2007 жылғы 15 мамырдағы Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 138-5 бабының 3-тармағына және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 29 сәуірдегі «Кәсіптік стандарттарды әзірлеуге 2013 жылға қаражат бөлу және оны пайдалану қағидаларын бекіту туралы» № 406 қаулысына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

Келісілген
Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау министрі
Т. Дүйсенова ___________
2014 жылғы 7 сәуір

Қазақстан Республикасы
Ауыл шаруашылығы министрінің
2014 жылғы 21 қаңтардағы
№ 20/36 бұйрығымен
бекітілген
Мал шаруашылығы бойынша қызметтегі кәсіби стандарты

5. Экономикалық қызмет түрі (кәсіби қызмет саласы) Қазақстан Республикасының Мемлекеттік жіктеушісі 03-2007: 01.41 Малдың сауын тұқымын өсіру, 01.42 Малдың және енекенің басқа да тұқымдарын өсіру, 01.43 Жылқы және басқа да тұяқты тұқымдарды өсіру, 01.45 Қойлар мен ешкілерді өсіру, 01.46 Шошқалар мен торайларды өсіру, 01.47 Құс шаруашылығы, 01.49 Малдардың басқа да түрлерін өсіру.

КС ҚР МЖ 03-2007: 01 Өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы, аң аулау және осы салалардағы қызметтерді көрсету кәсіби қызмет саласында еңбек мәніне, сапасына, жағдайына және қызметкерлердің біліктілігі мен құзыреттіліктеріне қойылатын талаптарды белгілейді.

Стандарт талаптары қызмет түрлеріне және осы саланың төмендегі кәсіптеріне жатады:
жануар күтімі, соның ішінде кез келген қиын және аса қауіпті жануарлар тобына күтім жасау бойынша жұмысшы;
жұмыс жануарының күтімін қамтамасыз ететін мал маманы;
жануарларды алып жүру бойынша жолсерік;
жем әзірлеуші;
жануарларды күтуші;
делбеші;
шопан;
жылқышы;
шабандоз;
бұғы өсіруші;
шошқа өсіруші;
құсбегі;
марал өсіруші.

Мал шаруашылығы бойынша қызметтегі
кәсіби стандартының
1-қосымшасы
Қызмет түрлері, кәсіптер, біліктілік деңгейлері
№ р/с
Қыз­мет тү­рі ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы тен­ден­ци­я­ла­рын есеп­ке ал­ған­да­ғы кә­сіп ата­уы
01-2005 Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші­сіне сәй­кес кә­сіп­тер ата­уы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гей­ле­рі
1.
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
Жа­ну­ар кү­ті­мі, со­ның ішін­де кез кел­ген қиын және аса қа­уіп­ті жа­ну­ар­лар то­бы­на кү­тім жа­сау бой­ын­ша жұ­мыс­шы
Жа­ну­ар кү­ті­мі, со­ның ішін­де кез кел­ген қиын және аса қа­уіп­ті жа­ну­ар­лар то­бы­на кү­тім жа­сау бой­ын­ша жұ­мыс­шы
2-4
2.
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
Жұ­мыс жа­ну­а­ры­ның кү­ті­мін қам­та­ма­сыз ете­тін мал ма­ма­ны
Жұ­мыс жа­ну­а­ры­ның кү­ті­мін қам­та­ма­сыз ете­тін мал ма­ма­ны
3-4
3.
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
Жа­ну­ар­лар­ды алып жү­ру бой­ын­ша жол­се­рік
Жа­ну­ар­лар­ды алып жү­ру бой­ын­ша жол­се­рік
3
4.
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
Жем әзір­ле­у­ші
Жем әзір­ле­у­ші
1-3
5.
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
Жа­ну­ар­лар­ды кү­ту­ші
Жа­ну­ар­лар­ды кү­ту­ші
1-3
6.
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
Дел­бе­ші
Дел­бе­ші
1
7.
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
Шо­пан
Шо­пан
3-4
8.
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
Жыл­қы­шы
Жыл­қы­шы
3-4
9.
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
Ша­бан­доз
Ша­бан­доз
3-4
10.
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
Бұ­ғы өсі­ру­ші
Бұ­ғы өсі­ру­ші
3
11.
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
Шош­қа өсі­ру­ші
Шош­қа өсі­ру­ші
3-4
12.
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
Құ­с­бе­гі
Құ­с­бе­гі
2-3
13.
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
Ма­рал өсі­ру­ші
Ма­рал өсі­ру­ші
3

кәсіби стандартының
2-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6129 Жа­ну­ар кү­ті­мі бой­ын­ша жұ­мыс­шы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
1-шы­ға­ры­лым, та­рау: Эко­но­ми­ка­ның бар­лық са­ла­ла­ры­на ор­тақ жұ­мыс­шы­лар­дың кә­сіп­те­рі
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Жа­ну­ар кү­ті­мі бой­ын­ша жұ­мыс­шы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
3-5
4
6
2-кесте. Жануар күтімі, соның ішінде кез келген қиын және аса қауіпті
жануарлар тобына күтім жасау бойынша жұмысшының еңбек шарттарына,
біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мал ша­ру­а­шы­лық, шош­қа өсі­ре­тін фер­ма­лар және ке­шен­дер, құс фаб­ри­ка­ла­ры, тұқым­дық және сүт фер­ма­ла­ры
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Ауыр кө­те­ру
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес, жал­пы ор­та бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (кә­сі­по­рын­да бі­лім­ді ұй­ым­да­сты­ру неме­се оқы­ту ба­за­сын­да­ғы қы­сқа мер­зім­ді кур­стар)
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
4
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім және жо­ға­ры дең­гей­лі тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық неме­се ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі бі­лім)
3 дең­гей­де жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі 3 жыл­дан кем емес
3-кесте. Жануар күтімі, соның ішінде кез келген қиын және аса қауіпті
жануарлар тобына күтім жасау бойынша жұмысшы орындайтын, еңбек
функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Жем­дер­дің қа­жет­ті мөл­ше­рін анық­тау. Жем дай­ын­дау және оны та­ра­ту, мал­ды су­а­ру. Тор­лы орын­дар­ды, қа­пас­тар­ды, қа­ша­лар­ды та­за­лау, жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру үшін тұ­ра­тын жай­лар­да­ғы тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық және жа­рық­ты қам­та­ма­сыз ету
2
Жа­ну­ар­лар­ды са­ни­тар­лық да­у­а­лау және жай­лар­ды за­лал­сыздан­ды­ру.Тұқым­ға жа­ну­ар­лар­ды таң­да­у­ға, жұп­тар­ды са­ра­ла­у­ға және ірік­те­у­ге қа­ты­су. Жас мал­ды қол­дан та­мақ­тан­ды­ру және олар­ды кү­ту. Жа­ну­ар­лар­ды сою және ет­ті жа­ңа­лау. Жа­ну­ар­лар­ды неме­се олар­дан жа­сал­ған өнім­дер­ді та­сы­мал­да­у­ға әзір­леу. Жа­ну­ар­лар­ды неме­се олар­дан жа­сал­ған өнім­дер­ді өт­кі­зу ме­ке­ме­ле­ріне, зообақ­тар­ға және бас­қа да ме­ке­ме­лер­ге жет­кі­зу неме­се са­ту.
3
Кү­тім жа­са­ла­тын жа­ну­ар­лар то­бын кө­бей­ту бой­ын­ша бағ­дар­ла­ма­лар­ды жос­пар­лау және жү­зе­ге асы­ру. Жа­ну­ар­лар­дың био­ло­ги­я­сын зерт­теу бой­ын­ша да­ла жұ­мыста­ры­на қа­ты­су, ал қа­жет болған жағ­дай­да, олар­ды аулау, тір­ке­у­ге алу, ор­нын кө­ші­ру және та­сы­мал­да­у­ға қа­ты­су. Өз жа­ну­ар­лар то­бы­ның төл­де­рін жа­сан­ды азық­тан­ды­ру, олар­ды асы­рау (қол­ға үй­ре­ту) және қа­ра­пай­ым ве­те­ри­нар­лық кө­мек­ті жү­зе­ге асы­ру. Био­ло­ги­я­лық ба­қы­ла­удың күн­де­лі­гін жүр­гі­зу және ғы­лы­ми-зерт­теу жұ­мысы­на қа­ты­су.
4-кесте. Жануар күтімі, соның ішінде кез келген қиын және аса қауіпті
жануарлар тобына күтім жасау бойынша жұмысшы орындайтын
КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Шөп, жем, су, ақуы­зды кон­цен­трат­тар (ке­бек және күн­жа­ра)
Ха­лат, ре­зең­ке қол­ғап, ар­найы аяқ ки­ім, трак­тор, тем­пе­ра­ту­ра өл­шей­тін ас­пап, сы­пыр­ғы, ше­лек
1-1) Тө­се­ме­лер­ді ауы­сты­ру, от­тық және аста­уды, қо­сал­қы жай­лар мен ұя­шық­тар­ды, бас­сейн­ді жуу.
Су, шөп
Кү­рек, ше­лек
1-2) Жем­ді дай­ын­дау және оны та­ра­ту, жа­ну­ар­лар­ды су­а­ру. Жа­ну­ар­лар­дың та­мақ­та­ну тәр­ті­бін қам­та­ма­сыз ету. Жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау
2
Сүт, су, би­дай, шөп және са­бан
Кү­рек, ше­лек
2-1) Тор­лы орын­ды, қа­ша­ны, қа­пас­ты та­за­лау. Жа­ну­ар­лар­ды ұста­у­ға ар­нал­ған жай­лар­да­ғы тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық және жа­рық­ты қам­та­ма­сыз ету
Ағаш қол ар­ба, ар­ба, еміз­ге­гі бар бө­тел­ке
2-2) Жа­ну­ар­лар­ды са­ни­тар­лық да­у­а­лау және жай­лар­ды за­лал­сыздан­ды­ру.Тұқым­ға жа­ну­ар­лар­ды таң­да­у­ға, жұп­тар­ды са­ра­ла­у­ға және ірік­те­у­ге қа­ты­су. Жас мал­ды қол­дан та­мақ­тан­ды­ру және олар­ды кү­ту
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі жануар күтімі, соның ішінде кез
келген қиын және аса қауіпті жануарлар тобына күтім жасау бойынша
жұмысшының құзыретіне қойылатынталаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Жа­ну­ар­лар­ды кү­ту бой­ын­ша жұ­мыстың са­па­сы мен нәти­же­сіне жа­у­ап­кер­ші­лік
Жа­ну­ар­лар­ды кү­ту бой­ын­ша әре­кет­тер­ді орын­дау әді­сте­рін таң­дау бі­лік­ті­лі­гі
Жа­ну­ар­лар­ға жем дай­ын­да­уда бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге же­ту және стан­дарт­ты мін­дет­тер­ді орын­дау қа­бі­лет­ті­лі­гі. Био­ло­гия негіз­де­рі жө­нін­де­гі бі­лім
1-2)
Жа­ну­ар­лар­дың та­мақ­та­ну тәр­ті­бін қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша дер­бес бі­лік­тер­ді қол­да­на оты­рып прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау ке­зін­де­гі жа­у­ап­кер­ші­лік. Жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау
Жас мал­ды қол­дан та­мақ­тан­ды­ру бой­ын­ша ше­шім­дер­ді дер­бес қа­был­дау дағ­ды­ла­ры
Үй-жай­да­ғы бел­гі­лен­ген тем­пе­ра­ту­ра мен ауа ре­жи­мін қам­та­ма­сыз ету ке­зін­де прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау бі­лік­ті­лі­гі. Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3- деңгейлі Жануар күтімі, соның ішінде
кез келген қиын және аса қауіпті жануарлар тобына күтім жасау бойынша
жұмысшының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-1)
Бел­гі­лен­ген мін­дет­тер ая­сын­да жұ­мыс са­па­сы мен нәти­же­сіне жа­у­ап­кер­ші­лік
Жұ­мыс жағ­дай­ы­ның бел­гі­лен­ген нұс­қа­улы­ғы бой­ын­ша іс-әре­кет жа­сау тә­сіл­де­рін таң­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры.
Тор­лы орын­дар, қа­пас­тар мен қа­ша­лар­дың құ­ры­лы­мы
2-2)
Өзі­нің және бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гіне жа­у­ап бе­ру
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ден­са­улық­ты сақ­тау та­лап­та­ры, нор­ма­ла­ры мен қа­ғи­да­ла­рын қол­да­ну­да­ғы бі­лік­ті­лі­гі; стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау
Қа­у­пі­сіз­дік тех­ни­ка­сы бой­ын­ша қа­ғи­да­лар, мер­зім­ді қыз­мет көр­се­ту және кү­тім жа­сау қа­ғи­да­лаы мен әді­сте­рі
7-кесте. СБШ біліктіліктің 4- деңгейлі Жануар күтімі, соның ішінде
кез келген қиын және аса қауіпті жануарлар тобына күтім жасау бойынша
жұмысшының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-1)
Бел­гі­лен­ген мін­дет­тер ая­сын­да жұ­мыс са­па­сы мен нәти­же­сіне жа­у­ап­кер­ші­лік
Жұ­мыс жағ­дай­ы­ның бел­гі­лен­ген нұс­қа­улы­ғы бой­ын­ша іс-әре­кет жа­сау тә­сіл­де­рін таң­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры.
Тор­лы орын­дар, қа­пас­тар мен қа­ша­лар­дың құ­ры­лы­мы
2-2)
Өзі­нің және бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гіне жа­у­ап бе­ру
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ден­са­улық­ты сақ­тау та­лап­та­ры, нор­ма­ла­ры мен қа­ғи­да­ла­рын қол­да­ну­да­ғы бі­лік­ті­лі­гі; стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау
Қа­у­пі­сіз­дік тех­ни­ка­сы бой­ын­ша қа­ғи­да­лар, мер­зім­ді қыз­мет көр­се­ту және кү­тім жа­сау қа­ғи­да­лаы мен әді­сте­рі

