Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің 69-бабына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1. Қоса беріліп отырған медициналық-әлеуметтік мекемелерде, оңалту орталықтарында, мүгедектігі бар балаларға арналған оқу орындарында, аумақтық әлеуметтік қызмет көрсету орталықтарында, күндіз болу бөлімшелерінде, әлеуметтік бейімдеу орталықтарында қызмет көрсетілетін адамдар үшін заттай тамақтану нормалары бекітілсін.

4) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің Заң қызметі департаментіне осы тармақтың 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделеген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

КЕЛІСІЛДІ
Қазақстан Республикасының
Қаржы министрі
____________ Б. Сұлтанов
2015 жылғы «___»_________

Қазақстан Республикасы
Денсаулық сақтау және
әлеуметтік даму министрінің
міндетін атқарушының
2015 жылғы 27 қарашадағы
№ 896 бұйрығына
қосымша
Медициналық-әлеуметтік мекемелерде, оңалту орталықтарында, мүгедектігі бар балаларға арналған оқу орындарында, аумақтық әлеуметтік қызмет көрсету орталықтарында, күндіз болу бөлімшелерінде, әлеуметтік бейімдеу орталықтарында қызмет көрсетілетін адамдар үшін заттай тамақтану нормалары
1-заттай норма
Р/с №
Азық-түліктің атауы
1 адамға тәулігіне
грамм
1
2
3
1
Нан өнімдері (ұн, нан және ұнға есептелген макарондар, жармалар, бұршақтар), барлығы
оның ішінде:
408
Бидай ұны, 1-сорт
40
Бидайдан пісірілген нан (бидай ұнынан,
1-сорт)
200
Қара нан
200
Макарондар
20
Күріш жармасы
20
Қаракұмық жармасы
10
Сұлы жармасы
10
Басқа жармалар (арпа, майда жарма)
20
Аршылған ас бұршақ
10
Консервіленген көкбұршақ
10
2
Картоп
400
3
Көкөністер, барлығы
оның ішінде:
920
Қырыққабат
160
Пияз
90
Сәбіз
120
Қызылша
120
Томат
50
Томат пастасы
6
Қияр
40
Тәтті көк бұрыш
30
Көк пияз
20
Әшкөк (аскөк, ақжелек, балдыркөк)
40
Сарымсақ
1
Бақша дақылдары (қарбыз, қауын, асқабақ)
80
Басқа көкөністер (баялдылар және т.б.)
60
Көкөніс шырыны
100
4
Жемістер, барлығы
оның ішінде:
610
Жемістер (алма, алмұрт, абрикос және барлығы)
150
Цитрус жемістері (лимондар, апельсиндер және т.б.)
100
Жидектер (жүзім, шие және т.б.)
90
Жеміс шырыны
100
Кептірілген жемістер
30
Кисель
20
5
Қант және кондитерлік өнімдер, барлығы
оның ішінде:
93
Қант
50
Бал
10
Тосаптар, джемдер
10
Ұннан жасалған кондитерлік өнімдер (печенье және барлығы)
30
6
Ет өнімдері, барлығы
оның ішінде:
200
Ет
140
Құс еті
40
Ысталған шұжық
20
7
Балық және балық өнімдері, барлығы
оның ішінде:
160
Жаңа ауланған және мұздатылған балық
120
Тұздалған және ысталған майшабақ
10
Балық консервілері
10
Теңіз өнімдері (теңіз қырыққабаты)
20
8
Сүт және сүт өнімдері, барлығы
оның ішінде:
1630
Сүт
250
Айран
200
Қаймақ
30
Жартылай майлы сүзбе
70
Қатты ірімшік
20
Сары май
30
9
Жұмыртқа (дана)
0,5
10
Өсімдік майы, барлығы
оның ішінде:
55
Күнбағыс майы
35
Асханалық маргарин
10
Майонез
5
Аспаздық май
5
11
Шай
2
12
Кофе
2
13
Какао (ұнтақ)
3
14
Йодталған тұз
8
15
Ашытқы
2
16
Дәмдеуіштер
1
17
Картоп крахмалы
2
Мерекелік және демалыс күндері тамақтануға жұмсалатын белгіленген тәуліктік ақша шығыстарын 10 %-ға арттыру есебінен менюге қосымша қызыл балық, уылдырық (қара және қызыл), шұжықтың жеңсік сорттары, шоколад конфеттері, торттар мен тәтті нандар қосылады.
Қайта есептеу үшін коэффициенттер:
ұнға - бидайдан пісірілген нан (: 1,4), қара нан (: 1,6) және макарон өнімдері (х 0,98);
томатқа - томат пастасы (х 1,5);
жаңа піскен жемістерге - кептірілген жемістер (х 5);
қантқа - карамельдер (: 2), тосап пен джем (: 1,4) және бал (: 1,6);
сүтке - қаймақ (х 5), сүзбе (х 3,7), ірімшік (х 8,5) және сары май (х 20).
1.1. Медициналық-әлеуметтік мекемелерде қызмет көрсетілетін қарттар мен мүгедектігі
бар адамдар үшін заттай тамақтану нормаларын айқындауды және қолдануды
нақтылайтын сипаттамалар
Р/с №
Тағамдық заттар
Азық-түлік өнімдерін тұтыну
нормаларындағы тағамдық заттардың құрамы
1
Энергия, ккал
4032
2
Ақуыздар, барлығы, г
139,5
3
Малдың ақуыздары, г
72,1
4
Майлар, барлығы, г
142,3
5
Өсімдік майлары, г
73,2
6
ҚМҚ, г
51,6
7
МҚМҚ, г
37,3
8
ПҚМҚ, г
38,0
9
Холестерин, мг
395
10
Көмірсутектер, барлығы, г
529
11
Моно-дисахара, г
204
12
Тағамдық талшықтар, г
38,6
13
Кальций, мг
1641
14
Магний, мг
607
15
Фосфор, мг
2409
16
Темір, мг
28,5
17
Мырыш, мг
14,5
18
Селен мкг
101
19
Иод, мкг
270
20
А дәрумені (РЭ) мкг
2604
21
Фолат, мкг
604
22
Е дәрумені, мг
30,4
23
Тиамин, мг
2,62
24
Рибофлавин, мг
2,08
25
Ниацин, мг
40,3
26
С дәрумені, мг
239
Медициналық-әлеуметтік мекемелерде қызмет көрсетілетін қарттар мен мүгедектігі бар адамдар үшін
азық-түлік жиынтығының тағамдық тығыздығы
Р/с
№
Атауы
ФАО/ДСҰ
ұсынатын
заттардық
тағамдық
тығыздығы (1000
ккал-ға
есептелгенде)
Азық-түлік
жиынтығындағы
заттардың тағамдық тығыздығы (1000 ккал-ға)
1
2
3
4
1
Кальций, мг
250-400
407
2
Темір, мг
3.5-20
7,1
3
А дәрумені (РЭ), мкг
350-500
646
4
Фолат, мкг
150-200
150
5
Тиамин, мг
0.5-0.8
0,65
6
Рибофлавин, мг
0.5-0.9
0,52
7
Ниацин, мг
6-10
10
8
С дәрумені, мг
25-30
59
1.2. Медициналық-әлеуметтік мекемелерде қызмет көрсетілетін қарттар мен мүгедектігі
бар адамдар үшін азық-түлік жиынтығындағы азық-түліктің бірін екіншісіне заттай
ауыстыру нормалары
Р/с №
Азық-түліктің атауы
Грамдық мөлшері
ауыстырылатын азық-түлік
ауыстыратын азық-үлік
1
2
3
4
1
Бидай ұны, 1-сорт
100
Күріш
100
Макарон өнімдері
100
Майда жарма
100
2
Бидай ұнынан пісірілген ақ нан, 1-сорт
100
Қара нан
114
Бидай ұнынан пісірілген жай батондар,
1-сорт
95
Бидай ұнынан пісірілген нан, жоғары сорт
85
Бидай ұны, 1-сорт
72
Вафли
55
3
Күріш (жарма)
100
Әр түрлі жармалар
100
Макарон өнімдері
100
Бидай ұны, 1-сорт
100
Жаңа піскен картоп
500
Жаңа піскен көкөністер
500
Ашытылған және тұздалған көкөністер
500
Табиғи және маринадталған көкөніс пен бұршақ консервілері
500
4
Ет (сиыр, шошқа, қой еттері)
100
Сүйексіз кесек ет
80
Сүйекті кесек ет
100
1-санатты сорпалық өнімдер (бауыр, бүйрек, жүрек)
100
Ішек-қарны тазартылған құс
100
Ішек-қарны тазартылмаған құс
120
Бұғы еті
130
Балық (мұздатылған және тұздалған түрде, басы алынған)
150
Майлы сүзбе
250
Жаңа сауылған сүт
600
Тауық жұмыртқасы, дана
2
Мәйекті қатты ірімшік
50
Ысталған ет (ветчина, төс ет, орамалар, жартылай ысталған шұжықтар)
60
Балқытылған ірімшік
70
Әр түрлі ет консервілері
75
Пісірілген шұжық және сосискалар (сарделькалар)
80
5
Шикі ысталған шұжық
100
Пісірілген шұжық
270
Жартылай ысталған шұжық
200
Мәйекті қатты ірімшік
160
6
Жаңа ауланған балық (мұздатылған, тұздалған), басы алынған
100
Кептірілген балық
15
Балықтың жон еті
70
Ысталған және қақталған балық
75
Балық консервілері
80
Тұздалған, басы алынған майшабақ
85
Тұздалған және ысталған басы алынбаған майшабақ
100
Жаңа ауланған нәлім (мұздатылған, тұздалған), басы алынбаған
130
Жаңа сойылған және тұздалған ет
70
Майлы сүзбе
170
Қаймағы алынбаған сүт
300
7
Сиыр сүті
100
Ашытылған сүт өнімдері (айран, кефир, қатық, ұйыған сүт, ацидофилин)
100
Ашытылған сүт өнімдері (қымыз, шұбат)
100
Сүзбе
30
Қоюлатылған, зарарсыздандырылған қантсыз сүт
30
Қант қосылған қоюлатылған табиғи сүт
20
Кілегей, қаймақ
20
Қант қосылған қоюлатылған сүтті какао
20
Тұзсүзбе
20
Балкытылған ірімшік
18
Мәйекті қатты ірімшік
12
8
Қант
100
Карамель
50
Мармелад, апельсин мен лимон бөліктері
50
Тосап, джем, повидло
80
9
Шоколад
100
Какао ұнтағы
150
Бал
165
Қоюлатылған сүт қосылған какао
200
Қант
300
10
Картоп
100
Әр түрлі жарма
20
11
Жаңа піскен, ашытылған және тұздалған көкөністер
100
Әр түрлі жарма
20
Картоп
100
12
Пияз
100
Жаңа піскен сарымсақ
50
13
Томат пастасы (тығыздығына қарамастан)
100
Кетчуп
150
Томат-пюре
200
Жаңа піскен қызанақ
500
Томат шырыны
500
14
Жеміс және жидек шырындары
100
Томат немесе көкөніс шырыны
15
Сиыр сүті
300
15
Жаңа піскен жемістер
100
Жаңа піскен жидектер
100
Апельсиндер, мандариндер
100
Табиғи жеміс-жидек шырындары
100
Жеміс сусындары
130
Қауындар
200
Қарбыздар
300
Кептірілген жемістер
20
Тосап, джем, повидло
17
Жеміс-жидек сығындысы
10
16
Жапырақты қара шай
100
Ерігіш шай
25
17
Картоп крахмалы
100
Жаңа піскен картоп
100
2-заттай норма
Психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелерде қызмет көрсетілетін мүгедектігі бар адамдарға арналған тағам
Р/с №
Азық-түліктің атауы
1 адамға тәулігіне
грамм
1
2
3
1
Нан өнімдері (ұн, нан және ұнға есептелген макарондар, жармалар, бұршақтар), барлығы
оның ішінде:
622
Бидай ұны, 1-сорт
40
Бидайдан пісірілген нан (бидай ұнынан,
1-сорт)
300
Қара нан
300
Макарон
30
Күріш жармасы
40
Басқа жармалар (қарақұмық, сұлы, арпа, майда жарма)
80
Аршылған ас бұршақ
20
Консервіленген көкбұршақ
10
2
Картоп
400
3
Көкөністер, барлығы
оның ішінде:
980
Қырыққабат
240
Пияз
90
Сәбіз
120
Қызылша
120
Томат
60
Томат пастасы
6
Қияр
60
Тәтті көк бұрыш
30
Әшкек (көк пияз, аскөк, ақжелек, балдыркөк)
60
Сарымсақ
1
Бақша дақылдары (қарбыз, қауын, асқабақ)
80
Басқа көкөністер (баялдылар және барлығы)
60
Көкөніс шырыны
50
4
Жемістер, барлығы
оның ішінде:
710
Жемістер (алма, алмұрт, абрикос және барлығы)
150
Цитрус жемістері (лимондар, апельсиндер және барлығы)
100
Жидектер (жүзім, шие және басқалары), тосаптар, джемдер
90
Жеміс шырыны
200
Кептірілген жемістер
30
Кисель
20
5
Қант және кондитерлік өнімдер, барлығы
оның ішінде:
113
Қант
45
Конфеттер (жеміс-жидек салмасы бар карамельдер)
30
Бал
10
Тосап, джем
10
Ұннан жасалған кондитерлік өнімдер (печенье және барлығы)
40
6
Ет өнімдері, барлығы
оның ішінде:
213
Ет (сиыр еті)
150
Құс еті
40
Ысталған шұжық
20
1-санатты сорпалық өнімдер және басқа еттер
6
7
Балық және балық өнімдері, барлығы
оның ішінде:
150
Жаңа ауланған және мұздатылған балық
100
Балық консервілері
30
Теңіз өнімдері (теңіз қырыққабаты)
20
8
Сүт және сүт өнімдері, барлығы
оның ішінде:
1680
Сүт
200
Айран
200
Қаймақ
30
Жартылай майлы сүзбе
70
Ірімшік
20
Сары май
35
9
Жұмыртқа (дана)
1,0
10
Өсімдік майы, барлығы
оның ішінде:
55
Күнбағыс майы
35
Майонез
5
Маргарин
10
Аспаздық май
5
11
Шай
2
12
Кофе
2
13
Какао (ұнтақ)
3
14
Йодталған тұз
8
15
Ашытқы
1
16
Дәмдеуіштер
1
17
Картоп крахмалы
5
18
Сироп не таблетка түріндегі дәрумендер мен микроэлементтер - 1 наурыз — 30 мамыр кезеңіне
Күніне 15 мл немесе күніне 1 таблетка
Мерекелік және демалыс күндері тамақтануға жұмсалатын белгіленген тәуліктік ақша шығыстарын 10 %-ға арттыру есебінен менюге қосымша қызыл балық, уылдырық (қара және қызыл), шұжықтың жеңсік сорттары, шоколад конфеттері, торттар мен тәтті нандар қосылады.
