2007 жылғы 15 мамырдағы Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 138-5 бабының 3 тармағына және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 29 сәуірдегі «Кәсіптік стандарттарды әзірлеуге 2013 жылға қаражат бөлу және оны пайдалану қағидаларын бекіту туралы» № 406 қаулысына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:

Келісілген
Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау министрі
Т. Дүйсенова ___________
2014 жылғы 7 сәуір

Қазақстан Республикасы
Ауыл шаруашылығы министрінің
2014 жылғы 21 қаңтардағы
№ 20/35 бұйрығымен бекітілген
Мақта өсіру қызметіндегі кәсіби стандарты

5. Экономикалық қызмет түрі (кәсіби қызмет саласы) Қазақстан Республикасының Мемлекеттік жіктеушісі 03-2007: 01.11 Дәнді дақылдарды (күрішті қоспағанда), бұршақты және майлы дақылдарды өсіру, 01.16 Талшықты иіру дақылдарын өсіру, 01.29 Өзге көп жылдық дақылдарды өсіру, 01.63 Өнімді жинағаннан кейінгі ауыл шаруашылық қызмет түрлері.

КС мақта шаруашылығы кәсіби қызметі саласында еңбек заттарына, сапасына, жағдайына, қызметкерлердің біліктілігі мен құзыреттілігіне қойылатын талаптарды белгілейді.

Стандарт талаптары қызмет түрлеріне және осы саланың төмендегі кәсіптеріне жатады:
мақтаны түсіру жөніндегі маман;
шикізат пен талшықты баспақтаушы;
шикізатты тиеуші;
шикізат пен талшықты сұрыптаушы;
құрал-жабдықты тазалаушы;
линтерлік жабдықтың операторы;
джин жабдығының операторы;
кептіргіш жабдықтың операторы;
мақта тұқымдарын дәрілеуші;
технологиялық жабдықтың жөндеушісі.

Мақта өсіру қызметіндегі
кәсіби стандартының
1-қосымшасы
Қызмет түрлері, кәсіптер, біліктілік деңгейлері
№ р/с
Қыз­мет тү­рі ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы тен­ден­ци­я­ла­рын есеп­ке ал­ған­да­ғы кә­сіп ата­уы
01-2005 Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші­сіне сәй­кес кә­сіп­тер ата­уы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гей­ле­рі
1.
Мақ­та
ша­ру­а­шы­лы­ғы
қыз­ме­ті
Мақ­та­ны тү­сі­ру жө­нін­де­гі ма­ман
Мақ­та­ны тү­сі­ру жө­нін­де­гі ма­ман
3
2.
Мақ­та
ша­ру­а­шы­лы­ғы
қыз­ме­ті
Ши­кі­зат пен тал­шық­ты бас­пақ­та­у­шы
Ши­кі­зат пен тал­шық­ты бас­пақ­та­у­шы
2-4
3.
Мақ­та
ша­ру­а­шы­лы­ғы
қыз­ме­ті
Ши­кі­затты ти­е­у­ші
Ши­кі­затты ти­е­у­ші
2-3
4.
Мақ­та
ша­ру­а­шы­лы­ғы
қыз­ме­ті
Ши­кі­зат пен тал­шық­ты сұ­рып­та­у­шы
Ши­кі­зат пен тал­шық­ты сұ­рып­та­у­шы
2-3
5.
Мақ­та
ша­ру­а­шы­лы­ғы
қыз­ме­ті
Құ­рал-жаб­дық­ты та­за­ла­у­шы
Құ­рал-жаб­дық­ты та­за­ла­у­шы
2-3
6.
Мақ­та
ша­ру­а­шы­лы­ғы
қыз­ме­ті
Лин­тер­лік жаб­дық­тың опе­ра­то­ры
Лин­тер­лік жаб­дық­тың опе­ра­то­ры
3
7.
Мақ­та
ша­ру­а­шы­лы­ғы
қыз­ме­ті
Джин жабды­ғы­ның опе­ра­то­ры
Джин жабды­ғы­ның опе­ра­то­ры
3
8.
Мақ­та
ша­ру­а­шы­лы­ғы
қыз­ме­ті
Кеп­тір­гіш жаб­дық­тың опе­ра­то­ры
Кеп­тір­гіш жаб­дық­тың опе­ра­то­ры
3
9.
Мақ­та
ша­ру­а­шы­лы­ғы
қыз­ме­ті
Мақ­та тұқым­да­рын дә­рі­ле­у­ші
Мақ­та тұқым­да­рын дә­рі­ле­у­ші
3
10.
Мақ­та
ша­ру­а­шы­лы­ғы
қыз­ме­ті
Тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тың жөн­де­у­ші­сі (мақ­та және тін­ті да­қыл­да­рын ал­ғаш­қы өң­деу)
Тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тың жөн­де­у­ші­сі (мақ­та және тін­ті да­қыл­да­рын ал­ғаш­қы өң­деу)
3-4

кәсіби стандартының
2-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
7431 Мақ­та­ны тү­сі­ру жө­нін­де­гі ма­ман
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
44-шы­ға­ры­лым, 13-та­рау. Мақ­та өн­ді­ру
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Мақ­та тү­сі­ру жө­нін­де­гі ма­ман
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
3
2-кесте. Мақтаны түсіру жөніндегі маманның еңбек шарттарына, біліміне
және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы қыз­ме­т­ін­де­гі ауыл ша­ру­а­шы­лық ұй­ым­да­ры, мем­ле­кет­тік ұй­ым­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Цех­те­гі жұ­мыс, ал­лер­гия, шаң
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық бағ­дар­ла­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лім­ді ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
3-кесте. Мақтаны түсіру жөніндегі маман орындайтын, еңбек
функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Өң­дел­ме­ген мақ­та­ны тү­сі­ру және ағар­ма­ған мақ­та­ны қол­мен және гид­ро­мо­ни­тор­дың кө­ме­гі­мен бір уа­қыт­та сұ­рып­тап, одан әрі өң­деу үшін оны та­сы­мал­да­ғыш­қа жі­бе­ру
2
Сырт­қы тү­рі бой­ын­ша мақ­та­ның ағар­ты­луы­ның са­па­сын анық­тау; ағар­тыл­ма­ған мақ­та­ны қай­та­дан өң­деу үшін ар­найы кү­бі­ге са­лу
3
Та­сы­мал­да­ғыш­қа қыз­мет көр­се­ту, кү­бі­ні та­за­лау
4-кесте. Мақтаны түсіру жөніндегі маман орындайтын КС бірліктерінің
сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Өң­дел­ме­ген мақ­та
Та­сы­мал­да­ғыш, қол ең­бе­гі
1-1) Тү­сі­ру; одан әрі өң­деу үшін та­сы­мал­да­ғыш­қа жі­бе­ру
2
Мақ­та
Гид­ро­мо­ни­тор
2-1) Қол­мен және гид­ро­мо­ни­тор­дың кө­ме­гі­мен сұ­рып­тау, қай­та­дан өң­деу үшін ар­найы кү­бі­ге са­лу
3
Кү­бі
Өң­де­у­ге ар­нал­ған кү­бі, та­за­ла­у­шы құ­рал­дар
3-1) кү­бі­лер­ді та­за­лау
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі мақтаны түсіру жөніндегі
маманның құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Мақ­та­ны тү­сі­ру ке­зін­де бел­гі­лі мін­дет­тер шең­бе­рін­де жұ­мыстың нәти­же­сі мен са­па­сы­на жа­у­ап­кер­ші­лік
Прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау үшін негіз­гі прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­ну бі­лі­гі
Кә­сі­би дай­ын­дық ке­зін­де алын­ған бі­лім
2-1)
Өзі­нің ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі және бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Мақ­та­ны тү­сі­ру ке­зін­де әре­кет жа­сау әді­сте­рін таң­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­рын бі­лу
3-1)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да мін­дет­тер­ді орын­дау ке­зін­де қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Кү­бі­ні та­за­лау ке­зін­де әре­кет жа­сау әді­сте­рін таң­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы қа­ғи­да­ла­рын бі­лу

кәсіби стандартының
3-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
7431 Ши­кі­зат пен тал­шық­ты бас­пақ­та­у­шы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
43-шы­ға­ры­лым, 2-та­рау. Мақ­та мен тін­ті да­қыл­да­рын ал­ғаш­қы өң­деу
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Ши­кі­зат пен тал­шық­ты бас­пақ­та­у­шы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
3-5
4
6
2-кесте. Шикізат пен талшықты баспақтаушының еңбек шарттарына,
біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы қыз­ме­т­ін­де­гі ауыл ша­ру­а­шы­лық ұй­ым­да­ры, мем­ле­кет­тік ұй­ым­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Цех­те­гі жұ­мыс, ал­лер­гия, шаң
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес, жал­пы, ор­та бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бі­лім­ді ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы қы­сқа мер­зім­ді кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
2 дең­гей­де 1 жыл­дан кем емес
4
Жо­ғар­ғы дең­гей­лі тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық), прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе
3 дең­гей­де тә­жі­ри­бе­сі 3 жыл­дан кем емес
3-кесте. Шикізат пен талшықты баспақтаушы еңбек функцияларын
анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Бас­пақ­та­удың ал­дын­да гид­рав­ли­ка­лық те­гі­сте­гіш құ­рал­мен мақ­та тал­шық­та­рын неме­се линт­ті неме­се улюк­ті ал­дын ала тығ­ы­здау; бі­лік­ті­лі­гі жо­ға­ры­рақ бас­пақ­шы­ның бас­шы­лы­ғы­мен мақ­та және тін­ті тал­шық­та­рын, мақ­та линт­те­рін, тал­шық­ты қал­дық­тар­ды және ар­па­ба­стар­ды, сон­дай-ақ қол ста­н­ок­та­рын­да тін­ті ши­кі­затты га­ба­ри­ті бел­гі­лен­ген бу­ма­лар­ға және тең­дер­ге және ме­ха­ни­ка­лық бас­пақ­тар­да кө­лем­дер­ге бас­пақ­тау
2
Ора­уыш ма­те­ри­ал­дар­ды дай­ын­дау және бе­ру; ора­уы­шты бас­пақ­қа са­лу; бу­ма­лар­ды тығ­ы­здау, олар­ды стан­дарт та­лап­та­ры­на сәй­кес бай­лау және таң­ба­лау, бас­пақ­тар­дан тү­сі­ру, бу­ма­лар­ды алу; бу­ма­лар­ды өл­шеу және та­сы­мал­да­ғыш­қа са­лу­мен неме­се қа­тар­лап қою­мен бел­гі­лен­ген орын­ға та­сы­мал­дау
3
Та­ра­зы­лар­дың, бас­пақ­тар­дың, олар­дың же­тек­те­рі­нің, ба­қы­лау құ­рал­ды­ра­ның жа­рам­ды еке­нін тек­се­ру; бас­пақ пен кон­ден­сор­ды, бу­ма­лар­ды түп­қой­ма­ға ор­на­ту ме­ха­низмде­рі­нің, түп­қой­ма­лар­ды жи­ек­теу ме­ха­низмде­рі­нің жұ­мысын­да­ғы тех­ни­ка­лық ақа­улық­тар­ды жою
4-кесте. Шикізат пен талшықты баспақтаушы орындайтын КС бірліктерінің
сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Өң­дел­ме­ген мақ­та
Қол ста­но­гы
1-1) Бас­пақ­тау ал­дын­да тығ­ы­здау
1-2) Мақ­та және тін­ті тал­шық­ты, мақ­та­лы линт­ті бас­пақ­тау
2
Бас­пақ­тал­ған мақ­та
Та­сы­мал­да­ғыш
2-1) Ора­уыш ма­те­ри­ал­да­рын дай­ын­дау және бе­ру; ора­уы­штар­ды бас­пақ­қа са­лу
3
Өн­ді­рі­сте­гі жаб­дық
Қол ең­бе­гі, ақа­у­лар­ды жо­ю­ға ар­нал­ған ар­найы құ­рал-жаб­дық­тар
3-1) Жаб­дық­тар­ды тек­се­ру, жаб­дық­тар­да­ғы тех­ни­ка­лық ақа­улық­тар­ды жою
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі шикізат пен талшықты
баспақтаушының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Ши­кі­зат пен тал­шық­ты бас­пақ­тау ке­зін­де бел­гі­лі мін­дет­тер шең­бе­рін­де жұ­мыстың нәти­же­сі мен са­па­сы­на жа­у­ап­кер­ші­лік
Прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау үшін негіз­гі прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­ну бі­лі­гі
Кә­сі­би дай­ын­дық ке­зін­де алын­ған бі­лім
1-2)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да мін­дет­тер­ді орын­дау ке­зін­де өзі­нің және бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі және қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Мақ­та­ны бас­пақ­тау ке­зін­де әре­кет жа­сау әді­сте­рін таң­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі шикізат пен талшықтының
баспақтаушы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Ши­кі­зат пен тал­шық­ты бас­пақ­тау ке­зін­де бел­гі­лі мін­дет­тер шең­бе­рін­де жұ­мыстың нәти­же­сі мен са­па­сы­на жа­у­ап­кер­ші­лік
Прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау үшін негіз­гі прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­ну бі­лі­гі
Кә­сі­би дай­ын­дық ке­зін­де алын­ған бі­лім
1-2)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да мін­дет­тер­ді орын­дау ке­зін­де өзі­нің және бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі және қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Мақ­та­ны бас­пақ­тау ке­зін­де әре­кет жа­сау әді­сте­рін таң­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
1-3)
Жұ­мысты жос­пар­ла­уды қо­сқан­да­ғы ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет­ті тү­сі­ну
Бел­гі­лі мін­дет­тер шең­бе­рін­де жұ­мыстың нәти­же­сі мен са­па­сы­на жа­у­ап­кер­ші­лік, тех­ни­ка жұ­мысы­ның се­нім­ді­лі­гіне қой­ы­ла­тын жо­ға­ры та­лап­тар
Жұ­мыс құ­рал­да­ры мен бөл­шек­те­рін пай­да­ла­ну, тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту, кө­ші­ру, сақ­тау және қат­тап та­ста­удың негіз­гі қа­ғи­дат­та­ры
7-кесте. СБШ біліктіліктің 4-деңгейлі шикізат пен талшықтының
баспақтаушы құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-1)
Бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге өзді­гі­мен қол жет­кі­зу үшін қа­жет­ті ре­сур­стар­ды, уа­қыт­ты ба­ға­лау және анық­тау бой­ын­ша қыз­мет­тік мін­дет­тер ая­сын­да­ғы жа­у­ап­кер­ші­лік
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау бі­лі­гі
Кә­сі­би дай­ын­дық ба­ры­сын­да алын­ған және бел­гі­лі ауыл ша­ру­а­шы­лық са­ла­сын­да­ғы бі­лім
3-2)
Жұ­мысты жос­пар­ла­уды қо­сқан­да­ғы ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет­ті тү­сі­ну
Ең­бек ба­ры­сын және оның нәти­же­сін дер­бес жос­пар­лау, орын­дау және ба­ға­лау ая­сын­да­ғы дағ­ды­лар
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
3-2)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да мін­дет­тер­ді орын­дау ке­зін­де өзі­нің және бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі және қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Мақ­та­ны бас­пақ­тау ке­зін­де әре­кет жа­сау әді­сте­рін таң­дау дағдысы
Жұ­мыс құ­рал­да­ры мен бөл­шек­те­рін пай­да­ла­ну, тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту, кө­ші­ру, сақ­тау және қат­тап та­ста­удың негіз­гі қа­ғи­дат­та­ры
3-3)
Оған жүк­тел­ген мін­дет­тер­ді ше­шу бой­ын­ша дең­гей­де ше­шім қа­был­дай­ды және жа­у­ап­ты бо­ла­ды
Бел­гі­лі мін­дет­тер шең­бе­рін­де жұ­мыстың нәти­же­сі мен са­па­сы­на жа­у­ап­кер­ші­лік, тех­ни­ка жұ­мысы­ның се­нім­ді­лі­гіне қой­ы­ла­тын жо­ға­ры та­лап­тар
Жұ­мыс құ­рал­да­ры мен бөл­шек­те­рін пай­да­ла­ну, тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту, кө­ші­ру, сақ­тау және қат­тап та­ста­удың негіз­гі қа­ғи­дат­та­ры

