«Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану туралы» 2004 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабы 1-тармағының 7) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

«КЕЛІСІЛГЕН»
Қазақстан Республикасының
Қаржы министрі
_______________ Б. Сұлтанов
2015 жылғы 18 желтоқсан

Ауыл шаруашылығы министрінің
2015 жылғы 3 желтоқсан
№ 18-03/1058 бұйрығымен
бекітілген
Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы заңнамасын бұзудан келтірілген зиянның орнын толтыру мөлшерін айқындау әдістемесі

ҚР Экология және табиғи ресурстар министрінің м.а. 25.09.2025 № 257 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен;

4) егер осындай бұзушылық салдарынан жануарлар дүниесі объектілері мекендеу аумағынан (акваториясынан) біржолата (немесе уақытша) кетіп қалып, бұл олардың өлім-жітіміне ұшыратса, санының қысқаруын, олардың таралу өнімділігің азаюын, сондай-ақ жекелеген дарақтардың репродуктивтік функцияларының нашарлауына алып келетін болса, жануарлардың мекендеу ортасының бұзылуы немесе жойылуы салдарынан жануарлар дүниесіне келтірілген зиян мөлшерін есептеу үшін Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында қолдану мақсатында әзірленді.

алып тасталды - ҚР Экология және табиғи ресурстар министрінің м.а. 25.09.2025 № 257 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен;

6) егер осындай бұзушылық салдарынан жануарлар дүниесі объектілері мекендеу аумағынан (акваториясынан) біржолата (немесе уақытша) кетіп қалып, бұл оларды өлім-жітімге ұшыратса, санын қысқартса, сондай-ақ жекелеген дарақтардың репродуктивтік функцияларын нашарлатса, жануарлардың мекендеу ортасын бұзу немесе жою кезіндегі зиян мөлшерінің есептесін (бұдан әрі – жануарлар дүниесінің тіршілік ету ортасы бұзылған немесе жойылған кездегі зиян мөлшерін есептеу) қамтиды.

У = Т x К x Ко х Кн х Кк х Кв х N,
мұнда:
У – айлық есептік көрсеткішпен (бұдан әрі – АЕК) айқындалатын жануарларды заңсыз алу немесе жануарларды абайсызда жою салдарынан келтірілген зиян мөлшері;
Т – «Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы заңнамасын бұзумен келтірілген зиянның орнын толтыру мөлшерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 27 ақпандағы № 18-03/158 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10929 болып тіркелген) cәйкес АЕК-мен айқындалатын әрбір дарақ үшін зиянды өтеудің белгіленген мөлшері;
К, Ко, Кн, Кк, Кв – осы Әдістемеге қосымшада көрсетілген қайта есептеу коэффициенттерінің мәні;
N – жануарлар дүниесі объектілерінің нақты түрі дарақтарының саны.

У = Т x Кд x N, мұнда:
У - жануарлар дериваттарын заңсыз сатып алу, сақтау, өткізу, әкелу, әкету, жөнелту, тасымалдау салдарынан келтірілген зиян мөлшері (АЕК);
Т - «Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы заңнамасын бұзумен келтірілген зиянның орнын толтыру мөлшерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 27 ақпандағы № 18-03/158 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10929 болып тіркелген) cәйкес АЕК-мен айқындалатын әрбір дарақ үшін зиянды өтеудің белгіленген мөлшері;
Кд – осы Әдістемеге қосымшада көрсетілген қайта есептеу коэффициенттерінің мәні;
N - жануарлар дериваттарының саны (дана).

Ус = (Т1 x К1 x Ко х Кн х Кк х Кв х N1) + (Т2 x К2 х Ко х Кн х Кк х Кв х N2), мұнда:
Ус – жануарлар дүниесі объектілерінің әрбір түрінің барлық дарақтарын заңсыз алу немесе жануарлар дүниесі объектілерінің әрбір түрінің барлық дарақтарын абайсызда жою салдарынан келтірілген жиынтық зиянның мөлшері (АЕК);
Т1, Т2 - АЕК-пен айқындалатын жануардың нақты түрінің әрбір дарағы үшін зиянды өтеудің белгіленген мөлшері;
К1, К2 - осы Әдістемеге қосымшада көрсетілген жануардың әрбір нақты түріне арналған есептеу коэффициентінің мәні;
Ко, Кн, Кк, Кв - осы Әдістемеге қосымшада көрсетілген қайта есептеу коэффициенттері;
N1, N2, - жануардың нақты түрі дарақтарының саны.

Усд = (Т1 x Кд x Ко х N1) + (Т2 x Кд x Ко х N2), мұнда:
Усд - жануарлар дүниесі объектілері әрбір түрінің дериваттарын заңсыз сатып алу, сақтау, өткізу, әкелу, әкету, жөнелту, тасымалдау салдарынан келтірілген жиынтық зиянның мөлшері (АEК);
Т1, Т2 - АЕК-пен айқындалатын жануардың нақты түрінің әрбір дарағы үшін зиянды өтеудің белгіленген мөлшері;
Кд - осы Әдістемеге қосымшада көрсетілген жануардың әрбір нақты түрі үшін қайта есептеу коэффициентінің мәні;
Ко – ерекше қорғалатын табиғи аумақта;
N1, N2, - жануардың нақты түрі дарақтарының саны.