Қайта есептеу үшін коэффициенттер:
ұнға - бидайдан пісірілген нан (: 1,4), қара нан (: 1,6) және макарон өнімдері (х 0,98);
томатқа - томат пастасы (х 1,5);
жаңа піскен жемістерге - кептірілген жемістер (х 5);
қантқа - карамельдер (: 2), тосап пен джем (: 1,4) және бал (: 1,6);
сүтке - қаймақ (х 5), сүзбе (х 3,7), ірімшік (х 8,5) және сары май (х 20).
Мүгедектігі
бар адамдар үшін мынадай полидәруменді препараттар анағұрлым қолайлы:
«Юникап», таблеткалар
«Астимин», сироп.
2.1. Психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелерде қызмет көрсетілетін мүгедектігі бар адамдар үшін заттай тамақтану нормаларын айқындауды және қолдануды нақтылайтын сипаттамалар
Р/с №
Тағамдық заттар
Азық-түлік өнімдерін тұтыну
нормаларындағы тағамдық заттардың құрамы
1
2
3
1
Энергия, ккал
4985
2
Ақуыздар, барлығы, г
172,2
3
Малдың ақуыздары, г
78,2
4
Майлар, барлығы, г
157,3
5
Өсімдік майлары, г
79,4
6
ҚМҚ, г
56,6
7
МҚМҚ, г
41,6
8
ПҚМҚ, г
41,7
9
Холестерин, мг
536
10
Көмірсутектер, барлығы, г
696
11
Моно-дисахара, г
226
12
Тағамдық талшықтар, г
48,3
13
Кальций, мг
1964
14
Магний, мг
785
15
Фосфор, мг
2953
16
Темір, мг
38,1
17
Мырыш, мг
18,7
18
Селен мкг
143
19
Йод, мкг
285
20
А дәрумені (РЭ) мкг
3090
21
Фолат, мкг
736
22
Е дәрумені, мг
36,2
23
Тиамин, мг
3,42
24
Рибофлавин, мг
2,40
25
Ниацин, мг
52,5
26
С дәрумені, мг
266
Психоневрологиялық
медициналық-әлеуметтік мекемелерде қызмет көрсетілетін мүгедектігі бар адамдар
үшін азық-түлік жиынтығының тағамдық тығыздығы
Р/с №
Атауы
Азық-түлік жиынтығындағы
заттардың тағамдық тығыздығы
(1000 ккал-ға)
1
Кальций, мг
394
2
Темір, мг
7,6
3
А дәрумені (РЭ), мкг
620
4
Фолат, мкг
148
5
Тиамин, мг
0,65
6
Рибофлавин, мг
0,50
7
Ниацин, мг
10,5
8
С дәрумені, мг
53
2.2. Психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелерде қызмет көрсетілетін мүгедектігі бар адамдар үшін азық-түлік жиынтығындағы азық-түліктің бірін екіншісіне заттай ауыстыру нормалары
Р/с №
Азық-түліктің атауы
Грамдық мөлшері
ауыстырылатын азық-түлік
ауыстыратын азық-түлік
1
Бидай ұны, 1-сорт
100
Күріш
100
Макарон өнімдері
100
Майда жарма
100
2
Бидай ұнынан пісірілген ақ нан,
1-сорт
100
Қара нан
114
Бидай ұнынан пісірілген жай батондар, 1-сорт
95
Бидай ұнынан пісірілген нан, жоғары сорт
85
Бидай ұны, 1-сорт
72
Вафли
55
3
Күріш (жарма)
100
Әр түрлі жармалар
100
Макарон өнімдері
100
Бидай ұны, 1-сорт
100
Жаңа піскен картоп
500
Жаңа піскен көкөністер
500
Ашытылған және тұздалған көкөністер
500
Табиғи және маринадталған көкөніс пен бұршақ консервілері
500
4
Ет (сиыр, шошқа, қой еттері)
100
Сүйексіз кесек ет
80
Сүйекті кесек ет
100
Ішек-қарны тазартылған кұс
100
1-санатты сорпалық өнімдер (бауыр)
100
Бұғы еті
130
Балық (мұздатылған және тұздалған түрде, басы алынған)
150
Мәйекті қатты ірімшік
50
Балқытылған ірімшік
70
Пісірілген шұжық және сосискалар (сарделькалар)
80
Тауық жұмыртқасы, дана
2
5
Шикідей ысталған шұжық
100
Пісірілген шұжық
270
Жартылай ысталған шұжық
200
Мәйекті қатты ірімшік
160
6
Жаңа ауланған, басы алынған балық (мұздатылған, тұздалған)
100
Жаңа ауланған, басы алынбаған (мұздатылған, тұздалған)
130
Тұздалған және ысталған, басы алынбаған майшабақ
100
Тұздалған, басы алынған майшабақ
85
Балықтың жон еті
70
7
Сиыр сүті
100
Ашытылған сүт өнімдері (айран, кефир, қатық, ұйыған сүт, ацидофилин)
100
Ашытылған сүт өнімдері (қымыз, шұбат)
100
Сүзбе
30
Қоюлатылған, зарарсыздандырылған қантсыз сүт
30
Қант қосылған қоюлатылған сүт
20
Кілегей, қаймақ
20
Қоюлатылған сүт пен қанты бар какао
20
Тұзсүзбе
20
Балқытылған ірімшік
18
Мәйекті қатты ірімшік
12
8
Қант
100
Карамель
50
Мармелад
130
Тосап, джем, повидло
140
9
Шоколад
100
Какао ұнтағы
150
Бал
165
10
Томат пастасы
100
Томат-пюре
200
Жаңа піскен қызанақ
500
Томат шырыны
500
11
Жаңа піскен жемістер
100
Жаңа піскен жидектер
100
Апельсиндер, мандариндер
100
Табиғи жеміс-жидек шырындары
100
Жеміс сусындары
130
Қауындар
200
Қарбыздар
300
Кептірілген жемістер
20
Тосап, джем, повидло
17
Жеміс-жидек сығындысы
10
12
Жеміс және жидек шырындары
100
Томат немесе көкөніс шырыны
15
Сиыр сүті
300
13
Қара бұйра шай
100
Ерігіш шай
25
14
Картоп крахмалы
100
Жаңа піскен картоп
100
3-заттай норма
Тірек-қимыл аппаратының функциялары бұзылған балаларға арналған медициналық-әлеуметтік мекемелерде және балалар психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелерінде қызмет көрсетілетін 10 жасқа дейінгі балалар үшін тамақ
Р/с №
Азық-түліктің атауы
1 адамға тәулігіне
грамм
1
2
3
1
Нан өнімдері (ұн, нан және ұнға есептелген макарондар, жармалар, бұршақтар), барлығы
оның ішінде:
244
Бидай ұны, 1-сорт
35
Бидайдан пісірілген нан (бидай ұнынан, 1-сорт)
100
Қара нан
100
Макарондар
10
Күріш жармасы
20
Басқа жармалар (сұлы, майда жарма, тары)
30
Аршылған ас бұршақ
5
Консервіленген көкбұршақ
5
2
Картоп
400
3
Көкөністер, барлығы
оның ішінде:
660
Қырыққабат
120
Пияз
80
Сәбіз
90
Қызылша
80
Томат
40
Қияр
60
Тәтті көк бұрыш
10
Әшкөк (көк, аскөк, ақжелек,)
30
Бақша дақылдарын қоса алғанда, басқа да көкөністер
50
Томат шырыны
100
4
Жемістер, барлығы
оның ішінде:
620
Жаңа піскен жемістер (алма, алмұрт, абрикос)
250
Цитрус жемістері (лимондар, апельсиндер және барлығы)
50
Жидектер (жүзім және барлығы)
40
Жеміс шырыны
200
Кептірілген жемістер
15
Тосап, джем
5
5
Қант және кондитерлік өнімдер, барлығы
оның ішінде:
60
Қант
45
Конфеттер (жеміс-жидек салмасы бар карамель)
20
Бал
7
6
Ет өнімдері, барлығы
оның ішінде:
150
Ет
100
Құс еті
40
Ысталған шұжық
10
7
Балық өнімдері, барлығы
оның ішінде:
105
Жаңа ауланған және мұздатылған балық
90
Майшабақ
10
Теңіз өнімдер (теңіз қырыққабаты)
5
8
Сүт және сүт өнімдері, барлығы
оның ішінде:
1660
Сүт
300
Айран және басқа ашытылған сүт өнімдері (шұбат)
200
Қаймақ
15
Жартылай майлы сүзбе
70
Ірімшік
15
Сары май
35
9
Жұмыртқа (дана)
1
10
Өсімдік майы
15
11
Шай
0,4
12
Какао (ұнтақ)
2
13
Кофе
2
14
Йодталған тұз
6
15
Ашытқы
1
16
Дәмдеуіштер
2
17
Картоп крахмалы
2
18
Полидәруменді препарат (1 наурыз - 30 мамыр және 1 қыркүйек - 30 қараша кезеңіне)
Күніне 1 шай қасық сироп
Жазғы сауықтыру кезеңінде (90 күнге дейін), жексенбі, мерекелік және демалыс күндері тамақтануға жұмсалатын шығыстар нормасы әрбір тәрбиеленушіге бір күнге белгіленген ақша шығыстарынан 10 % есебінен арттырылады. Мерекелік және демалыс күндері менюге қосымша қызыл балық, қара және қызыл уылдырық, шұжықтың жеңсік сорттары, шоколад конфеттері, ұннан жасалған кондитерлік өнімдер қосылады.
