2007 жылғы 15 мамырдағы Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 138-5 бабының 3-тармағына және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 29 сәуірдегі «Кәсіптік стандарттарды әзірлеуге 2013 жылға қаражат бөлу және оны пайдалану қағидаларын бекіту туралы» № 406 қаулысына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

Келісілген
Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау министрі
Т. Дүйсенова ___________
2014 жылғы 7 сәуір

Қазақстан Республикасы
Ауыл шаруашылығы министрінің
2014 жылғы 21 қантардағы
№ 20/51 бұйрығымен
бекітілген
Астықты сақтау және қайта өңдеу бойынша қызметтегі кәсіби стандарты

КС астықты сақтау мен өңдеу кәсіби қызмет саласында еңбек мәніне, сапасына, жағдайына және қызметкерлердің біліктілігі мен құзыреттілігіне қойылатын талаптарды белгілейді.

Стандарт талаптары осы саланың төмендегі қызмет түрлеріне және кәсіптеріне қатысты:
диірменші;
астықты өңдейтін аппаратшы;
ұн тарту өндірісіндегі аппаратшы;
силосшы;
элеваторды басқару құрылғысының операторы;
дәндерді және тұқымдарды салқындатушы.

Астықты сақтау және қайта өңдеу
бойынша қызметтегі кәсіби
стандартының
1-қосымшасы
Қызмет түрлері, кәсіптер, біліктілік деңгейлері
№ р/с
Қыз­мет тү­рі ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы үр­ді­сте­рін есеп­ке ал­ған­да­ғы кә­сіп ата­уы
01-2005 Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші­сіне сәй­кес кә­сіп­тер ата­уы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гей­ле­рі
1.
Астық­ты сақ­тау мен өң­деу
Ди­ір­мен­ші
Ди­ір­мен­ші
3
2.
Астық­ты сақ­тау мен өң­деу
Астық­ты өң­дей­тін ап­па­рат­шы
Астық­ты өң­дей­тін ап­па­рат­шы
2-4
3.
Астық­ты сақ­тау мен өң­деу
Ұн тар­ту өн­ді­рі­сін­де­гі ап­па­рат­шы
Ұн тар­ту өн­ді­рі­сін­де­гі ап­па­рат­шы
2-4
4.
Астық­ты сақ­тау мен өң­деу
Си­лос­шы
Си­лос­шы
1-3
5.
Астық­ты сақ­тау мен өң­деу
Эле­ва­тор­ды бас­қа­ру құ­ры­л­ғы­сы­ның опе­ра­то­ры
Эле­ва­тор­ды бас­қа­ру құ­ры­л­ғы­сы­ның опе­ра­то­ры
3
6.
Астық­ты сақ­тау мен өң­деу
Дән­дер­ді және тұқым­дар­ды сал­қын­да­ту­шы
Дән­дер­ді және тұқым­дар­ды сал­қын­да­ту­шы
2-3

бойынша қызметтегі кәсіби
стандартының
2-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
8273 Ди­ір­мен­ші
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
Шы­ға­ры­лым 51, бө­лім 15. Эле­ва­тор­лы, ұн тар­ту­шы-жар­ма­лы және ком­би­корм­ды өн­ді­ріс
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Ди­ір­мен­ші
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
3-4
2-кесте. Диірменшінің еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Қой­ма­лар, астық қой­ма­лар, астық ме­ке­ме­лер, за­уыт, фаб­ри­ка, ди­ер­мен, эле­ва­тор­лар, ком­би­корм за­уыт­тар және бас­қа ме­ке­ме­лер, астық­ты өң­деу мен қай­та өң­деу ғи­ма­рат­та­ры мен құ­ры­лы­стар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лім неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да біл жыл­дық кә­сі­би дай­ын­дық бағ­дар­ла­ма­сы бой­ын­ша кур­стар неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
Та­лап етіл­мей­ді
3-кесте. Диірменші орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Ди­ір­мен­дер­де астық да­қыл­да­рын тар­ту; астық өнім­де­рін тар­ту­ға дай­ын­дық опе­ра­ци­я­ла­рын ат­қа­ру; астық­ты бе­рі­л­ген ұсақ­тау жүй­е­сіне қа­рай тар­ту­ға бір­кел­кі бе­ру; сал­ма­ғын өл­шеу, ұн­ды орау мен та­сы­мал­дау; қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық мен ком­му­ни­ка­ци­я­лар­дың ақа­у­ла­рын анық­тау мен жою
2
Өнім­ді­лі­гі тәу­лі­гіне 50 тон­на­ға дей­ін вальц­ты ди­ір­мен­дер­де және бар­лық та­сы бар ди­ір­мен­дер­де астық өнім­де­рін тар­ту­ға дай­ын­дық опе­ра­ци­я­сын және азық тү­лік пен жем шөп да­қыл­да­рын (астық­тық және бас­қа) тар­ту про­це­сін жүр­гі­зу: астық­ты қо­с­па­лар­дан та­зар­ту, астық бе­тін та­зар­ту, астық­ты гид­ро­тер­ми­я­лық өң­деу, тар­ту қо­спа­сын дай­ын­дау, астық­ты бе­рі­л­ген ұсақ­тау жүй­е­сіне қа­рай тар­ту­ға бір­кел­кі және үз­дік­сіз бе­ру, (тар­ту өнім­де­рі­нің ірі­лі­гіне қа­рай), ара­лық және ақыр­лық өнім­нің са­па­сы
3
Ұн­ды өл­шеу, орау мен та­сы­мал­дау, жұ­мыс жа­зық­тығ­ы­ның қа­тар­ла­стығ­ын, жо­ғар­ғы және тө­мен­гі ұсат­қыш та­стар­ды, вальц­тер­ді, жү­гір­гіш­тер­дің дұ­рыс ор­нық­тығ­ын, құр­са­у­лар­дың ор­нық­қан жа­зық­тығ­ын, қоз­ға­лы­стың және өнім­ді­лік­тін жыл­дамды­ғын әр түр­лі жаб­дық­тар­мен рет­теу, жерн­дер­ді ою мен со­ғу, ди­ір­мен та­сын ор­на­ту мен рет­теу; дай­ын өнім мен ши­кі­зат есе­бі­нің бе­кі­ті­л­ген құ­жат­на­ма­сын жүр­гі­зу; қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық мен ком­му­ни­ка­ци­я­лар­дың ақа­у­ла­рын анық­тау мен жою
4-кесте. Диірменші орындайтын КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер (ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Астық да­қыл­да­ры, астық,
Ди­ір­мен, жаб­дық, ком­му­ни­ка­ци­я­лар
1-1) Астық өнім­де­рін тар­ту­ға дай­ын­дау опе­ра­ци­я­ла­рын ат­қа­ру; астық­ты бе­рі­л­ген ұсақ­тау жүй­е­сіне қа­рай тар­ту­ға бір­кел­кі бе­ру
2
Астық өнім­де­рі
Ба­қы­лау құ­рал­да­ры, ди­ір­мен­ші­ге ке­ректі құ­рал­дар, ди­ір­мен, жаб­дық, ком­му­ни­ка­ци­я­лар, ком­пью­тер, прин­тер
2-1) Қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық мен ком­му­ни­ка­ци­я­лар­дың ақа­у­ла­рын анық­тау мен жою; цех, бел­сен­ді жел­де­ту және түр­лі мо­ди­фи­ка­ци­яда­ғы кеп­тір­гіш қой­ма­лар­дың, және дай­ын өнім­дер­дің, өнім­дер­ді ти­еу қой­ма­ла­ры­ның жұ­мысын қа­да­ға­лау
3
Ди­ір­мен та­сы
Та­ра­зы, орау ма­те­ри­ал­да­ры, ди­ір­мен, жаб­дық, ком­му­ни­ка­ци­я­лар
3-1) Жұ­мыс жа­зық­тығ­ы­ның қа­тар­ла­стығ­ын әр түр­лі жаб­дық­тар­мен рет­теу, жо­ғар­ғы және тө­мен­гі ұсат­қыш та­стар­ды, жү­гір­гіш­тер­дің дұ­рыс ор­нық­тығ­ын, ди­ір­мен құр­са­у­лар­дың ор­нық­қын жа­зық­тығ­ын рет­теу
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3- деңгейлі диірменшінің құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Ди­ір­мен­ші­нің функ­ци­о­нал­ды мін­дет­те­рі­нің шең­бе­рін­де­гі жа­у­ап­кер­ші­лік, ке­ректі ре­сур­стар­ды ба­ға­лау, астық­ты сақ­тау мен өң­деу са­ла­сын­да бе­кі­ті­л­ген нәти­же­лер­ге өзді­гі­нен же­ту үшін ке­ректі уа­қыт­ты анық­тай бі­лу
Прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу бі­лік­ті­лі­гі, дән­дер мен астық­тың бар­лық тү­рін та­за­лау про­це­сі­нің кон­текст­ін­де бі­лік­ті­лік
Астық­ты тар­ту­ға, ұн­ды тар­ту­ға, еле­у­ге дай­ын­дау про­це­сі ке­зін­де­гі ма­те­ри­ал­да­ры мен ең­бек қыз­ме­ті­нің өнім­де­ріне қа­ра­удың та­лап­та­ры мен тәр­тіп­те­рін, ұса­та­тын, елей­тін, астық­ты та­за­лай­тын және кө­мек­ші жаб­дық­тар­дың прин­ціптер мен құ­ры­лы­мын бі­лу, азық тү­лік да­қыл­да­ры­ның ұн тар­ту қа­си­ет­те­рі
2-1)
Ди­ір­мен­ші­нің функ­ци­о­нал­ды мін­дет­те­рі­нің шең­бе­рін­де­гі жа­у­ап­кер­ші­лік, ке­ректі ре­сур­стар­ды ба­ға­лау, астық­ты сақ­тау мен өң­деу са­ла­сын­да бе­кі­ті­л­ген нәти­же­лер­ге өзді­гі­нен же­ту үшін ке­ректі уа­қыт­ты ба­ға­лау
Прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу бі­лік­ті­лі­гі, өзді­гі­нен жос­пар­лау кон­текст­ін­де бі­лік­ті­лік, және оның нәти­же­сін­де дән­дер­ді бе­ру ең­бек про­це­сін ат­қа­ру мен ба­ға­лау
Дай­ын өнім мен ши­кі­за­тқа ба­қы­лау мен тех­ни­ка­лық шар­ттар өт­кі­зу рә­сі­мін, жаб­дық­тың нәти­же­лі жұ­мыс іс­те­уін бі­лу қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау тәр­ті­бін бі­лу
3-1)
Жұ­мыс про­це­сте­рі­нің қа­тар­лы­ғы­ның түр­лі құ­рал­дар ар­қы­лы рет­теу шең­бе­рін­де жұ­мыстың нәти­же­сі мен са­па­сы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Нұс­қа­ма­мен бе­рі­л­ген ал­го­ритммен әре­кет тә­сі­лін тан­дау және жұ­мыс жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты әре­кет­ті дұ­ры­стау
Негіз­гі және қа­ра­пай­ым құ­рал­дар­ды, жаб­дық­ты, жұ­мыс үде­рі­сте­рі­нің рә­сім­де­рін бі­лу

бойынша қызметтегі кәсіби
стандартының
3-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
8273 Астық­ты өң­дей­тін ап­па­рат­шы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
Шы­ға­ры­лым 51, бө­лім 15. Эле­ва­тор­лы, ұн тар­ту­шы-жар­ма­лы және ком­би­корм­ды өн­ді­ріс
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Астық­ты өң­дей­тін ап­па­рат­шы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
3-5
4
6
2-кесте. Астықты өңдейтін аппаратшының еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Қой­ма­лар, астық қой­ма­лар, астық ме­ке­ме­лер, за­уыт, фаб­ри­ка, ди­ер­мен, эле­ва­тор­лар, ком­би­корм за­уыт­тар және бас­қа ме­ке­ме­лер, астық­ты өң­деу мен қай­та өң­деу ғи­ма­рат­та­ры мен құ­ры­лы­стар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
усло­вия тру­да
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Жал­пы ор­та бі­лім бар болған жағ­дай­да, бі­рақ негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да қы­сөа мер­зім­ді кур­стар неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лім неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да біл жыл­дық кә­сі­би дай­ын­дық бағ­дар­ла­ма­сы бой­ын­ша кур­стар неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
2-дең­гей­де 1 жыл­дан кем емес
4
Жо­ғар­лан­ған дең­гей­де тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық), прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе
3-дең­гей­де 3 жыл­дан кем емес
3-кесте. Астықты өңдейтін аппаратшы орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Жаб­дыққта кі­рік­тір­ме маг­нит­ті тосқа­уыл­да­ры пай­да­ла­ну ар­қы­лы аулау (шы­ға­ру) жо­лы­мен астық­та ме­тал­маг­нит­ті қо­с­па­лар­дан та­за­лау про­це­сін жүр­гі­зу, астық­ты қа­был­дау, ауы­сты­ру, та­за­лау, кеп­ті­ру және, оның са­па­сын ес­ке­ре оты­рып, жо­ға­ры­рақ дең­гей­де­гі ап­па­рат­шы­ның ба­қы­ла­у­ы­мен астық­ты си­ло­стар­ға бө­лу неме­се ке­ле­сі өң­де­у­ге жі­бе­ру, та­сы­мал­да­у­шы­лар­дың, три­е­р­лер­дің, күр­де­лі астық та­за­ла­у­шы, астық сорт­та­у­шы аг­ре­гат ма­ши­на­ла­рын, қоз­ғал­ма­лы, ка­мер­лі, шахт­ты кеп­тір­гіш­тер­дің, ка­либр­лей­тін ма­ши­на­лар­дың және бас­қа да қыз­мет көр­се­ту­ші жаб­дық­тар­дың жұ­мысын қа­да­ға­лау, оның ре­мон­тын­да қа­ты­су
2
Астық кеп­ті­ру­ші­нің ішін­де жа­нар­май­дын жа­ғы­лу про­це­сін жүр­гі­зу, маг­нит­ті қон­дыр­ғы­лар­ға, жел­дет­кіш­тер­ге, цик­лон­дар­ға қыз­мет көр­се­ту, қа­рау мен ба­қы­лау жүр­гі­зу, та­сы­мал­да­ғы­штар­дың, қа­ра­пай­ым та­зарт­қыш ма­шин­лар мен кеп­тір­гіш­тер­дің ре­мон­ты мен қыз­мет көр­се­ту­ін­де қа­ты­су, си­ло­стар­дың дұ­рыс тол­ты­руын қа­да­ға­лау, ме­тал­дан та­за­ру­ға түс­кен астық­тың қа­лынды­ғы мен жыл­дамды­ғын қа­да­ға­лау, маг­нит­ті қор­ғау қон­дыр­ғы­сы мен ме­тал­ды жи­на­у­шы­ны та­за­лау, шахт­ты астық кеп­тір­гіш­тер­ге және кө­мек­ші қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық­қа қыз­мет көр­се­ту, рет­теу, қа­да­ға­лау мен ба­қы­лау жүр­гі­зу, астық кеп­тір­гіш­тер­дін жұ­мыс тәр­ті­бін, кеп­тір­гіш­ті­ер­де астық­тың қоз­ға­лы­сын, кеп­тір­гіш аген­ті­нің мөл­ше­рі мен тем­пе­ра­ту­ра­сын, кеп­тір­гіш ка­ме­ра­ла­рын қы­зу тем­пе­ра­ту­ра­сын және сал­қын­дат­қыш ка­ме­ра­лар­дың кеп­ті­рі­л­ген астық­ты рет­теу; қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық­та жа­ну, тар­ту мен тем­пе­ра­ту­ра­лық ре­жим­ді рет­теу
3
Ла­бо­ра­то­ри­я­ға ме­тал­маг­нит­ті және бас­қа да қо­с­па­лар­ды жи­нау мен тап­сы­ру, ас­пи­ра­ци­он­ды және бас­қа да өзді­гі­нен ағым­ды ком­му­ни­ка­ци­я­лар­дың және жаб­дық­тың астық мен қо­қыс қал­дық­та­ры­нан та­за­лау, өң­де­ліп жа­тқан да­қыл­ды ауы­сты­ру ке­зін­де шах­та­лар­ды, жа­ғу жер­лер­ді, астық кеп­тір­гіш­тер­дің фор­сун­ка­ла­рын, астық кеп­тір­гіш­тер­ді, се­па­ра­тор­лар­ды және бас­қа да жаб­дық­ты уа­қы­тын­да та­за­лау, ба­қы­ла­у­ға ал­ған кез­де кө­мек көр­се­ту, қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық­ты қо­су мен сөн­ді­ру, май­да ақа­у­лар­ды жо­ю­да қа­тыс, си­ло­стар­ды, эле­ва­тор­лар­ды және де га­за­ци­я­ның бас­қа да объ­ек­ті­ле­рін дай­ын­да­у­ға қа­ты­су, жаб­дық пен жұ­мыс зо­на­сын та­за­лау, га­з­ды-ре­цир­ку­ля­ци­он­ды, ре­цир­ку­ля­ци­он­ды-изо­тер­ми­я­лық астық кеп­тір­гіш­тер­де және астық­ты ал­дын ала жы­лы­ту­мен жаб­дық­тал­ған астық кеп­тір­гіш­тер­де азық-тү­лік­тік, та­ры­л­ған және дән­дес мақ­сат­ты астық пен дән­дер­дің әр түр­лі тү­рін өң­деу (кеп­ті­ру) тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру мен жүр­гі­зу
4-кесте. Астықты өңдейтін аппаратшы орындайтын КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер (ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Астық, ме­тал­ло­маг­нит­ті қо­с­па­лар
Қол­ғап, ха­лат, астық­кеп­тір­гіш, жел­дет­кіш, маг­нит­ті қон­дыр­ғы­лар, си­лос, ас­пи­ра­ци­онн­ды, өзді­гі­нен ағым­ды ком­му­ни­ка­ци­я­лар, жаб­дық, шах­та, пеш, астық кеп­тір­гіш­тер­дің фор­сун­ка­ла­ры
1-1) Астық кеп­ті­ру­ші­нің ішін­де жа­нар­май­дың жа­ғы­лу про­це­сін жүр­гі­зу, цик­лон­дар­дың, жел­дет­кіш­тер­дің және маг­нит­ті қон­дыр­ғы­лар­дың жұ­мысы­на ба­қы­лау, қа­рау мен қыз­мет көр­се­ту, та­сы­мал­да­у­шы­лар­дың жұ­мысы­на қыз­мет көр­се­ту мен ба­қы­ла­у­ы­на қа­ты­су
2
Өң­де­ліп жа­тқан да­қыл
Тех­ни­ка, ма­ши­на­лар, астық кеп­тір­гіш­тер, се­па­ра­тор­лар, гай­ка­лар, жұ­мыс құ­рал­да­ры, ыдыс, си­лос, жаб­дық
2-1) Астық кеп­ті­ру­ші­нің ішін­де жа­нар­май­дың жа­ғы­лу про­це­сін жүр­гі­зу, жұ­мысты ба­қы­лау мен рет­теу
2-2) Астық кеп­ті­ру­ші­нің жұ­мыс тәр­ті­бін, кеп­тір­гіш­тер­де астық­тың қоз­ға­лы­сын мен кеп­тір­гіш аген­ті­нің мөл­ше­рі мен тем­пе­ра­ту­ра­сын ба­қы­лау
3
Астық, қал­дық­тар, ме­тал­ло­маг­нит­ті қо­с­па­лар
Қол­ғап, жұ­мыс ки­і­мі ас­пи­ра­ци­он­ды, өзді­гі­нен ағым­ды ком­му­ни­ка­ци­я­лар, жаб­дық, шах­та, пеш, астық кеп­тір­гіш­тер­дің фор­сун­ка­ла­ры
3-1) Ла­бо­ра­то­ри­я­ға ме­тал­маг­нит­ті және бас­қа да қо­с­па­лар­ды жи­нау мен тап­сы­ру
3-2) Жаб­дық пен жұ­мыс зо­на­сын та­за­лау, түр­лі астық пен дән­дер­дің да­қыл­да­рын өң­деу (кеп­ті­ру) тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру мен жүр­гі­зу
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2- деңгейлі астықты өңдейтін аппаратшысының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Транс­пор­тер­дің, астық кеп­тір­гіш­тер­дің, жел­дет­кіш­тер­дің жұ­мысын қа­да­ға­ла­уды, жұ­мыс про­це­сін жос­пар­ла­уды қам­ти­тін ат­қа­ру­шы қыз­мет­ті тү­сі­ну
Астық кеп­ті­ру­ші­нің ішін­де жа­нар­май­дын жа­ғы­лу про­це­сін жүр­гі­зіп, ті­ке­лей бас­шы­лық­тың қо­ла­стын­да және (неме­се) өзді­гі­нен негіз­гі прак­ти­ка­лық және та­ным­дық бі­лік­ті­лі­гін қол­да­ну ар­қы­лы стан­дарт­ты бір­тек­ті прак­ти­ка­лық мә­се­ле­лер­ді ше­шу
Дән­ді өн­деу ке­зін­де негіз­гі және қа­ра­пай­ым құ­рал­дар­ды, жаб­дық­ты, жұ­мыс про­це­сте­рі­нін бі­лу
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3- деңгейлі астықты өңдейтін аппаратшысының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-1)
Астық­ты өң­дей­тін ап­па­рат­шы­сы­ның функ­ци­о­нал­дық мін­дет­тер шең­бе­рін­де жа­у­ап­кер­ші­лік пен ке­ректі ре­сур­стар­ды, анық­тау мен ба­ға­лау, астық кеп­тір­гі­шпен, се­па­ра­тор­мен, қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық­пен және эле­ва­тор­мен жұ­мыс іс­теу ба­ры­сын­да қой­ы­л­ған нәти­же­лер­ге же­ту үшін уа­қыт­ты ба­ға­лау
Астық­ты өң­дей­тін ап­па­рат­шы­сы­ның (сал­мақ өл­ше­у­ші, кеп­ті­ру­ші) жұ­мысын­да­ғы прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіне мен бі­лі­міне сүй­ене оты­рып әре­кет тә­сі­лін таң­дау қа­бі­ле­ті
Да­қыл мен астық са­па­сы жай­ын­да, астық­ты ме­тал­маг­нит­ті қо­с­па­лар­дан та­за­лау жай­ын­да бі­лім
2-2)
Жұ­мыс про­це­сін өзді­гі­нен жос­пар­ла­уды қам­ти­тын ат­қа­ру­шы қыз­мет; кә­сі­би қыз­мет­ті жақ­сар­ту үшін иде­я­лар­ды ұсы­ну және нор­ма­лар­дан ауыт­қып кет­кен кез­де, кеп­тір­гіш аген­ті­нің тем­пе­ра­ту­ра­лық ре­жи­мін бап­та­уда­ғы ұсақ ақа­у­лар­ды жою
Өн­ді­рі­стік жағ­дай­лар­да әре­кет­ті дұр­стау, өзін ба­ға­лау, өзін­дік ұй­ым­да­сты­ру қа­бі­ле­тін көр­се­ту
Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен қор­ғау са­ла­сын­да бі­лім; жұ­мыс зо­на­сын жи­нау ке­зін­де, си­ло­стар­ды, эле­ва­тор­лар­ды және жаб­дық­ты жи­нау бі­лі­мі