кәсіби стандартының
3-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6121 Жұ­мыс жа­ну­а­ры­ның кү­ті­мін қам­та­ма­сыз ете­тін мал ма­ма­ны
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, та­рау: Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы жұ­мыс­шы­лар­дың жұ­мыста­ры мен кә­сіп­те­рі
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Жұ­мыс жа­ну­а­ры­ның кү­ті­мін қам­та­ма­сыз ете­тін мал ма­ма­ны
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
3-5
4
6
2-кесте. Жұмыс жануарының күтімін қамтамасыз ететін мал маманының
еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мал ша­ру­а­шы­лық, шош­қа өсі­ре­тін фер­ма­лар және ке­шен­дер, құс фаб­ри­ка­ла­ры, тұқым­дық және сүт фер­ма­ла­ры
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Шаң, ал­лер­гия, ауыр кө­те­ру
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
4
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім және жо­ға­ры дең­гей­лі тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық неме­се ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі бі­лім)
3 дең­гей­де жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі 3 жыл­дан кем емес
3-кесте. Жұмыс жануарының күтімін қамтамасыз ететін мал маманы
орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Жем­дер­дің қа­жет­ті мөл­ше­рін анық­тау. Жем дай­ын­дау және оны та­ра­ту, мал­ды су­а­ру. Тор­лы орын­дар­ды, қа­пас­тар­ды, қа­ша­лар­ды та­за­лау, жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру үшін тұ­ра­тын жай­лар­да­ғы тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық және жа­рық­ты қам­та­ма­сыз ету
2
Жа­ну­ар­лар­ды са­ни­тар­лық да­у­а­лау және жай­лар­ды за­лал­сыздан­ды­ру.Тұқым­ға жа­ну­ар­лар­ды таң­да­у­ға, жұп­тар­ды са­ра­ла­у­ға және ірік­те­у­ге қа­ты­су. Жас мал­ды қол­дан та­мақ­тан­ды­ру және олар­ды кү­ту. Жа­ну­ар­лар­ды үй­ре­ту, уды жи­нау ор­ны­на жы­лан­дар­ды жет­кі­зу және гер­пе­то­логке у жи­на­уда кө­мек көр­се­ту. Жа­ну­ар­лар­ды сою және ет­ті жа­ңа­лау. Жа­ну­ар­лар­ды неме­се олар­дан жа­сал­ған өнім­дер­ді та­сы­мал­да­у­ға әзір­леу. Жа­ну­ар­лар­ды неме­се олар­дан жа­сал­ған өнім­дер­ді өт­кі­зу ме­ке­ме­ле­ріне, цирк­тер­ге, зообақ­тар­ға және бас­қа да ме­ке­ме­лер­ге жет­кі­зу неме­се са­ту
4-кесте. Жұмыс жануарының күтімін қамтамасыз ететін мал маманы
орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Шөп, жем, су, ақуы­зды кон­цен­трат­тар (ке­бек және күн­жа­ра)
Ха­лат, ре­зең­ке қол­ғап, ар­найы аяқ ки­ім, трак­тор, тем­пе­ра­ту­ра өл­шей­тін ас­пап, сы­пыр­ғы, ше­лек
1-1) Жем­дер­дің қа­жет­ті мөл­ше­рін анық­тау және оны та­ра­ту. Жем­ді дай­ын­дау. Жа­ну­ар­лар­дың та­мақ­та­ну тәр­ті­бін қам­та­ма­сыз ету. Жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау
2
Тор­лы орын­дар, қа­пас­тар, қа­ша­лар
Кет­пен, тыр­на, қол­ғап­тар, ми­не­рал­ды ты­ңайт­қы­штар, за­лал­сыздан­ды­ру құ­рал­да­ры
1-2) Тор­лы орын­ды, қа­ша­ны, қа­пас­ты та­за­лау. Жа­ну­ар­лар­ды ұста­у­ға ар­нал­ған жай­лар­да­ғы тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық және жа­рық­ты қам­та­ма­сыз ету
Жа­ну­ар­лар
Ағаш қол ар­ба, ар­ба, еміз­ге­гі бар бө­тел­ке
1-3) Жа­ну­ар­лар­ды са­ни­тар­лық да­у­а­лау және жай­лар­ды за­лал­сыздан­ды­ру. Тұқым­ға жа­ну­ар­лар­ды таң­да­у­ға, жұп­тар­ды са­ра­ла­у­ға және ірік­те­у­ге қа­ты­су. Жас мал­ды қол­дан та­мақ­тан­ды­ру және олар­ды кү­ту. Жа­ну­ар­лар­ды үй­ре­ту
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі жұмыс жануарының күтімін
қамтамасыз ететін мал маманының құзыретіне қойылатынталаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Жа­ну­ар­лар­дың та­мақ­та­нуын қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша нәти­же­лер­ге же­ту тү­сі­ні­гі мен жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Жа­ну­ар­лар­ды кү­ту бой­ын­ша іс-әре­кет­ті таң­дау бі­лік­ті­лі­гі
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры. Био­ло­гия негіз­де­рі
1-2)
Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу оң бей­ім­ді­лік. Жа­ну­ар­лар­ды асы­рау бой­ын­ша нәти­же­лер­ге же­ту тү­сі­ні­гі мен жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Ере­же­лер­ді, нор­ма­лар­ды, қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ден­са­улық сақ­тау та­лап­та­рын қол­да­ну дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы, мер­зім­ді қыз­мет көр­се­ту және кү­тім жа­сау әді­сте­рі
6-кесте. СБШ біліктіліктің 4-деңгейлі жұмыс жануарының күтімін
қамтамасыз ететін мал маманының құзыретіне қойылатынталаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Жа­ну­ар­лар­дың та­мақ­та­нуын қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша нәти­же­лер­ге же­ту тү­сі­ні­гі мен жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Жа­ну­ар­лар­ды кү­ту бой­ын­ша іс-әре­кет­ті таң­дау бі­лік­ті­лі­гі
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры. Био­ло­гия негіз­де­рі
1-2)
Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу оң бей­ім­ді­лік. Жа­ну­ар­лар­ды асы­рау бой­ын­ша нәти­же­лер­ге же­ту тү­сі­ні­гі мен жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Ере­же­лер­ді, нор­ма­лар­ды, қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ден­са­улық сақ­тау та­лап­та­рын қол­да­ну дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы, мер­зім­ді қыз­мет көр­се­ту және кү­тім жа­сау әді­сте­рі
1-3)
Олар­дың іс-әре­кет нәти­же­сі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті өзіне ала оты­рып бас­қа жұ­мыс­шы­лар­дың жұ­мысы­на же­тек­ші­лік ету
Өзді­гі­нен жос­пар­лау, жұ­мысты орын­дау және жұ­мыс про­це­сте­рін ба­ға­ла­уда прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды ке­ңі­нен қол­да­на­ды
Кә­сі­би мін­дет­тер­ді қою және ше­шу­дің әдіс-тә­сіл­де­ме­ле­рін, прин­ципте­рі мен тә­сіл­де­рін бі­ле­ді