Негізгі тағамға қайта есептеу үшін коэффициенттер:
ұнға - бидайдан пісірілген нан (: 1.4), қара нан (: 1.6), және макарон өнімдері (: 0.98);
томатқа - томат пастасы (х 1,5);
жаңа піскен жемістерге - кептірілген жемістер (х 5);
қантқа - карамельдер (: 2), тосап пен джем (: 1.4), бал (: 1.6);
сүтке - қаймақ (х 5), сүзбе (х 3.7), ірімшік (х 8.5) және сары май (х 20).
10 жасқа дейінгі балалар үшін мынадай полидәруменді препараттар анағұрлым қолайлы:
«Витрум-циркус», сироп немесе конфеттер,
«Пикавит», сироп.
3.1. Тірек-қимыл аппаратының функциялары бұзылған балаларға арналған медициналық-әлеуметтік мекемелерде және балалар психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелерінде қызмет көрсетілетін 10 жасқа дейінгі балалар үшін заттай тамақтану нормаларын айқындауды және қолдануды нақтылайтын сипаттамалар
Р/с №
Тағамдық заттар
Азық-түлік өнімдерін тұтыну нормаларындағы тағамдық заттар
1
Энергия, ккал
2806
2
Ақуыздар, барлығы, г
104,9
3
Малдың ақуыздары, г
64,4
4
Майлар, барлығы, г
95,8
5
Өсімдік майлары, г
25,9
6
ҚМҚ, г
42,7
7
МҚМҚ, г
26,1
8
ПҚМҚ, г
18,0
9
Холестерин, мг
422
10
Көмірсутектер, барлығы, г
368
11
Моно-дисахара, г
177
12
Тағамдық талшықтар, г
26,3
13
Кальций, мг
1417
14
Магний, мг
432
15
Фосфор, мг
1862
16
Темір, мг
17,7
17
Мырыш, мг
10,2
18
Селен мкг
64
19
Йод, мкг
238
20
А дәрумені (РЭ) мкг
2088
21
Фолат, мкг
443
22
Е дәрумені, мг
16,6
23
Тиамин, мг
1,84
24
Рибофлавин, мг
1,90
25
Ниацин, мг
28,6
26
С дәрумені, мг
186
Тірек-қимыл аппаратының функциялары бұзылған балаларға арналған медициналық-әлеуметтік мекемелерде және балалар психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелерінде қызмет көрсетілетін 10 жасқа дейінгі балалар  үшін азық-түлік жиынтығының тағамдық тығыздығы
Р/с №
Атауы
ФАО/ДСҰ ұсынатын
заттардың тағамдық
тығыздығы
(1000 ккал-ға
есептелгенде)
Азық-түлік
жиынтығындағы заттардың
тағамдық тығыздығы
(1000 ккал-ға)
1
2
3
4
1
Кальций, мг
250-400
505
2
Темір, мг
3.5-20
6,3
3
А дәрумені (РЭ), мкг
350-500
744
4
Фолат, мкг
150-200
158
5
Тиамин, мг
0.5-0.8
0,66
6
Рибофлавин, мг
0.5-0.9
0,68
7
Ниацин, мг
6-10
10,2
8
С дәрумені, мг
25-30
66
3.2. Тірек-қимыл аппаратының функциялары бұзылған балаларға арналған медициналық-әлеуметтік мекемелерде және балалар психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелерінде қызмет көрсетілетін 10 жасқа дейінгі балалар үшін азық-түлік жиынтығындағы азық-түліктің бірін  екіншісімен заттай ауыстыру нормалары
Р/с №
Азық-түліктің атауы
Грамдық мөлшері
ауыстырылатын азық-түлік
ауыстыратын азық-түлік
1
2
3
4
1
Бидай ұны, 1-сорт
100
Күріш
100
Макарон өнімдері
100
Майда жарма
100
2
Бидай ұнынан пісірілген ақ нан,
1-сорт
100
Қара нан
114
Бидай ұнынан пісірілген жай батондар, 1-сорт
95
Бидай ұнынан пісірілген нан, жоғары сорт
85
Бидай ұны, 1-сорт
72
Вафли
55
3
Күріш (жарма)
100
Әр түрлі жармалар
100
Макарон өнімдері
100
Бидай ұны, 1-сорт
100
Жаңа піскен картоп
500
Жаңа піскен көкөністер
500
Ашытылған және тұздалған көкөністер
500
Табиғи және маринадталған көкөніс пен бұршақ консервілері
500
4
Ет (сиыр, шошқа, қой еттері)
100
Сүйексіз кесек ет
80
Сүйекті кесек ет
100
1-санатты сорпалық өнімдер (бауыр, бүйрек, жүрек)
100
Ішек-қарны тазартылған құс
100
Ішек-қарны тазартылмаған құс
120
Бұғы еті
130
Балық (мұздатылған және тұздалған түрде, басы алынған)
150
Майлы сүзбе
250
Жаңа сауылған сүт
600
Тауық жұмыртқасы, дана
2
Мәйекті қатты ірімшік
50
Ысталған ет (ветчина, төс ет, орамалар, жартылай ысталған шұжықтар)
60
Балқытылған ірімшік
70
Әр түрлі ет консервілері
75
Пісірілген шұжық және сосискалар (сарделькалар)
80
5
Шикідей ысталған шұжық
100
Пісірілген шұжық
270
Жартылай ысталған шұжық
200
Мәйекті қатты ірімшік
160
6
Жаңа ауланған, басы алынған балық (мұздатылған, тұздалған)
100
Кептірілген балық
15
Балықтың жон еті
70
Ысталған және қақталған балық
75
Балық консервілері
80
Тұздалған, басы алынбаған майшабақ
85
Тұздалған және ысталған, басы алынбаған майшабақ
100
Жаңа ауланған, басы алынбаған нәлім (мұздатылған, тұздалған)
130
Жаңа сойылған және тұздалған ет
70
Майлы сүзбе
170
Қаймағы алынбаған сүт
300
7
Сиыр сүті
100
Ашытылған сүт өнімдері (айран, кефир, қатық, ұйыған сүт, ацидофилин)
100
Ашытылған сүт өнімдері (қымыз, шұбат)
100
Сүзбе
30
Қоюлатылған, зарарсыздандырылған қантсыз сүт
30
Қант қосылған қоюлатылған сүт
20
Кілегей, қаймақ
20
Қоюлатылған сүт пен қанты бар какао
20
Тұзсүзбе
20
Балқытылған ірімшік
18
Мәйекті қатты ірімшік
12
8
Қант
100
Карамель
50
Мармелад, апельсин мен лимон бөліктері
50
Тосап, джем, повидло
80
9
Шоколад
100
Какао ұнтағы
150
Бал
165
Қоюлатылған сүт қосылған какао
200
Қант
300
10
Картоп
100
Әр түрлі жарма
2
11
Жаңа піскен, ашытылған және тұздалған көкөністер
100
Әр түрлі жарма
20
Картоп
100
12
Пияз
100
Жаңа піскен сарымсақ
50
13
Томат пастасы (тығыздығына қарамастан)
100
Кетчуп
150
Томат-пюре
200
Жаңа піскен қызанақ
500
Томат шырыны
500
14
Жеміс және жидек шырындары
100
Томат немесе көкөніс шырыны
15
Сиыр сүті
300
15
Жаңа піскен жемістер
100
Жаңа піскен жидектер
100
Апельсиндер, мандариндер
100
Табиғи жеміс және жидек шырындары
100
Жеміс сусындары
130
Қауындар
200
Қарбыздар
300
Кептірілген жемістер
20
Тосап, джем, повидло
17
Жеміс-жидек сығындысы
10
16
Жапырақты қара шай
100
Ерігіш шай
25
17
Картоп крахмалы
100
Жаңа піскен картоп
100
4-заттай норма
Тірек-қимыл аппаратының функциялары бұзылған балаларға арналған медициналық-әлеуметтік мекемелерде және балалар психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелерінде қызмет көрсетілетін жасөспірімдер (11-18 жастағы) үшін тамақ
Р/с №
Азық-түліктің атауы
1 адамға тәулігіне грамм
1
2
3
1
Нан өнімдері (ұн, нан және ұнға есептелген макарондар, жармалар, бұршақтар), барлығы
оның ішінде:
398
Бидай ұны, 1-сорт
35
Бидайдан пісірілген нан (бидай ұнынан,
1-сорт)
200
Қара нан
200
Макарондар
15
Күріш жармасы
20
Басқа жармалар (сұлы, майда жарма, тары, арпа)
40
Аршылған ас бұршақ
10
Консервіленген көкбұршақ
10
2
Картоп
500
3
Көкөністер, барлығы
оның ішінде:
900
Қырыққабат
170
Пияз
90
Сәбіз
120
Қызылша
100
Томат
60
Томат пастасы
5
Қияр
60
Тәтті көк бұрыш
30
Әшкек (көк пияз, ақжелек, аскөк)
30
Бақша дақылдарын қоса алғанда, басқа да көкөністер
60
Көкөніс шырыны
180
4
Жемістер, барлығы
оның ішінде:
750
Жаңа піскен жемістер (алма, алмұрт, абрикос)
310
Цитрус жемістері (лимондар, апельсиндер және барлығы)
80
Жидектер (жүзім және басқалары)
70
Жеміс шырыны
200
Кептірілген жемістер
17
Тосап, джем
10
5
Қант және қантқа есептелген кондитерлік өнімдер, барлығы
оның ішінде:
70
Қант
55
Конфеттер (жеміс-жидек салмасы бар карамель)
20
Бал
7
6
Етке есептелген ет өнімдері, барлығы
оның ішінде:
230
Ет
155
Құс еті
50
Ысталған шұжық
25
7
Балық өнімдері, барлығы
оның ішінде:
135
Жаңа ауланған және мұздатылған балық
120
Майшабақ
10
Теңіз өнімдері (теңіз қырыққабаты)
5
8
Сүт және сүтке есептелген сүт өнімдері, барлығы
оның ішінде:
2054
Сүт
300
Айран және басқа ашытылған сүт өнімдері (қымыз, шұбат)
200
Қаймақ
25
Жартылай майлы сүзбе
70
Ірімшік
20
Сары май
50
9
Жұмыртқа (дана)
1
10
Өсімдік майы, барлығы
оның ішінде:
25
Күнбағыс майы
23
Майонез
2
11
Шай
0,6
12
Какао (ұнтақ)
4
13
Кофе
4
14
Йодталған тұз
7
15
Ашытқы
1
16
Дәмдеуіштер
2
17
Картоп крахмалы
3
18
Лимон қышқылы
0,5
19
Полидәруменді препарат (1 наурыз - 30 мамыр және 1 қыркүйек - 30 қараша кезеңіне)
Күніне 1 таблетка
Жазғы сауықтыру кезеңінде (90 күнге дейін), жексенбі, мерекелік және демалыс күндері тамақтануға жұмсалатын шығыстар нормасы әрбір тәрбиеленушіге бір күнге белгіленген ақша шығыстарынан 10 % есебінен арттырылады.
