бу­лау ба­қы­ра­шпен неме­се ка­нал­мен қам­та­ма­сыз ету және піл­лә жіп­те­рі­нің ұшын та­бу
2
Піл­лә жі­бі, жіп­тер­дің ұшы, та­за­лан­ған піл­л­әлар
Піл­л­әо­ра­у­шы ма­ши­на, ле­ген, қол­ғап­тар
2-1) Піл­лә жіп­те­рін та­зар­ту. Та­зар­ты­л­ған және та­бы­л­ған жіп ұшта­ры бар піл­л­әлар­ды ыдыс­қа са­лу; піл­л­әлар­ды бө­лу, піл­лә жіп­те­рін слет­тер­ден та­зар­ту және жіп­те­рі­нің ұшы жоқ піл­л­әлар­дан та­бы­л­ған жіп­тер­дің ұшта­ры­мен піл­л­әлар­ды бө­лу
3
Піл­л­әлар, піл­лә пор­ци­я­ла­ры
Ыдыс-ло­т­ок­тар, қол­ғап­тар,щет­ка, өң­де­у­ге ар­нал­ған құ­рал­дар
3-1) Піл­л­әлар­дың ыдыс-ло­т­ок­та­ғы пор­ци­я­сын рет­теу; ысқы­штар­мен өң­деу үшін қыз­мет көр­се­те­тін ма­ши­на­лар ка­на­лы­на піл­л­әлар­ды бе­ру. Өң­де­уді ба­қы­лау
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі піллә булаушысының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Піл­л­әлар­ды бу­лау ая­сын­да­ғы жа­у­ап­кер­ші­лік
Стан­дарт­ты және қа­ра­пай­ым прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды ше­ше бі­лу
Кә­сі­би дай­ын­дық үде­рі­сін­де алын­ған, прак­ти­ка­ға бағ­дар­лан­ған кә­сі­би бі­лім­дер
2-1)
Піл­лә жіп­те­рін та­зар­ту, та­зар­ты­л­ған және та­бы­л­ған жіп ұшта­ры бар піл­л­әлар­ды ыдыс­қа са­лу­ды қо­са ал­ған­да ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет­ті тү­сі­ну
Бі­лім және прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе негі­зін­де іс-әре­кет әді­сте­рін таң­дау
Кә­сі­би қыз­мет­те қол­да­ны­ла­тын ма­те­ри­ал­дар­ды, құ­рал-жаб­дық­тар­ды қол­да­ну, олар­ға тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту, та­сы­мал­дау, сақ­тау және қой­ма­ға қо­ю­дың негіз­гі қа­ғи­да­ла­ры
3-1)
Піл­л­әлар­дың ыдыс-ло­т­ок­та­ғы пор­ци­я­сын рет­те­уді қо­са ал­ған­да ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет­ті тү­сі­ну
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­ше бі­лу
Затты түр­лен­ді­ру тех­но­ло­ги­я­сын, жұ­мысты жос­пар­лау мен ұй­ым­да­сты­ру­ды бі­лу

кәсіби стандартының
5-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
9350 Өң­дел­ме­ген жі­бек­ті су­ға са­лушы
ҚР жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
44-шы­ға­ры­лым, 2 та­рау. То­қы­ма өн­ді­рі­сін­де­гі жал­пы ма­ман­дық­тар
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Өң­дел­ме­ген жі­бек­ті су­ға са­лушы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
2-кесте. Өңделмеген жібекті суға салушының еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Жі­бек орау өн­ді­рі­сі, три­ко­таж өнер­к­ә­сі­бі, жүн өнер­к­ә­сі­бі
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес, жал­пы ор­та бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (кә­сі­по­рын­да бі­лім­ді ұй­ым­да­сты­ру неме­се оқы­ту ба­за­сын­да­ғы қы­сқа мер­зім­ді кур­стар)
Та­лап етіл­мей­ді
3-кесте. Өңделмеген жібекті суға салушы орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Бел­гі­лен­ген ре­жим­ге сәй­кес ван­на­ға, ва­ку­ум-ап­па­рат­қа өң­дел­ме­ген жі­бек­ті су­ға са­лу­дың тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сті ен­гі­зу; жі­бек­ті су­ға са­лу­ға дай­ын­дау: май­лық­қа орау және ван­на­ға, ва­ку­ум-апа­рат­қа са­лу, өң­дел­ме­ген жі­бе­гі бар стер­жен­дер­ді кас­се­та­ға қон­ды­ру және бак­қа ти­еу