9. Әсер ету аумағындағы аң аулау объектілері болып табылатын жануарлар түрлерінің саны немесе тығыздығы (тығыздық көрсеткіші) жануарлар дүниесі объектілері мен олардың мекендеу ортасы мониторингінің деректері негізінде айқындалады. Аң аулау объектілері болып табылатын жануарлар түрлерінің мекендеу ортасына әсер ету деректер берілгеннен бұрын орын алған жағдайда ландшафтық және физика-географиялық сипаттамалары ұқсас аралас аумақтағы мониторингтің деректері пайдаланылады.

10. Аң аулау объектілері болып табылатын жануардың әрбір түрін олжалаудың рұқсат етілетін көлемі (бұдан әрі- жануарлар түрлерін алу нормативі) «Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану туралы» 2004 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңы 9-бабының  1-тармағының 5) тармақшасына сәйкес, уәкiлеттi органымен бекілетілген аң аулау объектілері болып табылатын жануарлар түрлерін алу нормативтеріне сәйкес айқындалады.

У сом 1 турге=У н.т.+Ус.в.+Уу.в.+Усл.в., мұнда:
Усом 1 турге - аң аулау объектісі болып табылатын жануардың бір түріне әсер ету аумағында шаруашылық және өзге қызметтен келтірілген жиынтық зиян (АЕК);
- еңсерілмес өзгеру аумағында аң аулау объектісі болып табылатын жануардың бір түріне келтірілген зиян (АЕК);
- күшті әсер ету аумағында аң аулау объектісі болып табылатын жануардың бір түріне келтірілген зиян (АЕК);
- орташа әсер ету аумағында аң аулау объектісі болып табылатын жануардың бір түріне келтірілген зиян (АЕК);
- нашар әсер ету аумағында аң аулау объектісі болып табылатын жануардың бір түріне келтірілген зиян (АЕК);
- тиісті әсер ету аумағында мекендейтін (белгіленіп отырған шаруашылық және өзге қызметтен болатын зиянның есептеме жүргізілмеген жағдайларда мекендеген) аң аулау объектісі болып табылатын жануардың бұл түрінің нақты саны (дарақтар);
- жануарлар түрлерін алу нормативі (пайызбен);
t (жыл)* - жануарлар дүниесі объектілерінің мекендеу ортасының бұзылу немесе жойылу салдарынан оларға зиян келтірілетін кезең (бұдан әрі – әсер ету кезеңі).
*Мерзімсіз әсер ету кезеңінде ұзақтығы 30 жыл әсер ету кезеңі қолданылады;
Т – «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 2017 жылғы 25 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 582-бабымен айқындалған Қазақстан Республикасында жануардың нақты түрін пайдалану үшін төлемақы ставкасы (АЕК);
Шаруашылық және өзге қызметтен келтірілген әсер ету аумағы үшін қайта есептеу коэффициенттерінің мәні:
0,75 – күшті әсер ету аумағы үшін қайта есептеу коэффициенті;
0,5 - орташа әсер ету аумағы үшін қайта есептеу коэффициенті;
0,25 - нашар әсер ету аумағы үшін қайта есептеу коэффициенті.

13. Аң аулау объектілері болып табылатын жануарлар түрлерінің мекендеу ортасы бұзылған немесе жойылған кезде жануарлар дүниесі объектілеріне жиынтық зиянның мөлшері әсер ету аумағында мекендейтін (мекендеген) жануарлар дүниесі объектілерінің барлық түріне қатысты зиян сомасы ретінде мына формула бойынша есептеледі:
У сом.= У сом. 1 түрге+Усом. 2 түрге+ У сом. n түрге, мұнда:
У сом - жануарлар дүниесі объектілерінің мекендеу ортасы бұзылған немесе жойылған кездегі жиынтық зиян;
У сом.= У сом. 1 түрге, Усом. 2 түрге, У сом. n түрге – жануарлар дүниесі объектілерінің 1-ші, 2-ші, n-ші түрінің мекендеу ортасы бұзылған немесе жойылған кездегі жиынтық зиян.

Қазақстан Республикасының
жануарлар дүниесін қорғау,
өсімін молайту және пайдалану
саласындағы заңнамасын бұзудан
келтірілген зиянның орнын толтыру
мөлшерін айқындау әдістемесіне
қосымша
Қайта есептеу коэффициенттерінің мәні
№
Жануарлар дүниесі объектілеріне зиян келтіруге түрткі болған мән-жайлар
Коэффициенттер мәні
1.
Жануарлар дүниесі объектілерін қасақана жою, оның ішінде:
1.1
Жануарлар дүниесі объектілерін заңсыз алу (ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды қоспағанда)
Коэффициент «К» 1,5
1.2
Республикалық және жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда жануарлар дүниесі объектілерін заңсыз алу
Коэффициент «Ко» 3
2.
Жануарлар дүниесі объектілерін абайсызда жою
Коэффициент «Кн» 1,5
3.
Сирек кездесетін және құрып кету қаупі төнген жануарлар түрлерінің тізбесіне (Қазақстан Республикасының Қызыл кітабына) енгізілген жануарлар дүниесі объектілерін немесе алуға тыйым салынған жануарларды жою
Коэффициент «Кк» 3
4.
Жануарлар дериваттарын заңсыз сатып алу, сақтау, өткізу, әкелу, әкету, жөнелту, тасымалдау
Коэффициент «Кд» 1,5
5.
Шаруашылық қызметті жүзеге асыру кезінде аң аулау объектілерінің қасақана немесе немқұрайлылықтан жойылуына (өлуіне) түрткі болған әрекет (әрекетсіздік)
Коэффициент «Кв» 1