Мерекелік және демалыс күндері менюге қосымша қызыл балық, қара және қызыл уылдырық, шұжықтың жеңсік сорттары, шоколад конфеттері, ұннан жасалған кондитерлік өнімдер қосылады.
Негізгі тағамға қайта есептеу үшін коэффициенттер:
ұнға - бидайдан пісірілген нан (: 1.4), қара нан (: 1.6) және макарон өнімдері (: 0.98);
томатқа - томат пастасы (х 1,5);
жаңа піскен жемістерге - кептірілген жемістер (х 5);
қантқа - карамельдер (: 2), тосап пен джем (: 1.4), бал (: 1.6);
сүтке - қаймақ (х 5), сүзбе (х 3.7), ірімшік (х 8.5) және сары май (х 20).
Жасөспірімдер (10-18 жастағы) үшін «Юникап» полидәруменді препараты, таблеткалары қолайлы.
4.1. Тірек-қимыл аппаратының функциялары бұзылған балаларға арналған медициналық-әлеуметтік мекемелерде және балалар психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелерінде қызмет көрсетілетін жасөспірімдер (11-18 жастағы) үшін заттай тамақтану нормаларын айқындауды және қолдануды нақтылайтын сипаттамалар
Р/с №
Тағамдық заттар
Азық-түлік өнімдерін тұтыну
нормаларындағы тағамдық заттардың
құрамы
1
2
3
1
Энергия, ккал
3914
2
Ақуыздар, барлығы, г
143,0
3
Малдың ақуыздары, г
79,0
4
Майлар, барлығы, г
131,7
5
Өсімдік майлары , г
44,2
6
КМҚ, г
58,3
7
МҚМҚ, г
35,7
8
ПҚМҚ, г
27,2
9
Холестерин, мг
512
10
Көмірсутектер, барлығы, г
520
11
Моно-дисахара, г
219
12
Тағамдық талшықтар, г
38,3
13
Кальций, мг
1681
14
Магний, мг
591
15
Фосфор, мг
2438
16
Темір, мг
26,1
17
Мырыш, мг
14,8
18
Селен мкг
97
19
Иод, мкг
275
20
А дәрумені (РЭ) мкг
2938
21
Фолат, мкг
576
22
Е дәрумені, мг
26,0
23
Тиамин, мг
2,65
24
Рибофлавин, мг
2,25
25
Ниацин, мг
40,8
26
С дәрумені, мг
250
Тірек-қимыл аппаратының функциялары бұзылған балаларға арналған медициналық-әлеуметтік мекемелерде және балалар психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелерінде қызмет көрсетілетін жасөспірімдер (11-18 жастағы) үшін азық-түлік жиынтығының тағамдық тығыздығы
Р/с №
Атауы
ФАО/ДСҰ ұсынатын
заттардың тағамдық
тығыздығы
(1000 ккал-ға
есептелгенде)
Азық-түлік
жиынтығындағы заттардың
тағамдық тығыздығы
(1000 ккал-ға)
1
2
3
4
1
Кальций, мг
250-400
429
2
Темір, мг
3.5-20
6,7
3
А дәрумені (РЭ), мкг
350-500
751
4
Фолат, мкг
150-200
147
5
Тиамин, мг
0.5-0.8
0,68
6
Рибофлавин, мг
0.5-0.9
0,57
7
Ниацин, мг
6-10
10,4
8
С дәрумені, мг
25-30
64
4.2. Тірек-қимыл аппаратының функциялары бұзылған балаларға арналған медициналық-әлеуметтік мекемелерде және балалар психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелерінде
қызмет көрсетілетін жасөспірімдер (11-18 жастағы) үшін азық-түлік жиынтығындағы азық-түліктің бірін екіншісіне заттай ауыстыру нормалары
Р/с №
Азық-түліктің атауы
Грамдық мөлшері
ауыстырылатын азық-түлік
ауыстыратын азық-түлік
1
2
3
4
1
Бидай ұны, 1-сорт
100
Күріш
100
Макарон өнімдері
100
Майда жарма
100
2
Бидай ұнынан пісірілген ақ нан, 1-сорт
100
Қара нан
114
Бидай ұнынан пісірілген жай батондар, 1-сорт
95
Бидай ұнынан пісірілген нан, жоғары сорт
85
Бидай ұны, 1-сорт
72
Вафли
55
3
Күріш (жарма)
100
Әр түрлі жармалар
100
Макарон өнімдері
100
Бидай ұны, 1-сорт
100
Жаңа піскен картоп
500
Жаңа піскен көкөністер
500
Ашытылған және тұздалған көкөністер
500
Табиғи және маринадталған көкөніс пен бұршақ консервілері
500
4
Ет (сиыр, шошқа, қой еттері)
100
Сүйексіз кесек ет
80
Сүйекті кесек ет
100
1-санатты сорпалық өнімдер (бауыр, бүйрек, жүрек)
100
Ішек-қарны тазартылған құс
100
Ішек-қарны тазартылмаған құс
120
Бұғы еті
130
Балық (мұздатылған және тұздалған түрде, бас алынған)
150
Майлы сүзбе
250
Жаңа сауылған сүт
600
Тауық жұмыртқасы, дана
2
Мәйекті қатты ірімшік
50
Ысталған ет (ветчина, төс ет, орамалар, жартылай ысталған шұжықтар)
60
Балқытылған ірімшік
70
Әр түрлі ет консервілері
75
Пісірілген шұжық және сосискалар (сарделькалар)
80
5
Шикідей ысталған шұжық
100
Пісірілген шұжық
270
Жартылай ысталған шұжық
200
Мәйекті қатты ірімшік
160
6
Жаңа ауланған, басы алынған балық (мұздатылған, тұздалған)
100
Кептірілген балық
15
Балықтың жон еті
70
Ысталған және қақталған балық
75
Балық консервілері
80
Тұздалған, басы алынған майшабақ
85
Тұздалған ж2не ысталған, басы алынбаған майшабақ
100
Жаңа ауланған, басы алынбаған нәлім
(мұздатылған, тұздалған)
130
Жаңа сойылған және тұздалған ет
70
Майлы сүзбе
170
Қаймағы алынбаған сүт
300
7
Сиыр сүті
100
Ашытылған сүт өнімдері (айран, кефир, қатық, ұйыған сүт, ацидофилин)
100
Ашытылған сүт өнімдері (қымыз, шұбат)
100
Ірімшік
30
Қоюлатылған, зарарсыздандырылған қантсыз сүт
30
Қант қосылған қоюлатылған сүт
20
Кілегей, қаймақ
20
Қоюлатылған сүт пен қанты бар какао
20
Тұзсүзбе
20
Балқытылған ірімшік
18
Мәйекті қатты ірімшік
12
8
Қант
100
Карамель
50
Мармелад, апельсин мен лимон бөліктері
50
Тосап, джем, повидло
80
9
Шоколад
100
Какао ұнтағы
150
Бал
165
Қоюлатылған сүт қосылған какао
200
Қант
300
10
Картоп
100
Әр түрлі жарма
20
11
Жаңа піскен, ашытылған және тұздалған көкөністер
100
Әр түрлі жарма
20
Картоп
100
12
Пияз
100
Жаңа піскен сарымсақ
50
13
Томат пастасы (тығыздығына қарамастан)
100
Кетчуп
150
Томат-пюре
200
Жаңа піскен қызанақ
500
Томат шырыны
500
14
Жеміс және жидек шырындары
100
Томат немесе көкөніс шырыны
15
Сиыр сүті
300
15
Жаңа піскен жемістер
100
Жаңа піскен жидектер
100
Апельсиндер, мандариндер
100
Табиғи жеміс және жидек шырындары
100
Жеміс сусындары
130
Қауындар
200
Қарбыздар
300
Кептірілген жемістер
20
Тосап, джем, повидло
17
Жеміс-жидек сығындысы
10
16
Жапырақты қара шай
100
Ерігіш шай
25
17
Картоп крахмалы
100
Жаңа піскен картоп
100
5-заттай норма
Оңалту орталықтарында, күндіз болу бөлімшелерінде қызмет көрсетілетін қарттар мен мүгедектігі бар адамдарға арналған тағам
Р/с №
Азық-түліктің атауы
1 адамға тәулігіне грамм
1
2
3
1
Нан өнімдері (ұн, нан және ұнға есептелген макарондар, жармалар, бұршақтар), барлығы
оның ішінде:
505
Бидай ұны, 1-сорт
50
Бидайдан пісірілген нан (бидай ұнынан, 1-сорт)
280
Қара нан
200
Макарондар
10
Күріш жармасы
45
Басқа жармалар (сұлы, майда жарма, тары, арпа)
60
Аршылған ас бұршақ
8
Консервіленген көкбұршақ
2
2
Картоп
400
3
Көкөністер, барлығы
оның ішінде:
580
Қырыққабат
90
Пияз
70
Сәбіз
60
Қызылша
60
Томат
30
Томат пастасы
20
Қияр
40
Тәтті көк бұрыш
20
Көк пияз
20
Әшкөк (аскөк, ақжелек, балдыркөк)
40
Сарымсақ
0.5
Бақша дақылдары (қарбыз, қауын, асқабақ)
30
Басқа да көкөністер (баялдылар және барлығы)
40
Көкөніс шырыны
50
4
Жемістер, барлығы
оның ішінде:
460
Жемістер (алма, алмұрт, абрикос және барлығы)
100
Цитрус жемістері (лимондар, апельсиндер және барлығы)
60
Жидектер (жүзім, шие және барлығы)
20
Жеміс шырыны
200
Кептірілген жемістер
15
Кисель
5
5
Қант және кондитерлік өнімдер, барлығы
оның ішінде:
100
Қант
70
Бал
5
Тосап, джем
8
Ұннан жасалған кондитерлік өнімдер (печенье және барлығы)
10
6
Ет өнімдері, барлығы
оның ішінде:
250
Ет
206
Құс еті
22
Ысталған шұжық және ысталған ет
15
Сосискалар мен сарделькалар
5
Малдың майы (шошқа майы)
1
7
Балық және теңіз өнімдер, барлығы
оның ішінде:
80
Жаңа ауланған және мұздатылған балық
60
Тұздалған және ысталған майшабақ
10
Балық консервілері
10
8
Сүт және сүт өнімдері, барлығы
оның ішінде:
1700
Сүт
220
Айран
200
Қаймақ
20
Жартылай майлы сүзбе
85
Қатты ірімшік
20
Сары май
35
9
Жұмыртқа (дана)
0,5
10
Өсімдік майы, барлығы
оның ішінде:
46
Күнбағыс майы
28
Асханалық маргарин
6
Майонез
6
Аспаздық май
6
11
Шай
2
12
Какао (ұнтақ)
3
13
Иодталған тұз
8
14
Ашытқы
2
15
Дәмдеуіштер
1
Мерекелік және демалыс күндері тамақтануға жұмсалатын белгіленген тәуліктік ақша шығыстарын 10 %-ға арттыру есебінен менюге қосымша қызыл балық, уылдырық (қара және қызыл), шұжықтың жеңсік сорттары, шоколад конфеттері, торттар мен тәтті нандар қосылады.
Қайта есептеу үшін коэффициенттер:
ұнға - бидайдан пісірілген нан (: 1,4), қара нан (: 1,6) және макарон өнімдері (х 0,98);
томатқа - томат пастасы (х 1,5);
жаңа піскен жемістерге - кептірілген жемістер (х 5);
қантқа - карамельдер (: 2), тосап пен джем (: 1,4), (: 1,6) және ұннан жасалған кондитерлік өнімдер (х 1,0);
сүтке - қаймақ (х 5), сүзбе (х 3,7), ірімшік (х 8,5) және сары май (х 20).