2
Піл­л­әлар­ды же­ке сіл­кі­леу және піл­лә жіп­те­рін та­зар­ту; ре­цепт бой­ын­ша су­ға са­лу үшін эмуль­сия дай­ын­дау
3
Эмуль­си­я­ның тем­пе­ра­ту­ра­сын, қы­сы­мын және ба­ғы­тын ба­қы­лау; жі­бек­ті тү­сі­ру, өң­дел­ме­ген жі­бек­тің стер­жен­де­рін ар­ба­ға са­лу және қон­ды­ру, та­сы­мал­дау; қал­ба­ғай мен стер­жен­ді жи­нау
4-кесте. Өңделмеген жібекті суға салушы орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Өң­дел­ме­ген жі­бек, піл­л­әлар, ай­нал­дыр­ғыш ма­ши­на
Ван­на, ва­ку­ум-ап­па­рат, су, бак, мо­таль­ды таз, кас­се­та, су­ға са­лу­ға ар­нал­ған құ­рал­дар
1-1) Бел­гі­лен­ген ре­жим­ге сәй­кес ван­на­ға өң­дел­ме­ген жі­бек­ті су­ға са­лу тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сін жүр­гі­зу; Бел­гі­лен­ген ре­жим­ге сәй­кес ван­на­ға өң­дел­ме­ген жі­бек­ті су­ға са­лу тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сін жүр­гі­зу
2
Піл­лә жі­бі, піл­лә қа­бығы, эмуль­сия, өң­дел­ме­ген жі­бек
Се­ра­цин, су, бак, сір­ке қыш­қы­лы
2-1)Піл­лә қа­бығ­ын жұм­сар­ту және піл­лә жіп­те­рін та­зар­ту; ре­цепт бой­ын­ша су­ға са­лу үшін эмуль­сия дай­ын­дау. Дай­ын­дал­ған эмуль­си­я­ны өң­дел­ме­ген жі­бек­ке ти­еу және су­ға са­лу
3
Эмуль­сия, тер­мо­метр
Тер­мо­метр, гид­ро­метр, қы­зу­өл­ше­уіш
3-1) Эмуль­сия тем­пе­ра­ту­ра­сын ба­қы­лау; эмуль­сия цир­ку­ля­ци­я­сы­ның қы­сы­мын және ба­ғы­тын ба­қы­лау; жі­бек­ті ти­еу, өң­дел­ме­ген жі­бек­тің стер­жен­де­рін ар­ба­ға са­лу және қон­ды­ру, та­сы­мал­дау
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі өңделмеген жібекті суға салушының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Өң­дел­ме­ген жі­бек­ті су­ға са­лу бой­ын­ша тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сті жүр­гі­зу ая­сын­да­ғы бір­тек­тес прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу және бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге же­ту
Кә­сі­би дай­ын­дық үде­рі­сін­де алын­ған бі­лім
2-1)
Піл­лә қа­бығ­ын жұм­сар­ту, піл­лә жіп­те­рін та­зар­ту және эмуль­си­я­ны дай­ын­дау үде­рі­сі ая­сын­да жұ­мыстың са­па­сы мен нәти­же­сі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Нұс­қа­улық­пен бел­гі­лен­ген ал­го­ритм бой­ын­ша іс-әре­кет жа­сау әді­сте­рін таң­дау
Негіз­гі және қа­ра­пай­ым құ­рал-жаб­дық­та­ры, жұ­мыс үде­рі­сі­нің тәр­ті­бі
3-1)
Өзі­нің ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гіне, бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гіне жа­у­ап­ты бо­ла­ды
Қа­ра­пай­ым прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау үшін негіз­гі прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­ну
Кә­сі­би дай­ын­дық үде­рі­сін­де алын­ған бі­лім

Жібек өсіру бойынша қызметтегі
кәсіби стандартының
6-қосымшасы
Келісу парағы
Ұй­ым­ның ата­уы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стр­лі­гі
Осы КС тіркелді______________________________________________________
Кәсіби стандарттар Реестріне енгізілді, тіркеу №_____________________
Хат (хаттама) № ____________________ Күні____________________________