кәсіби стандартының
4-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
8269 Ши­кі­затты ти­е­у­ші
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
43-шы­ға­ры­лым, 2-та­рау. Мақ­та мен тін­ті да­қыл­да­рын ал­ғаш­қы өң­деу
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Ши­кі­затты ти­е­у­ші
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
3-4
2-кесте. Шикізатты тиеушінің еңбек шарттарына, біліміне және жұмыс
тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы қыз­ме­т­ін­де­гі ауыл ша­ру­а­шы­лық ұй­ым­да­ры, мем­ле­кет­тік ұй­ым­дар.
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Цех­те­гі жұ­мыс, ал­лер­гия, шаң
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес, жал­пы, ор­та бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (кә­сі­по­рын­да бі­лім­ді ұй­ым­да­сты­ру неме­се оқы­ту ба­за­сын­да­ғы қы­сқа мер­зім­ді кур­стар)
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
2 дең­гей­де 1 жыл­дан кем емес
3-кесте. Шикізатты тиеуші орындайтын, еңбек функцияларын анықтайтын,
КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Өң­дел­ме­ген мақ­та­ны ал­дын ала қоп­сы­тып, және ла­стан­ған мақ­та мен бөгде заттар­ды алып та­стап ар­тық­тар ка­ме­ра­ла­ры­нан қол­мен пнев­мо­кө­лік­ке неме­се та­сы­мал­да­ғыш­қа са­лу
2
Құ­быр­лар­дың, та­сы­мал­да­ғы­штар мен қо­рек­тен­дір­гіш бун­кер­лер­дің бі­те­ліп қа­луын жою
3
Құ­быр­лар­ды, та­сы­мал­да­ғы­штар­ды, қо­рек­тен­дір­гіш бун­кер­лер­ді, се­па­ра­тор­лар­ды және бас­қа жаб­дық­тар­ды про­фи­лак­ти­ка­лық та­за­лау бой­ын­ша жұ­мысқа қа­ты­су
4-кесте. Шикізатты тиеуші орындайтын КС бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Өң­дел­ме­ген мақ­та
Қоп­сы­ту аг­ре­гат­та­ры
1-1) Өң­дел­ме­ген мақ­та­ны ал­дын ала қоп­сы­тып, және ла­стан­ған мақ­та мен бөгде заттар­ды алып та­стап ар­тық­тар ка­ме­ра­ла­ры­нан қол­мен пнев­мо­кө­лік­ке неме­се та­сы­мал­да­ғыш­қа са­лу
2
Құ­быр, та­сы­мал­да­ғыш пен қо­рек­тен­дір­гіш бун­кер және т.б.
Та­зар­ту же­бе­сі
2-1) Құ­быр­лар­дың, та­сы­мал­да­ғы­штар мен қо­рек­тен­дір­гіш бун­кер­лер­дің бі­те­ліп қа­луын жою
3
Құ­быр, та­сы­мал­да­ғыш пен қо­рек­тен­дір­гіш бун­кер және т.б.
Та­зар­ту жабды­ғы
3-1) Құ­быр­лар­ды, та­сы­мал­да­ғы­штар­ды, қо­рек­тен­дір­гіш бун­кер­лер­ді, се­па­ра­тор­лар­ды және бас­қа жаб­дық­тар­ды про­фи­лак­ти­ка­лық та­за­лау бой­ын­ша жұ­мысқа қа­ты­су
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі шикізатты тиеушінің құзыретіне
қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Ши­кі­затты та­сы­мал­да­ғыш­қа ти­еу ке­зін­де бел­гі­лі мін­дет­тер шең­бе­рін­де жұ­мыстың нәти­же­сі мен са­па­сы­на жа­у­ап­кер­ші­лік
Прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау үшін негіз­гі прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­ну бі­лі­гі
Кә­сі­би дай­ын­дық ке­зін­де алын­ған бі­лім
2-1)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да мін­дет­тер­ді орын­дау ке­зін­де өзі­нің және бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі және қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Ши­кі­затты ти­еу ке­зін­де әре­кет жа­сау әді­сте­рін таң­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі шикізатты тиеушінің құзыретіне
қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
2-2)
Бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге өзді­гі­мен қол жет­кі­зу үшін қа­жет­ті ре­сур­стар­ды, уа­қыт­ты ба­ға­лау және анық­тау бой­ын­ша қыз­мет­тік мін­дет­тер ая­сын­да­ғы жа­у­ап­кер­ші­лік, жұ­мысты жос­пар­ла­уды қо­сқан­да­ғы ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет­ті тү­сі­ну
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау бі­лі­гі, ең­бек ба­ры­сын және оның нәти­же­сін дер­бес жос­пар­лау, орын­дау және ба­ға­лау ая­сын­да­ғы дағ­ды­лар
Кә­сі­би дай­ын­дық ба­ры­сын­да алын­ған және бел­гі­лі ауыл ша­ру­а­шы­лық са­ла­сын­да­ғы бі­лім, қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры

кәсіби стандартының
5-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
7431 Ши­кі­зат пен тал­шық­ты сұ­рып­та­у­шы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
43-шы­ға­ры­лым, 2-та­рау. Мақ­та мен тін­ті да­қыл­да­рын ал­ғаш­қы өң­деу
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Ши­кі­зат пен тал­шық­ты сұ­рып­та­у­шы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
3-5
2-кесте. Шикізат пен талшықты сұрыптаушының еңбек шарттарына,
біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы қыз­ме­т­ін­де­гі ауыл ша­ру­а­шы­лық ұй­ым­да­ры, мем­ле­кет­тік ұй­ым­дар.
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Цех­те­гі жұ­мыс, ал­лер­гия, шаң
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес, жал­пы, ор­та бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (кә­сі­по­рын­да бі­лім­ді ұй­ым­да­сты­ру неме­се оқы­ту ба­за­сын­да­ғы қы­сқа мер­зім­ді кур­стар)
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
2 дең­гей­де 1 жыл­дан кем емес
3-кесте. Шикізат пен талшықты сұрыптаушы орындайтын, еңбек
функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Стан­дарт­ты үл­гі­лер мен эта­лон­дар­ға сәй­кес ор­га­но­леп­ти­ка­лық әдіспен нө­мі­рін, сұ­ры­пын анық­та­у­мен са­па­лық бел­гі­ле­рі бой­ын­ша ши­кі­заттың ба­у­ла­ры мен қы­сқа тал­шық­та­рын сұ­рып­тау және таң­ба­лау; ылғал­ды­лы­ғы, ла­ста­нуы жо­ға­ры және бү­лін­ген ба­у­лар­ды лақ­ты­рып та­стау
2
Өң­дел­ме­ген тұ­там­дар­ды ірік­теу және тал­шық­тан бөгде тал­шық­ты емес қо­с­па­лар­ды алып та­стау; құ­ра­мын­да ар­ба­пас көп тал­шық­тың тұ­там­да­рын ірік­теу және олар­ды қай­та­дан өң­деу үшін қай­та­ру; ши­кі­затты және тал­шық­ты бел­гі­лен­ген жер­ге та­сы­мал­дау
3
Қы­сқа тал­шық­ты өн­ді­ру бой­ын­ша тас­қын­ды же­лі­де ор­на­ла­сты­ры­л­ған тал­шық бө­лу­ші және дым­қыл­да­ту­шы ма­ши­на­лар­дың, пнев­мо­кө­лік­тік құ­ры­л­ғы­ның және бас­қа жаб­дық­тың жұ­мысын ба­қы­лау; қыз­мет көр­се­ті­ле­тін ма­ши­на­лар мен құ­ры­л­ғы­лар­дың шыр­мау­ла­рын, бі­те­лу­ле­рін жо­ю­ға қа­ты­су
4-кесте. Шикізат пен талшықты сұрыптаушы орындайтын КС бірліктерінің
сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Ши­кі­зат, тал­шық
Таң­ба­лау құ­рал­да­ры
1-1) Ши­кі­заттың ба­у­ла­ры мен қы­сқа тал­шық­та­рын сұ­рып­тау және таң­ба­лау
2
Тал­шық­тың тұ­там­да­ры
Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған жаб­дық­тар, тал­шық­тың тұ­там­да­рын та­сы­мал­да­у­ға ар­нал­ған ма­ши­на­лар
2-1) Өң­дел­ме­ген тұ­там­дар­ды ірік­теу және тал­шық­тан бөгде тал­шық­ты емес қо­с­па­лар­ды алып та­стау, тал­шық­тың тұ­там­да­рын ірік­теу және олар­ды қай­та­дан өң­деу үшін қай­та­ру, ши­кі­затты және тал­шық­ты бел­гі­лен­ген жер­ге та­сы­мал­дау
3
Тал­шық
Тал­шық бө­лу­ші және дым­қыл­да­ту­шы ма­ши­на­лар
3-1) Жаб­дық­тар­дың жұ­мысын ба­қы­лау
3-2) Ма­ши­на­лар мен құ­ры­л­ғы­лар­дың шыр­мау­ла­рын, бі­те­лу­ле­рін жо­ю­ға қа­ты­су
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі шикізат пен талшықты
сұрыптаушының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Ши­кі­зат пен тал­шық­ты сұ­рып­тау ке­зін­де бел­гі­лі мін­дет­тер шең­бе­рін­де жұ­мыстың нәти­же­сі мен са­па­сы­на жа­у­ап­кер­ші­лік
Прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау үшін негіз­гі прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­ну бі­лі­гі
Кә­сі­би дай­ын­дық ке­зін­де алын­ған бі­лім
2-1)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да мін­дет­тер­ді орын­дау ке­зін­де өзі­нің және бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі және қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Ши­кі­зат пен тал­шық­ты сұ­рып­тау ке­зін­де әре­кет жа­сау әді­сте­рін таң­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі шикізат пен талшықты
сұрыптаушының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
3-1)
Бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге өзді­гі­мен қол жет­кі­зу үшін қа­жет­ті ре­сур­стар­ды, уа­қыт­ты ба­ға­лау және анық­тау бой­ын­ша қыз­мет­тік мін­дет­тер ая­сын­да­ғы жа­у­ап­кер­ші­лік
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау бі­лі­гі
Кә­сі­би дай­ын­дық ба­ры­сын­да алын­ған және бел­гі­лі ауыл ша­ру­а­шы­лық са­ла­сын­да­ғы бі­лім
3-2)
Жұ­мысты жос­пар­ла­уды қо­сқан­да­ғы ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет­ті тү­сі­ну
Ең­бек ба­ры­сын және оның нәти­же­сін дер­бес жос­пар­лау, орын­дау және ба­ға­лау ая­сын­да­ғы дағ­ды­лар
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры

кәсіби стандартының
6-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
7222 Құ­рал-жаб­дық­ты та­за­ла­у­шы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
43-шы­ға­ры­лым, 2-та­рау. Мақ­та мен тін­ті да­қыл­да­рын ал­ғаш­қы өң­деу
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Құ­рал-жаб­дық­ты та­за­ла­у­шы
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
3
2-кесте. Құрал-жабдықты тазалаушының еңбек шарттарына, біліміне және
жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы қыз­ме­т­ін­де­гі ауыл ша­ру­а­шы­лық ұй­ым­да­ры, мем­ле­кет­тік ұй­ым­дар.
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Цех­те­гі жұ­мыс, ал­лер­гия, шаң
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес, жал­пы ор­та бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (кә­сі­по­рын­да бі­лім­ді ұй­ым­да­сты­ру неме­се оқы­ту ба­за­сын­да­ғы қы­сқа мер­зім­ді кур­стар)
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
2 дең­гей­де 1 жыл­дан кем емес
3-кесте. Құрал-жабдықты тазалаушы орындайтын, еңбек функцияларын
анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Кеп­ті­ру-та­за­лау це­хін шаң мен қал­дық­тар­дан та­зар­ту
2
Өн­ді­рі­стің қал­дық­та­рын және тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тар мен кө­лік құ­рал­да­ры­нан шы­ға­тын шаң­ды жи­нау; жи­нау бун­кер­ле­рін боса­ту, қал­дық­тар­ды одан әрі өң­де­у­ге тап­сы­ру; қал­дық­тар­ды қа­рау және олар­дан жа­рам­ды тал­шық­тар­ды таң­дау
3
Қал­дық­тар­ды бел­гі­лен­ген жер­ге та­сы­мал­дау
4-кесте. Құрал-жабдықты тазалаушы орындайтын КС бірліктерінің
сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Кеп­ті­ру-та­за­лау це­хі
Та­за­лау үшін құ­рал­дар
1-1) Кеп­ті­ру-та­за­лау це­хін шаң мен қал­дық­тар­дан та­зар­ту
2
Қал­дық­тар, шаң
Жи­нау мен та­за­лау үшін құ­рал­дар, кө­лік
2-1) Өн­ді­рі­стің қал­дық­та­рын және тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тар мен кө­лік құ­рал­да­ры­нан шы­ға­тын шаң­ды жи­нау
3
Қал­дық­тар, шаң
Кө­лік
3-1) қал­дық­тар­ды бел­гі­лен­ген жер­ге та­сы­мал­дау
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі құрал-жабдықты тазалаушының
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да­ғы бел­гі­лі мін­дет­тер шең­бе­рін­де жұ­мыстың нәти­же­сі мен са­па­сы­на жа­у­ап­кер­ші­лік
Прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау үшін негіз­гі прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­ну бі­лі­гі
Кә­сі­би дай­ын­дық ке­зін­де алын­ған бі­лім
2-1)
Бел­гі­лі мін­дет­тер­ді орын­дау ке­зін­де өзі­нің және бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі және қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Кеп­тір­гіш-та­за­лау це­хін­де жұ­мыс іс­теу ке­зін­де әре­кет жа­сау әді­сте­рін таң­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі құрал-жабдықты тазалаушының
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да­ғы бел­гі­лі мін­дет­тер шең­бе­рін­де жұ­мыстың нәти­же­сі мен са­па­сы­на жа­у­ап­кер­ші­лік
Прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау үшін негіз­гі прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­ну бі­лі­гі
Кә­сі­би дай­ын­дық ке­зін­де алын­ған бі­лім
2-1)
Бел­гі­лі мін­дет­тер­ді орын­дау ке­зін­де өзі­нің және бас­қа­лар­дың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гі және қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік
Кеп­тір­гіш-та­за­лау це­хін­де жұ­мыс іс­теу ке­зін­де әре­кет жа­сау әді­сте­рін таң­дау дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
2-2)
Жұ­мысты жос­пар­ла­уды қо­сқан­да­ғы ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет­ті тү­сі­ну
Ең­бек ба­ры­сын және оның нәти­же­сін дер­бес жос­пар­лау, орын­дау және ба­ға­лау ая­сын­да­ғы дағ­ды­лар
Негіз­гі және қа­ра­пай­ым құ­рал­дар­ды, құ­рал-жаб­дық­ты, жұ­мыс үде­рі­сте­рі­нің про­це­ду­ра­ла­ры

кәсіби стандартының
7-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
8269 Лин­тер­лік жаб­дық­тың опе­ра­то­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
43-шы­ға­ры­лым, 2-та­рау. Мақ­та мен тін­ті да­қыл­да­рын ал­ғаш­қы өң­деу
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Лин­тер­лік жаб­дық­тың опе­ра­то­ры
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
4-5
2-кесте. Линтерлік жабдықтың операторының еңбек шарттарына, біліміне
және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы қыз­ме­т­ін­де­гі ауыл ша­ру­а­шы­лық ұй­ым­да­ры, мем­ле­кет­тік ұй­ым­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Цех­те­гі жұ­мыс, ал­лер­гия, шаң
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
3-кесте. Линтерлік жабдықтың операторы орындайтын, еңбек функцияларын
анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Бел­гі­лен­ген ре­жим­де лин­тер­лер­де тұқым­дар­ды лин­тер­леу про­це­сін жүр­гі­зу; лин­тер­лік және оны­мен бай­ла­ны­с­та­ғы тех­но­ло­ги­я­лық және қо­сал­қы жаб­дық­тар­дың тоқ­та­у­сыз жұ­мыс іс­те­уін қам­та­ма­сыз ету
2
Лин­тер­лер­дің жұ­мысын рет­теу; қыз­мет көр­се­ті­ле­тін ма­ши­на­лар мен ме­за­низмдер­дің жұ­мысын­да ақа­улық­тар­ды жою; лин­тер­лер­ді жөн­де­у­ге және ара­лар­дың ци­лин­др­ле­рін ауы­сты­ру­ға қа­ты­су
3
Ара­лар мен ма­сақ­ты тор­лар­ды та­за­лау
4-кесте. Линтерлік жабдықтың операторы орындайтын КС бірліктерінің
сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер (ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Тұқым­дар
Лин­тер­лік жаб­дық
1-1) Бел­гі­лен­ген ре­жим­де лин­тер­лер­де тұқым­дар­ды лин­тер­леу про­це­сін жүр­гі­зу
2
Лин­тер­лік жаб­дық
Қол ең­бе­гі, та­за­ла­у­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар
2-1) Лин­тер­лер­дің жұ­мыс іс­те­уін қам­та­ма­сыз ету
3
Ара мен ма­сақ­ты тор­лар
Та­за­ла­у­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар
3-1) ара­лар мен ма­сақ­ты тор­лар­ды та­за­лау
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі линтерлік жабдықтың
операторының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге өзді­гі­мен қол жет­кі­зу үшін қа­жет­ті ре­сур­стар­ды, уа­қыт­ты ба­ға­лау және анық­тау бой­ын­ша қыз­мет­тік мін­дет­тер ая­сын­да­ғы жа­у­ап­кер­ші­лік
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау бі­лі­гі
Кә­сі­би дай­ын­дық ба­ры­сын­да алын­ған және бел­гі­лі ауыл ша­ру­а­шы­лық са­ла­сын­да­ғы бі­лім
2-1)
Жұ­мысты жос­пар­ла­уды қо­сқан­да­ғы лин­тер­лік жаб­дық­тың опе­ра­то­ры ат­қа­ру­шы­лық қыз­ме­тін тү­сі­ну
Ең­бек ба­ры­сын және оның нәти­же­сін дер­бес жос­пар­лау, орын­дау және ба­ға­лау ая­сын­да­ғы дағ­ды­лар
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры

кәсіби стандартының
8-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
8261 Джин жабды­ғы­ның опе­ра­то­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
43-шы­ға­ры­лым, 2-та­рау. Мақ­та мен тін­ті да­қыл­да­рын ал­ғаш­қы өң­деу
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Джин жабды­ғы­ның опе­ра­то­ры
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
4-5
2-кесте. Джин жабдығының операторының еңбек шарттарына, біліміне және
жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы қыз­ме­т­ін­де­гі ауыл ша­ру­а­шы­лық ұй­ым­да­ры, мем­ле­кет­тік ұй­ым­дар.
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Цех­те­гі жұ­мыс, ал­лер­гия, шаң
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
3-кесте. Джин жабдығының операторы орындайтын, еңбек функцияларын
анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Инер­ци­я­лық босат­қыш ме­ха­низ­мі бар вал­дық джин­дер мен бе­рі­л­ген ре­жим­де се­гі­зон­дық ара­лық джин­дер­де ша­ла өң­дел­ген мақ­та­ны джин­деу про­це­сін жүр­гі­зу; джин­дер­дің ба­та­рей­ле­рі мен тех­но­ло­ги­я­лық және қо­сал­қы бай­ла­ны­ста бо­ла­тын жаб­дық­тар­ға қыз­мет көр­се­ту
2
Стан­дарт­тың та­лап­та­ры­на сәй­кес мақ­та-тал­шық­тар­дың алы­нуын қам­та­ма­сыз ету; қыз­мет көр­се­ті­ле­тін ма­ши­на­лар мен ме­ха­низмдер­дің жұ­мысын­да­ғы тех­ни­ка­лық ақа­улық­тар­ды жою; тал­шық ажы­рат­қыш, арам­шөп­ті және тұқым­ды кон­вей­ер­лер, улюк­сор­ғыш және қо­қымс­ор­ғыш құ­ры­л­ғы­лар ылғал­дан­ды­ру­дың бі­те­лу­ле­рін жою
3
Қыз­мет еті­ле­тін ма­ши­на­лар­дың жөн­де­уін­де ша­ла өң­дел­ген мақ­та­ны оқ­тын-оқ­тын то­ғы­ту, жұ­мыс ва­лик­те­рін­де­гі жы­ра­лар­ды та­за­лау, олар­ды ор­на­ту­да және әр түр­лі джин­дер­дің ті­лім­ше­ле­рін ауы­сты­ру­ға қа­ты­су; ара­лар­ды ауы­сту­ры­ға, тех­но­ло­ги­я­лық са­ңы­ла­у­лар мен раз­вод­ка­лар­ды рет­те­у­ге, қыз­мет көр­се­ті­ле­тін ма­ши­на­лар­ды жөн­де­у­ге қа­ты­су
4-кесте. Джин жабдығының операторы орындайтын КС бірліктерінің
сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Өң­дел­ме­ген мақ­та
Джин жабды­ғы
1-1) Инер­ци­я­лық босат­қыш ме­ха­низ­мі бар вал­дық джин­дер мен бе­рі­л­ген ре­жим­де се­гі­зон­дық ара­лық джин­дер­де ша­ла өң­дел­ген мақ­та­ны джин­деу про­це­сін жүр­гі­зу
2
Джин жабды­ғы
Ақа­у­лар­ды жо­ю­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар
2-1) Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін ма­ши­на­лар мен ме­ха­низмдер­дің жұ­мысын­да­ғы тех­ни­ка­лық ақа­улық­тар­ды жою
3
Джин жабды­ғы
Та­за­лау үшін ма­ман­дан­ды­ры­л­ған жаб­дық­тар, босат­қыш ті­лім­ше­лер, құ­рал-жаб­дық­тар, қол ең­бе­гі
3-1) Қыз­мет еті­ле­тін ма­ши­на­лар­дың жөн­де­уін­де ша­ла өң­дел­ген мақ­та­ны оқ­тын-оқ­тын то­ғы­ту, жұ­мыс ва­лик­те­рін­де­гі жы­ра­лар­ды та­за­лау, олар­ды ор­на­ту мен әр түр­лі джин­дер босат­қыш ті­лім­ше­лер­ді ауы­сты­ру­ға қа­ты­су
3-2) Қыз­мет еті­ле­тін ма­ши­на­лар­дың жөн­де­уін­де ара­лар­ды ауы­сты­ру, тех­но­ло­ги­я­лық са­ңы­ла­у­лар мен раз­вод­ка­лар­ды рет­теу
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі джин жабдығының операторының
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге өзді­гі­мен қол жет­кі­зу үшін қа­жет­ті ре­сур­стар­ды, уа­қыт­ты ба­ға­лау және анық­тау бой­ын­ша қыз­мет­тік мін­дет­тер ая­сын­да­ғы жа­у­ап­кер­ші­лік
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау бі­лі­гі
Кә­сі­би дай­ын­дық ба­ры­сын­да алын­ған және бел­гі­лі ауыл ша­ру­а­шы­лық са­ла­сын­да­ғы бі­лім
2-1)
Жұ­мысты жос­пар­ла­уды қо­сқан­да­ғы джин жабды­ғы­ның опе­ра­то­ры ат­қа­ру­шы­лық қыз­ме­тін тү­сі­ну
Ең­бек ба­ры­сын және оның нәти­же­сін дер­бес жос­пар­лау, орын­дау және ба­ға­лау ая­сын­да­ғы дағ­ды­лар
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры

кәсіби стандартының
9-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
8261 Кеп­тір­гіш жаб­дық­тың опе­ра­то­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
43-шы­ға­ры­лым, 2-та­рау. Мақ­та мен тін­ті да­қыл­да­рын ал­ғаш­қы өң­деу
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Кеп­тір­гіш жаб­дық­тың опе­ра­то­ры
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
3-5
2-кесте. Кептіргіш жабдықтың операторының еңбек шарттарына, біліміне
және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы қыз­ме­т­ін­де­гі ауыл ша­ру­а­шы­лық ұй­ым­да­ры, мем­ле­кет­тік ұй­ым­дар.
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Цех­те­гі жұ­мыс, ал­лер­гия, шаң, жа­ман жа­рық­ты­лық
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
3-кесте. Кептіргіш жабдықтың операторы орындайтын, еңбек функцияларын
анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Ка­ме­ра­лық, кон­вей­ер­лік бу­лы және тү­т­ін­ді га­з­ды кеп­тір­гіш ма­ши­на­лар­да стлан­стік трестер­ді, тал­шық­тар­ды, тұқым­дар мен қа­бық­ты да­қыл­дар­дың қал­дық­та­рын кеп­ті­ру, сон­дай-ақ кон­вей­ер­лік бу­лы кеп­тір­гіш ма­ши­на­ла­рын­да қа­бық­тан жа­сал­ған су­лан­ған және дым­қыл­дан­ған қа­бық­ты да­қыл­да­ры мен су қа­бық тресте­рін кеп­ті­ру про­це­сін жүр­гі­зу
2
Кеп­тір­гіш ма­ши­на­ның та­сы­мал­да­уы­шы­на, ке­шен­ді жи­нақ­та­у­ға, қа­бат қа­лып­та­сты­ра­тын ма­ши­на­ға үз­дік­сіз бе­ріп тұ­ру үшін ши­кі­зат қа­ба­ты­ның бел­гі­лен­ген қа­лыңды­ғын қа­лып­та­сты­ру; бел­гі­лен­ген тығ­ы­здық­ты сақ­тай оты­ра кеп­тір­гіш ма­ши­на­ның та­сы­мал­да­уы­шы­на ма­те­ри­ал­дар­ды қол­мен бір­кел­кі етіп са­лу; пнев­мо­кө­лік ши­кі­затты бер­ген кез­де – кеп­тір­гіш ма­ши­на­ның та­сы­мал­да­уы­шын­да ма­те­ри­ал­дар қа­ба­ты­ның бел­гі­лен­ген қа­лыңды­ғын ба­қы­лау және қам­та­ма­сыз ету
3
Кеп­ті­ру ал­қап­та­рын­да ши­кі­заттың дым­қыл ба­у­ла­рын (өнер­к­ә­сіп­тік да­яр­ла­удан кей­ін) кеп­ті­ру бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау; кеп­тір­гіш ма­ши­на­ның тас­қы­нын­да ор­на­лас­қан са­бақ­та­рын ке­су мен та­мыр­ла­рын қыр­қу бой­ын­ша ма­ши­на­ға қыз­мет көр­се­ту
4-кесте. Кептіргіш жабдықтың операторы орындайтын КС бірліктерінің
сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер (ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Ауыл ша­ру­а­шы­лық да­қыл­да­ры, тін­ті да­қыл­да­ры
Кеп­тір­гіш жаб­дық­тар; ка­ме­ра­лық, кон­вей­ер­лік, бу­лы және тү­т­ін­ді га­з­ды кеп­тір­гіш ма­ши­на­лар
1-1) Ка­ме­ра­лық, кон­вей­ер­лік бу­лы және тү­т­ін­ді га­з­ды кеп­тір­гіш ма­ши­на­лар­да стлан­стік трестер­ді, тал­шық­тар­ды, тұқым­дар мен қа­бық­ты да­қыл­дар­дың қал­дық­та­рын кеп­ті­ру, сон­дай-ақ кон­вей­ер­лік бу­лы кеп­тір­гіш ма­ши­на­ла­рын­да қа­бық­тан жа­сал­ған су­лан­ған және дым­қыл­дан­ған қа­бық­ты да­қыл­да­ры мен су қа­бық тресте­рін кеп­ті­ру про­це­сін жүр­гі­зу
2
Кеп­тір­гіш жаб­дық­тың та­сы­мал­да­ғы­шы
Кеп­тір­гіш жаб­дық, қол­ғап­тар
2-1) Бел­гі­лен­ген тығ­ы­здық­ты сақ­тай оты­ра кеп­тір­гіш ма­ши­на­ның та­сы­мал­да­уы­шы­на ма­те­ри­ал­дар­ды қол­мен бір­кел­кі етіп са­лу
3
Ауы­л­ша­ру­а­шы­лық да­қыл­да­ры (са­бақ­тар мен та­мыр­лар)
Ке­су құ­рал­да­ры
3-1) кеп­тір­гіш ма­ши­на­ның тас­қы­нын­да ор­на­лас­қан са­бақ­та­рын ке­су мен та­мыр­ла­рын қыр­қу бой­ын­ша ма­ши­на­ға қыз­мет көр­се­ту
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі кептіргіш жабдығының
операторының құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге өзді­гі­мен қол жет­кі­зу үшін қа­жет­ті ре­сур­стар­ды, уа­қыт­ты ба­ға­лау және анық­тау бой­ын­ша кеп­тір­гіш жаб­дық опе­ра­то­ры­ның қыз­мет­тік мін­дет­те­рі ая­сын­да­ғы жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді орын­дау бі­лі­гі
Кә­сі­би дай­ын­дық ба­ры­сын­да алын­ған және бел­гі­лі ауыл ша­ру­а­шы­лық са­ла­сын­да­ғы бі­лім
2-1)
Жұ­мысты жос­пар­ла­уды қо­сқан­да­ғы джин жабды­ғы­ның опе­ра­то­ры ат­қа­ру­шы­лық қыз­ме­тін тү­сі­ну
Ең­бек ба­ры­сын және оның нәти­же­сін дер­бес жос­пар­лау, орын­дау және ба­ға­лау ая­сын­да­ғы дағ­ды­лар
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры

кәсіби стандартының
10-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
6111 Мақ­та тұқым­да­рын дә­рі­ле­у­ші
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
43-шы­ға­ры­лым, 2-та­рау. Мақ­та мен тін­ті да­қыл­да­рын ал­ғаш­қы өң­деу
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Мақ­та тұқым­да­рын дә­рі­ле­у­ші
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
2
2
3
3-4
2-кесте. Мақта тұқымдарын дәрілеушінің еңбек шарттарына, біліміне
және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы қыз­ме­т­ін­де­гі ауыл ша­ру­а­шы­лық ұй­ым­да­ры, мем­ле­кет­тік ұй­ым­дар.
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Цех­те­гі жұ­мыс, ал­лер­гия, шаң
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
2
Негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес, жал­пы, ор­та бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бі­лім­ді ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы қы­сқа мер­зім­ді кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лім неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім бар болған жағ­дай­да (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның ба­за­сын­да біл жыл­дық кә­сі­би дай­ын­дық бағ­дар­ла­ма­сы бой­ын­ша кур­стар неме­се ме­ке­ме­де оқу) прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе
2 дең­гей­де 1 жыл­дан кем емес
3-кесте. Мақта тұқымдарын дәрілеуші орындайтын, еңбек функцияларын
анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Өң­де­у­ге ар­нал­ған ма­ши­на­да мақ­та ек­пе тұқым­да­рын дә­рі­леу
2
Өң­деу ма­ши­на­сы­ның қо­рек­тен­дір­гіш бун­ке­ріне ула­ғыш заттар­ды са­лу; ма­ши­на­ға ула­ғыш заттар мен тұқым­дар­дың бір­кел­кі тү­су­ін рет­теу
4-кесте. Мақта тұқымдарын дәрілеуші орындайтын КС бірліктерінің
сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Мақ­та тұқым­да­ры
Өң­деу ма­ши­на­сы
1-1) Мақ­та ек­пе тұқым­да­рын дә­рі­леу
2
Мақ­та тұқым­да­ры
Өң­деу ма­ши­на­сы
2-1) Өң­деу ма­ши­на­сы­ның қо­рек­тен­дір­гіш бун­ке­ріне ула­ғыш заттар­ды са­лу; ма­ши­на­ға тұқым­дар­дың бір­кел­кі ке­ліп тү­су­ін рет­теу
5-кесте. СБШ біліктіліктің 2-деңгейлі мақта тұқымдарын дәрілеушінің
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге өзді­гі­мен қол жет­кі­зу үшін қа­жет­ті ре­сур­стар­ды, уа­қыт­ты ба­ға­лау және анық­тау бой­ын­ша мақ­та тұқым­да­рын дә­рі­ле­у­ші­нің қыз­мет­тік мін­дет­те­рі ая­сын­да­ғы жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу дағдысы
Кә­сі­би дай­ын­дық ба­ры­сын­да алын­ған және бел­гі­лі ауыл ша­ру­а­шы­лық са­ла­сын­да­ғы бі­лім
2-1)
Жұ­мыс үр­ді­сін жос­пар­ла­уды қо­са ал­ған­да, ат­қа­ру­шы қыз­мет­ті тү­сі­ну
Өң­деу ма­ши­на­сы­мен жұ­мыс іс­теу дағдысы
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
6-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі мақта тұқымдарын дәрілеушінің
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге өзді­гі­мен қол жет­кі­зу үшін қа­жет­ті ре­сур­стар­ды, уа­қыт­ты ба­ға­лау және анық­тау бой­ын­ша мақ­та тұқым­да­рын дә­рі­ле­у­ші­нің қыз­мет­тік мін­дет­те­рі ая­сын­да­ғы жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу дағдысы
Кә­сі­би дай­ын­дық ба­ры­сын­да алын­ған және бел­гі­лі ауыл ша­ру­а­шы­лық са­ла­сын­да­ғы бі­лім
2-1)
Жұ­мыс үр­ді­сін жос­пар­ла­уды қо­са ал­ған­да, ат­қа­ру­шы қыз­мет­ті тү­сі­ну
Ең­бек ба­ры­сын және оның нәти­же­сін дер­бес жос­пар­лау, орын­дау және ба­ға­лау ая­сын­да­ғы дағ­ды­лар
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
2-2)
Жұ­мыс­та­ғы мұ­қи­ят­ты­лық, ұқып­ты­лық, жа­у­ап­кер­ші­лік
Бел­гі­лі мін­дет­тер шең­бе­рін­де жұ­мыстың нәти­же­сі мен са­па­сы­на жа­у­ап­кер­ші­лік, тех­ни­ка жұ­мысы­ның се­нім­ді­лі­гіне қой­ы­ла­тын жо­ға­ры та­лап­тар
Жұ­мыс құ­рал­да­ры мен бөл­шек­те­рін пай­да­ла­ну, тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту, кө­ші­ру, сақ­тау және қат­тап та­ста­удың негіз­гі қа­ғи­дат­та­ры