5.1. Оңалту орталықтарында, күндіз болу бөлімшелерінде қызмет көрсетілетін қарттар
мен мүгедектігі бар адамдар үшін заттай тамақтану нормаларын айқындауды және
қолдануды нақтылайтын сипаттамалар
Р/с №
Тағамдық заттар
Азық-түлік өнімдерін тұтыну
нормаларындағы тағамдық заттар
1
2
3
1
Энергия, ккал
3980
2
Ақуыздар, барлығы, г
135,1
3
Малдың ақуыздары, г
63,0
4
Малдың ақуыздары (ақуыздың жалпы санына % қатынасы)
46.6%
5
Майлар, барлығы, г
132,8
6
Өсімдік майлары , г
70,1
7
Қанықтырылған май қышқылдары (ҚМҚ), г
49,5
8
Моноқанықтырылған май қышқылдары (МҚМҚ), г
35,3
9
Полиқанықтырылған май қышқылдары (ПҚМҚ), г
34,6
10
ПҚМҚ/ҚМҚ өзара қатынасы
0.7
11
Холестерин, мг
363
12
Көмірсутектер, барлығы, г
543
13
Моно-дисахара, г
136
14
Тағамдық талшықтар, г
36,5
15
Кальций, мг
1454
16
Магний, мг
601
17
Темір, мг
28,6
18
Мырыш, мг
14,3
19
Селен мкг
108
20
Йод, мкг
261
21
А дәрумені (РЭ) мкг
1934
22
Фолат, мкг
579
23
Е дәрумені, мг
29,5
24
Тиамин, мг
2,65
25
Рибофлавин, мг
1,77
26
Ниацин, мг
40,5
27
С дәрумені, мг
215
Оңалту орталықтарында, күндіз болу бөлімшелерінде қызмет көрсетілетін қарттар мен
мүгедектігі бар адамдар үшін азық-түлік жиынтығының тағамдық тығыздығы
Р/с №
Атауы
ФАО/ДСҰ ұсынатын
заттардың тағамдық
тығыздығы
(1000 ккал-ға
есептелгенде)
Азық-түлік
жиынтығындағы заттардың
тағамдық тығыздығы
(1000 ккал-ға)
1
2
3
4
1
Кальций, мг
250-400
365
2
Темір, мг
3.5-20
7,2
3
А дәрумені (РЭ), мкг
350-500
486
4
Фолат, мкг
150-200
150
5
Тиамин, мг
0.5-0.8
0,67
6
Ниацин, мг
6-10
10,2
7
С дәрумені, мг
25-30
54
5.2. Оңалту орталықтарында, күндіз болу бөлімшелерінде қызмет көрсетілетін қарттар мен
мүгедектігі бар адамдар үшін азық-түлік жиынтығындағы азық-түліктің бірін
екіншісіне заттай ауыстыру нормалары
Р/с №
Азық-түліктің атауы
Грамдағы саны
ауыстырылатын азық-түлік
ауыстыратын азық-түлік
1
2
3
4
1
Бидай ұны, 1-сорт
100
Күріш
100
Макарон өнімдері
100
Майда жарма
100
2
Бидай ұнынан пісірілген ақ нан, 1-сорт
100
Қара нан
114
Бидай ұнынан пісірілген жай батондар, 1-сорт
95
Бидай ұнынан пісірілген нан, жоғары сорт
85
Бидай ұны, 1-сорт
72
Вафли
55
3
Күріш (жарма)
100
Әр түрлі жармалар
100
Макарон өнімдері
100
Бидай ұны, 1-сорт
100
Жаңа піскен картоп
500
Жаңа піскен көкөністер
500
Ашытылған және тұздалған көкөністер
500
Табиғи және маринадталған көкөніс пен бұршақ консервілері
500
4
Ет (сиыр, шошқа, қой еттері)
100
Сүйексіз кесек ет
80
Сүйекті кесек ет
100
1-санатты сорпалық өнімдер (бауыр, бүйрек, жүрек)
100
Ішек-қарны тазартылған құс
100
Ішек-қарны тазартылмаған құс
120
Бұғы еті
130
Балық (мұздатылған және тұздалған түрде, бас алынған)
150
Майлы сүзбе
250
Жаңа сауылған сүт
600
Тауық жұмыртқасы, дана
2
Мәйекті қатты ірімшік
50
Ысталған ет (ветчина, төс ет, орамалар, жартылай ысталған шұжықтар)
60
Балқытылған ірімшік
70
Әр түрлі ет консервілері
75
Пісірілген шұжық және сосискалар (сарделькалар)
80
5
Шикідей ысталған шұжық
100
Пісірілген шұжық
270
Жартылай ысталған шұжық
200
Мәйекті қатты ірімшік
160
6
Жаңа ауланған, басы алынған балық (мұздатылған, тұздалған)
100
Кептірілген балық
15
Балықтың жон еті
70
Ысталған және қақталған балық
75
Балық консервілері
80
Тұздалған, басы алынған майшабақ
85
Тұздалған және ысталған, басы алынбаған майшабақ
100
Жаңа ауланған, басы алынбаған нәлім
(мұздатылған, тұздалған)
130
Жаңа сойылған және тұздалған ет
70
Майлы сүзбе
170
Қаймағы алынбаған сүт
300
7
Сиыр сүті
100
Ашытылған сүт өнімдері (айран, кефир, қатық, ұйыған сүт, ацидофилин)
100
Ашытылған сүт өнімдері (қымыз, шұбат)
100
Сүзбе
30
Қоюлатылған, зарарсыздандырылған қантсыз сүт
30
Қант қосылған қоюлатылған табиғи сүт
20
Кілегей, қаймақ
20
Қоюлатылған сүт пен қанты бар какао
20
Тұзсүзбе
20
Балқытылған ірімшік
18
Мәйекті қатты ірімшік
12
8
Қант
100
Карамель
50
Мармелад, апельсин мен лимон бөліктері
50
Тосап, джем, повидло
80
9
Шоколад
100
Какао ұнтағы
150
Бал
165
Қоюлатылған сүт қосылған какао
200
Қант
300
10
Картоп
100
Әр түрлі жармалар
20
11
Жаңа піскен, ашытылған және тұздалған көкөністер
100
Әр түрлі жарма
20
Картоп
100
12
Пияз
100
Жаңа піскен сарымсақ
50
13
Томат пастасы (тығыздығына қарамастан)
100
Кетчуп
150
Томат-пюре
200
Жаңа піскен қызанақ
500
Томат шырыны
500
14
Жеміс және жидек шырындары
100
Томат немесе көкөніс шырыны
15
Сиыр сүті
300
15
Жаңа піскен жемістер
100
Жаңа піскен жидектер
100
Апельсиндер, мандариндер
100
Табиғи жеміс және жидек шырындары
100
Жеміс сусындары
130
Қауын
200
Қарбыздар
300
Кептірілген жемістер
20
Тосап, джем, повидло
17
Жеміс-жидек сығындысы
10
16
Жапырақты қара шай
100
Ерігіш шай
25
6-заттай норма
Аумақтық әлеуметтік қызмет көрсету орталықтарында қызмет көрсетілетін қарттар мен
мүгедектігі бар адамдарға арналған тағам
Р/с №
Азық-түліктің атауы
1 адамға тәулігіне
грамм
1
2
3
1
Нан өнімдері (ұн, нан және ұнға есептелген макарондар, жармалар, бұршақтар), барлығы
оның ішінде:
430
Бидай ұны, 1-сорт
40
Бидайдан пісірілген нан (бидай ұнынан, 1-сорт)
260
Қара нан
150
Макарондар
8
Күріш жармасы
40
Басқа жармалар (сұлы, майда жарма, тары, арпа)
40
Аршылған  бұршақ
15
Консервіленген көк бұршақ
2
2
Картоп
400
3
Көкөністер, барлығы
оның ішінде:
515
Қырыққабат
115
Пияз
70
Сәбіз
65
Қызылша
40
Томат
30
Томат пастасы
20
Қияр
35
Көк тәтті бұрыш
10
Көк
10
Әшкөк (аскөк, ақжелек, балдыркөк)
10
Сарымсақ
0.1
Бақша дақылдары (қарбыз, қауын, асқабақ)
30
Басқа да көкөністер (баялдылар және барлығы)
40
Көкөніс шырыны
50
4
Жемістер, барлығы
оның ішінде:
415
Жемістер (алма, алмұрт, абрикос және барлығы)
80
Цитрус жемістері (лимондар, апельсиндер және барлығы)
60
Жидектер (жүзім, шие және басқалары)
20
Жеміс шырыны
200
Кептірілген жемістер
10
Кисель
5
5
Қант және кондитерлік өнімдер, барлығы
оның ішінде:
80
Қант
50
Бал
5
Тосаптар, джемдер
8
Ұннан жасалған кондитерлік өнімдер (печенье және барлығы)
10
6
Ет өнімдері, барлығы
оның ішінде:
210
Ет
170
Құс еті
22
Ысталған шұжық және ысталған ет
10
Сосискалар мен сарделькалар
5
Малдың майы (шошқа майы)
1
7
Балық және теңіз өнімдер, барлығы
оның ішінде:
80
Жаңа ауланған және мұздатылған балық
60
Тұздалған және ысталған майшабақ
10
Балық консервілері
10
8
Сүт және сүт өнімдері, барлығы
оның ішінде:
1418
Сүт
180
Айран
150
Қаймақ
15
Жартылай майлы сүзбе
50
Қатты ірімшік
15
Сары май
35
9
Жұмыртқа (дана)
0,6
10
Өсімдік майы, барлығы
оның ішінде:
40
Күнбағыс майы
20
Асханалық маргарин
6
Майонез
4
Кулинарлық май
10
11
Шай
2
12
Какао (ұнтақ)
2
13
Йодталған тұз
8
14
Ашытқы
2
15
Дәмдеуіштер
1
Мерекелік және демалыс күндері тамақтануға жұмсалатын белгіленген тәуліктік ақша шығыстарын 10 %-ға арттыру есебінен менюге қосымша қызыл балық, уылдырық (қара және қызыл), шұжықтың жеңсік сорттары, шоколад конфеттері, торттар мен тәтті нандар қосылады.
Қайта есептеу үшін коэффициенттер:
ұнға - бидай наны (: 1,4), қара нан (: 1,6) және макарон өнімдері (х 0,98);
томатқа - томат пастасы (х 1,5);
жаңа піскен жемістерге - кептірілген жемістер (х 5);
қантқа - карамельдер (х 2), тосап және джем (х 1,4), бал (х 1,6) және ұннан жасалған кондитерлік өнімдер (х 1,0);
сүтке - қаймақ (х 5), сүзбе (х 3,7), ірімшік (х 8,5) және сары май (х 20).