7-кесте. СБШ біліктіліктің 4-деңгейлі астықты өңдейтін аппаратшысының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
3-1)
Астық­ты өң­дей­тін бас­қа ап­па­рат­шы­лар­дың жұ­мысын бас­қа­ру және олар­дың әре­кет­те­рі­нің нәти­же­сіне жа­у­ап­кер­ші­лік. Жұ­мыстың жал­пы жос­па­ры­на негіз­де­ліп со­ған сәй­кес сал­мақ өл­ше­у­ші­лер­дің, астық кеп­ті­ру­ші­лер­дің қы­сқа мер­зім­ді жос­па­рын жа­сау, бас­қа жұ­мыс­шы­лар­ға нұс­қау бе­ре ала­ды және олар­ды бас­қа­ра ала­ды; өзі­нің ең­бе­гі мен астық­ты өң­де­удің ара­сын­да­ғы ма­ңы­зды­лы­ғын ес­ке­ре­ді
Та­сы­мал­да­у­шы­лар­дың құ­рал­да­рын, три­е­р­лер­ді, ка­либр­леу ма­ши­на­ла­рын, ула­ғы­шты, ба­ра­бан­ды кеп­тір­гіш­ті, филь­тір­лер­ді, ас­пи­ра­ци­он­ды қон­дыр­ғы­лар­дың жел­дет­кіш­те­рін, және бас­қа­да күр­де­лі­лі­гі ұқсас қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық­пен қол­да­ну бі­лік­ті­лі­гі
Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен қор­ғау са­ла­сын­да бі­лім
3-2)
Астық­ты қа­был­дау тәр­ті­бі мен се­па­рат­тау ере­же­ле­рі, жү­ге­рі со­бығ­ын ба­сты­ру, дән­дер мен астық­ты фрак­ци­я­ға бө­лу, астық­ты және дән­дер­ді кеп­ті­ру ере­же­ле­рін, улан­ған дән­дер­дің са­па­сы­на та­лап­та­рын бі­лу
Астық­ты өң­дей­тін ап­па­рат­шы­ла­ры­ның қыз­мет­те­рін ба­ға­лау мен дұ­ры­стау, ағым­дық пен қо­ры­тын­ды ба­қы­лау өт­кі­зу бі­лік­ті­лі­гі
Астық­ты өң­деу ап­па­рат­шы­сы­ның қол­да­на­тын негіз­гі құ­рал­да­ры мен жаб­дық­та­рын бі­лу

бойынша қызметтегі кәсіби
стандартының
4-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
8273 Ұн тар­ту өн­ді­рі­сін­де­гі ап­па­рат­шы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
Шы­ға­ры­лым 51, бө­лім 15. Эле­ва­тор­лы, ұн тар­ту­шы-жар­ма­лы және ком­би­корм­ды өн­ді­ріс
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Ұн тар­ту өн­ді­рі­сін­де­гі ап­па­рат­шы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
3 - 5
4
6
2-кесте. Ұн тарту өндірісіндегі аппаратшының еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Ауыл ша­ру­а­шы­лық ұй­ым­дар, астық­ты өң­деу са­ла­сын­да­ғы ұй­ым­дар, кон­церн, астық ком­па­ни­я­сы, ұн тар­ту­шы за­уыт, ди­ір­мен за­уы­ты, ди­ір­мен
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Жал­пы ор­та бі­лім бар болған жағ­дай­да, бі­рақ негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лім неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да біл жыл­дық кә­сі­би дай­ын­дық бағ­дар­ла­ма­сы бой­ын­ша кур­стар неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
2-дең­гей­де 1 жыл­дан кем емес
4
Жо­ғар­лан­ған дең­гей­де тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе
3-дең­гей­де 3 жыл­дан кем емес
3-кесте. Ұн тарту өндірісіндегі аппаратшы орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Шифр
тру­до­вой функ­ции
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Пнев­мо­тасмал­да­у­шы мен вен­ти­ля­ци­я­лық қон­дыр­ғы­лар­ды қол­да­ну ар­қы­лы астық­ты және оны өң­де­уден шық­қан өнім­дер­ді та­сы­мал­да­удың тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ді жүр­гі­зу, астық­ты тар­ту­ға дай­ын­дау (астық мас­са­сын қо­с­па­лар­дан та­за­лау, астық бе­тін «ылғал» және «құр­ғақ» тә­сіл­дер­мен та­за­лау) және астық ұсақ­тау өнім­де­рін обой­ды елеу ұн тар­ту за­уыт­та­рын­да елеу
2
Астық­ты та­за­ла­удың тех­ни­ка­лық про­це­сте­рін жүр­гі­зу, са­лы­стыр­ма­лы сал­мақ­та ай­ыр­ма­шы­лы­ғы бар қо­с­па­лар­дан та­за­лау, астық­ты жуу ма­ши­на­ла­рын­да ылғал­дау, жар­ма мен дун­ст­тар­ды бай­ы­ту, сорт­ты елеу за­уыт­та­рын­да ав­то­мат­ты ка­ру­сель­ді қон­дыр­ғы­лар­да өнім­ді қап­қа са­лу
3
Обой­ды елеу ұн тар­ту за­уыт­та­рын­да елеу астық та­за­лай­тын ма­ши­на­лар мен рас­сер­лер­дің, жуу мен елеу ма­ши­на­ла­ры­ның, сығу ко­лон­ка­ла­ры­ның, тұн­дыр­ғы­штар­дың, сал­қын­дат­қы­штар­дың, ав­то­мат­ты ка­ру­сель­ді қон­дыр­ғы­лар­дың және сорт­ты елеу за­уыт­та­рын­да кү­ре­лі­лі­гі жа­ғы­нан ұқсас бас­қа да қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық­тар­дың жұ­мысы­на қыз­мет көр­се­ту мен ба­қы­лау
4-кесте. Ұн тарту өндірісіндегі аппаратшы орындайтын КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер (ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Астық өнім­де­рі
Пнев­мо­тасмал­да­у­шы мен вен­ти­ля­ци­я­лық қон­дыр­ғы­лар, та­сы­мал­дай­тын ме­ха­низмдер
1-1) Пнев­мо­тасмал­да­у­шы мен вен­ти­ля­ци­я­лық қон­дыр­ғы­лар­ды қол­да­ну ар­қы­лы астық­ты және оны өң­де­уден шық­қан өнім­дер­ді тасма­да­удың тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ді жүр­гі­зу, астық­ты тар­ту­ға дай­ын­дау
2
Астық өнім­де­рі, жар­ма, дун­ст­тар, ауыл ша­ру­а­шы­лық өнім­де­рі
Пнев­мо­та­сы­мал­да­у­шы мен вен­ти­ля­ци­я­лық қон­дыр­ғы­лар, жуу ма­ши­на­ла­ры, ха­лат, қол­ғап, ар­найы ки­ім, елеу ма­ши­на­ла­ры, ав­то­мат­ты ка­ру­сель­ді қон­дыр­ғы­лар, орау ма­те­ри­а­лы
2-1) Астық­ты та­за­ла­удын тех­ни­ка­лық про­це­сте­рін жүр­гі­зу
2-2) Са­лы­стыр­ма­лы сал­мақ­та ай­ыр­ма­шы­лы­ғы бар қо­с­па­лар­дан жуу ма­ши­на­ла­рын­да та­за­лау
2-3) Жар­ма мен дун­ст­тар­ды бай­ы­ту
2-4) Ав­то­мат­ты ка­ру­сель­ді қон­дыр­ғы­лар­да өнім­ді қап­қа са­лу
3
Қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық, обой­ды елеу, сорт­ты елеу
Астық та­за­лай­тын ма­ши­на­лар мен рас­сер­лер­дің, жуу мен елеу ма­ши­на­ла­ры­ның, сығу ко­лон­ка­ла­ры­ның, тұн­дыр­ғы­штар­дың, сал­қын­дат­қы­штар­дың, ав­то­мат­ты ка­ру­сель­ді қон­дыр­ғы­лар­дың және сорт­ты елу елеу за­уыт­та­рын­да кү­ре­лі­лі­гі жа­ғы­нан ұқсас бас­қа да қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық­тар
3-1) Обой­ды елеу ұн тар­ту за­уыт­та­рын­да астық та­за­лай­тын ма­ши­на­лар мен рас­сер­лер­дің, жуу мен елеу ма­ши­на­ла­ры­ның, сығу ко­лон­ка­ла­ры­ның, тұн­дыр­ғы­штар­дың, сал­қын­дат­қы­штар­дың, ав­то­мат­ты ка­ру­сель­ді қон­дыр­ғы­лар­дың және сорт­ты елу елеу за­уыт­та­рын­да кү­ре­лі­лі­гі жа­ғы­нан ұқсас бас­қа да қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық­тар­дың жұ­мысы­на қыз­мет көр­се­ту
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2- деңгейлі ұн тарту өндірісіндегі аппаратшысының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Астық та­за­лау про­це­сі­нің тех­но­ло­ги­я­лық нор­ма­лар­дан ауыт­қып кет­кен кез­де кә­сі­би қыз­мет­ті жақ­сар­ту үшін иде­я­лар­ды ұсы­ну
Рас­сев­тер мен астық та­за­лай­тын ма­ши­на­лар­ға қыз­мет көр­се­ту ке­зін­де прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу бі­лік­ті­лі­гі
Негіз­гі және қа­ра­пай­ым құ­рал­дар­ды, жаб­дық­ты бі­лу
1-2)
Ұн тар­ту өн­ді­рі­сін­де­гі ап­па­рат­шы­сы­ның та­ғай­ын­ды мақ­сат­тың орын­да­луы ке­зін­де, өзі­нің ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі, бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі, қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік ете­ді
Өзді­гі­нен та­ным­дық ма­шық­тар­ды қол­да­ну бі­лік­ті­лі­гі
Негіз­гі және қа­ра­пай­ым құ­рал­дар­ды, жаб­дық­ты бі­лу
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі ұн тарту өндірісіндегі аппаратшысының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-2)
Астық та­за­лай­тын ма­ши­на­лар­дың жұ­мысы­ның ба­қы­ла­уы жай­ын­да есеп бе­ре­ді және бас­шы­лық­пен ең­бек қа­ты­на­ста­рын сақ­тай­ды
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық жағ­дай­ды ше­шу қа­бі­ле­ті, өзді­гі­нен жос­пар­лау кон­текст­ін­де бі­лік­ті­лік, ең­бек про­це­сі мен оның нәти­же­сін ат­қа­ру мен ба­ға­лау
Астық­ты сақ­тау мен өң­деу са­ла­сын­да өзді­гі­нен дай­ын­да­лу неме­се кә­сі­би дай­ын­дық ке­зін­де алын­ған прак­ти­ға ба­ғыт­тал­ған кә­сі­би бі­лім
2-3)
Ұн елеу қыз­ме­ті­нің жұ­мыс про­це­сін жос­пар­ла­уды қам­ти­тын ат­қа­ру­шы қыз­мет­ті тү­сі­ну
Ұн елеу өн­ді­рі­сін­де прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе мен бі­лім негі­зін­де әре­кет ету тә­сі­лін тан­дау бі­лік­ті­лі­гі
Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен қор­ғау са­ла­сын­да бі­лім
7-кесте. СБШ біліктіліктің 4-деңгейлі ұн тарту өндірісіндегі аппаратшысының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-4)
Ат­қа­ру­шы қыз­мет: ұн тар­ту өн­ді­рі­сін­де­гі ап­па­рат­шы­сы­ның ал­ды­на қой­ы­л­ған мақ­сат­ты ес­кер­те оты­рып мін­дет­тер­ді анық­тау мен қыз­мет­ті жос­пар­лау
Жұ­мыс жағ­дай­ын өздік ана­ли­зі мен ұн тар­ту өн­ді­рі­сін­де­гі ап­па­рат­шы­сы­ның жабды­ғын­да­ғы бо­лжам­ды өзге­рі­стер ана­ли­зін та­лап ете­тін прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­дің ше­шу бі­лік­ті­лі­гі
Өзді­гі­нен неме­се кә­сі­би бі­лім алу про­це­сі ке­зін­де алын­ған прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­ге негіз­де­ліп қыз­мет ат­қа­ру үшін бі­лім
3-1)
Бас­қа ұн тар­ту өн­ді­рі­сін­де­гі ап­па­рат­шы­лар­дың ги­ги­е­на бой­ын­ша оқуы­на мен бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­руы­на жа­у­ап­ты
Ағым­ды және қо­ры­тын­ды ба­қы­лау жүр­гі­зі қа­бі­ле­ті, ұн тар­ту өн­ді­рі­сін­де­гі ап­па­рат­шы­сы­ның жұ­мысын­да­ғы қыз­мет­ті ба­ға­лау мен рет­теу
Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен қор­ғау са­ла­сын­да бі­лім

бойынша қызметтегі кәсіби
стандартының
5-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
8273 Си­лос­шы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
Шы­ға­ры­лым 48, бө­лім Азық-тү­лік өні­мін өн­ді­ру­дің жал­пы кә­сіп­те­рі
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Си­лос­шы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
1
1
2
2
3
3-4
2-кесте. Силосшының еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Ауыл ша­ру­а­шы­лық ұй­ым­дар, астық­ты өң­деу са­ла­сын­да­ғы ұй­ым­дар, ұн тар­ту­шы ме­ке­ме­сі
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
1
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се жұ­мыс ор­нын­да қы­сқа мер­зім­ді оқу(нұс­қа­ма) және/неме­се негіз­гі ор­та бі­лім бар болған жағ­дай­да, бі­рақ ба­ста­уыш бі­лім­нен тө­мен емес қы­сқа мер­зім­ді кур­стар
Та­лап етіл­мей­ді
2
Жал­пы ор­та бі­лім бар болған жағ­дай­да, бі­рақ негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
Та­лап етіл­мей­ді
3
Жал­пы ор­та бі­лім бар болған жағ­дай­да, неме­се негіз­гі ор­та бі­лім негі­зін­де прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз кә­сі­би және тех­ни­ка­лық бі­лім бар болған жағ­дай­да (кә­сі­би дай­ын­дық бағ­дар­ла­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да бір жыл­дық оқу неме­се өн­ді­рі­сте оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
2-дең­гей­де 1 жал­дан кем емес
3-кесте. Силосшы орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Ке­зе­гіне 20 тон­на­ға дей­ін ұн­ды, астық­ты, бас­қа ши­кі­затты қа­был­дау мен өң­деу, си­ло­стар­ға сор­тын, ылғал­ды­ғын, қо­қы­стығ­ын және бас­қа да са­па­лық көр­сет­кіш­тер­ді ес­ке­ре оты­рып бө­лу.