кәсіби стандартының
11-қосымшасы
1-кесте. Қолданыстағы нормативтік құжаттармен байланысы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы мем­ле­кет­тік кә­сіп­тер жік­те­уі­ші (МКЖ)
Ба­за­лық топ
7222 Тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тың жөн­де­у­ші­сі (мақ­та және тін­ті да­қыл­да­рын ал­ғаш­қы өң­деу)
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы жұ­мыс­шы­лар кә­сіп­те­рі мен жұ­мыста­ры­ның бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ғы­шы (БТ­БА)
Шы­ға­ры­лым, БТ­БА та­ра­уы
43-шы­ға­ры­лым, 2-та­рау. Мақ­та мен тін­ті да­қыл­да­рын ал­ғаш­қы өң­деу
БТ­БА бой­ын­ша кә­сі­бі
Тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тың жөн­де­у­ші­сі
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд­тар
3
4-5
4
6
2-кесте. Технологиялық жабдықтың жөндеушісінің еңбек шарттарына,
біліміне және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
Кә­сі­бі бой­ын­ша мүм­кін жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым)
Мақ­та ша­ру­а­шы­лы­ғы қыз­ме­т­ін­де­гі ауыл ша­ру­а­шы­лық ұй­ым­да­ры, мем­ле­кет­тік ұй­ым­дар.
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
Цех­те­гі жұ­мыс, ал­лер­гия, шаң
Жұ­мысқа жі­бе­ру­дің ерекше шар­тта­ры
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес
СБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сіп­тік бі­лім бе­ру және оқы­ту дең­гейі
Қа­жет­ті ең­бек тә­жі­ри­бе­сі
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз негіз­гі ор­та бі­лім ба­за­сын­да жал­пы ор­та бі­лі­мі неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі болған жағ­дай­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се кә­сі­би дай­ын­дық (бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би дай­ын­дық­ты ұй­ым­да­сты­ру ба­за­сын­да­ғы кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту)
Та­лап етіл­мей­ді
4
Жо­ға­ры дең­гей­лі тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық), прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе
3 дең­гей­де тә­жі­ри­бе­сі 3 жыл­дан кем емес
3-кесте. Технологиялық жабдықтың жөндеушісі орындайтын, еңбек
функцияларын анықтайтын, КС бірліктерінің тізбесі
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы
(кә­сі­би стан­дарт­тың бір­лі­гі)
1
Кеп­тір­гіш ма­ши­на­лар­ды; қа­бық­ты да­қыл­дар­дың қы­сқа тал­шық­та­рын өң­деу бой­ын­ша тас­қын­ды же­лі­лер­дің құ­ра­мы­на ене­тін аг­ре­гат­тар­ды, ма­ши­на­лар мен ме­ха­низмдер­ді рет­теу және ағым­да­ғы жөн­деу
2
Жаб­дық­тар­дың, пнев­мо­кө­лік жағ­дай­ы­ның жа­рам­ды­лы­ғын ба­қы­лау және олар­дың жұ­мысы­ның бел­гі­лен­ген ре­жи­мін қам­та­ма­сыз ету; аг­ре­гат­тар мен ма­ши­на­лар­дың то­рап­та­ры мен же­ке де­таль­да­рын ауы­сты­ру; жаб­дық­тың жұ­мысын рет­теу, бел­дік­тер­ді тігу және ки­гі­зу
3
Та­рау ма­ши­на­ла­ры­на қыз­мет көр­се­ту ке­зін­де – лен­та­лар­дың са­лы­нуын және бу­ма­лар­дың бо­луын қа­да­ға­лау, олар­ды ше­шіп алу, та­сы­ма­ла­дау және са­лу; лен­та­лар­дың жыр­ты­луын бол­дыр­мау
4-кесте. Технологиялық жабдықтың жөндеушісі орындайтын КС
бірліктерінің сипаттамасы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның шиф­ры
Ең­бек затта­ры
Ең­бек құ­рал­да­ры
Мін­дет­тер
(ең­бек іс-әре­кет­те­рі)
1
Кеп­тір­гіш-та­за­лау жаб­дық­та­ры
Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған жаб­дық­тар
1-1) Рет­теу және ағым­да­ғы жөн­де­у­ге жа­у­ап бе­ру
2
Кеп­тір­гіш-та­за­лау жаб­дық­та­ры
Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған жаб­дық­тар
2-1) Жаб­дық жағ­дай­ы­ның жа­рам­ды­лы­ғын ба­қы­лау
3
Түк­ті ма­ши­на
Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған жаб­дық­тар, қол ең­бе­гі
3-1) түк­ті ма­ши­на­ға қыз­мет көр­се­ту
5-кесте. СБШ біліктіліктің 3-деңгейлі технологиялық жөндеушісінің
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге өзді­гі­мен қол жет­кі­зу үшін қа­жет­ті ре­сур­стар­ды, уа­қыт­ты ба­ға­лау және анық­тау бой­ын­ша тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тың жөн­де­у­ші­сі­нің қыз­мет­тік мін­дет­те­рі ая­сын­да­ғы жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу дағдысы
Кә­сі­би дай­ын­дық ба­ры­сын­да алын­ған және бел­гі­лі ауыл ша­ру­а­шы­лық са­ла­сын­да­ғы бі­лім
2-1)
Жұ­мыс үр­ді­сін жос­пар­ла­уды қо­са ал­ған­да, ат­қа­ру­шы қыз­мет­ті тү­сі­ну
Ең­бек ба­ры­сын және оның нәти­же­сін дер­бес жос­пар­лау, орын­дау және ба­ға­лау ая­сын­да­ғы дағ­ды­лар
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
6-кесте. СБШ біліктіліктің 4-деңгейлі технологиялық жөндеушісінің
құзыретіне қойылатын талаптар
Мін­дет­тер шиф­ры
Тұ­лға­лық және кә­сіп­тік құ­зы­рет­ті­лік­тер
Бі­лік­тер мен дағ­ды­лар
Бі­лім­дер
1-1)
Бел­гі­лен­ген нәти­же­лер­ге өзді­гі­мен қол жет­кі­зу үшін қа­жет­ті ре­сур­стар­ды, уа­қыт­ты ба­ға­лау және анық­тау бой­ын­ша тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тың жөн­де­у­ші­сі­нің қыз­мет­тік мін­дет­те­рі ая­сын­да­ғы жа­у­ап­кер­ші­лі­гі
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу дағдысы
Кә­сі­би дай­ын­дық ба­ры­сын­да алын­ған және бел­гі­лі ауыл ша­ру­а­шы­лық са­ла­сын­да­ғы бі­лім
2-1)
Жұ­мыс үр­ді­сін жос­пар­ла­уды қо­са ал­ған­да, ат­қа­ру­шы қыз­мет­ті тү­сі­ну
Ең­бек ба­ры­сын және оның нәти­же­сін дер­бес жос­пар­лау, орын­дау және ба­ға­лау ая­сын­да­ғы дағ­ды­лар
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры
3-1)
Оған жүк­тел­ген мін­дет­тер­ді ше­шу бой­ын­ша дең­гей­де ше­шім қа­был­дай­ды және жа­у­ап­ты бо­ла­ды
Бел­гі­лі мін­дет­тер шең­бе­рін­де жұ­мыстың нәти­же­сі мен са­па­сы­на жа­у­ап­кер­ші­лік, тех­ни­ка жұ­мысы­ның се­нім­ді­лі­гіне қой­ы­ла­тын жо­ға­ры та­лап­тар
Жұ­мыс құ­рал­да­ры мен бөл­шек­те­рін пай­да­ла­ну, тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту, кө­ші­ру, сақ­тау және қат­тап та­ста­удың негіз­гі қа­ғи­дат­та­ры

Мақта өсіру қызметіндегі
кәсіби стандартының
12-қосымшасы
Келісу парағы
Ұй­ым­ның ата­уы
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стр­лі­гі
Осы КС тіркелді _____________________________________________________
Кәсіби стандарттар Реестріне енгізілді, тіркеу № ____________________
Хат (хаттама) № ____________________ Күні____________________________