6.1. Аумақтық әлеуметтік қызмет көрсету орталықтарында қызмет көрсетілетін қарттар
мен мүгедектігі бар адамдар үшін заттай тамақтану нормаларын айқындауды және
қолдануды нақтылайтын сипаттамалар
Р/с №
Тағамдық заттар
Тағамдық заттарды тұтыну
1
2
3
1
Энергия, ккал
3497
2
Ақуыздар, барлығы, г
121,9
3
Малдың ақуыздары, г
60,9
4
Малдың ақуыздары (ақуыздың жалпы санына %)
46.6%
5
Майлар, барлығы, г
121,7
6
Өсімдік майлары , г
55,3
7
Қанықтырылған май қышқылдары (ҚМҚ), г
50,3
8
Моноқанықтырылған май қышқылдары (МҚМҚ), г
36,1
9
Полиқанықтырылған май қышқылдары (ПҚМҚ), г
26,3
10
Холестерин, мг
420
11
ПҚМҚ/МҚМҚ ара салмағы
0.7
12
Көмірқышқылдар барлығы, г
466
13
Моно-дисахара, г
145
14
Тағамдық талшықтар, г
24,8
15
Кальций, мг
1197
16
Магний, мг
488
17
Темір, мг
22,1
18
Мырыш, мг
13,6
19
Селен мкг
114
20
Йод, мкг
260
21
А дәрумені (РЭ) мкг
1448
22
Фолат, мкг
445
23
Е дәрумені, мг
23,8
24
Тиамин, мг
2,30
25
Рибофлавин, мг
1,67
26
Ниацин, мг
36,4
27
С дәрумені, мг
171
Аумақтық әлеуметтік қызмет көрсету орталықтарында қызмет көрсетілетін қарттар мен
мүгедектігі бар адамдар үшін азық-түлік жиынтығының тағамдық тығыздығы
Р/с
№
Атауы
ФАО/ДСҰ ұсынатын
заттардың тағамдық
тығыздығы
(1000 ккал-ға
есепке алғанда)
Тағамдық заттардың 1000 ккал-дағы тығыздығы
1
2
3
4
1
Кальций, мг
250-400
342
2
Темір, мг
3.5-20
6,3
3
А дәрумені (РЭ), мкг
350-500
414
4
Фолат, мкг
150-200
127
5
Тиамин, мг
0.5-0.8
0,66
6
Ниацин, мг
6-10
10,4
7
С дәрумені, мг
25-30
49
6.2. Аумақтық әлеуметтік қызмет көрсету орталықтарында қызмет көрсетілетін қарттар мен мүгедектігі бар адамдар үшін азық-түлік жиынтығындағы азық-түліктің бірін екіншісіне заттай ауыстыру нормалары
Р/с №
Азық-түліктің атауы
Грамдағы саны
ауыстырылатын азық-түлік
ауыстыратын азық-түлік
1
2
3
4
1
Бидай ұны, 1-сорт
100
Күріш
100
Макарон өнімдері
100
Майда жарма
100
2
Бидай ұнынан пісірілген ақ нан, 1-сорт
100
Қара нан
114
Бидай ұнынан пісірілген жай батондар, 1-сорт
95
Бидай ұнынан пісірілген нан, жоғары сорт
85
Бидай ұны, 1-сорт
72
Вафли
55
3
Күріш (жарма)
100
Әр түрлі жармалар
100
Макарон өнімдері
100
Бидай ұны, 1-сорт
100
Жаңа піскен картоп
500
Жаңа піскен көкөністер
500
Ашытылған және тұздалған көкөністер
500
Табиғи және маринадталған көкөніс пен бұршақ консервілері
500
4
Ет (сиыр, шошқа, қой еттері)
100
Сүйексіз кесек ет
80
Сүйекті кесек ет
100
1-санатты сорпалық өнімдер (бауыр, бүйрек, жүрек)
100
Ішек-қарны тазартылған құс
100
Ішек-қарны тазартылмаған құс
120
Бұғы еті
130
Балық (мұздатылған және тұздалған түрде, бас алынған)
150
Майлы сүзбе
250
Жаңа сауылған сүт
600
Тауық жұмыртқасы, дана
2
Мәйекті қатты ірімшік
50
Ысталған ет (ветчина, төс ет, орамалар, жартылай ысталған шұжықтар)
60
Балқытылған ірімшік
70
Әр түрлі ет консервілері
75
Пісірілген шұжық және сосискалар (сарделькалар)
80
5
Шикідей ысталған шұжық
100
Пісірілген шұжық
270
Жартылай ысталған шұжық
200
Мәйекті қатты ірімшік
160
6
Жаңа ауланған, басы алынған балық (мұздатылған, тұздалған)
100
Кептірілген балық
15
Балықтың жон еті
70
Ысталған және қақталған балық
75
Балық консервілері
80
Тұздалған, басы алынған майшабақ
85
Тұздалған және ысталған, басы алынбаған майшабақ
100
Жаңа ауланған, басы алынбаған нәлім
(мұздатылған, тұздалған)
130
Жаңа сойылған және тұздалған ет
70
Майлы сүзбе
170
Қаймағы алынбаған сүт
300
7
Сиыр сүті
100
Ашытылған сүт өнімдері (айран, кефир, қатық, ұйыған сүт, ацидофилин)
100
Ашытылған сүт өнімдері (қымыз, шұбат)
100
Сүзбе
30
Қоюлатылған, зарарсыздандырылған қантсыз сүт
30
Қант қосылған қоюлатылған табиғи сүт
20
Кілегей, қаймақ
20
Қоюлатылған сүт пен қант  қосылған какао
20
Тұзсүзбе
20
Балқытылған ірімшік
18
Қатты мәйекті ірімшік
12
8
Қант
100
Карамель
50
Мармелад, апельсин мен лимон бөліктері
50
Тосап, джем, повидло
80
9
Шоколад
100
Какао ұнтағы
150
Бал
165
Қоюлатылған сүт қосылған какао
200
Қант
300
10
Картоп
100
Әр түрлі жарма
20
11
Жаңа піскен, ашытылған және тұздалған көкөністер
100
Әр түрлі жарма
20
Картоп
100
12
Пияз
100
Жаңа піскен сарымсақ
50
13
Томат пастасы (тығыздығына қарамастан)
100
Кетчуп
150
Томат-пюре
200
Жаңа піскен қызанақ
500
Томат шырыны
500
14
Жеміс және жидек шырындары
100
Томат немесе көкөніс шырыны
15
Сиыр сүті
300
15
Жаңа піскен жемістер
100
Жаңа піскен жидектер
100
Апельсиндер, мандариндер
100
Табиғи жеміс және жидек шырындары
100
Жеміс сусындары
130
Қауын
200
Қарбыздар
300
Кептірілген жемістер
20
Тосап, джем, повидло
17
Жеміс-жидек сығындысы
10
16
Жапырақты қара шай
100
Ерігіш шай
25
7-заттай норма
Оңалту орталықтарында, оқу орындарында және күндіз болу бөлімшелерінде қызмет
көрсетілетін 7-10 жастағы мүгедектігі бар балалар үшін тамақ
Р/с №
Азық-түліктің атауы
1 адамға тәулігіне грамм
1
2
3
1
Нан өнімдері (ұн, нан және ұнға есептелген макарондар, жармалар, бұршақтар), барлығы
оның ішінде:
385
Бидай ұны, 1-сорт
30
Бидайдан пісірілген нан (бидай ұнынан, 1-сорт)
180
Қара нан
100
Макарондар
5
Күріш жармасы
25
Басқа жармалар (арпа, қарақұмық, майда жарма, тары)
30
Аршылған  бұршақ
3
2
Картоп
200
3
Көкөністер, барлығы
оның ішінде:
230
Қырыққабат
40
Пияз
40
Сәбіз
45
Қызылша
20
Томат
15
Томат пастасы
15
Қияр
15
Көк тәтті бұрыш
3
Көк пияз
3
Әшкөк (аскөк, ақжелек, балдыркөк)
3
Сарымсақ
0,1
Бақша дақылдары (қарбыз, қауын, асқабақ)
5
Басқа да көкөністер (баялдылар және барлығы)
10
4
Жемістер, барлығы
оның ішінде:
350
Жемістер (алма, алмұрт, абрикос және барлығы)
80
Цитрус жемістері (лимондар, апельсиндер және барлығы)
30
Жеміс шырыны
200
Кептірілген жемістер
8
Кисель
3
5
Қант және кондитерлік өнімдер, барлығы
оның ішінде:
54
Қант
45
Тосаптар, джемдер
5
Ұннан жасалған кондитерлік өнімдер (печенье және барлығы)
5
6
Ет өнімдері, барлығы
оның ішінде:
170
Ет
150
Құс
15
Ысталған шұжық
2
Сосискалар мен сарделькалар
1
Малдың майы (шошқа майы)
1
7
Балық және теңіз өнімдер, барлығы
оның ішінде:
35
Жаңа ауланған және мұздатылған балық
30
Тұздалған және ысталған майшабақ
5
8
Сүт және сүт өнімдері, барлығы
оның ішінде:
1160
Сүт
170
Айран
200
Қаймақ
10
Жартылай майлы сүзбе
50
Қатты ірімшік
13
Сары май
23
9
Жұмыртқа (дана)
0,4
10
Өсімдік майы, барлығы
18
11
Шай
1
12
Какао (ұнтақ)
1,5
13
Йодталған тұз
5
14
Ашытқы
0,7
15
Дәмдеуіштер
0,03
Мерекелік және демалыс күндері тамақтануға жұмсалатын белгіленген тәуліктік ақша шығыстарын 10 %-ға арттыру есебінен менюге қосымша қызыл балық, уылдырық (қара және қызыл), шұжықтың жеңсік сорттары, шоколад конфеттері, торттар мен тәтті нандар қосылады.
Қайта есептеу үшін коэффициенттер:
ұнға - бидай наны (: 1,4), қара нан (: 1,6) және макарон өнімдері (х 0,98);
томатқа - томат пастасы (х 1,5);
жаңа піскен жемістерге - кептірілген жемістер (х 5);
қантқа - карамельдер (х 2), тосап және джем (х 1,4) және бал (х 1,6);
сүтке - қаймақ (х 5), сүзбе (х 3,7), ірімшік (х 8,5) және сары май (х 20).
