Құжат мәтініне өту

Об установлении водоохранных зон, полос водных объектов Северо-Казахстанской области и режима их хозяйственного использования

Қаулы · № 514 · қабылданған 31.12.2015
Заңдық күші: Қолданыста · 13.08.2026 жағдай бойынша
https://adilet.kz/laws/doc-99042/on/2026-08-13/
Басып шығарылды 2026-08-13 · adilet.kz
Об установлении водоохранных зон, полос водных объектов Северо-Казахстанской области и режима их хозяйственного использования Қолданыста Қаулы ·№ 514 ·31.12.2015
02.06.2025 редакциясы
13.08.2026 жағдай бойынша қолданыста болған редакция: 02.06.2025. Бұл — корпустағы соңғы редакция.

Об установлении водоохранных зон, полос водных объектов Северо-Казахстанской области и режима их хозяйственного использования

Қолданыста Қаулы ·№ 514 · 13.08.2026 жағдай бойынша
Деректемелер және дереккөз
Толық атауы
Об установлении водоохранных зон, полос водных объектов Северо-Казахстанской области и режима их хозяйственного использования
Атауы (қаз.)
Солтүстік Қазақстан облысы су объектілерінің су қорғау аймақтарын, белдеулерін және оларды шаруашылықта пайдалану режимін белгілеу туралы
Акт түрі
Қаулы
Заңдық күші
Қолданыста
Тізілімдегі мәртебе коды
new
Нөмірі
514
Қабылданған күні
31.12.2015
Көрсетілген редакция
02.06.2025 99042_762551.kaz
Соңғы өзгеріс
02.06.2025
Мәтін тілі
қазақша
НҚА мемлекеттік тіркеу нөмірі
V15S0003610
ЭКБ идентификаторы
99042
Редакция идентификаторы
99042_762551
Бастапқы дереккөз
ЭКБ zan.gov.kz (API)
Деректер жаңартылды
02.08.2026 11:18

0 Солтүстік Қазақстан облысы су объектілерінің су қорғау аймақтарын, белдеулерін және оларды шаруашылықта пайдалану режимін белгілеу туралы

«Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңының 27-бабы 1-тармағының 8-1) тармақшасына, Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 9 шілдедегі Су кодексінің 39-бабы 2) тармақшасына және 116-бабы 2-тармағына, «Су қорғау аймақтары мен белдеулерін белгілеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 18 мамырдағы № 19-1/446 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11838 болып тіркелген) бекітілген Су қорғау аймақтары мен белдеулерін белгілеу қағидаларының 5-тармағына сәйкес Солтүстік Қазақстан облысының әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

1 1. Мыналар белгіленсін:

осы қаулының 1-қосымшасына сәйкес Солтүстік Қазақстан облысы су объектілерінің су қорғау аймақтары, белдеулері;
осы қаулының 2-қосымшасына сәйкес Солтүстік Қазақстан облысы су объектілерінің су қорғау аймақтарын, белдеулерін шаруашылықта пайдалану режимі.

2 2. Осы қаулының орындалуын бақылау облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.

3 3. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

«КЕЛІСІЛДІ»
«Қазақстан Республикасы Ауыл
шаруашылығы министрлігі
Су ресурстары комитетінің
Су ресурстарын пайдалануды реттеу
және қорғау жөніндегі Есіл бассейндік
инспекциясы» республикалық
мемлекеттік мекемесінің Солтүстік Қазақстан
су ресурстарын кешенді пайдалану
аумақтық бөлімінің басшысы
А. Қожанов
2015 жылғы «31» желтоқсандағы
«Қазақстан Республикасы
Ұлттық экономика министрлігі
Тұтынушылардың құқықтарын қорғау
комитетінің Солтүстік Қазақстан
облысы тұтынушылардың
құқықтарын қорғау департаменті»
республикалық мемлекеттік
мекемесінің басшысы
М. Жексембин
2015 жылғы «31» желтоқсандағы

0 Солтүстік Қазақстан облысы су объектілерінің су қорғау аймақтары, белдеулері

Солтүстік Қазақстан
облысы әкімдігінің
2015 жылғы 31 желтоқсандағы
№ 514 қаулысына
1-қосымша
Солтүстік Қазақстан облысы су объектілерінің
су қорғау аймақтары, белдеулері

Су ай­ды­ны­ның ата­уы
Ор­на­лас­қан же­рі (аудан, ауыл­дық округ, ел­ді ме­кен)
Су қор­ғау
ай­ма­ғы­ның ені
(метр)
Су қор­ғау бел­де­уі­нің ені
(метр)
1
2
3
4
5
Өзен­дер
1
Есіл өзе­ні
Ға­бит Мү­сі­ре­пов атын­да­ғы, Шал ақын, Есіл, Қы­зы­л­жар
1000
100
2
Ақан­бұр­лық өзе­ні
Ға­бит Мү­сі­ре­пов атын­да­ғы, Ай­ыр­тау
500
100
3
Иман­бұр­лық өзе­ні
Шал ақын, Ай­ыр­тау
500
100
4
Жем­ба­рақ өзе­ні
Ға­бит Мү­сі­ре­пов атын­да­ғы
500
35-100
5
Мұқыр өзе­ні
Ға­бит Мү­сі­ре­пов атын­да­ғы
500
35-38
6
53°31’46.09”
сол­тү­стік ен­дік­тен, 67°4’12.03”
шы­ғыс бой­лық­тан
53°31’33.39”
сол­тү­стік ен­дік­ке,
67°3’46.77”
шы­ғыс бой­лық­қа дей­ін­гі гео­гра­фи­я­лық ко­ор­ди­нат тұ­ста­ма­сын­да­ғы Шу­да­сай өзе­ні­нің учас­ке­сі
Шал ақын, Юби­лей­ный, Ұзы­н­жар
500
75
7
Арал­тө­бе өзе­ні
Ай­ыр­тау
500
35-55
8
Қам­сақ­ты өзе­ні
Ай­ыр­тау, Есіл
500
35-55
9
Құ­ла­най­ғыр өзе­ні (КСТ-62 «Еле­нов­ка-Арық­ба­лық-Чи­сто­по­лье-Есіл 17-209 ки­ло­метр» об­лы­стық ма­ңы­зы бар ав­то­мо­биль жо­лы­ның 159 ки­ло­мет­рін­де­гі кө­пір­ді күр­де­лі жөн­деу учас­ке­сі)
Ға­бит Мү­сі­ре­пов атын­да­ғы, Чи­сто­пол, Ял­ты
500
35
10
«Дәу­іт-1» кен ор­ны­ның тау-кен те­лі­мі гео­гра­фи­я­лық ко­ор­ди­нат тұ­ста­ма­сын­да­ғы
Шат өзе­ні­нің учас­ке­сі
Ақ­жар, Ле­нин­град, Ле­нин­град­ское
500
75
11
Ша­рық өзе­ні (Ша­рық су қой­ма­сын қо­с­па­ған­да)
Ға­бит Мү­сі­ре­пов атын­да­ғы
500
35-55
12
52°55’27.00”
сол­тү­стік ен­дік­тен, 72°51’21.00”
шы­ғыс бой­лық­тан
52°58’20.00”
сол­тү­стік ен­дік­ке,
72°57’16.00”
шы­ғыс бой­лық­қа дей­ін­гі гео­гра­фи­я­лық ко­ор­ди­нат тұ­ста­ма­сын­да­ғы Шат өзе­ні­нің учас­ке­сі
Уә­ли­ха­нов, Қай­рат
500
35
13
52°56’54.00”
сол­тү­стік ен­дік­тен, 72°45’47.00”
шы­ғыс бой­лық­тан
52°58’22.00”
сол­тү­стік ен­дік­ке,
72°57’15.00”
шы­ғыс бой­лық­қа дей­ін­гі гео­гра­фи­я­лық ко­ор­ди­нат тұ­ста­ма­сын­да­ғы Се­мі­з­бай өзе­ні­нің учас­ке­сі
Уә­ли­ха­нов, Қай­рат
500
35
14
Ба­бық­бұр­лық
Ай­ыр­тау, Ға­бит Мү­сі­ре­пов атын­да­ғы
500
35
15
Би­те­ке
Ға­бит Мү­сі­ре­пов атын­да­ғы
500
35-100
16
53°21’4.57” сол­тү­стік ен­дік­тен,
66°55’24.66” шы­ғыс бой­лық­тан 53°21’2.55” сол­тү­стік ен­дік­ке 66°57’27.88” шы­ғыс бой­лық­қа дей­ін­гі гео­гра­фи­я­лық ко­ор­ди­нат тұ­ста­ма­сын­да­ғы Есіл өзе­ні са­ла­сы­ның учас­ке­сі
Шал ақын, Юби­лей­ный
500
55
Көл­дер
Ай­ыр­тау ауда­ны
17
Же­ті­көл кө­лі­нің учас­ке­сі («Аг­ро-Елец­кое» ЖШС су­ар­ма­лау жүй­е­сі ше­гін­де)
Елец­кий
500
35
18
Жақ­сы-Жал­ғызтау кө­лі учас­ке­сі (№ 15-157-062-148, № 15-157-062-145, № 15-157-062-042 және № 15-157-062-164 «Ис­а­ға­ли» ЖШС жер учас­ке­ле­рі­нің ше­ка­ра­ла­ры ше­гін­де)
Ниж­не­бур­лук
500
35
Ақ­жар ауда­ны
19
Қом­бай­сор
Ле­нин­град, Дәу­іт
500
50
Ақ­қай­ың ауда­ны
20
Кі­ші Тоқ­шын
Тоқ­шын, Тоқ­шын
300
50
21
Ша­ға­ла­лы­те­ңіз
Қи­я­лы
500
50
22
Ба­за­рал
Ара­ла­ғаш, Ара­ла­ғаш
500
50
23
Бай­сал
Ара­ла­ғаш, Аман­гел­ді
300
50
24
Ақ­су­ат
Ара­ла­ғаш, Руб­лев­ка
300
50
25
Круг­лое
Ара­ла­ғаш, Руб­лев­ка
300
50
26
Кі­ші Ба­лық­ты
Смир­нов
500
50
27
Жал­тыр
Гри­го­рьев, Гри­го­рьев­ка
500
50
28
Құн­ды­көл
Пол­тав, Пол­тав­ка
300
50
Есіл ауда­ны
29
По­ло­уст­ное (По­лон­ское)
Пет­ров, По­кров, Пет­ров­ка
300
50
30
Мо­хо­вое кө­лі­нің учас­ке­сі («Яв­лен­ское-МТС» ЖШС су­ар­ма­лау жүй­е­сі ше­гін­де)
Спа­сов
300
35
31
Жар­көл
Спа­сов
300
50
Жам­был ауда­ны
32
Ека­те­ри­нов­ское
Ка­зан­ка, Ека­те­ри­нов­ка
500
50
33
Пит­ное
Прес­нов (Же­лез­нин)
300
50
34
Кур­ган­ское
Ка­зан­ка, Усерд­ное
300
50
35
Ка­бань
Пер­во­май, Ка­бань
300
50
36
Су­ат­көл
Жам­был
300
50
37
Мұ­жық
Озер­ный
300
50
38
Жал­тыр­ша
Май­ба­лық
300
50
39
Да­ла­гүл
Бла­го­ве­щен­ка, Май­ба­лық
300
50
40
Пит­ное
Прес­нов, Ост­ров­ка
500
50
41
Же­ке­көл
Бла­го­ве­щен­ка, Бла­го­ве­щен­ка
300
50
42
Жа­ра­ғаш
Бла­го­ве­щен­ка, Бла­го­ве­щен­ка
300
50
43
Ла­пуш­ки
Прес­нов (Же­лез­нин)
300
50
44
Ку­паль­ное
Прес­нов (Же­лез­нин)
300
50
45
Ла­гер­ное
Прес­нов, Прес­нов­ка
300
50
46
Шы­рық­май
Май­ба­лық
300
50
47
Ақ­ба­лық
Озер­ный
300
50
48
Горь­кое
Ка­зан­ка, Мир­ный, Ека­те­ри­нов­ка
500
50-55
49
54°38'43.38" сол­тү­стік ен­дік­тен, 67°7'7.87" шы­ғыс бой­лық­тан 54°38'43.03" сол­тү­стік ен­дік­ке, 67°7'31.54" шы­ғыс бой­лық­қа
дей­ін­гі гео­гра­фи­я­лық ко­ор­ди­нат тұ­ста­ма­сын­да­ғы Пле­ха­нов кө­лі­нің учас­ке­сі
Прес­нов
300
35
Қы­зы­л­жар ауда­ны
50
Ло­гу­нов
Со­ко­лов, Со­ко­лов­ка
300
50
51
Сер­гин
На­ло­бин, Ви­но­гра­дов
300
50
52
Дуб­ров­ное
На­ло­бин, Дуб­ров­ное
300
50
53
Гай­ду­ков
На­ло­бин, Гай­ду­ков
300
50
54
Жал­тыр
Рас­свет, Рас­свет
300
50
55
Ле­бе­де­нок
На­ло­бин
500
50
56
Си­вер­га
На­ло­бин
500
50
57
Со­ле­ное
Лес­ной, Якорь
500
50-75
58
Пест­рое
Пет­ро­павл қа­ла­сы, При­бреж­ный, Теп­лич­ное