2
Ши­кі­затты си­ло­стар­дан өң­де­у­ге жі­бе­ру, си­ло­стар­ды, маг­ни­тұ­с­та­ғы­штар­ды, та­сы­мал­дау ме­ха­низмдер­ді, ас­пи­ра­ци­он­ды және бас­қа да қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық­ты та­за­лау,
3
Си­ло­стар­ды тол­ты­ру­ға дай­ын­дау
4-кесте. Силосшы орындайтын КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Ауыл ша­ру­а­шы­лық ши­кі­за­ты, ұн, астық
Өң­деу үшін құ­рал­дар, си­ло­стар
1-1) Ке­зе­гіне 20 тон­на­ға дей­ін ұн­ды, астық­ты, бас­қа ше­кі­затты қы­был­дау мен өң­деу, си­ло­стар­ға сор­тын, ылғал­ды­ғын, қо­қы­стығ­ын және бас­қа да са­па­лық көр­сет­кіш­тер­ді ес­ке­ре оты­рып бө­лу
2
Ауыл ша­ру­а­шы­лық ши­кі­за­ты, астық өң­деу ке­зін­де қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық, маг­нит ұста­ғы­штар, та­сы­мал­дау ме­ха­низмдер­ді
Бе­рі­ліс үшін құ­рал­дар, си­ло­стар, та­за­лау затта­ры
2-1) Ши­кі­затты си­ло­стар­дан өң­де­у­ге жі­бе­ру
2-2) Си­ло­стар­ды, маг­ни­тұ­с­та­ғы­штар­ды, тасмал­дау ме­ха­низмдер­ді, ас­пи­ра­ци­он­ды және бас­қа да қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық­ты та­за­лау
3
Астық
Си­ло­стар, тол­ты­ру үшін жаб­дық, ар­найы ки­ім
3-1) Си­ло­стар­ды тол­ты­ру­ға дай­ын­дау
5-кесте. СБШ біліктіліктің 1-деңгейлі силосшының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Си­лос­шы­ның функ­ци­о­нал­ды мін­дет­те­рі­нің шең­бе­рін­де­гі жа­у­ап­кер­ші­лік, ке­ректі ре­сур­стар­ды ба­ға­лау,си­лос­шы­ның жұ­мысы­мен бе­кі­ті­л­ген нәти­же­лер­ге өзді­гі­нен же­ту үшін ке­ректі уа­қыт­ты ба­ға­лау
Бел­гі­лен­ген мін­дет­тер­ді орын­дау ке­зін­де қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау мен өзді­гі­нен та­ну бі­лік­ті­лі­гі
Ма­те­ри­ал­дар­ды, жаб­дық­ты және құ­рал­дар­ды жи­нау,сақ­тау, қоз­ғау, тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту және қол­да­ну­дың негіз­гі прин­ципте­рін бі­лу
2-1)
Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­те­уде жа­ғым­ды бей­ім­ді­лі­гі мен ке­зе­гіне 20 тон­на­дан 40 тон­на дей­ін ұн, астық өң­деу кә­сі­би бі­лік­ті­лі­гі
Стан­дарт­ты мін­дет­тер­ді орын­дау, са­ни­та­рия ере­же­ле­рін орын­дау
Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен қор­ғау са­ла­сын­да бі­лім
6-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі силосшының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-2)
Си­лос­шы­ның функ­ци­о­нал­ды мін­дет­те­рі­нің шең­бе­рін­де­гі жа­у­ап­кер­ші­лік, ұн­ды қа­был­дау мен өң­деу ке­зін­де, ши­кі­затты си­ло­стар­дан бе­ру мен тол­ты­ру­ға дай­ын­дау ке­зін­де ке­ректі ре­сур­стар­ды ба­ға­лау мен анық­тау
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық жағ­дай­ды ше­шу қа­бі­ле­ті, өзді­гі­нен жос­пар­лау кон­текст­ін­де бі­лік­ті­лік, ең­бек про­це­сі мен оның нәти­же­сі­нің ат­қа­ру мен ба­ға­лау
Астық­ты сақ­тау мен өң­деу са­ла­сын­да өзді­гі­нен дай­ын­да­лу неме­се кә­сі­би бі­лім алу про­це­сін­де алын­ған прак­ти­ка­ға ба­ғыт­тал­ған кә­сі­би бі­лім
3-1)
Жұ­мыс про­це­сін жос­пар­ла­уды қам­ти­тін ат­қа­ру­шы қыз­мет­ті тү­сі­ну; Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­те­уде жа­ғым­ды бей­ім­ді­лі­гі мен ке­зе­гіне 40 тон­на­дан 100 тон­на­ға дей­ін ұн өң­деу кә­сі­би бі­лік­ті­лік
Прак­ти­ка­да си­ло­стар­ға сорт­тар­ға, ылғал­дық­қа, қо­қы­стығ­ы­на және бас­қа да са­па­лық көр­сет­кіш­тер­ге қа­рап бө­ліп бе­ру­де әре­кет тә­сіл­де­рін тан­дау бі­лік­ті­лі­гі
Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен қор­ғау са­ла­сын­да бі­лім
7-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі силосшының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-1)
Нор­ма­дан ауыт­қу болған жағ­дай­да кә­сі­би қыз­мет үр­ді­сте­рін жақ­сар­ту иде­я­ла­рын ұсы­ну
Жұ­мыстың жос­пар­мен сәй­кест­і­гін тек­се­ру, мақ­сат­тал­ған нәти­же­ге же­ту­ді және нәти­же­нің са­па нор­ма­ла­ры­на сәй­кест­і­гін қам­та­ма­сыз ету
Жаб­дық­тар­дың құ­ры­лы­мы және олар­ды қол­да­ну ере­же­ле­рі
2-2)
Си­лос­шы­ның функ­ци­о­нал­ды мін­дет­те­рі­нің шең­бе­рін­де­гі жа­у­ап­кер­ші­лік, ұн­ды қа­был­дау мен өң­деу ке­зін­де, ши­кі­затты си­ло­стар­дан бе­ру мен тол­ты­ру­ға дай­ын­дау ке­зін­де ке­ректі ре­сур­стар­ды ба­ға­лау мен анық­тау
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық жағ­дай­ды ше­шу қа­бі­ле­ті, өзді­гі­нен жос­пар­лау кон­текст­ін­де бі­лік­ті­лік, ең­бек про­це­сі мен оның нәти­же­сі­нің ат­қа­ру мен ба­ға­лау
Астық­ты сақ­тау мен өң­деу са­ла­сын­да өзді­гі­нен дай­ын­да­лу неме­се кә­сі­би бі­лім алу про­це­сін­де алын­ған прак­ти­ка­ға ба­ғыт­тал­ған кә­сі­би бі­лім
3-1
Жұ­мыс про­це­сін жос­пар­ла­уды қам­ти­тін ат­қа­ру­шы қыз­мет­ті тү­сі­ну; Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­те­уде жа­ғым­ды бей­ім­ді­лі­гі мен ке­зе­гіне 40 тон­на­дан 100 тон­на­ға дей­ін ұн өң­деу кә­сі­би бі­лік­ті­лік
Прак­ти­ка­да си­ло­стар­ға сорт­тар­ға, ылғал­дық­қа, қо­қы­стығ­ы­на және бас­қа да са­па­лық көр­сет­кіш­тер­ге қа­рап бө­ліп бе­ру­де әре­кет тә­сіл­де­рін тан­дау бі­лік­ті­лі­гі
Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен қор­ғау са­ла­сын­да бі­лім

бойынша қызметтегі кәсіби
стандартының
6-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
8228 Эле­ва­тор­ды бас­қа­ру құ­ры­л­ғы­сы­ның опе­ра­то­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
Шы­ға­ры­лым 51, бө­лік: Эле­ва­тор­лы, ұн тар­ту мен жар­ма және ком­би­корм­ды өн­ді­ріс
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Эле­ва­тор­ды бас­қа­ру құ­ры­л­ғы­сы­ның опе­ра­то­ры
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
4
