2007 жылғы 15 мамырдағы Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 138-5 бабының 3 тармағына және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 29 сәуірдегі «Кәсіптік стандарттарды әзірлеуге 2013 жылға қаражат бөлу және оны пайдалану қағидаларын бекіту туралы» № 406 қаулысына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:

Келісілген
Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау министрі
Т. Дүйсенова ___________
2014 жылғы 7 сәуір

Қазақстан Республикасы
Ауыл шаруашылығы министрінің
2014 жылғы 21 қантардағы
№ 20/49 бұйрығымен
бекітілген
Ауыл шаруашылығы өндірісін автоматтандыру бойынша қызметтегі кәсіби стандарты

КС ауылшаруашылығын автоматтандыру кәсіби қызмет саласында еңбек мәніне, сапасына, жағдайына және қызметкерлердің біліктілігі мен құзыреттілігіне қойылатын талаптарды белгілейді.

Стандарт талаптары қызмет түрлеріне және осы саланың төмендегі кәсіптеріне жатады:
құс фабрикалары мен механикаландырылған фермалардың операторы;
шошқа шаруашылығы кешендерінің мен механикаландырылған фермалардың операторы;
мал шаруашылығы кешендерінің және механикаландырылған фермалардың операторы;
жемшөпті дайындау бойынша цехтардың операторы;
қой шаруашылығы кешендерінің және механикаландырылған фермалардың операторы.

27.Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы осы КС 4-қосымшасының 1-кестесінде көрсетілген.

4-кестесінде көрсетілген.

43.Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы осы КС 5-қосымшасының 1-кестесінде көрсетілген.

Ауыл шаруашылығы өндірісін автоматтандыру
бойынша қызметтегі кәсіби стандартының
1-қосымшасы
Қызмет түрлері, кәсіптер, біліктілік деңгейлері
№ р/с
Қыз­мет тү­рі ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы тен­ден­ци­я­ла­рын есеп­ке ал­ған­да­ғы кә­сіп ата­уы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші­сіне сәй­кес кә­сіп­тер ата­уы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гей­ле­рі
1.
Ауыл ша­ру­а­шы­лық өн­ді­рі­сін ав­то­мат­тан­ды­ру
Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
2-4
2.
Ауыл ша­ру­а­шы­лық өн­ді­рі­сін ав­то­мат­тан­ды­ру
Шош­қа ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
Шош­қа ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
2-4
3.
Ауыл ша­ру­а­шы­лық өн­ді­рі­сін ав­то­мат­тан­ды­ру
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
3-4
4.
Ауыл ша­ру­а­шы­лық өн­ді­рі­сін ав­то­мат­тан­ды­ру
Жем­шөп­ті дай­ын­дау бой­ын­ша цех­тар­дың опе­ра­то­ры
Жем­шөп­ті дай­ын­дау бой­ын­ша цех­тар­дың опе­ра­то­ры
3-4
5.
Ауыл ша­ру­а­шы­лық өн­ді­рі­сін ав­то­мат­тан­ды­ру
Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
2-4

бойынша қызметтегі кәсіби стандартының
2-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6121 Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, 20-та­рау: «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын­да жұ­мыс пен жұ­мыс­шы­лар­дың кә­сі­бі»
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
3-5
4
6
2-кесте. Құс фабрикалары мен механикаландырылған фермалардың операторының еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Құс фаб­ри­ка­ла­ры, мал мен құ­сты өсі­ре­тін ауыл ша­ру­а­шы­лық бір­ле­стіктер, фер­ма­лар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Негіз­гі жал­пы ор­та бі­лім бар болған жағ­дай­да, бі­рақ ба­ста­уыш бі­лім­нен тө­мен емес (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лім неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да біл жыл­дық кә­сі­би дай­ын­дық бағ­дар­ла­ма­сы бой­ын­ша кур­стар неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе
Та­лап етіл­мей­ді
4
Жо­ғар­ғы дең­гей­лі тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық), прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе
Тә­жі­ри­бе­сі 1 жыл­дан кем емес
3-кесте. Құс фабрикалары мен механикаландырылған фермалардың операторы орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Жұ­мырт­қа­лар­ды жи­нау, сорт­тау, ка­либр­леу, жуу, мар­кер­леу, қоя және орау; ыдыс­ты орау же­ріне жет­кі­зу, қо­рап­тар­ды жи­нау мен орал­ған өнім­ді жи­нау же­ріне жет­кі­зу; за­лал­сыздан­ды­ру, жұ­мыр­тқа­ны сәу­ле­леу мен ин­ку­ба­тор­ға са­лу; жұ­мырт­қа­лар­ға ба­қлау және кем­тар­лар­ды брак­тау
2