кәсіби стандартының
4-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6121 Жа­ну­ар­лар­ды алып жү­ру бой­ын­ша жол­се­рік
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, та­рау: Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы жұ­мыстар мен кә­сіп­тер
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Жа­ну­ар­лар­ды алып жү­ру бой­ын­ша жол­се­рік
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
3-4
2-кесте. Жануарларды алып жүру бойынша жолсеріктің еңбек шарттарына,
біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мал ша­ру­а­шы­лық, шош­қа өсі­ре­тін фер­ма­лар және ке­шен­дер, құс фаб­ри­ка­ла­ры, тұқым­дық және сүт фер­ма­ла­ры
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Шаң, ал­лер­гия, ауыр кө­те­ру
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
3-кесте. Жануарларды алып жүру бойынша жолсерік орындайтын,
еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Жа­ну­ар­лар және құ­стар­ды ав­то­кө­лік­тер ар­қы­лы, те­мір­жол және те­ңіз кө­лік­те­рі ар­қы­лы та­сы­мал­дау ке­зін­де жө­нел­ту және ба­ру пунк­те­рін­де, жол бой­ын­да алып жү­ру, кү­ту және қор­ғау, мал­ды ба­за­да қа­был­дау және қа­был­дау пунк­те­ріне та­сы­мал­дау. Жө­нел­ту пунк­те­рін­де жа­ну­ар­лар­ды, құ­стар­ды, құ­рал-жаб­дық­тар­ды, жем­дер­ді жет­кі­зу және ти­еу, қа­был­дау пунк­те­рін­де тү­сі­ру. Та­сы­мал­дау құ­рал­да­рын­да жа­ну­ар­лар мен құ­стар­ға ар­нал­ған жай­лар­дың та­за­лы­ғын сақ­тау және жаб­дық­тау
2
Жа­ну­ар­лар­ды дай­ын­дау және сою пунк­те­ріне жет­кі­зу, та­мақ­тан­ды­ру, су­а­ру, құ­стар мен жа­ну­ар­лар­дың дә­ре­тін ба­қы­лау, мал­ды сұ­рып­тау, мал дә­рі­гер­лік өң­деу, сал­ма­ғын өл­ше­у­ге қа­ты­су
3
Жа­ра­қат ал­ған жа­ну­ар неме­се құс­қа ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту, қа­жет­ті құ­жат­тар­ды рә­сім­деу және тап­сы­ру-қа­был­дау ак­ті­нің негі­зін­де жа­ну­ар­лар мен құ­сты тап­сы­ру
4-кесте. Жануарларды алып жүру бойынша жолсерік орындайтын
КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Жа­ну­ар­лар, құс
Ха­лат, ре­зең­ке қол­ғап, ар­найы аяқ ки­ім, ше­лек, ав­то­кө­лік, те­ңіз кө­лі­гі, те­мір­жол кө­лі­гі
1-1) Жа­ну­ар­лар және құ­стар­ды ав­то­кө­лік­тер ар­қы­лы, те­мір­жол және те­ңіз кө­лік­те­рі ар­қы­лы та­сы­мал­дау ке­зін­де жө­нел­ту және ба­ру пунк­те­рін­де, жол бой­ын­да алып жү­ре­ді, кү­те­ді және қор­ғай­ды
2
Жа­ну­ар­лар, құс
Құ­рал, жем,су, ыдыс, ти­еу кө­лі­гі
2-1) Жө­нел­ту пунк­те­рін­де жа­ну­ар­лар­ды, құ­стар­ды, құ­рал-жаб­дық­тар­ды, жем­дер­ді жет­кі­зе­ді және ти­ей­ді, қа­был­дау пунк­те­рін­де тү­сі­ре­ді. Жа­ну­ар­лар мен құ­стар­ға жем, су бе­ре­ді, дә­ре­тін ба­қы­лай­ды, жө­нел­ту жо­лын­да мал­ды ба­ға­ды
3
Жа­ну­ар­лар, құс
Та­ра­зы, дә­рі-дәр­мек, пре­па­рат­тар, қол­ғап­тар, құ­жат­та­ма
3-1) Мал­ды сұ­рып­тау, мал дә­рі­гер­лік өң­деу, сал­ма­ғын өл­ше­у­ге қа­ты­са­ды. Жа­ра­қат ал­ған жа­ну­ар неме­се құс­қа ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­те­ді. Қа­жет­ті құ­жат­тар­ды рә­сім­дей­ді
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі жануарларды алып жүру бойынша
жолсерік құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Жа­ну­ар­лар­ды алып жү­ру, қыз­мет көр­се­ту және қор­ғау ке­зін­де қа­жет­ті ре­сур­стар­ды анық­тау және ба­ға­лау бой­ын­ша функ­ци­о­нал­дық мін­дет­тер ая­сын­да­ғы жа­у­ап­кер­ші­лік
Жа­ну­ар­лар­ға жем, су бе­ру ке­зін­де прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау дағдысы
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы қа­ра­пай­ым құ­рал­дар, жаб­дық, жұ­мыс тәр­ті­бі жө­нін­де­гі бі­лі­мі. Алып жү­ре­тін жа­ну­ар­лар­ды ти­еу, қыз­мет көр­се­ту және ор­на­ла­сты­ру ая­сын­да­ғы бі­лім
2-1)
Жа­ну­ар­лар мен құ­стар­ды ти­еу және та­сы­мал­дау, олар­ға кө­мек көр­се­ту бой­ын­ша бел­гі­лен­ген мін­дет­тер ая­сын­да­ғы жұ­мыс са­па­сы мен нәти­же­сіне жа­у­ап­кер­ші­лік
Жа­ра­қат ал­ған жа­ну­ар неме­се құс­қа ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту бой­ын­ша іс-әре­кет­ті таң­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры

кәсіби стандартының
5-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6121 Жем әзір­ле­у­ші
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, та­рау: Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы жұ­мыстар мен кә­сіп­тер
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Жем әзір­ле­у­ші
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
1
1
2
2
3
3-4
2-кесте. Жем әзірлеушінің еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс
тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мал ша­ру­а­шы­лық, шош­қа өсі­ре­тін фер­ма­лар және ке­шен­дер, құс фаб­ри­ка­ла­ры, тұқым­дық және сүт фер­ма­ла­ры
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Шаң, ал­лер­гия, ауыр кө­те­ру
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
1
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сі және/неме­се жұ­мыс ор­нын­да қы­сқа мер­зім­ді кур­стар (нұс­қа­улық) және/неме­се негіз­гі ор­та, бі­рақ ба­ста­уыш бі­лім­нен тө­мен емес бі­лі­мі бар болған жағ­дай­да қы­сқа мер­зім­ді кур­стар
Та­лап етіл­мей­ді
2
Негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес, жал­пы ор­та бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (кә­сі­по­рын­да бі­лім­ді ұй­ым­да­сты­ру неме­се оқы­ту ба­за­сын­да­ғы қы­сқа мер­зім­ді кур­стар)
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
2 дең­гей­де тә­жі­ри­бе­сі 1 жыл­дан кем емес
3-кесте. Жем әзірлеуші орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын,
КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Ар­найы ре­цепт бой­ын­ша жем дай­ын­дау. Жем мен та­ғам қал­дық­та­рын жем­ді бу­лау ас­пап­та­рын­да, қа­зан мен кү­бі­лер­де бу­лау, пі­сі­ру, гид­ро­тер­ми­я­лық өң­деу. Электр неме­се бас­қа же­теі бар ма­ши­на­лар­да ірі, қо­рек­ті жем­ді, кон­цен­трат­тар­ды, мал тек­ті жем­ді ұсақ­тау, ұн­тақ­тау, ке­су, тар­ту және ша­бу. Су қой­ма­ла­ры­нан мал және өсім­дік тек­ті жем­дер­ді дай­ын­дау. Үй-жай­ды, жаб­дық­ты, құ­рал­ды, ыдыс­ты за­лал­сыздан­ды­ру. Жем қал­дық­та­рын қа­был­дау және дай­ын өнім­ді фер­ма­лар­ға жет­кі­зу. Жем­ді қа­был­дау және тұ­ты­ну бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу. Кө­тер­ме­лі құ­ры­л­ғы­ла­ры ар­қы­лы жем­ді дүң­гі­л­ше, ор, тран­шея және қо­қыс үй­ін­ді­сі­нен алу
2
Жем мас­са­сын қа­зан­дық­тар­да ара­ла­сты­ру, тер­ми­я­лық өң­деу. Қо­сым­ша өнім­дер­ді, ба­лық­тар­ды, та­ғам қал­дық­та­рын және т.б. тер­ми­я­лық өң­деу. Жем цехын­да­ғы кө­лік­тер және құ­рал-жаб­дық­қа тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту
3
Ра­ци­он­ға сәй­кес та­лап еті­ле­тін та­ғам қал­дық­та­рын әзір­леу бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу
4-кесте. Жем әзірлеуші орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Шөп, жем, су, ақуы­зды кон­цен­трат­тар (ке­бек және күн­жа­ра)
Ха­лат, ре­зең­ке қол­ғап, ар­найы аяқ ки­ім, трак­тор, ав­то­кө­лік, сы­пыр­ғы, ше­лек
1-1) Ар­найы ре­цепт бой­ын­ша жем дай­ын­дау, со­ны­мен қа­тар ақуыз және та­ғы да бас­қа қо­с­па­лар­мен бай­ы­ты­л­ған жем әзір­леу
2
Ми­не­рал­ды ты­ңайт­қы­штар, за­лал­сыздан­ды­ру құ­рал­да­ры, жем мас­са­сы, ба­лық­тар
Қап­тар, қол­ғап­тар, жем дай­ын­дау цехын­да­ғы ма­ши­на­лар және құ­рал-жаб­дық
2-1) Қа­зан­да­ғы жем мас­са­сын тер­ми­я­лық өң­деу, ара­ла­сты­ру. Қо­сым­ша өнім­дер­ді, ба­лық­тар­ды, та­ғам қал­дық­та­рын және т.б. жуу. Жем цехын­да­ғы кө­лік­тер және құ­рал-жаб­дық­қа тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту
3
Сүт, су, би­дай, са­бан және шөп
Та­ра­зы­лар, дә­рі-дә­рі­мек­тер, пре­па­рат­тар
3-1) Ра­ци­он­ға сәй­кес та­лап еті­ле­тін та­ғам қал­дық­та­рын әзір­леу бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу
5-кесте. СБШ біліктіліктің 1-деңгейлі жем әзірлеушінің
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Жем цехын­да­ғы кө­лік­тер және құ­рал-жаб­дық­қа тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту және ар­найы ре­цепт бой­ын­ша жем­дер­ді дай­ын­дау ке­зін­де ере­же­лер мен нор­ма­лар­ды, қа­ра­пай­ым қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­ры­ның сақ­та­луы­на же­ке жа­у­ап­кер­ші­лік
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы қыз­ме­т­ін­де­гі жұ­мыс жағ­дай­ы­ның шар­тта­ры­на сәй­кес өз іс-әре­кет­те­рін тү­зе­ту бі­лік­ті­лі­гі
Өрт қа­уіп­сіз­ді­гі қа­ғи­да­ла­ры, қыз­мет көр­се­ті­ле­тін құ­рал-жаб­дық­тың жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі мен оны пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры. Жем­ді дай­ын­дау қа­ғи­да­ла­ры
2-1)
Тер­ми­я­лық өң­деу үде­рі­сін жүр­гі­зу ке­зін­де және жем цехын­да­ғы кө­лік­тер және құ­рал-жаб­дық­қа тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту ке­зін­де өз ден­са­улы­ғы үшін же­ке жа­у­ап­кер­ші­лік
Үй-жай­ды, жаб­дық­ты, құ­рал­ды, ыдыс­ты за­лал­сыздан­ды­ру бой­ын­ша прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
6-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі жем әзірлеушінің
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Жем цехын­да­ғы кө­лік­тер және құ­рал-жаб­дық­қа тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту және ар­найы ре­цепт бой­ын­ша жем­дер­ді дай­ын­дау ке­зін­де ере­же­лер мен нор­ма­лар­ды, қа­ра­пай­ым қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­ры­ның сақ­та­луы­на же­ке жа­у­ап­кер­ші­лік
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы қыз­ме­т­ін­де­гі жұ­мыс жағ­дай­ы­ның шар­тта­ры­на сәй­кес өз іс-әре­кет­те­рін тү­зе­ту бі­лік­ті­лі­гі
Өрт қа­уіп­сіз­ді­гі қа­ғи­да­ла­ры, қыз­мет көр­се­ті­ле­тін құ­рал-жаб­дық­тың жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі мен оны пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры. Жем­ді дай­ын­дау қа­ғи­да­ла­ры
2-1)
Тер­ми­я­лық өң­деу үде­рі­сін жүр­гі­зу ке­зін­де және жем цехын­да­ғы кө­лік­тер және құ­рал-жаб­дық­қа тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту ке­зін­де өз ден­са­улы­ғы үшін же­ке жа­у­ап­кер­ші­лік
Үй-жай­ды, жаб­дық­ты, құ­рал­ды, ыдыс­ты за­лал­сыздан­ды­ру бой­ын­ша прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
3-1)
Өзін-өзі ба­қы­лау дағ­ды­ла­рын, қа­ра­пай­ым өн­ді­рі­стік жағ­дай­лар­да өзін-өзі тү­зе­ту әре­кет­те­рін көр­се­те оты­рып күр­де­лі емес прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау үшін негіз­гі прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­на бі­ле­ді
Өзді­гі­нен және (неме­се) ті­ке­лей бас­шы­лық ету ар­қы­лы негіз­гі прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­на оты­рып стан­дарт­ты және бір­тек­ті прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу
Кә­сі­би дай­ын­дық про­цес­сін­де және (неме­се) өзді­гі­нен алын­ған бі­лім
7-кесте. СБШ біліктіліктің 3- деңгейлі жем әзірлеушінің
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Қол же­те­гі бар ма­ши­на­сы­мен, ұсақ­тау ма­ши­на­сы­мен неме­се қол­мен ірі, қо­рек­ті жем­ді, кон­цен­трат­тар­ды, мал тек­ті жем­ді ұсақ­тау, ұн­тақ­тау, ке­су, тар­ту және ша­бу са­ла­сын­да­ғы жұ­мыс нәти­же­сі мен са­па­сы­на жа­у­ап­кер­ші­лік
Прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау және жа­ну­ар­лар­ға жем­ді дай­ын­дау бой­ын­ша жұ­мысын­да бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге же­ту дағдысы
Ар­найы ре­цепт бой­ын­ша жем­дер­ді дай­ын­дау са­ла­сын­да­ғы кә­сі­би дай­ын­дық үде­рі­сін­де алын­ған бі­лім
2-1)
Дағ­ды­лар­ды дер­бес қол­да­на оты­рып, жем­ді алу және тұ­ты­ну есе­бін жүр­гі­зу ке­зін­де прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау
Жем цехын­да­ғы кө­лік­тер және құ­рал-жаб­дық­қа тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту ке­зін­де негіз­гі қа­ра­пай­ым мін­дет­тер­ді қол­да­ну дағдысы
Негіз­гі қа­ра­пай­ым құ­рал-жаб­дық­тар, қа­зан­дар­да жем масс­са­сын ара­ла­сты­ру бой­ын­ша жұ­мыс тәр­ті­бі са­ла­сын­да­ғы бі­лім, қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
3-1)
Өзді­гі­нен ал­ға қой­ған мін­дет­ті орын­дау тә­сіл­де­рін, ең­бек затта­ры мен құ­рал­да­рын, ба­ға­лау при­ципте­рін, өл­шеу әді­сте­рін анық­тай­ды
Қа­ра­пай­ым өн­ді­рі­стік жағ­дай­лар­да өзін-өзі ба­ға­лау, өзін-өзі анық­тау, өзін-өзі ұй­ым­да­сты­ру және тү­зе­ту дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді
Са­па ба­қы­ла­у­ын және құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу про­це­ду­ра­сын бі­ле­ді