7.1. Оңалту орталықтарында, оқу орындарында және күндіз болу бөлімшелерінде қызмет көрсетілетін 7-10 жастағы мүгедектігі бар балалар үшін заттай тамақтану нормаларын айқындауды және қолдануды нақтылайтын сипаттамалар
Р/с №
Тағамдық заттар
Тағамдық заттарды тұтыну
1
2
3
1
Энергия, ккал
2380
2
Ақуыздар, барлығы, г
86,4
3
Малдың ақуыздары, г
48,9
4
Майлар, барлығы, г
80,6
5
Өсімдік майлары , г
25,9
6
Қанықтырылған май қышқылдары (ҚМҚ), г
33,1
7
Моноқанықтырылған май қышқылдары (МҚМҚ),г
22,0
8
Полиқанықтырылған май қышқылдары (ПҚМҚ),
18,2
9
Холестерин, мг
249
10
Көмірсулар барлығы, г
321
11
Моно-дисахара, г
115
12
Тағамдық талшықтар, г
14,6
13
Кальций, мг
947
14
Магний, мг
332
15
Темір, мг
13,9
16
Мырыш, мг
9,6
17
Селен, мкг
76
18
Йод, мкг
167
19
А дәрумені (РЭ), мкг
908
20
Фолат, мкг
246
21
Е дәрумені, мг
17,0
22
Тиамин, мг
1,43
23
Рибофлавин, мг
1,37
24
Ниацин, мг
24,9
25
С дәрумені, мг
94
Оңалту орталықтарында, оқу орындарында және күндіз болу бөлімшелерінде қызмет
көрсетілетін 7-10 жастағы мүгедектігі бар балалар үшін азық-түлік жиынтығының
тағамдық тығыздығы
Р/с
№
Атауы
ФАО/ДСҰ ұсынатын
заттардың тағамдық
тығыздығы
(1000 ккал-ға
есептелгенде)
1000 ккал-ға
тағамдық заттардың тығыздығы
1
2
3
4
1
Кальций, мг
250-400
398
2
Темір, мг
3.5-20
5,8
3
А дәрумені (РЭ), мкг
350-500
382
4
Фолат, мкг
150-200
103
5
Тиамин, мг
0.5-0.8
0,60
6
Ниацин, мг
6-10
10,5
7
С дәрумені, мг
25-30
40
7.2. Оңалту орталықтарында, оқу орындарында және күндіз болу бөлімшелерінде қызмет көрсетілетін 7-10 жастағы мүгедектігі бар балалар үшін азық-түлік жиынтығындағы азық-түліктің бірін екіншісіне заттай ауыстыру нормалары
Р/с №
Азық-түліктің атауы
Грамдағы саны
ауыстырылатын азық-түлік
ауыстыратын азық-түлік
1
2
3
4
1
Бидай ұны, 1-сорт
100
Күріш
100
Макарон өнімдері
100
Майда жарма
100
2
Бидай ұнынан пісірілген ақ нан, 1-сорт
100
Қара нан
114
Бидай ұнынан пісірілген жай батондар, 1-сорт
95
Бидай ұнынан пісірілген нан, жоғары сорт
85
Бидай ұны, 1-сорт
72
Вафли
55
3
Күріш (жарма)
100
Әр түрлі жармалар
100
Макарон өнімдері
100
Бидай ұны, 1-сорт
100
Жаңа піскен картоп
500
Жаңа піскен көкөністер
500
Ашытылған және тұздалған көкөністер
500
Табиғи және маринадталған көкөніс пен бұршақ консервілері
500
4
Ет (сиыр, шошқа, қой еттері)
100
Сүйексіз кесек ет
80
Сүйекті кесек ет
100
1-санатты сорпалық өнімдер (бауыр, бүйрек, жүрек)
100
Ішек-қарны тазартылған құс
100
Ішек-қарны тазартылмаған құс
120
Бұғы еті
130
Балық (мұздатылған және тұздалған түрде, бас алынған)
150
Майлы сүзбе
250
Жаңа сауылған сүт
600
Тауық жұмыртқасы, дана
2
Қатты мәйекті ірімшік
50
Ысталған ет (ветчина, төс ет, орамалар, жартылай ысталған шұжықтар)
60
Балқытылған ірімшік
70
Әр түрлі ет консервілері
75
Пісірілген шұжық және сосискалар (сарделькалар)
80
5
Шикідей ысталған шұжық
100
Пісірілген шұжық
270
Жартылай ысталған шұжық
200
Мәйекті қатты ірімшік
160
6
Жаңа ауланған, басы алынған балық (мұздатылған, тұздалған)
100
Кептірілген балық
15
Балықтың жон еті
70
Ысталған және қақталған балық
75
Балық консервілері
80
Тұздалған, басы алынған майшабақ
85
Тұздалған және ысталған, басы алынбаған майшабақ
100
Жаңа ауланған, басы алынбаған нәлім
(мұздатылған, тұздалған)
130
Жаңа сойылған және тұздалған ет
70
Майлы сүзбе
170
Қаймағы алынбаған сүт
300
7
Сиыр сүті
100
Ашытылған сүт өнімдері (айран, кефир, қатық, ұйыған сүт, ацидофилин)
100
Ашытылған сүт өнімдері (қымыз, шұбат)
100
Сүзбе
30
Қоюлатылған, зарарсыздандырылған қантсыз сүт
30
Қант қосылған қоюлатылған табиғи сүт
20
Кілегей, қаймақ
20
Қоюлатылған сүт пен қант  қосылған какао
20
Тұзсүзбе
20
Балқытылған ірімшік
18
Қатты мәйекті ірімшік
12
8
Қант
100
Карамель
50
Мармелад, апельсин мен лимон бөліктері
50
Тосап, джем, повидло
80
9
Шоколад
100
Какао ұнтағы
150
Бал
165
Қоюлатылған сүт қосылған какао
200
Қант
300
10
Картоп
100
Әр түрлі жарма
20
11
Жаңа піскен, ашытылған және тұздалған көкөністер
100
Әр түрлі жарма
20
Картоп
100
12
Пияз
100
Жаңа піскен сарымсақ
50
13
Томат пастасы (тығыздығына қарамастан)
100
Кетчуп
150
Томат-пюре
200
Жаңа піскен қызанақ
500
Томат шырыны
500
14
Жеміс және жидек шырындары
100
Томат немесе көкөніс шырыны
15
Сиыр сүті
300
15
Жаңа піскен жемістер
100
Жаңа піскен жидектер
100
Апельсиндер, мандариндер
100
Табиғи жеміс және жидек шырындары
100
Жеміс сусындары
130
Қауын
200
Қарбыздар
300
Кептірілген жемістер
20
Тосап, джем, повидло
17
Жеміс-жидек сығындысы
10
16
Жапырақты қара шай
100
Ерігіш шай
25
8-заттай норма
Оңалту орталықтарында, оқу орындарында және күндіз болу бөлімшелерінде қызмет
көрсетілетін 11-18 жастағы мүгедектігі бар балаларға арналған тағам
Р/с №
Азық-түліктің атауы
1 адамға тәулігіне
грамм
1
2
3
1
Нан өнімдері (ұн, нан және ұнға есептелген макарондар, жармалар, бұршақтар), барлығы
оның ішінде:
430
Бидай ұны, 1-сорт
35
Бидайдан пісірілген нан (бидай ұнынан, 1-сорт)
260
Қара нан
150
Макарондар
10
Күріш жармасы
45
Басқа жармалар (арпа, қарақұмық, майда жарма, тары)
55
Аршылған  бұршақ
6
2
Картоп
300
3
Көкөністер, барлығы
оның ішінде:
305
Қырыққабат
65
Пияз
55
Сәбіз
55
Қызылша
35
Томат
15
Томат пастасы
20
Қияр
25
Көк тәтті бұрыш
3
Көк пияз
6
Әшкөк (аскөк, ақжелек, балдыркөк)
6
Сарымсақ
0,5
Бақша дақылдары (қарбыз, қауын, асқабақ)
5
Басқа да көкөністер (баялдылар және барлығы)
10
4
Жемістер, барлығы
оның ішінде:
365
Жемістер (алма, алмұрт, абрикос және барлығы)
80
Цитрус жемістері (лимондар, апельсиндер және барлығы)
30
Жеміс шырыны
200
Кептірілген жемістер
10
Кисель
4
5
Қант және кондитерлік өнімдер, барлығы
оның ішінде:
64
Қант
55
Тосаптар, джемдер
5
Ұннан жасалған кондитерлік өнімдер (печенье және барлығы)
5
6
Ет өнімдері, барлығы
оның ішінде:
190
Ет
165
Құс
15
Ысталған шұжық
4
Сосискалар мен сарделькалар
4
Малдың майы (шошқа майы)
1
7
Балық және теңіз өнімдер, барлығы
оның ішінде:
35
Жаңа ауланған және мұздатылған балық
30
Тұздалған және ысталған майшабақ
5
8
Сүт және сүт өнімдері, барлығы
оның ішінде:
1385
Сүт
200
Кефир
200
Қаймақ
10
Жартылай майлы сүзбе
60
Қатты ірімшік
13
Сары май
30
9
Жұмыртқа (дана)
0,5
10
Өсімдік майы
28
11
Шай
1,5
12
Какао (ұнтақ)
1,5
13
Йодталған тұз
5
14
Ашытқы
0,7
15
Дәмдеуіштер
0,03
Мерекелік және демалыс күндері тамақтануға жұмсалатын белгіленген тәуліктік ақша шығыстарын 10 %-ға арттыру есебінен менюге қосымша қызыл балық, уылдырық (қара және қызыл), шұжықтың жеңсік сорттары, шоколад конфеттері, торттар мен тәтті нандар қосылады.
Қайта есептеу үшін коэффициенттер:
ұнға - бидай наны (: 1,4), қара нан (: 1,6) және макарон өнімдері (х 0,98);
томатқа - томат пастасы (х 1,5);
жаңа піскен жемістерге - кептірілген жемістер (х 5);
қантқа - карамельдер (х 2), тосап және джем (х 1,4) және бал (х 1,6);
сүтке - қаймақ (х 5), сүзбе (х 3,7), ірімшік (х 8,5) және сары май (х 20).
8.1. Оңалту орталықтарында, оқу орындарында және күндіз болу бөлімшелерінде қызмет көрсетілетін 11-18 жастағы мүгедектігі бар балалар үшін заттай тамақтану нормаларын айқындауды және қолдануды нақтылайтын сипаттамалар
Р/с №
Тағамдық заттар
Тағамдық заттарды тұтыну
1
2
3
1
Энергия, ккал
3200
2
Ақуыздар, барлығы, г
110,7
3
Малдың ақуыздары, г
54,9
4
Майлар, барлығы, г
104,0
5
Өсімдік майлары , г
41,3
6
Қанықтырылған май қышқылдары (ҚМҚ), г
40,9
7
Моноқанықтырылған май қышқылдары (МҚМҚ),г
27,0
8
Полиқанықтырылған май қышқылдары (ПҚМҚ),
27,4
9
Холестерин, мг
295
10
Көмірсулар барлығы, г
446
11
Моно-дисахара, г
135
12
Тағамдық талшықтар, г
20,8
13
Кальций, мг
1116
14
Магний, мг
447
15
Темір, мг
19,2
16
Мырыш, мг
12,5
17
Селен, мкг
104
18
Йод, мкг
183
19
А дәрумені (РЭ), мкг
1133
20
Фолат, мкг
342
21
Е дәрумені, мг
24,8
22
Тиамин, мг
2,05
23
Рибофлавин, мг
1,62
24
Ниацин, мг
32,0
25
С дәрумені, мг
117
Оңалту орталықтарында, оқу орындарында және күндіз болу бөлімшелерінде қызмет
көрсетілетін 11-18 жастағы мүгедектігі бар балалар үшін азық-түлік жиынтығының
тағамдық тығыздығы
Р/с
№
Атауы
ФАО/ДСҰ ұсынған тағамдық заттардың
тығыздығы
(1000 ккал-ға
есептегенде)
1000 ккал-ға тағамдық заттардың тығыздығы
1
2
3
4
1
Кальций, мг
250-400
349
2
Темір, мг
3.5-20
6,0
3
А дәрумені (РЭ), мкг
350-500
354
4
Фолат, мкг
150-200
107
5
Тиамин, мг
0.5-0.8
0,64
6
Ниацин, мг
6-10
10,0
7
С дәрумені, мг
25-30
37
8.2. Оңалту орталықтарында, оқу орындарында және күндіз болу бөлімшелерінде қызмет көрсетілетін 11-18 жастағы мүгедектігі бар балалар үшін азық-түлік жиынтығындағы азық-түліктің бірін екіншісіне заттай ауыстыру нормалары
Р/с №
Азық-түлік атауы
Грамдағы саны
ауыстырылатын азық-түлік
ауыстыратын азық-түлік
1
2
3
4
1
Бидай ұны, 1-сорт
100
Күріш
100
Макарон өнімдері
100
Майда жарма
100
2
Бидай ұнынан пісірілген ақ нан,
1-сорт
100
Қара нан
114
Бидай ұнынан пісірілген жай батондар, 1-сорт
95
Бидай ұнынан пісірілген нан, жоғары сорт
85
Бидай ұны, 1-сорт
72
Вафли
55
3
Күріш (жарма)
100
Әр түрлі жармалар
100
Макарон өнімдері
100
Бидай ұны, 1-сорт
100
Жаңа піскен картоп
500
Жаңа піскен көкөністер
500