2-кесте. Элеваторды басқару құрылғысының операторының еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Ауыл ша­ру­а­шы­лық ұй­ым­дар, астық­ты өң­деу са­ла­сын­да­ғы ұй­ым­дар, ди­ір­мен, эле­ва­тор, ұн тар­ту ме­ке­ме­сі
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Жал­пы ор­та бі­лім бар болған жағ­дай­да, неме­се негіз­гі ор­та бі­лім негі­зін­де прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз кә­сі­би және тех­ни­ка­лық бі­лім бар болған жағ­дай­да (кә­сі­би дай­ын­дық бағ­дар­ла­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да бір жыл­дық оқу неме­се өн­ді­рі­сте оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
Та­лап етіл­мей­ді
3-кесте. Элеваторды басқару құрылғысының операторы орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Эле­ва­тор­ды бас­қа­ру пуль­ті­нан астық­ты ав­то­мо­биль­ді кө­лік­тер­ден және те­мір жол ва­гон­да­ры­нан қа­был­да­удың тех­но­ло­ги­я­лық марш­рут­тар­ды те­ру ар­қы­лы тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ді жүр­гі­зу, ав­то­мат­ты та­ра­зы­да өл­шеу мен елеу астық пен өнім­дер­ді өл­шеп, тап­сы­ру, астық­ты та­сы­мал­дау
2
Ара қа­шық­тық­та бас­қа­ру жабды­ғы­ның, ав­то­ма­ти­за­ция құ­рал­да­ры­ның, ба­қы­лау мен сиг­на­ли­за­ция ап­па­ра­ту­ра­сы­ның ре­мон­ты­на және рет­те­уіне қа­ты­су, қыз­мет көр­се­ту, жұ­мысын ба­қы­лау; астық пен елеу өнім­де­рін қа­был­дау мен жі­бе­ру жө­нін­де құ­жат жүр­гі­зу, си­ло­стар­дың өнім­мен тол­ты­ры­луы, өнім­ді ав­то­ұн та­су­шы­лар­ға жі­бе­ру
3
До­за­тор­лар­дың жұ­мыс ре­жі­мін рет­теу, транс­пор­тер­лар­ға өнім­нің бір­кел­кі бе­рі­лу­ін қам­та­ма­сыз ету, сорт­тар­дың ша­та­суын бол­дыр­май қой­ма­ға кел­ген өнім­нің сал­ма­ғын рет­теу, та­ра­зы­ның жұ­мысын мез­гіл-мез­гіл тек­се­ру, қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық­қа ти­іс­ті тех­ни­ка­лық күй­ін қам­та­ма­сыз ету
4-кесте. Элеваторды басқару құрылғысының операторы орындайтын КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Астық
те­мір жол ва­гон­да­ры, ав­то­мо­биль­ді кө­лік, тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық, та­ра­зы, та­сы­мал­дау құ­рал­да­ры, ха­лат
1-1) Эле­ва­тор­ды бас­қа­ру пуль­ті­нан астық­ты ав­то­мо­биль­ді кө­лік­тер­ден және те­мір жол ва­гон­да­ры­нан қа­был­дау тех­но­ло­ги­я­лық марш­рут­та­рын те­ру ар­қы­лы тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сті жүр­гі­зу
2
Ав­то­ма­ти­за­ция құ­рал­да­ры, ба­қы­лау мен сиг­на­ли­за­ция ап­пар­ту­ра­сы
Жаб­дық­тар­ға қыз­мет көр­се­ту, ба­қы­лау, ре­монт және рет­теу ұшін құ­рал­дар
2-1) Ара қа­шық­тық­та бас­қа­ру жабды­ғы­ның, ав­то­ма­ти­за­ция құ­рал­да­ры­ның, ба­қы­лау мен сиг­на­ли­за­ция ап­па­ра­ту­ра­сы­ның ре­мон­ты­на және рет­те­уіне қа­ты­су, қыз­мет көр­се­ту, жұ­мысын ба­қы­лау
3
До­за­тор­лар, өнім
Ре­жим­ді рет­тей­тін құ­рал­дар, та­ра­зы, жур­нал, ком­пью­тер, өл­ше­у­ші сай­ман­дар, транс­пор­тер
3-1) До­за­тор­лар­дың жұ­мыс ре­жі­мін рет­теу, транс­пор­тер­лар­ға өнім­нің бір­кел­кі бе­рі­лу­ін қам­та­ма­сыз ету, сорт­тар­дың ша­та­суын бол­дыр­май қой­ма­ға кел­ген өнім­нің сал­ма­ғын рет­теу, та­ра­зы­ның жұ­мысын уа­қы­тын­да тек­се­ру
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі элеваторды басқару құрылғысының операторының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Жұ­мыс про­це­сін жос­пар­ла­уды қам­ти­тін ат­қа­ру­шы қыз­мет­ті тү­сі­ну. Пултьт­тан бас­қа­ру ре­жи­мін ес­ке­ре оты­рып тех­но­ло­ги­я­лық, кө­тер­гіш-та­сы­мал­да­ғыш, ас­пи­ра­ци­он­ды, аэро­золь­транс­порт же­лі­сі­нің жаб­дық­та­ры нор­ма­лар­дан ауыт­қып кет­кен кез­де кә­сі­би қыз­мет­ті жақ­сар­ту үшін иде­я­лар­ды ұсы­ну
Жаб­дық­тың жұ­мысын­да­ғы бо­луы мүм­кін ақа­у­лар­ды жою ке­зін­де стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу бі­лік­ті­лі­гі
Эле­ва­тор­лар мен қой­ма­да астық пен астық­тық өні­мін та­сы­мал­дау ке­зін­де­гі бі­лім, ас­пи­ра­ци­он­ды жүй­е­лер­дің және қон­дыр­ғы­лар­дың схе­ма­сын бі­лу
2-1)
Бас­шы­лық­пен ең­бек қа­ты­на­сын сақ­тау және астық пен елеу өнім­де­рі жай­ын­да есеп­тік мә­лі­мет бе­ру
Ақа­у­лар­ды анық­тау мен жою ма­шы­ғы, қо­су ке­зін­де­гі тәр­тіп­пен ке­зек­ті­лік және астық­ты та­сы­мал­да­уда ең ти­ім­ді тех­но­ло­ги­я­лық марш­рут­тар­ды таң­дау, олар­ды қо­су ре­тін бі­лу бі­лік­ті­лі­гі
Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен қор­ғау са­ла­сын­да бі­лім
3-1)
Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­те­уде жа­ғым­ды бей­ім­ді­лі­гі. жа­на­сқы­штық, жа­у­ап­кер­ші­лік
Эле­ва­тор­лар мен қой­ма­лар­да тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ді жүр­гі­зу бі­лік­ті­лі­гі
Ор­на­ла­су­дың тех­но­ло­ги­я­лық схе­ма­сы мен пульт­тің ки­не­ма­ти­ка­лық схе­ма­сын бі­лу

бойынша қызметтегі кәсіби
стандартының
7-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
8273 Дән­дер­ді және тұқым­дар­ды сал­қын­да­ту­шы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
Шы­ға­ры­лым 48,бө­лім Азық-тү­лік өні­мін өн­ді­ру­дің жал­пы кә­сіп­те­рі
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Дән­дер­ді және тұқым­дар­ды сал­қын­да­ту­шы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
3
2-кесте. Дәндерді және тұқымдарды салқындатушының еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Ауыл ша­ру­а­шы­лық ұй­ым­дар, астық­ты өң­деу мен сақ­тау са­ла­сын­да­ғы ұй­ым­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Жоқ
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Жал­пы ор­та бі­лім бар болған жағ­дай­да, бі­рақ негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да қы­сқа мер­зім­де кур­стар неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лім неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да біл жыл­дық кә­сі­би дай­ын­дық бағ­дар­ла­ма­сы бой­ын­ша кур­стар неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық
2-дең­гей­де 1 жыл­дан кем емес
3-кесте. Дәндерді және тұқымдарды салқындатушы орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Шифр
тру­до­вой функ­ции
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Бе­кі­ті­л­ген ылғал­дық пай­ы­зы­на дей­ін астық­ты, мақ­та мен май­лы дән­дер­ді ылғал­дан­ды­ру про­це­сін жүр­гі­зу; ылғал­дан­ған астық­ты жы­лу­мен өң­деу про­це­сін жүр­гі­зу, бе­кі­ті­л­ген нор­ма­лар­ға сай астық­та­ғы ылғал­дық­ты қай­та бө­лу
2
Ме­ха­ни­ка­лық және пнев­ма­ти­ка­лық кө­лік ар­қы­лы дән­дер­ді бе­ру мен тү­сі­ру; су мен бу­дың бе­рі­лу­ін ба­қы­лау-өл­ше­гіш құ­рал­да­ры­ның көр­сет­кіш­те­рі бой­ын­ша рет­теу; ла­бо­ра­тор­ды ана­л­из­дің нәти­же­сі мен ор­га­на­леп­ти­ка кө­ме­гі­мен қа­ра­у­лар­ды алу мен ылғал­дық дә­ре­же­сін анық­тау; ылғал­ды астық­ты ме­ха­ни­ка­лық және пнев­ма­ти­ка­лық кө­лік ар­қы­лы бе­ру; ба­қы­лау-өл­ше­гіш құ­рал­да­ры кө­ме­гі­мен сал­қын­дат­қыш­қа астық­тың бе­рі­лу­ін, жы­лы­лық­ты та­сы­мал­да­у­шы­ның тем­пе­ра­ту­ра­сы мен астық­тың қы­зуын рет­теу; ла­бо­ра­тор­ды ана­л­из­дің нәти­же­сі бой­ын­ша сал­қын­да­ту про­це­сі­нің бі­ту­ін анық­тау
3
Дай­ын астық­ты та­сы­мал­дау; но­ри­я­ны, ас­пи­ра­ци­он­ды қон­дыр­ғы­ны, сал­қын­дат­қы­штың ба­та­ре­я­ла­ры мен тор­ла­рын та­за­лау,қыз­мет көр­се­ті­ліп жа­тқан жаб­дық­тың ақа­у­ла­рын жою; қыз­мет көр­се­ті­ле­тін жаб­дық­ты май­лау
4-кесте. Дәндерді және тұқымдарды салқындатушы орындайтын КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер (ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Астық, дән
Дән­нің ылғал­да­ғы­шта­ры,
ха­лат, қа­жет­ті жаб­дық, жы­лу жабды­ғы, ор­та-анық­та­ғы­штар
1-1) Ылғал­дан­ған астық­ты жы­лу­мен өң­деу про­це­сін жүр­гі­зу, бе­кі­ті­л­ген нор­ма­лар­ға сай астық­та­ғы ылғал­дық­ты қай­та бө­лу
2
Астық
Ме­ха­ни­ка­лық және пнев­ма­ти­ка­лық кө­лік; су мен бу­дың бе­рі­лу­ін ба­қы­лау-өл­ше­гіш құ­рал­да­ры, ха­лат, қол­ғап, сал­қын­дат­қыш
2-1) Ме­ха­ни­ка­лық және пнев­ма­ти­ка­лық кө­лік ар­қы­лы дән­дер­ді бе­ру мен тү­сі­ру, су мен бу­дың бе­рі­лу­ін ба­қы­лау-өл­ше­гіш құ­рал­да­ры­ның көр­сет­кіш­те­рі бой­ын­ша рет­теу; ла­бо­ра­тор­ды ана­л­из­дің нәти­же­сі мен ор­га­на­леп­ти­ка кө­ме­гі­мен қа­ра­у­лар­ды алу мен ылғал­дық дә­ре­же­сін анық­тау
3
Астық
Кө­лік, но­ри­я­лар, ас­пи­ра­ци­он­ды құ­рал­дар, сал­қын­дат­қы­штың ба­та­ре­я­ла­ры мен тор­ла­ры, ар­найы ки­ім
3-1) Дай­ын астық­ты та­сы­мал­дау; но­ри­я­ны, ас­пи­ра­ци­он­ды қон­дыр­ғы­ны, сал­қын­дат­қы­штың ба­та­ре­я­ла­ры мен тор­ла­рын та­за­лау
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі дәндерді және тұқымдарды салқындатушының құзыретіне қойылатын
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Дән­дер­ді және тұқым­дар­ды сал­қын­да­ту­шы­ның функ­ци­о­нал­ды мін­дет­те­рі­нің шең­бе­рін­де­гі жа­у­ап­кер­ші­лік, астық­ты қа­был­дау мен өң­деу са­ла­сын­да ке­ректі ре­сур­стар­ды ба­ға­лау мен анық­тау
Сал­қын­дат­қы­штың, ылғал­дат­қыш құ­рал­да­ры­ның және ба­қы­лау-өл­ше­гіш құ­рал­да­рын пай­да­ла­на алу
Дай­ын астық­ты та­сы­мал­дау, ба­қы­лау-өл­ше­гіш құ­рал­да­ры ар­қы­лы сал­қын­дат­қы­штың ішіне астық­ты бе­ру­ді, жы­лу­та­сығ­ыш тем­пе­ра­ту­ра­сын және астық­ты ысы­ту­ды рет­теу бі­лі­мі
2-1)
Дән­дер­ді және тұқым­дар­ды сал­қын­да­ту­шы­лар­мен ко­ман­да­да жұ­мыс іс­те­уде жа­ғым­ды бей­ім­ді­лі­гі
Про­це­сті рет­теу ере­же­ле­рі мен сал­қын­да­ту ре­жи­мін рет­теу бі­лік­ті­лі­гі
Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен қор­ғау са­ла­сын­да бі­лім
3-1)
Дай­ын астық­ты тасмал­дау шең­бе­рін­де жа­у­ап­кер­ші­лік, ас­пи­ра­ци­он­ды қон­дыр­ғы­ны, бат­ты, но­ри­я­ны та­за­лау
Астық­ты тасмал­дау кон­тестін­де прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу бі­лік­ті­лі­гі
Ба­қы­лау-өл­ше­гіш құ­рал­да­ры­мен рет­теу бі­лі­мі
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі дәндерді және тұқымдарды салқындатушының құзыретіне қойылатын
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Дән­дер­ді және тұқым­дар­ды сал­қын­да­ту­шы­ның функ­ци­о­нал­ды мін­дет­те­рі­нің шең­бе­рін­де­гі жа­у­ап­кер­ші­лік, астық­ты қа­был­дау мен өң­деу са­ла­сын­да ке­ректі ре­сур­стар­ды ба­ға­лау мен анық­тау
Сал­қын­дат­қы­штың, ылғал­дат­қыш құ­рал­да­ры­ның және ба­қы­лау-өл­ше­гіш құ­рал­да­рын пай­да­ла­на алу
Дай­ын астық­ты та­сы­мал­дау, ба­қы­лау-өл­ше­гіш құ­рал­да­ры ар­қы­лы сал­қын­дат­қы­штың ішіне астық­ты бе­ру­ді, жы­лу­та­сығ­ыш тем­пе­ра­ту­ра­сын және астық­ты ысы­ту­ды рет­теу бі­лі­мі
2-1)
Дән­дер­ді және тұқым­дар­ды сал­қын­да­ту­шы­лар­мен ко­ман­да­да жұ­мыс іс­те­уде жа­ғым­ды бей­ім­ді­лі­гі
Про­це­сті рет­теу ере­же­ле­рі мен сал­қын­да­ту ре­жи­мін рет­теу бі­лік­ті­лі­гі
Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен қор­ғау са­ла­сын­да бі­лім
3-1)
Дай­ын астық­ты та­сы­мал­дау шең­бе­рін­де жа­у­ап­кер­ші­лік, ас­пи­ра­ци­он­ды қон­дыр­ғы­ны, бат­ты, но­ри­я­ны та­за­лау
Астық­ты та­сы­мал­дау кон­тестін­де прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу бі­лік­ті­лі­гі
Ба­қы­лау-өл­ше­гіш құ­рал­да­рын рет­теу бі­лі­мі

Астықты сақтау және қайта өңдеу
бойынша қызметтегі кәсіби
стандартының
8-қосымшасы
Келісу парағы
Үй­ым­ның ата­уы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стр­лі­гі
Осы КС тіркелді
Кәсіби стандарттар Реестріне енгізілді, тіркеу №
Хат (хаттама) № ____________________ Күні____________________________