кәсіби стандартының
6-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6129 Жа­ну­ар­лар­ды кү­ту­ші
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
29-шы­ға­ры­лым, 6-та­рау: Дә­ру-дәр­мен­дер, бак­те­ри­я­лық және био­ло­ги­я­лық пре­па­рат­тар, ма­те­ри­ал­дар өн­ді­рі­сі
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
-
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
1
1
2
2
3
3-4
2-кесте. Жануарларды күтушінің еңбек шарттары, білімі және жұмыс
тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мал ша­ру­а­шы­лық, шош­қа өсі­ре­тін фер­ма­лар және ке­шен­дер, құс фаб­ри­ка­ла­ры, тұқым­дық және сүт фер­ма­ла­ры
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Шаң, ал­лер­гия, ауыр кө­те­ру
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
1
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сі және/неме­се жұ­мыс ор­нын­да қы­сқа мер­зім­ді кур­стар (нұс­қа­улық) және/неме­се негіз­гі ор­та, бі­рақ ба­ста­уыш бі­лім­нен тө­мен емес бі­лі­мі бар болған жағ­дай­да қы­сқа мер­зім­ді кур­стар
Та­лап етіл­мей­ді
2
Негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес, жал­пы ор­та бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (кә­сі­по­рын­да бі­лім­ді ұй­ым­да­сты­ру неме­се оқы­ту ба­за­сын­да­ғы қы­сқа мер­зім­ді кур­стар)
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
2 дең­гей­де тә­жі­ри­бе­сі 1 жыл­дан кем емес
3-кесте. Жануарларды күтуші орындайтын, еңбек функцияларын
анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Құй­рық­тан қан алу үшін ота­лық орын­ды дай­ын­дау (қыл­ды қыр­қу, жуу, құй­рық­ты за­лал­сыздан­ды­ру); қа­ша­лар­ды та­за­лау және ви­ва­рий­дің қыз­мет көр­се­ті­ле­тін сек­ци­я­ла­рын та­за­лау; бел­гі­лен­ген та­мақ­та­ну тәр­ті­біне сәй­кес жа­ну­ар­лар­ға жем бе­ру; ан­ти­био­тик және био­син­тез­дің бас­қа да пре­па­рат­та­ры­ның, сар­су және бас­қа­лар­дың өн­ді­рі­сі үшін зерт­те­ле­тін кі­ші жа­ну­ар­лар­ға (қо­ян­дар, те­ңіз шош­қа­ла­ры, тыш­қан­дар) кү­тім жа­сау; қа­ша­лар­ды та­за­лау және ви­ва­рий­дің қыз­мет көр­се­ті­ле­тін сек­ци­я­ла­рын та­за­лау, им­му­ни­тет­тен­ді­рі­л­ген жа­ну­ар­лар­ға ар­нал­ған бел­гі­лен­ген ра­ци­он бой­ын­ша жем дай­ын­дау, бел­гі­лен­ген та­мақ­та­ну тәр­ті­біне сәй­кес жа­ну­ар­лар­ға жем бе­ру; жа­ну­ар­лар­дың жағ­дай­ын ба­қы­лау және кү­ші бар нұс­қа­улық­тар­дың та­лап­та­ры­на сәй­кес ау­ру жа­ну­ар­лар­ға кө­мек көр­се­ту
2
Сар­су және эн­до­крин­ді пре­па­рат­тар­дың өн­ді­рі­сін­де до­нор және өн­ді­ру­ші бо­лып та­бы­ла­тын ірі жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау және бас­қа: та­за­лау, қыр­қу, душ астын­да жуу, та­за ауа­ға шы­ға­ру және үй-жай­ға қай­та кір­гі­зу; бе­кі­ті­л­ген ра­ци­он және та­мақ­та­ну тәр­ті­бі бой­ын­ша өн­ді­ру­ші жа­ну­ар­лар мен до­нор­лар­ды та­мақ­тан­ды­ру; олар­дың жағ­дай­ын ба­қы­лау және ау­ру жа­ну­ар­лар­ға кү­тім көр­се­ту үшін ша­ра­лар­ды қол­да­ну; ат қо­ра, мал қо­ра­ны және жа­ну­ар­лар­дың бас­қа да ор­на­лас­қан орын­да­рын та­за­лау, им­мун­да­у­ға қа­ты­су, кли­ни­ка­лық жағ­дай­ла­ры­на ба­қы­лау жа­сау, сою, те­рі­сін алу, өн­ді­ру­ші қой­лар­дың омырт­қа­сы мен ми са­уы­тын ұсақ­тау
3
Ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық сар­су өн­ді­рі­сте­рін­де өн­ді­ру­ші жа­ну­ар­лар­ды (жыл­қы­лар неме­се шош­қа­лар) им­мун­дау, олар­дың қа­нын алу және ем­деу ша­ра­ла­ры­на қа­ты­су, құ­рал­дар, ота­лық ста­н­ок­тар­ды және үстел­дер­ді жұ­мысқа дай­ын­дау; им­му­ни­тет­тен­ді­рі­л­ген жа­ну­ар­лар­ды ота­лық орын­дар­ға жет­кі­зу және олар­ды опе­ра­ци­я­ға дай­ын­дау, жа­ну­ар­лар нө­мір­ле­рі­нің жүк­тел­ме мен ан­ти­ген­де­рі (ана­ток­син­дер, ток­син­дер) бар ап­па­рат­тар­дың жа­зу­ла­ры­на сәй­кест­і­гін тек­се­ру, жа­ну­ар­лар­ды ста­н­ок­та бе­кі­ту және им­мун­дау, қан алу және ем­деу ке­зін­де ұстап тұ­ру; опе­ра­ция ор­нын дай­ын­дау және өң­деу, қан алу­дың за­рар­сызды­ғын қам­та­ма­сыз ету, өн­ді­ру­ші жа­ну­ар­лар­дың тем­пе­ра­ту­ра­сын өл­шеу, ла­бо­рант неме­се мал дә­рі­ге­рі бас­шы­лы­ғы­мен ері­т­ін­ді­лер мен ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық құ­рал­да­рын дай­ын­дау; өн­ді­ру­ші жа­ну­ар­лар­ды ота­лық орын­да­ры­нан мал қо­ра­ға жет­кі­зу, өн­ді­ру­ші­лер­дің жап­пай қан алуы­на қа­ты­су (бе­кі­ту­ді ұй­ым­да­сты­ру және қан алу ке­зін­де ұстап тұ­ру)
4-кесте. Жануарларды күтуші орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер (ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Шөп, жем, су, ақуы­зды қо­с­па­лар (ке­бек, күн­жа­ра)
Ха­лат,
ре­зең­ке қол­ғап, ар­найы аяқ ки­ім, жа­ну­ар­лар­ды кү­ту­ші­нің құ­рал­да­ры
1-1) Им­мун­да­у­ға қа­ты­са­ды (жұқ­па­лы ау­ру­лар­ды қа­был­да­мау­шы­лық­қа ек­пе), жа­ну­ар­лар­ды ем­деу және қан алу­ға ат са­лы­су
2
Ми­не­рал­ды ты­ңайт­қы­штар, за­лал­сыздан­ды­ру құ­рал­да­ры
Қол­ғап­тар, құ­рал­дар, ота­лық ста­н­ок­тар және үстел­дер
2-1) Қа­жет­ті ері­т­ін­ді­лер мен ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық құ­рал­да­рын, ас­пап­тар­ды, ота­лық үстел және ста­н­ок­тар­ды әзір­лей­ді
3
Су
Та­ра­зы, дә­рі, пре­па­рат­тар
3-1) Ота ал­дын­да­ғы үр­ді­стер­ді жүр­гізу­ге қа­ты­са­ды, жа­ну­ар­лар­ды қан­сыздан­ды­ру және со­ю­ды іс­ке асы­ра­ды, қа­жет­ті ор­ган­дар мен ұл­па­лар­ды ала­ды
5-кесте. СБШ біліктіліктің 1-деңгейлі жануарларды күтушінің
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Қа­жет­ті ор­ган­дар мен ұл­па­лар­ды алу ке­зін­де ере­же­лер мен нор­ма­лар­ды, қа­ра­пай­ым қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­ры­ның сақ­та­луы­на же­ке жа­у­ап­кер­ші­лік
Ла­бо­рант неме­се мал дә­рі­ге­рі бас­шы­лы­ғы­мен ері­т­ін­ді­лер мен ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық құ­рал­дар­ды дай­ын­дау бой­ын­ша жұ­мыс жағ­дай­ы­ның шар­тта­ры­на сәй­кес іс-әре­кет­ті тү­зе­ту бі­лік­ті­лі­гі
Қа­жет­ті ері­т­ін­ді­лер мен ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық құ­рал­дар­ды дай­ын­дау әді­сте­рі
2-1)
Жа­ну­ар­лар­дың ден­са­улы­ғы үшін жа­у­ап бе­ру, жа­ну­ар­лар­ды кү­ту­ші­нің функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рін орын­дау ке­зін­де­гі жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Ат қо­расы, мал қо­расы мен қыз­мет көр­се­ті­ле­тін жа­ну­ар­лар­дың бас­қа да ор­на­ла­су орын­да­рын та­за­лау ке­зін­де пай­да болған про­бле­ма­лар мен олар­дың се­бе­бін анық­тау, қа­ра­пай­ым құ­ры­лым­дық мін­дет­тер­ді ше­шу үшін қа­жет­ті уа­қыт­ты анық­тау
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
6-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі жануарларды күтушінің
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Қа­жет­ті ор­ган­дар мен ұл­па­лар­ды алу ке­зін­де ере­же­лер мен нор­ма­лар­ды, қа­ра­пай­ым қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­ры­ның сақ­та­луы­на же­ке жа­у­ап­кер­ші­лік
Ла­бо­рант неме­се мал дә­рі­ге­рі бас­шы­лы­ғы­мен ері­т­ін­ді­лер мен ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық құ­рал­дар­ды дай­ын­дау бой­ын­ша жұ­мыс жағ­дай­ы­ның шар­тта­ры­на сәй­кес іс-әре­кет­ті тү­зе­ту бі­лік­ті­лі­гі
Қа­жет­ті ері­т­ін­ді­лер мен ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық құ­рал­дар­ды дай­ын­дау әді­сте­рі
2-1)
Жа­ну­ар­лар­дың ден­са­улы­ғы үшін жа­у­ап бе­ру, жа­ну­ар­лар­ды кү­ту­ші­нің функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рін орын­дау ке­зін­де­гі жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Ат қо­расы, мал қо­расы мен қыз­мет көр­се­ті­ле­тін жа­ну­ар­лар­дың бас­қа да ор­на­ла­су орын­да­рын та­за­лау ке­зін­де пай­да болған про­бле­ма­лар мен олар­дың се­бе­бін анық­тау, қа­ра­пай­ым құ­ры­лым­дық мін­дет­тер­ді ше­шу үшін қа­жет­ті уа­қыт­ты анық­тау
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
3-1)
Бел­гі­лі мін­дет­тер­ді орын­дау ке­зін­де өз ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі және бас­қа адам­дар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гіне жа­у­ап бе­ре­ді, сон­дай-ақ қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау­ға жа­у­ап­кер­ші­лік ала­ды
Өзін-өзі ба­қы­лау дағ­ды­ла­рын, қа­ра­пай­ым өн­ді­рі­стік жағ­дай­лар­да өзін-өзі тү­зе­ту әре­кет­те­рін көр­се­те оты­рып күр­де­лі емес прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау үшін негіз­гі прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­на бі­ле­ді
Негіз­гі және қа­ра­пай­ым ас­пап­тар­ды, құ­рал-жаб­дық­тар­ды, жұ­мыс про­це­сте­рі­нің про­це­ду­ла­рын бі­лу
7-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі жануарларды күтушінің
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Жа­ну­ар­лар­дың қа­нын алу және ем­деу бой­ын­ша бел­гі­лен­ген мін­дет­тер ая­сын­да­ғы жұ­мыс са­па­сы мен нәти­же­сіне жа­у­ап­кер­ші­лік
Қа­жет­ті ор­ган­дар мен ұл­па­лар­ды алу ке­зін­де қа­ра­пай­ым мін­дет­тер­ді орын­дау үшін та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­ну бі­лік­ті­лі­гі
Негіз­гі құ­рал­дар мен жаб­дық­тың құ­ры­лы­мы
2-1)
Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу оң бей­ім­ді­лік. Құ­зы­рет­ті­лік
Ота­уды жүр­гі­зу бой­ын­ша жағ­дай­лар­ды іс-әре­кет­ті дер­бес тү­зе­ту, дер­бес ба­қы­лау дағ­ды­ла­рын көр­се­ту
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
3-1)
Жұ­мыс про­це­сін жос­пар­ла­уды қам­ти­тын ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет­ті тү­сі­ну
Бе­кі­ті­л­ген жұ­мыс то­бы­ның кү­ті­міне қой­ы­ла­тын са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық және ве­те­ри­нар­лық та­лап­тар­дың негіз­де­рі
Ең­бек әре­ке­ті өнім­де­рі­мен және өзге де ма­те­ри­ал­дар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­ры мен ере­же­ле­рін бі­лу