Ашытылған жэне тұздалған көкөністер
500
Табиғи және маринадталған көкөніс пен бұршақ консервілері
500
4
Ет (сиыр, шошқа, қой еттері)
100
Сүйексіз кесек ет
80
Сүйекті кесек ет
100
1-санатты сорпалық өнімдер (бауыр, бүйрек, жүрек)
100
Ішек-қарны тазартылған құс
100
Ішек-қарны тазартылмаған қүс
120
Бұғы еті
130
Балық (мұздатылған және тұздалған түрде, бас алынбаған)
150
Майлы сүзбе
250
Жаңа сауылған сүт
600
Тауық жұмыртқасы, дана
2
Қатты мәйекті ірімшік
50
Ысталған ет (ветчина, төс ет, орамалар, жартылай ысталған шұжықтар)
60
Балқытылған ірімшік
70
Әр түрлі ет консервілері
75
Пісірілген шұжық және сосискалар (сарделькалар)
80
5
Шикідей ысталған шұжық
100
Пісірілген шұжық
270
Жартылай ысталған шұжық
200
Мәйекті қатты ірімшік
160
6
Жаңа ауланған, басы алынған балық (мұздатылған, тұздалған)
100
Кептірілген балық
15
Балықтың жон еті
70
Ысталған және қақталған балық
75
Балық консервілері
80
Тұздалған, басы алынған майшабақ
85
Тұздалған және ысталған, басы алынбаған майшабақ
100
Жаңа ауланған, басы алынбаған нәлім (мұздатылған, тұздалған)
130
Жаңа сойылған және тұздалған ет
70
Майлы сүзбе
170
Табиғи сүт
300
7
Сиыр сүті
100
Ашытылған сүт өнімдері (айран, кефир, майлы айран, қатық, ацидофилин)
100
Ашытылған сүт өнімдері (қымыз, шұбат)
100
Сүзбе
30
Қоюлатылған, зарарсыздандырылған қантсыз сүт
30
Қант қосылған қоюлатылған табиғи сүт
20
Кілегей, қаймақ
20
Қоюлатылған сүт және қант қосылған какао
20
Тұзсүзбе
20
Балқытылған ірімшік
18
Мәйекті қатты ірімшік
12
8
Қант
100
Карамель
50
Мармелад, апельсин мен лимон бөліктері
50
Тосап, джем, повидло
80
9
Шоколад
100
Какао ұнтағы
150
Бал
165
Қоюлатылған сүт қосылған какао
200
Қант
300
10
Картоп
100
Әр түрлі жарма
20
11
Жаңа піскен, ашытылған және тұздалған көкөністер
100
Әр түрлі жарма
20
Картоп
100
12
Пияз
100
Жаңа піскен сарымсақ
50
13
Томат пастасы (тығыздығына қарамастан)
100
Кетчуп
150
Томат-пюре
200
Жаңа піскен қызанақ
500
Томат шырыны
500
14
Жеміс және жидек шырындары
100
Томат немесе көкөніс шырыны
15
Сиыр сүті
300
15
Жаңа піскен жемістер
100
Жаңа піскен жидектер
100
Апельсиндер, мандариндер
100
Табиғи жеміс және жидек шырындары
100
Жеміс сусындары
130
Қауын
200
Қарбыздар
300
Кептірілген жемістер
20
Тосап, джем, повидло
17
Жеміс-жидек сығындысы
10
16
Жапырақты қара шай
100
Ерігіш шай
25
9-заттай норма
Әлеуметтік бейімдеу орталықтарында қызмет көрсетілетін тұрақты тұратын жері жоқ адамдар үшін тамақ
Р/с №
Азық-түліктің атауы
1 адамға тәулігіне грамм
1
2
3
1
Нан өнімдері (ұн, нан және ұнға есептелген макарондар, жармалар, бұршақтар), барлығы
оның ішінде:
400
Бидай ұны, 1-сорт
20
Бидайдан пісірілген нан (бидай ұнынан, 1-сорт)
210
Қара нан
170
Макарондар
10
Күріш жармасы
35
Басқа жармалар (арпа, қаракұмық, майда жарма, тары)
70
Аршылған бұршақ
6
2
Картоп
400
3
Көкөністер, барлығы
оның ішінде:
400
Қырыққабат
100
Пияз
60
Сәбіз
55
Қызылша
35
Томат
30
Томат пастасы
20
Қияр
35
Көк тәтті бұрыш
8
Көк пияз
12
Әшкөк (аскөк, ақжелек, балдыркөк)
4
Сарымсақ
0,5
4
Жемістер, барлығы
оның ішінде:
315
Жемістер (алма, алмұрт, абрикос және барлығы)
130
Цитрус жемістері (лимондар, апельсиндер және барлығы)
30
Жеміс шырыны
120
Кептірілген жемістер
7
5
Қант және кондитерлік өнімдер, барлығы
оның ішінде:
45
Қант
42
Тосаптар, джемдер
5
6
Ет өнімдері, барлығы
оның ішінде:
210
Ет
180
Құс
23
Ысталған шұжық
8
7
Балық және теңіз өнімдері, барлығы
оның ішінде:
49
Жаңа ауланған және мұздатылған балық
40
Тұздалған және ысталған майшабақ
9
8
Сүт және сүт өнімдері, барлығы
оның ішінде:
1010
Сүт
180
Кефир
170
Қаймақ
4
Жартылай майлы сүзбе
20
Қатты ірімшік
10
Сары май
24
9
Жұмыртқа (дана)
0,4
10
Өсімдік майы, барлығы
оның ішінде:
42
Күнбағыс майы
25
Маргарин
3
Майонез
4
Аспаздық май
10
11
Шай
2
12
Какао (ұнтақ)
1,5
13
Йодталған тұз
6
14
Ашытқы
0,3
15
Дәмдеуіштер
0,03
Мерекелік және демалыс күндері тамақтануға жұмсалатын белгіленген тәуліктік ақша шығыстарын 10 %-ға арттыру есебінен менюге қосымша қызыл балық, уылдырық (қара және қызыл), шұжықтың жеңсік сорттары, шоколад конфеттері, торттар мен тәтті нандар қосылады.
Қайта есептеу үшін коэффициенттер:
ұнға - бидай наны (: 1,4), қара нан (: 1,6) және макарон өнімдері (х 0,98);
томатқа - томат пастасы (х 1,5);
жаңа піскен жемістерге - кептірілген жемістер (х 5);
қантқа - карамельдер (х 2), тосап және джем (х 1,4) және бал (х 1,6);
сүтке - қаймақ (х 5), сүзбе (х 3,7), ірімшік (х 8,5) және сары май (х 20)
9.1. Әлеуметтік бейімдеу орталықтарында қызмет көрсетілетін тұрақты
тұратын жері жоқ адамдар үшін заттай тамақтану нормаларын айқындауды және қолдануды нақтылайтын сипаттамалар
Р/с №
Тағамдық заттар
Тағамдық заттарды тұтыну
1
2
3
1
Энергия, ккал
3060
2
Ақуыздар, барлығы, г
104,3
3
Малдың ақуыздары, г
49,2
4
Майлар, барлығы, г
105,2
5
Өсімдік майлары , г
53,7
6
Қанықтырылган май қышқылдары (ҚМҚ), г
39,2
7
Моноқанықтырылған май қышқылдары (МҚМҚ), г
30,7
8
Полиқанықтырылган май қышқылдары (ПҚМҚ)
28,3
9
Холестерин, мг
319
10
Көмірсулар барлығы, г
412
11
Моно-дисахара, г
116
12
Тағамдық талшықтар, г
24,5
13
Кальций, мг
974
14
Магний, мг
448
15
Темір, мг
19,8
16
Мырыш, мг
12,9
17
Селен, мкг
85
18
Йод, мкг
202
19
А дәрумені (РЭ), мкг
1111
20
Фолат, мкг
372
21
Е дәрумені, мг
24,4
22
Тиамин, мг
2,12
23
Рибофлавин, мг
1,45
24
Ниацин, мг
33,4
25
С дәрумені, мг
132
Әлеуметтік бейімдеу орталықтарында қызмет көрсетілетін
тұрақты тұратын жері жоқ адамдар үшін азық-түлік жиынтығының
тағамдық тығыздығы
Р/с
№
Атауы
ФАО/ДСҰ ұсынған
тағамдық заттардың
тығыздығы
(1000 ккал-ға
есептегенде)
1000 ккал-ға
тағамдық  заттардың тығыздығы
1
2
3
4
1
Кальций, мг
250-400
318
2
Темір, мг
3.5-20
6,5
3
А дәрумені (РЭ), мкг
350-500
363
4
Фолат, мкг
150-200
121
5
Тиамин, мг
0.5-0.8
0,69
6
Ниацин, мг
6-10
10,9
7
С дәрумені, мг
25-30
43
9.2. Әлеуметтік бейімдеу орталықтарында қызмет көрсетілетін
тұрақты тұратын жері жоқ адамдар үшін азық-түлік жиынтығындағы
азық-түліктің бірін екіншісіне заттай ауыстыру нормалары
Р/с №
Азық-түлік атауы
Грамдағы саны
ауыстырылатын азық-түлік
ауыстыратын азық-түлік
1
2
3
4
1
Бидай ұны, 1-сорт
100
Күріш
100
Макарон өнімдері
100
Майда жарма
100
2
Бидай ұнынан пісірілген ақ нан, 1-сорт
100
Қара нан
114
Бидай ұнынан пісірілген жай батондар, 1-сорт
95
Бидай ұнынан пісірілген нан, жоғары сорт
85
Бидай ұны, 1-сорт
72
Вафли
55
3
Күріш (жарма)
100
Әр түрлі жармалар
100
Макарон өнімдері
100
Бидай үны, 1-сорт
100
Жаңа піскен картоп
500
Жаңа піскен көкөністер
500
Ашытылған және тұздалған көкөністер
500
Табиғи және маринадталған көкөніс пен бұршақ консервілері
500
4
Ет (сиыр, шошқа, қой еттері)
100
Сүйексіз кесек ет
80
Сүйекті кесек ет
100
1-санатты сорпалық өнімдер (бауыр, бүйрек, жүрек)
100
Ішек-қарны тазартылған құс
100
Ішек-қарны тазартылмаған құс
120
Бұғы еті
130
Балық (мұздатылған және тұздалған түрде, басы алынған)
150
Майлы сүзбе
250
Жаңа сауылған сүт
600
Тауық жұмыртқасы, дана
2
Қатты мәйекті ірімшік
50
Ысталған ет (ветчина, төс ет, орамалар, жартылай ысталған шұжықтар)
60
Балқытылған ірімшік
70
Әр түрлі ет консервілері
75
Пісірілген шұжық және сосискалар (сарделькалар)
80
5
Шикідей ысталған шұжық
100
Пісірілген шұжық
270
Жартылай ысталған шұжық
200
Мәйекті қатты ірімшік
160
6
Жаңа ауланған, басы алынған балық (мұздатылған, тұздалған)
100
Кептірілген балық
15
Балықтың жон еті
70
Ысталған және қақталған балық
75
Балық консервілері
80
Тұздалған, басы алынған майшабақ
85
Тұздалған және ысталған, бас алынбаған майшабақ
100
Жаңа ауланған, басы алынбаған нәлім (мұздатылған, тұздалған)
130
Жаңа сойылған және тұздалған ет
70
Майлы сүзбе
170
Қаймағы алынбаған сүт
300
7
Сиыр сүті
100
Ашытылған сүт өнімдері (айран, кефир, қатық, ұйыған сүт, ацидофилин)
100
Ашытылған сүт өнімдері (қымыз, шұбат)
100
Сүзбе
30
Қоюлатылған, зарарсыздандырылған қантсыз сүт
30
Қант қосылған қоюлатылған табиғи сүт
20
Кілегей, қаймақ
20
Қоюлатылған сүт пен қант қосылған какао
20
Тұзсүзбе
20
Балқытылған ірімшік
18
Қатты мәйекті ірімшік
12
8
Қант
100
Карамель
50
Мармелад, апельсин мен лимон бөліктері
50
Тосап, джем, повидло
80
9
Шоколад
100
Какао ұнтағы
150
Бал
165
Қоюлатылған сүт қосылған какао
200
Қант
300
10
Картоп
100
Әр түрлі жармалар
20
11
Жаңа піскен, ашытылған және тұздалған көкөністер
100
Әр түрлі жарма
20
Картоп
100
12
Пияз
100
Жаңа піскен сарымсақ
50
13
Томат пастасы (тығыздығына қарамастан)
100
Кетчуп
150
Томат-пюре
200
Жаңа піскен қызанақ
500
Томат шырыны
500
14
Жеміс және жидек шырындары
100
Томат немесе көкөніс шырыны
15
Сиыр сүті
300
15
Жаңа піскен жемістер
100
Жаңа піскен жидектер
100
Апельсиндер, мандариндер
100
Табиғи жеміс және жидек шырындары
100
Жеміс сусындары
130
Қауын
200
Қарбыздар
300
Кептірілген жемістер
20
Тосап, джем, повидло
17
Жеміс пен жидек сығындысы
10
16
Жапырақты қара шай
100
Ерігіш шай
25
ФАО – Біріккен Ұлттар Ұйымының Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы
ДСҰ – Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы