Құжат мәтініне өту

Об утверждении санитарно-эпидемиологических правил и норм "Санитарно-эпидемиологические требования к условиям работ с микроорганизмами I-IV групп патогенности"

Бұйрық · № 325 · қабылданған 05.07.2005
Заңдық күші: Күшін жойған · 11.08.2026 жағдай бойынша
https://adilet.kz/laws/i-iv/on/2026-08-11/
Басып шығарылды 2026-08-11 · adilet.kz
Об утверждении санитарно-эпидемиологических правил и норм "Санитарно-эпидемиологические требования к условиям работ с микроорганизмами I-IV групп патогенности" Күшін жойған Бұйрық ·№ 325 ·05.07.2005
30.06.2010 редакциясы
Акт күшін жойған. Мәтін анықтама үшін берілген және қолданыстағы құқық болып табылмайды.
11.08.2026 жағдай бойынша қолданыста болған редакция: 30.06.2010. Бұл — корпустағы соңғы редакция.

Об утверждении санитарно-эпидемиологических правил и норм "Санитарно-эпидемиологические требования к условиям работ с микроорганизмами I-IV групп патогенности"

Күшін жойған Бұйрық ·№ 325 · 11.08.2026 жағдай бойынша
Деректемелер және дереккөз
Толық атауы
Об утверждении санитарно-эпидемиологических правил и норм "Санитарно-эпидемиологические требования к условиям работ с микроорганизмами I-IV групп патогенности"
Атауы (қаз.)
"І-ІV патогенді топтар микроорганизмдерімен жұмыс істеу жағдайына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық-эпидемиологиялық ережесі мен нормаларын бекіту туралы
Акт түрі
Бұйрық
Заңдық күші
Күшін жойған
Тізілімдегі мәртебе коды
yts
Нөмірі
325
Қабылданған күні
05.07.2005
Көрсетілген редакция
30.06.2010 AI25118_2.kaz
Соңғы өзгеріс
30.06.2010
Мәтін тілі
қазақша
НҚА мемлекеттік тіркеу нөмірі
V050003770_
ЭКБ идентификаторы
25118
Редакция идентификаторы
AI25118_2
Бастапқы дереккөз
ЭКБ zan.gov.kz (API)
Деректер жаңартылды
03.08.2026 18:33

0 "І-ІV патогенді топтар микроорганизмдерімен жұмыс істеу жағдайына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық-эпидемиологиялық ережесі мен нормаларын бекіту туралы

"Халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 17-бабы 15) тармақшасына және 7-бабы 10) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1 1. Қоса беріліп отырған І-ІV патогенді топтар микроорганизмдерімен жұмыс істеу жағдайына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық-эпидемиологиялық ережесі мен нормалары бекітілсін.

2 2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитеті (Байсеркин Б.Б.) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігіне мемлекеттік тіркеуге жіберсін.

3 3. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Ұйымдастыру-құқықтық жұмыс департаменті (Акрачкова Д.В.) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткенінен кейін оның ресми жариялануын қамтамасыз етсін.

4 4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау вице-министрі, Бас мемлекеттік санитарлық дәрігері А.А. Белоногқа жүктелсін.

5 5. Осы бұйрық ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

0 "І-ІV патогенді топтар микроорганизмдерімен жұмыс істеу жағдайына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық-эпидемиологиялық ережесі мен нормалары

Қазақстан Республикасы
Денсаулық сақтау министрінің
2005 жылғы 5 шілдедегі
N 325 бұйрығымен бекітілген
"І-ІV патогенді топтар микроорганизмдерімен жұмыс істеу жағдайына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық-эпидемиологиялық ережесі мен нормалары

1 1. Жалпы ережелер

1

1. Осы санитарлық-эпидемиологиялық ереже мен нормалар (бұдан әрі - санитарлық ереже) қоршаған ортаға қауіп төндіретін аса қауіпті және карантиндік жұқпалы аурулардың алдын алу арнайы шараларын жүргізуді регламенттейді және патогенді биологиялық агенттерді (бұдан әрі - ПБА) сақтауға, есепке алуға, тапсыруға және тасымалдауға қойылатын бірыңғай санитарлық-эпидемиологиялық талаптарды белгілейді.

2

2. Олармен жұмыс істейтін адамдар, сондай-ақ айналасындағы адамдар мен жануарлар үшін жұқтыру тәуекелінің деңгейіне қарай қоздырғыштармен жұмыс істеу режимінің, сақтау мен беру тәртібінің дәрежесін анықтау, санитарлық-індетке қарсы (профилактикалық) іс-шараларды жүзеге асыру мақсатында І-ІV патогенді топтар микроорганизмдері мен олардың уыттары осы санитарлық ережеге 1- қосымшаға сәйкес топтарға бөлінеді.

3 3. Халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығын және биологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында осы санитарлық ереже Қазақстан Республикасының аумағында І-ІV патогенді топ қоздырғыштарымен жұмыс істейтін заңды тұлғалар орындау үшін міндетті.

4 4. Мыналарға жататын қоздырғыштардың тірі өсінділерімен:

1 1) І патогенді топ қоздырғыштарымен жұмыс Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің "М.Айқымбаев атындағы Қазақ карантиндік және зооноздық жұқпалар ғылыми орталығы" республикалық мемлекеттік қазыналық кәсіпорнында және обаға қарсы күрес мекемелерінде жүргізілуі тиіс;

2 2) ІІ патогенді топ қоздырғыштарымен мемлекеттік мекемелердің зертханаларында жүргізілуге тиіс;

3

3) ІІІ-ІV патогенді топ қоздырғыштарымен - меншік нысанына қарамастан, Қазақстан Республикасының Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде N 2692 тіркелген Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2004 жылғы 21 қаңтардағы N 63 бұйрығымен бекітілген "Микробиология, вирусология және паразитология зертханаларының орналасуына және жұмыс істеу жағдайларына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық-эпидемиологиялық ережелер мен нормаларға (бұдан әрі - СанЕмН) сәйкес Орталық режимдік комиссияның рұқсаты бар ұйымдардың зертханаларында жүргізіледі.

5 5. І-ІV патогенді топ қоздырғыштарымен жұмыс істеуші ұйымдарға микроорганизмдер коллекциясының келесі:

1 1) республикалық коллекциясы;

2 2) республикалық депозитарийлері;

3 3) тірі өсінділер мұражайы (бұдан әрі - ТӨМ);

4 4) институттардың, орталықтардың ғылыми коллекциялары;

5 5) институттардың, орталықтардың, биокомбинаттардың өндірістік коллекциялары;

6 6) диагностикалық зертханалардың коллекциялары жатады.

6 6. Республикалық коллекция зерттелетін ПБА жолдамасын, бір орталықта есепке алуды, депонирлеу мен патенттеуді ұйымдастырушылық әрі ғылыми-ақпараттық қамтамасыз етуді жүзеге асыруға тиіс.

7

7. Республикалық депозитарийлер иммунобиологиялық препараттар мен қоректік орталарды, өндірістік штамдарды, депонирленген және патенттелген штамдарды, референттік штамдарды, авторлық коллекцияларды, генетикалық өзгерген микроорганизмдерді, біріздендіру үшін алынған ПБА-ны стандарттау мен бақылау үшін Қазақстан мен шетелдердің шегінде әр түрлі объектілерден оқшауланған ПБА-ны сақтауды жүзеге асыруға тиіс.

8

8. Министрліктің (ведомствоның) бұйрығымен ұйым басшысы өтінішінің негізінде, орталық режимдік комиссияның және республикалық коллекцияның (жолдама бойынша) келісуімен, ұйымның құрылымдық бөлімшелері ретінде, тағайындауға байланысты І-ІV патогенді топ қоздырғыштарымен жұмыс істеуге рұқсаты бар институттарда (ғылыми орталықтарда) және обаға қарсы күрес станцияларында ТӨМ құрылуға тиіс.

9 9. ТӨМ-нің ұйымдастыру-штаттық құрылымын ТӨМ орындайтын жұмыстың міндеттері мен көлеміне сәйкес ұйымның басшысы анықтайды.

10 10. ТӨМ-ге ұйымдастыру-әдістемелік басшылық етуді және бақылауды "Республикалық микроорганизмдер коллекциясы туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 30 шілдедегі N 850 қаулысына сәйкес зерттелетін жолдама бойынша республикалық коллекциялар жүзеге асырады.

11 11. ТӨМ-де мыналар сақталуға тиіс:

1 1) қоректік орталарды бақылау үшін тест-штамдар;

2

2) ПБА-ның үлгілік штамдарының жинағы, соның ішінде жұмыс коллекциялары (авторлық), олардың тізбесі мен оларды пайдалану аспектісін Республикалық коллекция (зерттелетін жолдама бойынша) айқындайды және жыл сайын (ағымдағы жылдың 10 қаңтарына дейін) Орталық режимдік комиссия қорытындысының негізінде Қазақстан Республикасының Бас мемлекеттік санитарлық дәрігері бекітеді;

3 3) Диагностикалық орталықтар мен зертханалардың ағымдағы жұмысында бөлінетін, алғашқы біріздендіруге және СанЕмН белгіленген тәртіппен тиісті Республикалық коллекцияларға жіберуге жататын ПБА. Қалған субтірі өсінділер жоюға жатады.

12 12. Ғылыми коллекциялар институттардың (орталықтардың) базасында ұйымның функционалдық қызметіне сәйкес, ұйым басшысының бұйрығымен құрылуға тиіс. Ұйымның басшысы коллекциялық ПБА-мен жұмыс істеудің дұрыстығы үшін жауаптыны тағайындауға тиіс.