кәсіби стандартының
7-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
9332 Дел­бе­ші
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
1-шы­ға­ры­лым, та­рау: Эко­но­ми­ка­ның бар­лық са­ла­ла­ры­на ор­тақ жұ­мыс­шы­лар­дың кә­сіп­те­рі
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Дел­бе­ші
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
1
1
2-кесте. Делбешінің еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс
тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мал ша­ру­а­шы­лық фер­ма­лар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Шаң, ал­лер­гия, ауыр кө­те­ру
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
1
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се жұ­мыс ор­нын­да қы­сқа мер­зім­ді оқу (нұс­қа­улық) және/неме­се ба­ста­уыш бі­лім­нен тө­мен емес негіз­гі ор­та бі­лі­мі болған жағ­дай­да қы­сқа мер­зім­ді кур­стар
Та­лап етіл­мей­ді
3-кесте. Делбеші орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын,
КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Адам та­сы­ма­лы үшін же­ңіл ар­ба­ға же­гі­л­ген ат­ты жол­да бас­қа­ру
2
Жыл­қы­лар­ды же­гу және до­ға­ру
3
Же­ңіл ар­ба және ат әб­зел­де­рін та­за­лық­та және дұ­ры­стық­та ұстау: та­за­лау, жуу, май­лау, кі­ші жөн­деу жұ­мыста­ры
4-кесте. Делбеші орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Ар­ба
Жем, су
1-1) Адам та­сы­ма­лы үшін же­ңіл ар­ба­ға же­гі­л­ген ат­ты жол­да бас­қа­ру
2
Жыл­қы­ның ар­ба­сы
Та­за­лау, жуу
2-1) Жыл­қы­лар­ды же­гу және до­ға­ру
3
Ар­ба
Май­лау ма­те­ри­а­лы, кі­ші жөн­деу жұ­мыста­ры
3-1) Же­ңіл ар­ба және ат әб­зел­де­рін та­за­лық­та және дұ­ры­стық­та ұстау: та­за­лау, жуу, май­лау, кі­ші жөн­деу жұ­мыста­ры
5-кесте. СБШ біліктіліктің 1- деңгейлі делбеші құзыретіне
қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу оң бей­ім­ді­лік
Жыл­қы­лар­ды же­гу және до­ға­ру ке­зін­де қа­ра­пай­ым дағ­ды­лар­ды орын­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ден­са­улық­ты қор­ғаудың қа­ғи­да­ла­ры, нор­ма­ла­ры мен та­лап­та­ры
2-1)
Ой­лау дер­бес­ті­гі. Же­ңіл ар­ба және ат әб­зел­де­ріне кі­ші жөн­деу жа­сау қа­жет­ті­лі­гін түс­әну және ол үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Ше­шім­ді дер­бес қа­был­дау, жол­да жа­ну­ар­лар­ды бас­қа­ру дағдысы
Қыз­мет еті­ле­тін ар­ба­ның қа­ра­пай­ым құ­рал­да­ры жө­нін­де­гі бі­лім

кәсіби стандартының
8-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6121 Шо­пан
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, та­рау: Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы жұ­мыстар мен кә­сіп­тер
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Шо­пан
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
3-5
4
6
2-кесте. Шопанның еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс
тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мал ша­ру­а­шы­лық фер­ма­лар, жай­ы­лым­дар, кә­сі­по­рын­дар, фер­мер­лік ме­ке­ме­лер
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
4
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім және жо­ға­ры дең­гей­лі тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық неме­се ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі бі­лім)
3 дең­гей­де жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі 3 жыл­дан кем емес
3-кесте. Шопан орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын,
КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Қой және еш­кі ба­ста­рын кү­ту бой­ы­ша қо­сым­ша жұ­мыстар. Қой және еш­кі ұр­ға­шы­ла­рын жай­ы­лым­нан туу бө­лім­ше­сіне жет­кі­зу. Жем­ді жет­кі­зу. Азық­тан­ды­ру, су­а­ру және туу бө­лім­ше­сін­де­гі жас мал­дар­ды кү­ту бой­ын­ша жұ­мыстар жүр­гі­зу ба­ры­сын­да кө­мек көр­се­ту
2
Еш­кі мен қой­ды қыр­қу­ға және сұ­рып­та­у­ға бе­ру, олар­ды қыр­қы­ған­нан кей­ін за­лал­сыздан­ды­ру ері­т­ін­ді­сін­де шо­мыл­ды­ру. Жай­лар­ды та­за­лау және за­лал­сыздан­ды­ру
3
Жа­ну­ар­лар ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу ша­ра­ла­рын жүр­гізу­ге ат са­лы­су. Қо­ра­ны те­зек­тен та­зар­ту. Мал ба­сын ба­қы­лау, төл­де­уді қа­был­дау және ке­зек­ші­лік ке­зін­де бас­қа да жұ­мыстар­ды ат­қа­ру. Те­зек­ті қол­мен ой­ып алу
4-кесте. Шопан орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Жа­ну­ар­лар
Жем, су, қам­шы, шы­бырт­қы, қам­шы, ха­лат, етіктер, ас­па­лы қал­та­сы бар гай­тан-бел­беу
1-1) Қой және еш­кі ба­ста­рын кү­ту бой­ы­ша қо­сым­ша жұ­мыстар. Қой және еш­кі ұр­ға­шы­ла­рын жай­ы­лым­нан туу бө­лім­ше­сіне жет­кі­зу. Азық­тан­ды­ру, су­а­ру және туу бө­лім­ше­сін­де­гі жас мал­дар­ды кү­ту бой­ын­ша жұ­мыстар жүр­гі­зу ба­ры­сын­да кө­мек көр­се­ту
2
Жа­ну­ар­лар
За­лал­сыздан­ды­ру ері­т­ін­ді­лер, қыр­қу қай­шы­сы, те­зек, ар­ба, өзі аудар­ғыш, ше­лек, су, сы­пыр­ғы, шаң­сор­ғыш, жа­ну­ар­лар­ды та­сы­мал­да­у­ға ар­нал­ған ма­ши­на­лар
2-1) Еш­кі мен қой­ды қыр­қу­ға және сұ­рып­та­у­ға бе­ру, олар­ды қыр­қы­ған­нан кей­ін за­лал­сыздан­ды­ру ері­т­ін­ді­сін­де шо­мыл­ды­ру. Жай­лар­ды та­за­лау және за­лал­сыздан­ды­ру
3
Жа­ну­ар­лар
Ха­лат, қыр­қу қай­шы­сы, қол­ғап­тар, дүр­бі, етіктер
3-1) Жа­ну­ар­лар ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу ша­ра­ла­рын жүр­гізу­ге ат са­лы­су
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі шопан құзыретіне
қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Құ­стар­ды тор­ға са­лу, тор­дан шы­ға­ру және жем­де­у­ге жет­кі­зу бой­ын­ша жұ­мыстың са­па­сы мен нәти­же­сіне жа­у­ап­кер­ші­лік
Жа­ну­ар­лар­ға жем дай­ын­дау ке­зін­де бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге же­ту және стан­дарт­ты мін­дет­тер­ді орын­дау бі­лік­ті­лі­гі
Зо­оги­ги­е­на мен мал дә­рі­гер­лі­гі, қой­лар­ды қыр­қу­ға жет­кі­зу тех­ни­ка­сы, қой­дың са­па­сын ба­ға­лау жө­нін­де­гі қа­ра­пай­ым мә­лі­мет­тер
2-1)
Жем­де­уден кей­ін құ­стың жағ­дай­ын ба­қы­лау, құ­стар­ды уа­қы­ты­лы со­ю­ға жет­кі­зу ке­зін­де дер­бес дағ­ды­лар­ды қол­да­на оты­рып прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Үй-жай­да бел­гі­лен­ген тем­пе­ра­ту­ра мен ауа ре­жи­мін қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау бі­лік­ті­лі­гі
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
6-кесте. СБШ біліктіліктің 4-деңгейлі шопан құзыретіне
қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Бел­гі­лі бір мін­дет­тер ая­сын­да­ғы жұ­мыс са­па­сы мен нәти­же­сіне жа­у­ап­кер­ші­лік
Жұ­мыс жағ­дай­ы­ның бе­рі­л­ген нұс­қа­улы­ғы бой­ын­ша іс-әре­кет­тер әді­сте­рін таң­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
2-1)
Өзі­нің және бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Ере­же­лер­ді, нор­ма­лар­ды, қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ден­са­улық сақ­тау та­лап­та­рын қол­да­ну дағдысы; стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы бой­ын­ша қа­ғи­да­лар, мер­зім­ді қыз­мет көр­се­ту және кү­тім жа­сау қа­ғи­да­ла­ры мен әді­сте­рі
3-1)
Олар­дың іс-әре­кет нәти­же­сі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті өзіне ала оты­рып бас­қа жұ­мыс­шы­лар­дың жұ­мысы­на же­тек­ші­лік ету
Жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лі­гін және олар­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету мақ­са­тын­да қыз­мет көр­се­ті­ле­тін мал ба­сы­на кү­тім­ді жақ­сар­ту азық­тан­ды­ру бой­ын­ша іс-ша­ра­лар­ды орын­дау
Ве­те­ри­на­рия және зо­оги­ги­е­на негіз­де­рі. Жем азық негіз­де­рі және олар­дың азық­тық құн­ды­лы­ғы

кәсіби стандартының
9-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6121 Жыл­қы­шы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, та­рау: Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы жұ­мыстар мен кә­сіп­тер
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Жыл­қы­шы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
3-5
4
6
2-кесте. Жылқышының еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс
тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Тор­лы орын­дар, қа­пас­тар, қа­ша­лар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
4
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім және жо­ға­ры дең­гей­лі тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық неме­се ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі бі­лім)
3 дең­гей­де жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі 3 жыл­дан кем емес
3-кесте. Жылқышы орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын,
КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Жыл­қы­лар, қа­шыр­лар, өгіз­дер және бас­қа да же­гін мал­да­рын кү­ту. Ат қо­ра­лар­ды та­за­лау және за­лал­сыздан­ды­ру. Мал­ды жем­деу, су­а­ру және та­за­лау, олар­дың мал дә­рі­гер­лік тек­се­руі мен ем­де­уіне қа­ты­су
2
Ау­ру туын­да­ған жағ­дай­да бі­рін­ші кө­мек көр­се­ту және мал дә­рі­ге­рі­нің көр­се­туі бой­ын­ша жа­ну­ар­лар жем­де­рі­нің ра­ци­о­нын құ­рау. Жем дай­ын­дау және азық­тан­ды­ру мен су­а­ру­дың кесте­сін бел­гі­леу. Жа­ну­ар­лар­ды шы­ғу­ға да­яр­лау, же­гу және ағы­ту. Кі­ші жөн­деу жұ­мыста­ры және ат әб­зел­де­рін рет­теу. Же­гі­ле­тін жа­ну­ар­лар­ды ар­ба­ке­ш­тер мен ша­бан­до­з­дар­ға жұ­мыс ал­дын­да өт­кі­зу және жұ­мыстан кей­ін қа­был­дау
3
Жем­шөп­ті қа­был­дау, бе­ру және есеп­теу. Же­гі­ле­тін мал­ды көк­тем және жаз мез­гіл­де­рін­де жаю. Же­гі­ле­тін мал жұ­мыста­ры­ның есе­бін жүр­гі­зу
4-кесте. Жылқышы орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Жа­ну­ар­лар
Жем, су, кү­рек, шөп, ар­найы ки­ім, ар­найы аяқ ки­ім
1-1) Жыл­қы­лар, қа­шыр­лар, өгіз­дер және бас­қа да же­гін мал­да­рын кү­ту. Ат қо­ра­лар­ды та­за­лау және за­лал­сыздан­ды­ру. Мал­ды жем­деу, су­а­ру және та­за­лау. Жа­ну­ар­лар­ды шы­ғу­ға да­яр­лау, же­гу және ағы­ту. Кі­ші жөн­деу жұ­мыста­ры және ат әб­зел­де­рін рет­теу
2
Жа­ну­ар­лар
Ағаш ар­ба, бо­лат ар­ба, жүк та­си­тын ар­ба, кү­рек, ше­лек, сы­пыр­ғы, қы­зу­ды өл­ше­уіш
2-1) Жем дай­ын­дау және азық­тан­ды­ру мен су­а­ру­дың кесте­сін бел­гі­леу. Жа­ну­ар­лар­дың мал дә­рі­гер­лік тек­се­руі мен ем­де­уіне қа­ты­су. Ау­ру туын­да­ған жағ­дай­да бі­рін­ші кө­мек көр­се­ту және мал дә­рі­ге­рі­нің көр­се­туі бой­ын­ша жа­ну­ар­лар жем­де­рі­нің ра­ци­о­нын құ­рау
3
Жа­ну­ар­лар
Ағаш ар­ба, бо­лат ар­ба, жүк та­си­тын ар­ба, үй-жай, қол­ғап­тар, бы­л­ға­ры және ре­зең­ке аяқ ки­ім
3-1) Тор­лы орын­дар, қа­пас­тар, қа­ша­лар­ды та­за­лау. Жа­ну­ар­лар тұ­ра­тын орын­дар­да­ғы тем­пе­ра­ту­ра­ны, ылғал­ды­лық­ты және жа­рық­тан­ды­ру­ды қа­лып­ты жағ­дай­да сақ­тап тұ­ру
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі жылқышы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Жем цехын­да­ғы кө­лік­тер және құ­рал-жаб­дық­қа тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту ке­зін­де ере­же­лер мен нор­ма­лар­ды, қа­ра­пай­ым қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­ры­ның сақ­та­луы­на же­ке жа­у­ап­кер­ші­лік
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы қыз­ме­т­ін­де ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту­де өз іс-әре­кет­те­рін тү­зе­ту бі­лік­ті­лі­гі
Өрт қа­уіп­сіз­ді­гі қа­ғи­да­ла­ры, қыз­мет көр­се­ті­ле­тін құ­рал-жаб­дық­ты пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры
2-1)
Жа­ну­ар­лар ден­са­улы­ғы­на же­ке жа­у­ап­кер­ші­лік
Үй-жай­ды, құ­рал-жаб­дық­ты за­лал­сыздан­ды­ру бой­ын­ша прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
6-кесте. СБШ біліктіліктің 4-деңгейлі жылқышы құзыретіне
қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Ау­ру туын­да­ған жағ­дай­да бі­рін­ші кө­мек көр­се­ту және мал дә­рі­ге­рі­нің көр­се­туі бой­ын­ша жа­ну­ар­лар жем­де­рі­нің ра­ци­о­нын құ­рау са­ла­сын­да­ғы жұ­мыс са­па­сы мен нәти­же­сіне жа­у­ап­кер­ші­лік
Же­гі­ле­тін жұ­мыстар­дың есе­бін жүр­гі­зу және бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге же­ту, стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау бі­лік­ті­лі­гі
Же­гі­ле­тін жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау бой­ын­ша кә­сі­би дай­ын­дық үде­рі­сін­де алын­ған бі­лім
2-1)
Дағ­ды­лар­ды қол­да­на оты­рып прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау, жа­ну­ар­лар­дың мал дә­рі­гер­лік тек­се­руі мен ем­де­уіне дер­бес қа­ты­су
Жем цехын­да­ғы кө­лік­тер және құ­рал-жаб­дық­қа тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту ке­зін­де негіз­гі мін­дет­тер­ді орын­дау бі­лік­ті­лі­гі
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры

кәсіби стандартының
10-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6130 Ша­бан­доз (ат­ша­бар)
ҚР жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, та­рау: Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы жұ­мыстар мен кә­сіп­тер
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Ша­бан­доз
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
5
4
6
2-кесте. Шабандоздың еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс
тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Тор­лы орын­дар, қа­пас­тар, қа­ша­лар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Шаң, ал­лер­гия, ауыр кө­те­ру, қой­ма­лар­дың на­шар жа­рық­тан­ды­ры­луы
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
4
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім және жо­ға­ры дең­гей­лі тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық неме­се ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі бі­лім)
3 дең­гей­де жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі 3 жыл­дан кем емес
3-кесте. Шабандоз орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын,
КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Ар­ба­ға же­гі­л­ген жыл­қы­лар­ды жүр­гі­зу және жо­ға­ры бі­лік­ті ша­бан­до­з­дың бас­шы­лы­ғы­мен жыл­қы­лар­ды ма­шық­тан­ды­ру
Жыл­қы­лар­ды кү­ту, азық­тан­ды­ру және су­а­ру бой­ын­ша жыл­қы­шы­лар­дың жұ­мысын қа­да­ға­лау
2
Жат­тық­ты­ру­шы­лық ар­ба мен ат әб­зел­де­рін жұ­мысқа жа­рам­ды қал­пын­да сақ­тау. Қой­ма­дан ат әб­зел­де­рі, жем­шөп, тө­се­ме­лер­ді алу және олар­ды жыл­қы­шы­лар­ға бе­ру
3
Ма­шық­тау бө­лім­ше­сі жұ­мысы­ның та­бе­лін, жем­шөп ті­зім­де­ме­сін жүр­гі­зу. Қой­ма­дан дә­рі-дә­рі­мек­тер алу және сақ­тау, олар­ды мал дә­рі­ге­рі­нің нұс­қа­уы бой­ын­ша қол­да­ну
4-кесте. Шабандоз орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Жыл­қы­лар
Жем, су, кү­рек, ар­найы ки­ім, ар­найы аяқ ки­ім
1-1) Жыл­қы­лар­ды азық­тан­ды­ру, кү­ту және бап­тау бой­ын­ша мал дә­рі­гер­лік-зоо­тех­ни­ка­лық ере­же­лер­дің сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ете­ді.
Олар­дың ден­са­улы­ғы мен күй­лі­лі бо­луын ба­қы­лай­ды
2
Жыл­қы­лар
Жем қой­ма­ла­ры, тө­се­ме­лер, кү­рек, сы­пыр­ғы, ше­лек, қол­ғап, қы­зу өл­ше­уіш
2-1)Жыл­қы­лар­ды сай­ы­стар­ға, бай­қа­у­лар­ға да­яр­лау және әке­лу.
Жыл­қы­лар­ды да­яр­лап, аук­ци­он­да көр­се­те­ді
3
Жыл­қы­лар
Ша­ру­а­шы­лық құ­рал, бы­л­ға­ры және ре­зең­ке аяқ ки­ім
3-1) Жыл­қы­лар­дың есеп жұ­мыста­рын жүр­гі­зе­ді. Жыл­қы­лар­ды шы­ға­ру неме­се мал дә­рі­гер­лік өң­деу, сұ­рып­тау, са­ту ке­зін­де ба­ға­лау және т.б жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ра­ды
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі шабандоз құзыретіне
қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Жыл­қы­лар­ды азық­тан­ды­ру, кү­ту және бап­тау бой­ын­ша бел­гі­лі бір мін­дет­тер ая­сын­да­ғы жұ­мыстар нәти­же­сі мен са­па­сы­на жа­у­ап­кер­ші­лік
Жыл­қы­лар­дың жұ­мысын есеп­теу бой­ын­ша іс-әре­кет­тер әді­сте­рін таң­дау бі­лік­ті­лі­гі
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры. Мал дә­рі­гер­лік және зоо­тех­ни­ка негіз­де­рі және қа­ғи­да­ла­ры
2-1)
Өзі­нің және бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Зоо­тех­ни­ка­лық қа­ғи­да­лар, нор­ма­лар мен қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның та­лап­та­ры­на қол­да­ну дағдысы
Жыл­қы­лар­ды кү­ту, мер­зім­ді қыз­мет көр­се­ту әді­сте­рі мен қа­ғи­да­ла­ры
6-кесте. СБШ біліктіліктің 4-деңгейлі шабандоз құзыретіне
қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Жыл­қы­лар­ды азық­тан­ды­ру, кү­ту және бап­тау бой­ын­ша бел­гі­лі бір мін­дет­тер ая­сын­да­ғы жұ­мыстар нәти­же­сі мен са­па­сы­на жа­у­ап­кер­ші­лік
Жыл­қы­лар­дың жұ­мысын есеп­теу бой­ын­ша іс-әре­кет­тер әді­сте­рін таң­дау бі­лік­ті­лі­гі
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры. Мал дә­рі­гер­лік және зоо­тех­ни­ка негіз­де­рі және қа­ғи­да­ла­ры
2-1)
Өзі­нің және бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Зоо­тех­ни­ка­лық қа­ғи­да­лар, нор­ма­лар мен қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның та­лап­та­ры­на қол­да­ну дағдысы
Жыл­қы­лар­ды кү­ту, мер­зім­ді қыз­мет көр­се­ту әді­сте­рі мен қа­ғи­да­ла­ры
3-1)
Олар­дың іс-әре­кет нәти­же­сі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті өзіне ала оты­рып бас­қа жұ­мыс­шы­лар­дың жұ­мысы­на же­тек­ші­лік ету
Олар­дың жа­сы­на бай­ла­ны­сты жыл­қы­лар­ды жат­тық­ты­ру­дың негіз­гі әді­сте­рі
Олар­дың жа­сы мен ат­қа­ра­тын жұ­мысы­на бай­ла­ны­сты жыл­қы­лар­ды азық­тан­ды­ру қа­ғи­да­ла­ры мен тех­ни­ка­сы

кәсіби стандартының
11-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6129 Бұ­ғы өсі­ру­ші
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, та­рау: Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы жұ­мыстар мен кә­сіп­тер
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Бұ­ғы өсі­ру­ші
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
3-5
2-кесте. Бұғы өсірушінің еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс
тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мал ша­ру­а­шы­лық фер­ма­лар, жай­ы­лым­дар, кә­сі­по­рын­дар, фер­мер­лік ме­ке­ме­лер
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
3-кесте. Бұғы өсіруші орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын,
КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Бұ­ғы өсі­ру бри­га­да­сы­ның мү­ше­ле­ріне қыз­мет көр­се­ту; та­мақ дай­ын­дау; те­рі­лер­ді алу және тұ­тас ет­ті мү­ше­леу, отын мен мұз­ды дай­ын­дау; үй-жай­ды жи­нау, мо­биль­ді ал­ма­лы-сал­ма­лы жай­ды та­сы­мал­да­у­ға дай­ын­дау; оны ор­на­ту және бас­қа да жұ­мыстар түр­ле­рі; бұ­ғы­лар­ды ба­ғу, жем­деу, су­а­ру және бі­лік­ті­лі­гі жо­ға­ры бұ­ғы өсі­ру­ші­нің бас­шы­лы­ғы­мен зоо­ло­ги­я­лық-мал дә­рі­гер­лік ша­ра­лар­ды жүр­гізу­ге қа­ты­су. Та­бын­нан ада­сып қал­ған неме­се са­ябақ­тан ке­тіп қал­ған жа­ну­ар­лар­ды ұстау; ба­ста­у­шы және жан­дап же­гі­л­ген бұ­ғы­лар­ды кө­сем­де және тең астын­да жұ­мыс іс­те­у­ге дай­ын­дау; бұ­ғы­лар­ды ай­дай­тын ит­тер­ді ма­шық­тан­ды­ру; та­бын­ды жырт­қыш аң­дар­дан қор­ғау; жырт­қыш аң­дар­ды ату; бұ­ғы­лар­ды ба­ғу, жем­деу, су­а­ру, олар­ды ай­дау, бұ­за­улау және бұ­ғы мүй­і­зін ке­су
2
Зоо­ло­ги­я­лық-мал дә­рі­гер­лік іс-ша­ра­лар­ға қа­ты­су; жа­ну­ар­лар­ды ұстау және сою; бұ­ғы­лар­ды азық­тан­ды­ру және қар­қын­ды жем­деу; жай­лау мез­гі­лі мен нақ­ты ауа-райы жағ­дай­ла­рын ес­ке­ре оты­рып жай­ы­лым­дар­ды таң­дау; ша­ғын, та­сы­мал­ды ра­ди­стан­ци­я­лар­да­ғы және мү­дір­мей­тін ав­то­ма­ши­на­да бұ­ғы­лар­ға кү­тім жа­са­у­мен бай­ла­ны­сты жұ­мысты орын­дау
4-кесте. Бұғы өсіруші орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
1
Бұ­ғы­лар
Ки­ім, отын, та­мақ
1-1) Бұ­ғы өсі­ру бри­га­да­сы­ның мү­ше­ле­ріне қыз­мет көр­се­ту, та­мақ дай­ын­дау, те­рі­лер­ді алу және тұ­тас ет­ті мү­ше­леу
2
Бұ­ғы­лар, ит­тер
За­лал­сыздан­ды­ру ері­т­ін­ді­ле­рі, ар­найы ки­ім
2-1) Та­бын­нан ада­сып қал­ған неме­се са­ябақ­тан ке­тіп қал­ған жа­ну­ар­лар­ды ұстау. Ба­ста­у­шы және жан­дап же­гі­л­ген бұ­ғы­лар­ды кө­сем­де және тең астын­да жұ­мыс іс­те­у­ге дай­ын­дау. Бұ­ғы­лар­ды ай­дай­тын ит­тер­ді ма­шық­тан­ды­ру
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі бұғы өсіруші
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Жа­ну­ар­лар­дың қа­нын алу және ем­деу бой­ын­ша бел­гі­лен­ген мін­дет­тер ая­сын­да­ғы жұ­мыс са­па­сы мен нәти­же­сіне жа­у­ап­кер­ші­лік
Жа­ну­ар­лар­ды ұстау ке­зін­де стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау бі­лік­ті­лі­гі
Негіз­гі құ­рал-жаб­дық­тар, тәр­тіб ая­сын­да­ғы бі­лім
2-1)
Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу оң бей­ім­ді­лік. Құ­зы­рет­ті­лік
Бұ­ғы­ны ай­дау ит­те­рін ма­шық­тан­ды­ру бой­ын­ша іс-әре­кет­тер­ді таң­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры

кәсіби стандартының
12-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6121 Шош­қа өсі­ру­ші
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, та­рау: Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы жұ­мыстар мен кә­сіп­тер
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Шош­қа өсі­ру­ші
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
3-5
4
6
2-кесте. Шошқа өсірушінің еңбек шарттары, білімі және жұмыс
тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мал ша­ру­а­шы­лық фер­ма­лар, жай­ы­лым­дар, кә­сі­по­рын­дар, фер­мер­лік ме­ке­ме­лер
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
4
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім және жо­ға­ры дең­гей­лі тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық неме­се ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі бі­лім)
3 дең­гей­де жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі 3 жыл­дан кем емес
3-кесте. Шошқа өсіруші орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын,
КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Шош­қа ба­ста­рын кү­ту бой­ын­ша қо­сым­ша жұ­мыстар. Ке­зек­ші­лік ке­зін­де то­рай­ла­уды қа­был­дау. Шош­қа ұр­ға­шы­сын және то­рай­лар­ды жем­деу. Ау­ру жа­ну­ар­лар­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту және бас­қа да шош­қа­лар­ды кү­ту бой­ын­ша жұ­мыстар­ды іс­ке асы­ру. Жа­ну­ар­лар­ды қа­был­дау, өл­шеу және ай­дау. Мал ба­сы­ның қа­уіп­сіз­ді­гін ба­қы­лау. Бу­аз және бос ме­ге­зін­дер, жас то­рай­лар­ды және жем­де­уде­гі шош­қа­лар­ды кү­ту бой­ын­ша қол және жар­ты­лай ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған жұ­мыстар. Жем­деу, су­а­ру, те­зек­ті та­за­лау және жай­ды жи­нау
2
Төл­дер­ді арт­ты­ру бой­ын­ша ша­ра­лар­ды іс­ке асы­ру. Шош­қа­лар­ды құ­нар­лы қо­с­па­лар­мен бай­ы­ты­л­ған жем­мен же­дел түр­де жем­де­уді жү­зе­ге асы­ру. Фер­ма­да мал ұста­удың зо­оги­ги­е­на­лық нор­ма­ла­рын сақ­тау. Ұр­ға­шы­лар­дың әу­е­сті­гін анық­тау
4-кесте. Шошқа өсіруші орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
1
Шош­қа­лар, то­рай­лар
Ар­найы ки­ім, дә­рі қо­ра­бы, та­ра­зы, кө­лік
1-1) Шош­қа ба­ста­рын кү­ту бой­ын­ша қо­сым­ша жұ­мыстар. Ке­зек­ші­лік ке­зін­де то­рай­ла­уды қа­был­дау. Шош­қа ұр­ға­шы­сын және то­рай­лар­ды азық­тан­ды­ру. Ау­ру жа­ну­ар­лар­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту және бас­қа да шош­қа­лар­ды кү­ту бой­ын­ша жұ­мыстар­ды іс­ке асы­ру. Жа­ну­ар­лар­ды қа­был­дау, өл­шеу және ай­дау. Мал ба­сы­ның қа­уіп­сіз­ді­гін ба­қы­лау
2
Шош­қа­лар, шош­қа ұр­ға­шы­ла­ры
Су, көң, ше­лек, сы­пыр­ғы
2-1) Бу­аз және бос ме­ге­зін­дер, жас то­рай­лар­ды және жем­де­уде­гі шош­қа­лар­ды кү­ту бой­ын­ша қол және жар­ты­лай ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жұ­мыстар. Азық­тан­ды­ру, су­а­ру, те­зек­ті та­за­лау және жай­ды жи­нау. Төл­дер­ді арт­ты­ру бой­ын­ша ша­ра­лар­ды іс­ке асы­ру. Шош­қа­лар­ды құ­нар­лы қо­с­па­лар­мен бай­ы­ты­л­ған жем­мен же­дел түр­де жем­деу жү­зе­ге асы­ру. Фер­ма­да мал ұста­удың зо­оги­ги­е­на­лық нор­ма­ла­рын сақ­тау. Ұр­ға­шы­лар­дың әу­е­сті­гін анық­тау
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі шошқа өсіруші
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Құ­жат­тар­ды рә­сім­деу ке­зін­де негіз­гі дағ­ды­лар­ды дер­бес қол­да­ну ар­қы­лы стан­дарт­ты мін­дет­тер­ді орын­дау
Стан­дарт­ты мін­дет­тер­ді орын­дау бі­лік­ті­лі­гі
Шош­қа­лар­ды ұстау және жем­деу қа­ғи­да­ла­ры; төл­ді алу қа­ғи­да­ла­ры мен әді­сте­рі, то­рай­лау және жа­ну­ар­лар ауыр­ған кез­де ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту қа­ғи­да­ла­ры мен әді­сте­рі
2-1)
Дағ­ды­лар­ды қол­да­на оты­рып, жем­ді қа­был­дау және тұ­ты­ну есе­бін жүр­гі­зу ба­ры­сын­да прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау ке­зін­де қа­ра­пай­ым мін­дет­тер­ді орын­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
6-кесте. СБШ біліктіліктің 4-деңгейлі шошқа өсіруші
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Же­ке жа­у­ап­кер­ші­лік, ті­ке­лей бас­қа­ру­мен іс-әре­кет жа­сау
Жұ­мыс жағ­дай­ы­ның шар­тта­ры­на сәй­кес іс-әре­кет­ті тү­зе­ту дағдысы
Шош­қа­лар­ды ұстау және жем­деу қа­ғи­да­ла­ры, төл­ді алу қа­ғи­да­ла­ры мен әді­сте­рі
2-1)
Өз қа­уіп­сіз­ді­гі мен бас­қа­лар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау дағдысы; ең­бек затта­ры мен құ­рал­да­рын дер­бес анық­тау
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы қа­ғи­да­ла­ры, шош­қа­лар­ды ұстау және жем­деу қа­ғи­да­ла­ры

кәсіби стандартының
13-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6122 Құ­с­бе­гі
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, та­рау: Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы жұ­мыстар
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Құ­с­бе­гі
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
4-5
2-кесте. Құсбегінің еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс
тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Ауыл ша­ру­а­шы­лық ме­ке­ме­лер, мал және құс ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да­ғы ме­ке­ме­лер
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес, жал­пы ор­та бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (кә­сі­по­рын­да бі­лім­ді ұй­ым­да­сты­ру неме­се оқы­ту ба­за­сын­да­ғы қы­сқа мер­зім­ді кур­стар)
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
3-кесте. Құсбегі орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын,
КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Құ­стар­ды кү­ту және азық­тан­ды­ру бой­ын­ша қо­сым­ша жұ­мыстар­ды ат­қа­ру. Құ­стар­ды тор­ға ор­на­ла­сты­ру, тор­дан шы­ға­ру және жем­де­у­ге жет­кі­зу. Жем­де­уден кей­ін құ­стар­дың жағ­дай­ын ба­қы­лау, олар­ды уа­қы­ты­лы со­ю­ға жі­бе­ру. Түн­гі уа­қыт­та құс кү­ті­мі, әл­сіз­де­рін бө­лек­теп, кү­ту және өл­ген құ­стар­ды жи­нау. Жай­лар­ды бел­гі­лен­ген те­ме­ра­ту­ра мен ауа ере­же­сін сақ­тап тұ­ру. Құ­стар­ды ба­ғу. Жұ­мырт­қа­лар­ды сұ­рып­тау, ка­либр­леу және қол­мен жуу. Жұ­мырт­қа­лар­ды таң­ба­лау, са­лу және орам­дау
2
Өн­ді­рі­стік жай­лар­ды және жұ­мыс орын­да­рын жи­нау. Тор­лы және бас­қа қыз­мет көр­се­ті­ле­тін құ­рал-жаб­дық­тар­ды та­за­лау және жуу
4-кесте. Құсбегі орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер (ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Құ­стар
Жем, қол­ғап­тар, тор, ар­найы ки­ім
1-1) Құ­стар­ды кү­ту және азық­тан­ды­ру бой­ын­ша қо­сым­ша жұ­мыстар­ды ат­қа­ру. Құ­стар­ды тор­ға ор­на­ла­сты­ру, тор­дан шы­ға­ру және жем­де­у­ге жет­кі­зу. Жем­де­уден кей­ін құ­стар­дың жағ­дай­ын ба­қы­лау, олар­ды уа­қы­ты­лы со­ю­ға жі­бе­ру
Құ­стар
Қол­ғап, ар­найы ки­ім, құ­стар­дың күй­ін тір­кей­тін жур­нал
1-2) Азық­тан­ды­ру­дан кей­ін құ­стың күй­ін ба­қы­лау, құ­сты со­ю­ға уа­қы­ты­лы бе­ру
Құ­стар
Қол­ғап, ар­найы ки­ім, жа­рық­тан­дыр­ғыш құ­рал­дар
1-3) Түн­гі уа­қыт­та құс кү­ті­мі, әл­сіз­де­рін бө­лек­теп, кү­ту және өл­ген құ­стар­ды жи­нау
Құ­стар­дың жайы
Тер­мо­метр, жы­лыт­қыш құ­ры­л­ғы­лар, ауа өт­кі­зу құ­ры­л­ғы­ла­ры, кон­ди­ци­о­нер­леу
1-4) Жай­лар­да бел­гі­лен­ген тем­пе­ра­ту­ра мен ауа ере­же­сін сақ­тап тұ­ру
2
Жұ­мырт­қа­лар
Су, қол­ғап, ақыр­лар, ар­найы ки­ім, ыдыс
2-1) Жұ­мырт­қа­ла­ры қол­мен сұ­рып­тау, ка­либр­леу, жуу, са­лу және орау
Құ­стар­дың жайы
Та­за­лау құ­рал­да­ры, қы­л­шақ, ма­та, кү­рек, ар­ба, қыз­мет­тік құ­ры­л­ғы­лар
2-2) Өн­ді­рі­стік және жұ­мыс орын­да­рын та­за­лау, тор­ды және бас­қа да қыз­мет­тік құ­рал­дар мен құ­ры­л­ғы­лар­ды та­за­лау, жуу
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі құсбегі құзыретіне
қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Құ­стар­ды тор­ға ор­на­ла­сты­ру, тор­дан шы­ға­ру және жем­де­у­ге жет­кі­зу бой­ын­ша жұ­мыс са­па­сы мен нәти­же­сіне жа­у­ап­кер­ші­лік
Жа­ну­ар­лар­ға ар­нал­ған жем­дер­ді дай­ын­дау ке­зін­де стан­дарт­ты мін­дет­тер­ді орын­дау және бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге же­ту бі­лік­ті­лі­гі
Жұ­мырт­қа­лар­ды қол­мен сұ­рып­тау және ка­либр­леу, таң­ба­лау, са­лу және орам­дау бой­ын­ша кә­сі­би дай­ын­дық ба­ры­сын­да алын­ған бі­лім
2-1)
Жем­де­уден кей­ін құ­стар­дың жағ­дай­ын ба­қы­лау ке­зін­де дағ­ды­лар­ды дер­бес қол­да­ну ар­қы­лы прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік, құ­стар­ды уа­қы­ты­лы со­ю­ға жі­бе­ру
Жай­лар­да бел­гі­лен­ген тем­пе­ра­ту­ра мен ауа ере­же­сін сақ­тап тұ­ру ке­зін­де прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау бі­лік­ті­лі­гі
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3- деңгейлі құсбегі құзыретіне
қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Бел­гі­лі мін­дет­тер ая­сын­да­ғы жұ­мыс са­па­сы мен нәти­же­сіне жа­у­ап­кер­ші­лік
Жұ­мыс жағ­дай­ы­ның бел­гі­лен­ген нұс­қа­улы­ғы бой­ын­ша іс-әре­кет­тер әді­сте­рін таң­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
2-1)
Өз ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі және бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Ере­же­лер­ді, нор­ма­лар­ды, қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ден­са­улық сақ­тау та­лап­та­рын қол­да­ну дағдысы; стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы қа­ғи­да­ла­ры, мер­зім­ді қыз­мет көр­се­ту және кү­тім жа­сау қа­ғи­да­ла­ры мен әді­сте­рі

кәсіби стандартының
14-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6121 Ма­рал өсі­ру­ші
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64 шы­ға­ры­лым, та­рау: Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы жұ­мыстар
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Ма­рал өсі­ру­ші
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
3-5
2-кесте. Марал өсірушінің еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс
тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Фер­мер­лік ша­ру­а­шы­лық­тар, кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Шаң, ал­лер­гия, ауыр кө­те­ру, қой­ма­лар­дың на­шар жа­рық­тан­ды­ры­луы
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
3-кесте. Марал өсіруші орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын,
КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Ма­рал өсі­ру бри­га­да­сы­ның мү­ше­ле­ріне қыз­мет көр­се­ту; та­мақ дай­ын­дау. Үй-жай­ды жи­нау. Ма­рал­дар­ды ба­ғу, жем­деу, су­а­ру және жо­ға­ры бі­лік­ті ма­рал өсі­ру­ші­нің бас­шы­лы­ғы­мен зоо­ло­ги­я­лық-мал дә­рі­гер­лік ша­ра­лар­ды жүр­гізу­ге қа­ты­су
2
Та­бын­нан ада­сып қал­ған неме­се са­ябақ­тан ке­тіп қал­ған жа­ну­ар­лар­ды ұстау. Ба­ста­у­шы және жан­дап же­гі­л­ген ма­рал­дар­ды кө­сем­де және тең астын­да жұ­мыс іс­те­у­ге дай­ын­дау
3
Та­бын­ды жырт­қыш аң­дар­дан қор­ғау. Жырт­қыш аң­дар­ды ату
4-кесте. Марал өсіруші орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
1
Ма­рал­дар
Ар­найы ки­ім, аяқ ки­ім, мұз, жа­нар­май
1-1) Ма­рал өсі­ру бри­га­да­сы­ның мү­ше­ле­ріне қыз­мет көр­се­ту, та­мақ дай­ын­дау, те­рі­лер­ді алу және тұ­тас ет­ті мү­ше­леу, жа­нар­май мен мұз­ды дай­ын­дау
2
Ма­рал­дар, ит­тер
За­лал­сыздан­ды­ру ері­т­ін­ді­ле­рі, ар­найы ки­ім
2-1) Та­бын­нан ада­сып қал­ған неме­се са­ябақ­тан ке­тіп қал­ған жа­ну­ар­лар­ды ұстау. Ба­ста­у­шы және жан­дап же­гі­л­ген ма­рал­дар­ды кө­сем­де және тең астын­да жұ­мыс іс­те­у­ге дай­ын­дау
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі марал өсіруші
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Жа­ну­ар­лар­дың қа­нын алу және ем­деу бой­ын­ша бел­гі­лен­ген мін­дет­тер ая­сын­да­ғы жұ­мыс са­па­сы мен нәти­же­сіне жа­у­ап­кер­ші­лік
Жа­ну­ар­лар­ды ұстау ке­зін­де стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау бі­лік­ті­лі­гі
Негіз­гі құ­рал-жаб­дық­тар, тәр­тіб ая­сын­да­ғы бі­лім
2-1)
Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­те­уте кә­сі­би бей­ім­ді­лік.
Ма­рал өсі­ру бри­га­да­сы­ның мү­ше­ле­ріне қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша іс-әре­кет­тер­ді таң­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры

Мал шаруашылығы бойынша қызметтегі
кәсіби стандартының
15-қосымшасы
Келісу парағы
Ұй­ым­ның ата­уы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стр­лі­гі
Осы КС тіркелді
Кәсіби стандарттар Реестріне енгізілді, тіркеу №
Хат (хаттама) № ____________________ Күні ___________________________