300
35-50
59
Ле­бя­жье
Ва­гу­лин, Ва­гу­лин
500
50
60
Буг­ро­вое
Буг­ро­вое, Буг­ро­вое
300
50
61
Зем­ля­ное
Буг­ро­вое, Буг­ро­вое
300
50-55
62
Ку­рей­ное
На­ло­бин, Гай­ду­ков
300
50
Мам­лют ауда­ны
63
Бе­лое
Бе­лое, Бе­лое
500
100
64
Щу­чье
Бе­лое, Щу­чье
300
50
65
Сту­де­ное
Бе­лое
300
50
66
Степ­ное
Бе­лое
300
50
67
Ка­за­чье
Дуб­ро­вин, Ми­хай­лов­ка
300
50
68
Пруд
Крас­но­зна­мен, Бе­лов­ка
300
50
69
Кри­вые
Дуб­ро­вин, Дуб­ров­ное
300
50
70
Ка­мен­ное
Бе­лое, Бе­лое
500
100
71
Чи­стое
Бе­лое, Чи­стое
300
50
72
Мең­ге­сер
Қы­зы­л­әс­кер, Но­во­ми­хай­лов­ка
500
100
73
Бес­қа­мыс
Крас­но­зна­мен, Ка­лу­гин
300
50
74
Фе­до­сей­кин
Вос­кре­се­нов, Вос­кре­се­нов­ка
300
50-55
75
Жар­гин
Бе­лое, Бе­лое
300
50
76
Ка­мен­ное
Бе­лое, Мам­лют­ка
300
50
77
Та­ло­вое (Та­лое)
При­го­род, По­кров­ка
300
50
78
Бе­ле­нок
Бе­лое, Бе­лое
300
50
79
Уде­лов
Бе­лое
300
50
80
Уде­ле­нок
Бе­лое
300
50
81
Крас­но­зна­мен
Крас­но­зна­мен, Крас­но­зна­мен­ское
300
50
82
Пру­док
Крас­но­зна­мен, Ка­лу­гин
300
50
83
Те­тер­кин
Бе­лое
300
50
84
Ку­ро­пат­кин
Бе­лое
300
50
85
Боль­шой Че­рок
Дуб­ро­вин, Ми­хай­лов­ка
300
50
86
Жел­тое
Вос­кре­се­нов, Ста­но­вое
300
50-75
87
Ста­но­вое
Вос­кре­се­нов,
Но­во­ми­хай­лов,
Ле­де­нев
500
35
Ға­бит Мү­сі­ре­пов атын­да­ғы аудан
88
Ұлы­көл
Бір­лік, Ру­за­ев­ка
500
50
89
Ша­рық су қой­ма­сы
Ан­дре­ев­ка, Кө­ка­ла­жар, Ан­дре­ев­ка
500
100
Мағ­жан Жұ­ма­ба­ев ауда­ны
90
Бі­рін­ші
Ле­бя­жье, Ле­бя­жье
300
50
91
Екін­ші
Ле­бя­жье, Ле­бя­жье
300
50
92
За­ро­слое
Ақ­қай­ың (Гаврин), За­ро­слое
300
50
93
Ряв­кин
Бәй­те­рек (Фур­ма­нов), Ряв­кин
500
50
94
Пит­ное
По­лу­дин, По­лу­дин
500
50
Тай­ын­ша ауда­ны
95
Жа­ман­тұз
Ро­щин
500
35-75
96
Кіш­ке­не­сор
Ро­щин
500
35-75
97
Са­ры­бай
Ро­щин
500
35-100
98
Қа­ли­бек (Үш­сай кө­лін ес­ке­ре оты­рып)
Ти­хо­оке­ан, Зе­ле­но­гай,
Чка­лов, Яс­но­по­лян
500
35
Ти­ми­ря­зев ауда­ны
99
Ақ­су­ат
Дзер­жинск, Моск­во­рецк, Моск­во­рец­кое
500
50
100
Жар­қын
Дмит­ри­ев, Дмит­ри­ев­ка
500
50
101
Дмит­ри­ев­ка
Дмит­ри­ев, Дмит­ри­ев­ка
300
50
102
Құм­ды­көл
Це­лин­ный, Хмель­ниц­кий
500
50
103
Әл­паш
Ти­ми­ря­зев, Ком­со­мол
500
100
Уә­ли­ха­нов ауда­ны
104
Жа­ман­тұз
Қай­рат
500
100
105
Те­ке
Би­дай­ық, Ақ­түй­е­сай, Тел­жан, Аман­гел­ді
500
35
Шал ақын ауда­ны
106
Жал­тыр
Аю­тас, Се­ми­пол
500
100

5 Солтүстік Қазақстан облысы су объктілерінің су қорғау аймақтары мен су қорғау белдеулерін шаруашылықта пайдалану режимі

Солтүстік Қазақстан
облысы әкімдігінің
2015 жылғы 31 желтоқсандағы
№ 514 қаулысына 2-қосымша
Солтүстік Қазақстан облысы су объктілерінің су қорғау аймақтары мен
су қорғау белдеулерін шаруашылықта пайдалану режимі

1 1. Су қорғау белдеулерінің шегінде:

1 1) су объектілерінің сапалық және гидрологиялық жай-күйін нашарлататын (ластану, қоқыстану, сарқылу) шаруашылық қызметіне немесе өзге де қызметке;

2

2) су шаруашылығы және су жинайтын құрылысжайлар мен олардың коммуникацияларын, көпірлерді, көпір құрылысжайларын, айлақтарды, порттарды, пирстерді және су көлігі қызметіне байланысты өзге де көліктік инфрақұрылым, кәсіпшілік балық өсіру объектілерін, балық өсіру шаруашылықтары мен олардың коммуникацияларын орналастыруға және қызмет көрсетуге байланысты балық өсіру объектілерін, балық шаруашылығы технологиялық су айдындарын, жаңартылатын энергия көздерін (гидродинамикалық су энергиясын) пайдалану объектілерін, сондай-ақ су объектісіндегі рекреациялық аймақтарды қоспағанда, демалыс және (немесе) сауықтыру мақсатындағы ғимараттар мен құрылысжайларды салмай, ғимараттар мен құрылысжайларды салуға және пайдалануға, осы тармақшаның ережелері су қорғау белдеулері шекараларының шегінде 2009 жылғы 1 шілдеге дейін тұрғызылған ғимараттар мен құрылыстардың пайдаланылуына қолданылмайды, бұл ретте оларды пайдалануға ұйымдастырылған, орталықтандырылған кәріз, ластанған ағынды суларды бұрып жіберудің және тазалаудың өзге жүйесі немесе ішіндегі заттарды әкетуді қамтамасыз ететін су өтпейтін науалар болған кезде ғана жол беріледі.

3 3) бау-бақша егуге және саяжай салуға жер учаскелерін беруге;

4 4) су объектілерінің және олардың су қорғау аймақтары мен белдеулерінің ластануын болғызбайтын құрылыстармен және құрылғылармен қамтамасыз етілмеген қазіргі бар объектілерді пайдалануға;

5 5) жекелеген учаскелерді шалғындандыруға, егін егуге және ағаш отырғызуға арналған жерлерді өңдеуді қоспағанда, топырақ және өсімдік қабатын бұзатын жұмыстарды жүргізуге (оның ішінде жер жыртуға, мал жаюға, пайдалы қазбаларды өндіруге);

6 6) шатыр қалашықтарын, көлік құралдары үшін тұрақты тұрақтарды, малдың жазғы жайылым қостарын орналастыруға;

7 7) пестицидтер мен тыңайтқыштардың барлық түрлерін қолдануға жол берілмейді.

2 2. Су қорғау аймақтарының шегінде:

1 1) су объектілерін және олардың су қорғау аймақтары мен белдеулерінің ластануы мен қоқыстануын болғызбайтын құрылыстармен және құрылғылармен қамтамасыз етілмеген жаңа және реконструкцияланған объектілерді пайдалануға беруге;

2

2) ғимараттарға, құрылыстарға, коммуникацияларға және басқа да объектілерге реконструкция жүргізуге, сондай-ақ құрылыс, су түбін тереңдету және жарылыс жұмыстарын жүргізуге, пайдалы қазбалар өндіруге, кәбіл, құбыр және басқа да коммуникацияларды төсеуге, белгіленген тәртіппен жергілікті атқарушы органдармен, бассейндік инспекциялармен, қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті мемлекеттік органмен, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы мемлекеттік органмен және басқа да мүдделі органдармен келісілген жобасы жоқ бұрғылау, жер қазу және өзге де жұмыстар жүргізуге;

3

3) тыңайтқыштар, пестицидтер, мұнай өнімдерін сақтайтын қоймаларды, көлік құралдары мен ауыл шаруашылығы техникасына техникалық қызмет көрсету, оларды жуу пункттерін, механикалық шеберханаларды, тұрмыстық және өнеркәсіп қалдықтарын төгетін құрылғыны, аппаратураларды пестицидтермен толтыратын алаңдарды, авиациялық-химиялық жұмыстар жүргізуге арналған ұшу-қону жолақтарын орналастыруға және салуға, сондай-ақ судың сапасына кері әсер ететін басқа да объектілерді орналастыруға;

4 4) мал шаруашылығы фермалары мен кешендерін, сарқынды су жинағыштарды, сарқынды сумен суарылатын егістіктерді, зираттарды, мал қорымдарын (биотермиялық шұңқырларды), сондай-ақ жерүсті және жерасты суларының микробпен ластану қаупіне себепші болатын басқа да объектілерді орналастыруға;

5 5) жүктелім нормасынан асырып мал жаюға, су тоғандарының режимін нашарлататын мал тоғыту мен санитариялық өңдеуге және шаруашылық қызметінің басқа да түрлеріне;

6 6) су көздеріндегі су кемерінен екі мың метрге жетпейтін қашықтықта орналасқан ауыл шаруашылығы дақылдары мен орман екпелерін пестицидтермен авиациялық өңдеу және авиация арқылы минералдық тыңайтқыштармен қоректендіру тәсілін қолдануға;

7 7) концентрациясының жол берілетін шегі белгіленбеген пестицидтерді қолдануға, қардың үстіне тыңайтқыш себуге, сондай-ақ залалсыздандырылмаған көң қосылған сарқынды суды және тұрақты хлорорганикалық пестицидтерді тыңайтқыш ретінде пайдалануға жол берілмейді.

Су қорғау аймағында мәжбүрлі санитариялық өңдеу жүргізу қажет болған жағдайда уыттылығы әлсіз және орташа тұрақсыз пестицидтерді қолдануға жол беріледі.

3

3. Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен келісілген және салалық сараптамалардың түйіндерін қамтитын, құрылыс жобаларына (техникалық-экономикалық негіздемелерге, жобалау-сметалық құжаттамаға) ведомстводан тыс кешенді сараптаманың оң қорытындысы алынған жобалар болмаса, су қорғау аймақтары мен белдеулерінде кәсіпорындар, ғимараттар, құрылыстар мен коммуникациялар салуға (реконструкциялауға, күрделі жөндеуге) жол берілмейді.

Қолданыстағы