Құ­стар­ға ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған кү­тім жұ­мыста­рын; құ­стар­ды та­мақ­тан­ды­ру, су бе­ру; құ­стар­ды ұстау мен тор­ға қою, бас­қа цех­қа та­су мен жет­кі­зу, со­ю­ға бе­ру, мем­ле­кет­тік стан­дарт­қа сай брак­тау, төл­ді сәу­ле­леу, са­нау, сал­м­ақ­қа тар­ту мен пай­да­ла­ну; құ­стар­дың өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру үшін іс ша­ра­лар жүр­гі­зу; про­фи­лак­ти­ка­лық және ем­деу жұ­мыста­рын жүр­гі­зу; тұқым­дық құ­жат жүр­гі­зу
3
Жаб­дық­қа тех­ни­ка­лық кү­тім, жұ­мысқа дай­ын­дау; ғи­ма­рат­ты за­лал­сыздан­ды­ру;ме­ха­ни­за­ци­я­ның бар­лық құ­рал­да­ры­мен пай­да­ла­ну; жаб­дық­ты дұр­стау, рет­теу мен кі­ші ре­монт жа­сау; құ­стар­ға ар­нал­ған ғи­ма­рат­та ауа ал­ма­су­ды, тем­пе­ра­ту­ра­ны және ылғал­дық­ты рет­теу;көң­ді жою, жаб­дық­ты, ыдыс­ты және ғи­ма­рат­ты жуу
4-кесте. Құс фабрикалары мен механикаландырылған фермалардың операторы орындайтын КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Би­дай, қо­рап­тар, орал­ған өнім
Жұ­мырт­қа жи­нау же­лі­сі, жұ­мырт­қа сорт­тай­тын ма­ши­на, ка­либр­леу үшін жаб­дық, орау ма­ши­на­ла­ры, то­лым­дай­тын ма­ши­на­лар, қо­рап­тар­ды тасмал­дай­тын ар­ба, тасмал­дау үшін күй­ме
1-1) Жұ­мырт­қа­лар­ды жи­нау мен өң­деу
1-2) Орал­ған өнім­ді та­су
2
Құс,жем, су, тұқым­дық құ­жат
Құ­сты ав­то­мат­ты ұстау жабды­ғы, са­қи­на­лау, та­мақ­тан­ды­ру ма­ши­на­сы, жем та­ра­ту­шы, аста­у­лар, жем ақыр­ла­ры, ин­ку­ба­тор­лар, құс күр­ке­ле­рі, ло­т­ок­тар, ұй­ым­да­сты­ру­шы тех­ни­ка, бағ­дар­ла­ма­лық жа­сақ­та­ма, элек­трон­ды және қа­ғаз ма­ғлұ­мат сақ­та­у­шы, кең­се заттар
2-1) Құ­стар­ға ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған кү­тім
2-2) Тұқым­дық құ­жат жүр­гі­зу
3
Жаб­дық, қо­сал­қы бөл­шек, ғи­ма­рат
Жаб­дық­тың қо­сал­қы бөл­шек­те­рі, құ­рал-сай­ман­дар, дез­ин­фек­ция үшін қон­дыр­ғы, дез­ин­фек­ция үшін заттар, жу­ғыш заттар
3-1) Қой­ма­лар­дың және элев­тор­лар­дың си­ло­ста­рын жағ­дай­ын тек­се­ру
3-2) Та­сы­мал­дау құ­рал­да­ры мен жүк­те­у­ші құ­ры­л­ғы­сын тек­се­ру, би­дай­ды ор­на­ла­сты­ру және жүк­теу жос­па­рын жа­сау
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі құс фабрикалары мен механикаландырылған фермалардың операторы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Қа­уіп­сіз­дік­тің қа­ра­пай­ым нор­ма­ла­ры мен тәр­тіп­те­рін сақ­та­уда құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның же­ке жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Қа­ра­пай­ым мін­дет­тер­ді орын­дау үшін ба­за­лық бі­лік­ті­лік
Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның ең­бек за­ты жай­ын­да ба­за­лық бі­лім; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
1-2)
Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның мін­дет­те­рін ат­қа­ру ке­ректі­гі жай­ын­да тү­сі­нік, нәти­же­ге же­ту үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Жұ­мыс жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты іс әре­кет­тер­ді тү­зе­ту, қиын­дық­ты қою, оның се­беп­те­рі мен қиын­дық­ты ше­шу
Жаб­дық­тар мен қа­ра­пай­ым құ­рал­дар жө­нін­де ба­за­лық бі­лім; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі құс фабрикалары мен механикаландырылған фермалардың операторы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-1)
Стан­дарт­ты бір­тек­ті прак­ти­ка­лық мә­се­ле­лер­ді ше­шу, құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның жұ­мысы­ның нәти­же­сі мен са­па­сы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Нұс­қа­улық­пен бе­рі­л­ген ал­го­ритммен әре­кет тә­сі­лін тан­дау және жұ­мыс жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты әре­кет­ті дұр­стау
Жаб­дық­тың негіз­гі және қа­ра­пай­ым құ­рал­да­рын, жұ­мыс про­це­сте­рі­нің рә­сім­де­рін бі­лу; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
2-2)
Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның өзі­нің ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі үшін, бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі үшін, қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Қиын емес мін­дет­тер­ді орын­дау үшін прак­ти­ка­лық және та­ным­дық бі­лік­ті­лік
Өзді­гі­нен және кә­сі­би жай­ын­дық ке­зін­де алын­ған бі­лім; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
7-кесте. СБШ біліктіліктің 4-деңгейлі құс фабрикалары мен механикаландырылған фермалардың операторы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
3-1)
Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның функ­ци­о­нал­дық мін­дет­тер шең­бе­рін­де жа­у­ап­кер­ші­лік пен ке­ректі ре­сур­стар­ды анық­тау мен ба­ға­лау, қой­ы­л­ған нәти­же­лер­ге же­ту үшін уа­қыт
Өзді­гі­нен жос­пар­лау бі­лік­ті­лі­гі, ең­бек про­це­сі мен оның нәти­же­ле­рін ат­қа­ру мен ба­ға­лау
Өзді­гі­нен дай­ын­да­лу және (неме­се) өзді­гі­нен алу про­це­сін­де алын­ған прак­ти­ға ба­ғыт­тал­ған кә­сі­би бі­лім; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
3-2)
Жұ­мыс про­це­сін жос­пар­ла­уды қам­ти­тын құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның ат­қа­ру қыз­ме­тін тү­сі­ну
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
Ма­те­ри­ал­дар­ды, жаб­дық­ты және құ­рал­дар­ды жи­нау,сақ­тау, қоз­ғау, тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту және қол­да­ну­дың негіз­гі прин­ципте­рін бі­лу; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу

бойынша қызметтегі кәсіби стандартының
3-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6121 Шош­қа ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, 20-та­рау: «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын­да жұ­мыс пен жұ­мыс­шы­лар­дың кә­сі­бі»
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Шош­қа ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
4-5
4
6
2-кесте. Шошқа шаруашылығы кешендерінің мен механикаландырылған фермалардың операторының еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мал өсі­ре­тін ауыл ша­ру­а­шы­лық бір­ле­стіктер, шош­қа өсі­ре­тін фер­ма­лар мен ке­шен­дер
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Негіз­гі жал­пы ор­та бі­лім бар болған жағ­дай­да, бі­рақ ба­ста­уыш бі­лім­нен тө­мен емес (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лім неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да біл жыл­дық кә­сі­би дай­ын­дық бағ­дар­ла­ма­сы бой­ын­ша кур­стар неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
Та­лап етіл­мей­ді
4
Жо­ғар­ғы дең­гей­лі тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық), прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе
Тә­жі­ри­бе­сі 1 жыл­дан кем емес
3-кесте. Шошқа шаруашылығы кешендерінің мен механикаландырылған фермалардың операторы орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Шош­қа мал ба­сын қа­был­дау, сақ­тық­ты,, ке­рек кез­де со­ю­ды қам­та­ма­сыз ету; ай­дау мен сал­ма­ғын өл­шеу, ет ком­би­на­ты­на жі­бе­ру мен жүк­теу
2
Шош­қа­лар­ға ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған кү­тім жұ­мыста­ры; жем­мен та­мақ­тан­ды­ру, мөл­шер­леу және жем­ді бө­ліп бе­ру корм­ле­ние, су­а­ру;ме­ха­низмдер­дің жұ­мысы­на кү­тім; ұр­ға­шы шош­қа­лар­да құ­штар­лық­ты анық­тау; ұр­ға­шы шош­қа­лар­дың өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру үшін іс ша­ра­лар жа­сау; ауы­рып қал­ған мал­ды ем­деу;жа­ну­ар­лар­ды асы­рау шар­тта­рын жақ­сар­ту үшін іс ша­ра­лар­ды ат­қа­ру
3
Ке­зек­ші сел­сарь­ды ша­қы­ру; көң­ді жи­нау, дез­ин­фек­ция жа­сау,ғи­ма­рат­ты жуу мен жи­нау; тех­ни­ка­лық кү­тім, жаб­дық­та­ғы ақа­у­ла­рын рет­теу мен жою
4-кесте. Шошқа шаруашылығы кешендерінің мен механикаландырылған фермалардың операторы орындайтын КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Шош­қа­лар
Су­лау ма­ши­на­сы, бун­кер­лер және до­за­тор­лар
1-1) Шош­қа мал ба­сын қа­был­дау,ай­дау
1-2) Мал­ды амал­сыз сою, би­дай­ды өл­шеу
2
Шош­қа­лар, жем, су, ми­не­рал­ды қо­с­па­лар
Жа­ныш­қыш ме­ха­низ­мі бар ста­н­ок­тар, жар­ма­лар, елек-суыр­ғы ма­ши­на­лар
2-1) Шош­қа­лар­ға ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған кү­тім
2-2) Ауы­рып қал­ған мал­ды ем­деу
3
Жаб­дық, ғи­ма­рат
Көң тасмал­да­у­шы, буль­до­зер­ді кү­рек, скре­пер­лі қон­дыр­ғы, жер­де­гі ва­го­нет­ка­лар, кі­ші га­ба­рит­ты трак­тор, жу­ғыш, та­за­ла­ғыш заттар, за­лал­сыздан­ды­ру­шы заттар (20%-ды ері­т­ін­ді жа­ңа­дан әк­тас, 10%-ды әк­та­сты сүт)
3-1) Жаб­дық­тар мен ғи­ма­рат­ты за­лал­сыздан­ды­ру мен жи­нау
3-2) Жаб­дық­қа тех­ни­ка­лық кү­тім
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2- деңгейлі шошқа шаруашылығы кешендерінің мен механикаландырылған фермалардың операторы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Қа­уып­сіз­дік­тің қа­ра­пай­ым нор­ма­ла­ры мен тәр­тіп­те­рін сақ­та­уда шош­қа ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Қа­ра­пай­ым мін­дет­тер­ді орын­дау үшін ба­за­лық бі­лік­ті­лік
Шош­қа ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры ең­бек за­ты жө­нін­де ба­за­лық бі­лім; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
1-2)
Шош­қа ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның мін­дет­те­рін орын­да­уды ке­ректі­гін тү­сі­ну
Жұ­мыс жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты іс әре­кет­тер­ді тү­зе­ту, қиын­дық­ты қою, оның се­беп­те­рі мен қиын­дық­ты ше­шу
Қа­ра­пай­ым құ­рал­дар мен жаб­дық­тар жө­нін­де ба­за­лық бі­лім; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3- деңгейлі шошқа шаруашылығы кешендерінің мен механикаландырылған фермалардың операторы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-1)
Стан­дарт­ты бір­тек­ті прак­ти­ка­лық мә­се­ле­лер­ді ше­шу, шош­қа ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның жұ­мысы­ның нәти­же­сі мен са­па­сы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Нұс­қа­улық­пен бе­рі­л­ген ал­го­ритммен әре­кет тә­сі­лін тан­дау және жұ­мыс жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты әре­кет­ті дұр­стау
Жаб­дық­тың негіз­гі және қа­ра­пай­ым құ­рал­да­рын, жұ­мыс про­це­сте­рі­нің рә­сім­де­рін бі­лу; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
2-2)
Шош­қа ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның өзі­нің ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі үшін, бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі үшін, қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Қиын емес мін­дет­тер­ді орын­дау үшін прак­ти­ка­лық және та­ным­дық бі­лік­ті­лік
Өзді­гі­нен және кә­сі­би жай­ын­дық ке­зін­де алын­ған бі­лім; тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
7-кесте. СБШ біліктіліктің 4- деңгейлі шошқа шаруашылығы кешендерінің мен механикаландырылған фермалардың операторы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
3-1)
Шош­қа ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның функ­ци­о­нал­дық мін­дет­тер шең­бе­рін­де жа­у­ап­кер­ші­лік пен ке­ректі ре­сур­стар­ды анық­тау мен ба­ға­лау, қой­ы­л­ған нәти­же­лер­ге же­ту үшін уа­қыт
Өзді­гі­нен жос­пар­лау бі­лік­ті­лі­гі, ең­бек про­це­сі мен оның нәти­же­ле­рін ат­қа­ру мен ба­ға­лау
Өзді­гі­нен дай­ын­да­лу және (неме­се) өзді­гі­нен алу про­це­сін­де алын­ған прак­ти­ға ба­ғыт­тал­ған кә­сі­би бі­лім; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
3-2)
Жұ­мыс про­це­сін жос­пар­ла­уды қам­ти­тін шош­қа ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның ат­қар­шу қыз­ме­тін тү­сі­ну
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
Ма­те­ри­ал­дар­ды, жаб­дық­ты және құ­рал­дар­ды жи­нау,сақ­тау, қоз­ғау, тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту және қол­да­ну­дың негіз­гі прин­ципте­рін бі­лу; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу

бойынша қызметтегі кәсіби стандартының
4-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
8331 Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, 20-та­рау «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын­да жұ­мыс пен жұ­мыс­шы­лар­дың кә­сі­бі»
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
4-5
4
6
2-кесте. Мал шаруашылығы кешендерінің және механикаландырылған фермалардың операторының еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Фер­ма­лар, мал ша­ру­а­шы­лық фаб­ри­ка­лар, мал өсі­ре­тін ауыл ша­ру­а­шы­лық бір­ле­стіктер
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес,жал­пы, ор­та­бі­лі­мі бар ке­зін­де­гі прак­ти­ка­лық тә­жір­бие және\неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бі­лім­ді ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лім неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да біл жыл­дық кә­сі­би дай­ын­дық бағ­дар­ла­ма­сы бой­ын­ша кур­стар неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
2 са­нат­та 1 жыл­дан кем емес
4
Жо­ғар­ғы дең­гей­лі тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық), прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе
3 са­нат­та Тә­жі­ри­бе­сі 3 жыл­дан кем емес
3-кесте. Мал шаруашылығы кешендерінің және механикаландырылған фермалардың операторы орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Ірі қа­ра мал мен жыл­қы­лар­ды қа­был­дау, сал­ма­ғын өл­шеу мен ай­дау, олар­ды сақ­тығ­ын қам­та­ма­сыз ету; мал­ды амал­сыз жағ­дай­да сою
2
Ірі қа­ра мал мен жыл­қы­лар­ға ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған кү­тім жұ­мыста­ры; мал­ды та­мақ­тан­ды­ру, су­а­ру;сыр­лар­дың сүт өн­ді­рү­ін арт­ты­ру мақ­са­тын­да іс ша­ра­лар жа­сау; ауы­рып қал­ған мал­ға бі­рін­ші мал дә­рі­гер­лік кө­мек көр­се­ту
3
Ме­ха­низмдер­дің жұ­мыста­рын қа­да­ға­лау; қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық­тар­ға тех­ни­ка­лық кү­тім; жаб­дық­тар­да­ғы ақа­у­лар­ды жою мен рет­теу; ғи­ма­рат­тығы мик­ро­кли­мат­ты сақ­тау; көң­ді жою, асты­на жай­ғы­шты ауы­сты­ру, ғи­ма­рат­ты дез­ин­фек­ция жа­сау
4-кесте. Мал шаруашылығы кешендерінің және механикаландырылған фермалардың операторы орындайтын КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек
затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
ІҚМ,
жыл­қы­лар
Мал­дың сал­ма­ғын өл­шеу үшін ар­найы та­ра­зы, элек­тро қам­ша, ме­ха­ни­ка­лық шы­бық, ке­су­ші сай­ман­дар
1-1) Мал­ды қа­был­дау және сал­ма­ғын өл­шеу, мал­ды сою
2
ІҚМ, жыл­қы­лар, жем, мт­нарл­ды қо­с­па­лар
Қол ең­бе­гі, жем ар­ла­стыр­ғыш та­ра­ту­шы,стлос ти­егіш, фрон­тал­ды ти­егіш, жем сто­лы, топ­тық су­ар­ғыш
2-1) Мал­ға ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған кү­тім жұ­мыста­ры
2-2) Ауы­рып қал­ған мал­ға ме­ди­ка­лық қыз­мет көр­се­ту
3
Ғи­ма­рат, ІҚМ
Жаб­дық­та дұр­стау үшін ин­струк­ция, ма­ши­на­лар­дың схе­ма­ла­ры, құ­рал­дыр мен и рет­те­гіш өл­ше­гіш сай­мын, ап­теч­ка
3-1) Ғи­ма­рат пен жаб­дық­ты та­за­лау мен за­лал­сыздан­ды­ру, жаб­д­ақ­қа тех­ни­ка­лық кү­тім өт­кі­зу
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2- деңгейлі мал шаруашылығы кешендерінің және механикаландырылған фермалардың операторы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Стан­дарт­ты бір­тек­ті прак­ти­ка­лық мә­се­ле­лер­ді ше­шу, мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның жұ­мысы­ның нәти­же­сі мен са­па­сы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Нұс­қа­улық­пен бе­рі­л­ген ал­го­ритммен әре­кет тә­сі­лін тан­дау және жұ­мыс жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты әре­кет­ті дұр­стау
Жаб­дық­тың негіз­гі және қа­ра­пай­ым құ­рал­да­рын, жұ­мыс про­це­сте­рі­нің рә­сім­де­рін бі­лу; тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
2-1)
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның өзі­нің ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі үшін, бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі үшін, қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Қиын емес мін­дет­тер­ді орын­дау үшін прак­ти­ка­лық және та­ным­дық бі­лік­ті­лік
Өзді­гі­нен және кә­сі­би жай­ын­дық ке­зін­де алын­ған бі­лім; тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3- деңгейлі мал шаруашылығы кешендерінің және механикаландырылған фермалардың операторы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Стан­дарт­ты бір­тек­ті прак­ти­ка­лық мә­се­ле­лер­ді ше­шу, мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның жұ­мысы­ның нәти­же­сі мен са­па­сы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Нұс­қа­улық­пен бе­рі­л­ген ал­го­ритммен әре­кет тә­сі­лін тан­дау және жұ­мыс жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты әре­кет­ті дұр­стау
Жаб­дық­тың негіз­гі және қа­ра­пай­ым құ­рал­да­рын, жұ­мыс про­це­сте­рі­нің рә­сім­де­рін бі­лу; тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
2-1)
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның функ­ци­о­нал­дық мін­дет­тер шең­бе­рін­де жа­у­ап­кер­ші­лік пен ке­ректі ре­сур­стар­ды анық­тау мен ба­ға­лау, қой­ы­л­ған нәти­же­лер­ге же­ту үшін уа­қыт
Өзді­гі­нен жос­пар­лау бі­лік­ті­лі­гі, ең­бек про­це­сі мен оның нәти­же­ле­рін ат­қа­ру мен ба­ға­лау
Өзді­гі­нен дай­ын­да­лу және (неме­се) өзді­гі­нен алу про­це­сін­де алын­ған прак­ти­ға ба­ғыт­тал­ған кә­сі­би бі­лім; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
3-1)
Жұ­мыс про­це­сін жос­пар­ла­уды қам­ти­тін ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет­ті тү­сі­ну. Нор­ма­дан ауты­қу жағ­дай­да­к­ә­сі­би қыз­мет про­це­сін же­тіл­ді­ру иде­я­ла­рын ұсы­на­ды.
Жұ­мысты жос­пар­мен са­лы­сты­ра ала­ды, жос­пар­лан­ған нәти­же­ге қол жет­кі­зу­ді қам­та­ма­сыз ете ала­ды және қа­был­дан­ған нәти­же­ні са­па нор­ма­ла­ры­на сәй­кестен­ді­ру.
Ең­бек қыз­ме­т­ін­де қол­да­ны­ла­тын жаб­дық­тар, қон­дыр­ғы­лар­ды, ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну­дың, тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ін, та­сы­мал­дау, сақ­та­у­шы­лық және қат­тап та­ста­удың негіз­гі қа­ғи­да­ла­рын бі­лу.
7-кесте. СБШ біліктіліктің 4- деңгейлі мал шаруашылығы кешендерінің және механикаландырылған фермалардың операторы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-1)
Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның функ­ци­о­нал­дық мін­дет­тер шең­бе­рін­де жа­у­ап­кер­ші­лік пен ке­ректі ре­сур­стар­ды анық­тау мен ба­ға­лау, қой­ы­л­ған нәти­же­лер­ге же­ту үшін уа­қыт
Өзді­гі­нен жос­пар­лау бі­лік­ті­лі­гі, ең­бек про­це­сі мен оның нәти­же­ле­рін ат­қа­ру мен ба­ға­лау
Өзді­гі­нен дай­ын­да­лу және (неме­се) өзді­гі­нен алу про­це­сін­де алын­ған прак­ти­ға ба­ғыт­тал­ған кә­сі­би бі­лім; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
3-1)
Жұ­мыс про­це­сін жос­пар­ла­уды қам­ти­тін ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет­ті тү­сі­ну. Нор­ма­дан ауты­қу жағ­дай­да­к­ә­сі­би қыз­мет про­це­сін же­тіл­ді­ру иде­я­ла­рын ұсы­на­ды.
Жұ­мысты жос­пар­мен са­лы­сты­ра ала­ды, жос­пар­лан­ған нәти­же­ге қол жет­кі­зу­ді қам­та­ма­сыз ете ала­ды және қа­был­дан­ған нәти­же­ні са­па нор­ма­ла­ры­на сәй­кестен­ді­ру.
Ең­бек қыз­ме­т­ін­де қол­да­ны­ла­тын жаб­дық­тар, қон­дыр­ғы­лар­ды, ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну­дың, тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ін, та­сы­мал­дау, сақ­та­у­шы­лық және қат­тап та­ста­удың негіз­гі қа­ғи­да­ла­рын бі­лу.

бойынша қызметтегі кәсіби стандартының
5-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6121 Жем-шөп­ті дай­ын­дау бой­ын­ша цех­тар­дың опе­ра­то­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, 20-та­рау «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын­да жұ­мыс пен жұ­мыс­шы­лар­дың кә­сі­бі»
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Жем-шөп­ті дай­ын­дау бой­ын­ша цех­тар­дың опе­ра­то­ры
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
3-5
4
6
2-кесте. Жем-шөпті дайындау бойынша цехтардың операторының еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Құс пен мал өсі­ре­тін ауыл ша­ру­аы­лық бір­ле­стікте­рі, құ­с­фаб­ри­ка­лыр, фер­ма­лар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лім неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да біл жыл­дық кә­сі­би дай­ын­дық бағ­дар­ла­ма­сы бой­ын­ша кур­стар неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
Та­лап етіл­мей­ді
4
Жо­ғар­ғы дең­гей­лі тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық), прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе
3 са­нат­та тә­жі­ри­бе­сі 3 жыл­дан кем емес
3-кесте. Жем-шөпті дайындау бойынша цехтардың операторы орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған дай­ын­дық жұ­мыста­ры, жем­ді та­ра­ту мен бө­ліп бе­ру; су­ды, төп­ті және бас­қа­да сұй­ық­тық­тар­ды құ­быр­мен бе­ру, жи­нақ­та­ғыш бун­кер­ге дай­ын жем­ді сығ­ы­л­ған ауа ар­қы­лы бе­ру; тер­ми­ка­лық өң­деу, жем­дік мас­са­ның ауы­суы; ком­би­корм­ды, қай­ма­ғы алын­ба­ған сүт­ті ауы­стыр­ғы­шты, та­мақ­тан­ды­ру­ға пер­микс­тар­ды дай­ын­дау; жем­нің сап­сын және дай­ын­да­луын қа­да­ға­лау
2
Ас қал­дық­та­ры­нан бө­тен заттар­ды алып та­стау үшін ар­нал­ған ме­ха­низмдер мен қон­дыр­ғы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту; ме­ха­ни­за­ция мен ав­то­ма­ти­за­ция құ­рал­да­ры­мен бас­қа­ру; жаб­дық­тың жұ­мысн­да аұа­улыр­ды анық­тау мен жою;бе­рі­л­ген бағ­дар­ла­ма бой­ын­ша ав­то­мат­тал­ған құ­рал­дар­ды рет­теу
4-кесте. Жем-шөпті дайындау бойынша цехтардың операторы орындайтын
КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек
затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Жем­дер, қо­сқы­штар
Жем­ді уат­қыш, та­мыр же­мі­сті және са­ман­да ұсат­қыш, до­за­тор­лар, тер­ми­ка­лық өң­де­у­ге ар­нал­ған жаб­дық
1-1) Жем­ді ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған дай­ын­дау мен бө­ліп бе­ру
1-2) Жем са­па­сын қа­да­ға­лау
2-1) Ме­ха­ни­за­ци­я­лау мен си­сте­ма­ти­за­ци­я­лау құ­рал­да­ры­мен бас­қа­ру мен жаб­дық­ты рет­теу
2-2) Жаб­дық­тың жұ­мысын­да­ғы ақа­у­лар­ды жою
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3- деңгейлі жем-шөпті дайындау бойынша цехтардың операторы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Стан­дарт­ты бір­тек­ті прак­ти­ка­лық мә­се­ле­лер­ді ше­шу, жем-шөп­ті дай­ын­дау бой­ын­ша цех­тар­дың опе­ра­то­ры­ның жұ­мысы­ның нәти­же­сі мен са­па­сы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Нұс­қа­улық­пен бе­рі­л­ген ал­го­ритммен әре­кет тә­сі­лін тан­дау және жұ­мыс жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты әре­кет­ті дұр­стау
Жаб­дық­тың негіз­гі және қа­ра­пай­ым құ­рал­да­рын, жұ­мыс про­це­сте­рі­нің рә­сім­де­рін бі­лу; тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
1-2)
Жем-шөп­ті дай­ын­дау бой­ын­ша цех­тар­дың опе­ра­то­ры­ның өзі­нің ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі үшін, бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі үшін, қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Қиын емес мін­дет­тер­ді орын­дау үшін прак­ти­ка­лық және та­ным­дық бі­лік­ті­лік
Өзді­гі­нен және кә­сі­би жай­ын­дық ке­зін­де алын­ған бі­лім; тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
6-кесте. СБШ біліктіліктің 4- деңгейлі жем-шөпті дайындау бойынша цехтардың операторы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-1)
Жем-шөп­ті дай­ын­дау бой­ын­ша цех­тар­дың опе­ра­то­ры­ның функ­ци­о­нал­дық мін­дет­тер шең­бе­рін­де жа­у­ап­кер­ші­лік пен ке­ректі ре­сур­стар­ды анық­тау мен ба­ға­лау, қой­ы­л­ған нәти­же­лер­ге же­ту үшін уа­қыт
Өзді­гі­нен жос­пар­лау бі­лік­ті­лі­гі, ең­бек про­це­сі мен оның нәти­же­ле­рін ат­қа­ру мен ба­ға­лау
Өзді­гі­нен дай­ын­да­лу және (неме­се) өзді­гі­нен алу про­це­сін­де алын­ған прак­ти­ға ба­ғыт­тал­ған кә­сі­би бі­лім; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
2-2)
Жұ­мыс про­це­сін жос­пар­ла­уды қам­ти­тін жем-шөп­ті дай­ын­дау бой­ын­ша цех­тар­дың опе­ра­то­ры­ның ат­қа­ру қыз­ме­тін тү­сі­ну
Қа­ра­пай­ым өн­ді­рі­стік жағ­дай­лар­да өзін ба­ға­лау, өзін анық­тау, өзін ұй­ым­да­сты­ру және тү­зе­ту.
Ма­те­ри­ал­дар­ды, жаб­дық­ты және құ­рал­дар­ды жи­нау,сақ­тау, қоз­ғау, тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту және қол­да­ну­дың негіз­гі прин­ципте­рін бі­лу; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу

бойынша қызметтегі кәсіби стандартының
6-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6121 Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
64-шы­ға­ры­лым, 20-та­рау «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын­да жұ­мыс пен жұ­мыс­шы­лар­дың кә­сі­бі»
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
3-5
4
6
2-кесте. Қой шаруашылығы кешендерінің және механикаландырылған фермалардың операторының еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мал өсі­ре­тін ауыл ша­ру­а­шы­лық бір­ле­стікте­рі, фер­ма­лар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Негіз­гі жал­пы ор­та бі­лім бар болған жағ­дай­да, бі­рақ ба­ста­уыш бі­лім­нен тө­мен емес (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лім неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да біл жыл­дық кә­сі­би дай­ын­дық бағ­дар­ла­ма­сы бой­ын­ша кур­стар неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
Та­лап етіл­мей­ді
4
Жо­ғар­ғы дең­гей­лі тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық), прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе
Тә­жі­ри­бе­сі 1 жыл­дан кем емес
3-кесте. Қой шаруашылығы кешендерінің және механикаландырылған фермалардың операторы орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын,
КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Мал­дың сақ­тығ­ын қам­та­ма­сыз ету;амал­сыз жағ­дай­да мал­ды сою; мал­ға кү­тім­да ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған жұ­мыста­ры; та­мақ­тан­ды­ру мен су­а­ру; қой мен еш­кі­ні шо­ма­лу ар­нал­ған ван­на­лар­да, душ қон­дыр­ғы­лар­ды шо­мыл­ды­ру;қыз­мет көр­се­ті­ліп жат мал ба­сы­ның асы­рау шар­тта­ры мен та­мақ­тан­ды­руын жақ­сар­ту­ға ба­ғыт­тал­ған іс ша­ра­лар ат­қа­ру, қо­зы­лар­дың туы­лу са­нын арт­ты­ру, жү­нін қыр­қу;с; қол­дан ұрық­тан­ды­ру ке­зін­де ұры­ғын ал­ған­да кө­мек көр­се­ту
2
Жүн­ді пре­стар­да орау; жаб­дық­қа қыз­мет көр­се­ту; қой­дың жү­нін қол­мен неме­се ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған қыр­қу ке­зін­де ке­су­ші құ­ра­лын қай­рау мен жет­кі­зу; ме­ха­низмдер­дің жұ­мыста­ры­на кү­тім; ақа­уы бар ме­ха­низмдер­ді дұр­стау ұшін ке­зек­ші сле­сарь­ді неме­се элек­тро­мон­тер­ді ша­қы­ру; қыр­қу­шы ап­па­рат­тар­ды рет­теу, мон­таж және де­мон­таж
3
Көң­ді жи­нау; ғи­ма­рат пен ин­вен­тарь­ды та­за­лау мен жи­нау; ғи­ма­рат­та дез­ин­фек­ция жа­сау
4-кесте. Қой шаруашылығы кешендерінің және механикаландырылған фермалардың операторы орындайтын КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Қой­лар, еш­кі­лер, жем­дер, су, ми­не­рал­ды қо­с­па­лар, ауы­рып қал­ған мал
Шо­мы­лу үшін ван­на­лар, душ қон­дыр­ғы­ла­ры, қырқ­қыш аг­ре­гат­тар, жем ара­ла­стыр­ғыш үле­стір­гіш, си­ло­сты ти­егіш, фрон­тал­ды ти­егіш, жем сто­лы, топ­тық су­ар­ғыш, ме­ди­ка­мент­тер, пре­па­рат­тар, ан­ти­био­тиктер, тер­мо­метр
1-1) Мал­дар­ға ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған кү­тім
1-2) ауы­рып қал­ған мал­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту
2
Жаб­дық
Құ­рал сай­ман­дар, жаб­дық­тың қо­сал­қы бөл­шек­те­рі
2-1) Жаб­дық­қа қыз­мет көр­се­ту
2-2) Жаб­дық­ты рет­теу, мон­таж және де­мон­таж
3
Ғи­ма­рат, жаб­дық, ин­вен­тарь
Көң та­су­шы­лар, буль­до­зер­лі кү­рек­тер, скре­пер­лі қон­дыр­ғы­лар, жер­де­гі ва­го­нет­ка­лар, кі­ші­га­ба­рит­ті трак­тор, жу­ғыш, та­за­ла­ғыш заттар, за­лал­сыздан­ды­ру­шы заттар (20%-ды ері­т­ін­ді жа­ңа­дан із­бес, 10%-ды із­бес­ті сүт)
3-1) ғи­ма­рат пен ин­вен­тарь­ды та­за­лау мен жи­нау;
3-2) ғи­ма­рат­ты және жаб­дық­ты дез­ин­фек­ция жа­сау
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2- деңгейлі қой шаруашылығы кешендерінің және механикаландырылған фермалардың операторы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Қа­уіп­сіз­дік­тің қа­ра­пай­ым нор­ма­ла­ры мен тәр­тіп­те­рін сақ­та­уда қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Қа­ра­пай­ым мін­дет­тер­ді орын­дау үшін ба­за­лық бі­лік­ті­лік
Жаб­дық­тың негіз­гі және қа­ра­пай­ым құ­рал­да­рын, жұ­мыс про­це­сте­рі­нің рә­сім­де­рін бі­лу; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
1-2)
Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның мін­дет­те­рін орын­да­уды ке­ректі­гін тү­сі­ну, нәти­же­ге же­ту үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Жұ­мыс жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты іс әре­кет­тер­ді тү­зе­ту, қиын­дық­ты қою, оның се­беп­те­рі мен қиын­дық­ты ше­шу
Қа­ра­пай­ым құ­рал­дар мен жаб­дық­тар жө­нін­де ба­за­лық бі­лім; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі қой шаруашылығы кешендерінің және механикаландырылған фермалардың операторы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-1)
Стан­дарт­ты бір­тек­ті прак­ти­ка­лық мә­се­ле­лер­ді ше­шу, қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның жұ­мысы­ның нәти­же­сі мен са­па­сы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Нұс­қа­улық­пен бе­рі­л­ген ал­го­ритммен әре­кет тә­сі­лін тан­дау және жұ­мыс жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты әре­кет­ті дұр­стау
Жаб­дық­тың негіз­гі және қа­ра­пай­ым құ­рал­да­рын, жұ­мыс про­це­сте­рі­нің рә­сім­де­рін бі­лу; тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
2-2)
Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның өзі­нің ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі үшін, бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі үшін, қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Қиын емес мін­дет­тер­ді орын­дау үшін прак­ти­ка­лық және та­ным­дық бі­лік­ті­лік
Өзді­гі­нен және кә­сі­би жай­ын­дық ке­зін­де алын­ған бі­лім; тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
7-кесте. СБШ біліктіліктің 4-деңгейлі қой шаруашылығы кешендерінің және механикаландырылған фермалардың операторы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-1)
Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның функ­ци­о­нал­дық мін­дет­тер шең­бе­рін­де жа­у­ап­кер­ші­лік пен ке­ректі ре­сур­стар­ды анық­тау мен ба­ға­лау, қой­ы­л­ған нәти­же­лер­ге же­ту үшін уа­қыт, қой­ы­л­ған нәти­же­лер­ге же­ту үшін уа­қыт
Өзді­гі­нен жос­пар­лау бі­лік­ті­лі­гі, ең­бек про­це­сі мен оның нәти­же­ле­рін ат­қа­ру мен ба­ға­лау
Өзді­гі­нен дай­ын­да­лу және (неме­се) өзді­гі­нен алу про­це­сін­де алын­ған прак­ти­ға ба­ғыт­тал­ған кә­сі­би бі­лім; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
2-2)
Жұ­мыс про­це­сін жос­пар­ла­уды қам­ти­тін қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры­ның ат­қар­шу қыз­ме­тін тү­сі­ну
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
Ма­те­ри­ал­дар­ды, жаб­дық­ты және құ­рал­дар­ды жи­нау,сақ­тау, қоз­ғау, тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту және қол­да­ну­дың негіз­гі прин­ципте­рін бі­лу; қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу

Ауыл шаруашылығы өндірісін автоматтандыру
бойынша қызметтегі кәсіби стандартының
7-қосымшасы
Келісу парағы
Ұй­ым­ның ата­уы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стр­лі­гі
Осы КС тіркелді_____________________________________________________
Кәсіби стандарттар Реестріне енгізілді, тіркеу №
Хат (хаттама) № ____________________ Күні____________________________