13 13. Ғылыми коллекцияларда:

1 1) ұйымдардың жекелеген бөлімшелерінің, зертханалардың, авторлардың ПБА штамдарының жұмыс коллекциялары;

2 2) референттік штамдар;

3 3) тест-штамдар сақталуға тиіс.

14

14. Ғылыми коллекцияларда, институттарда (орталықтарда) сақтауға рұқсат етілетін ПБА тізімі жыл сайын (ағымдағы жылдың 10 қаңтарына дейін) республикалық коллекциямен (зерттелетін жолдама бойынша) келісіледі және оған Орталық режимдік комиссия қорытындысының негізінде Қазақстан Республикасының Бас мемлекеттік санитарлық дәрігерімен бекітіледі.

15 15. Өндірістік коллекциялар өндірістік орталықтардың (өндірістік-ғылыми), биокомбинаттардың базасында құрылады.

16 16. Өндірістік коллекцияларда:

1 1) өндірістік штамдар;

2 2) бақылаудағы штамдар сақталады.

17 17. Дайын өнімді бақылауды жүзеге асыратын бөлімшелерде өнімді бақылау үшін қажетті микроорганизмдердің үлгілік штамдарының шектелген коллекциясы болуға тиіс. Үлгілік бақылаудағы штамдардың жинағы айқындалатын параметрлерге байланысты өзгереді.

18 18. Диагностикалық зертханалардың коллекциялары диагностикалық зертханалардың базасында құрылады.

19 19. Диагностикалық зертханаларда:

1 1) қоректік орталарды бақылауға арналған;

2 2) алғашқы біріздендіру және диагностикалық зертханалардың жоғары тұрған коллекциялары мен тірі өсінділер мұражайларына жіберуге арналған оқшауланған ПБА штамдарының жинағы сақталуға тиіс.

20 20. Зертхананың меңгерушісі диагностикалық зертханалар коллекцияларын сақтау үшін жауапты болуға тиіс.

21 21. Диагностикалық мақсаттар үшін пайдаланылатын, сондай-ақ вакциналық және өндірістік штамдар коллекциялық ретінде есепке алынуға тиіс.

22 22. І-IY топтың өндірістік, эталонды ПБА штамдарын мекеме басшысының рұқсаты бойынша тек республикалық коллекцияларда, тест-штамдарды - республикалық коллекциялар мен ТӨМ-де алады.

23 23. Республикалық коллекциялар мен ТӨМ-де алынған тірі өсінділер басқа мекемелерге берілмейді. Штамдар ғылыми зерттеулер аяқталғаннан кейін жойылады немесе СанЕмН-ге сәйкес сақталады.

24 24. ПБА қозғалысын, СанЕмН талаптарының орындалуын өндірістік бақылауды жылына кемінде бір рет, қажетіне қарай - эпидемиологиялық айғақтар бойынша (осы санитарлық ережеге 2 -қосымшаға сәйкес) ұйымның режимдік комиссиясы жүзеге асыруға тиіс.

2 2. ПБА-ны есепке алуға қойылатын талаптар

25 25. ПБА қозғалысы мен сақтауды бақылау СанЕмН-ге сәйкес жүзеге асырылады.

26

26. Диагностикалық зертханалар барлық І-IY топ ПБА-сының бөлінуі туралы жоғары тұрған органдарға хабарлауға тиіс және 3 күннің ішінде оларды СанЕмН-де белгіленген тәртіппен тиісті зертханалар мен ТӨМ-ге жібереді, олар кейіннен бекітілген нысандағы паспорттарды ресімдей және індетке қарсы режимді сақтай отырып, оларды тиісті бейінді республикалық коллекцияларға жібереді.

27 27. І-IY топ ПБА-сымен эксперименттік жұмыс жүргізуші бөлімшелерде СанЕмН 9 , 11 - 19 қосымшаларда және осы санитарлық ережеге 3 , 4 -қосымшаларда келтірілген нысандар бойынша есеп жүргізілуге тиіс.

28

28. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын орындаудың барысында алынған және ғылыми қызығушылық тудырушы ПБА варианттары осы санитарлық ережеге 5 -қосымшаға сәйкес есепке алынуға, ғылыми коллекцияларда сақталуға тиіс. Коллекциялық штамдарға берілген белгілер (нөмір, код) СанЕмН 112 -тармағына сәйкес жүргізілуге тиіс. Осындай принциппен бактериялық уыттар мен жануарлар уларын есепке алу жүргізілуге тиіс.

29

29. Зерттеуші үшін қызығушылық тудырушы штамдар күзетуге жататын (патенттеу объектісі) немесе авторлық (депонирлеу объектісі) ретінде республикалық коллекцияларда (депозитарийлерде) сақталады. Оларға мүкәммал журналы (осы санитарлық ережеге 5-қосымша) бойынша код шифрі мен реттік нөмірі берілуге тиіс.

30 30. Мұражайда сақталған микроорганизмдер туралы ақпарат үшін биохимиялық, серологиялық және басқа да штамдар қасиеттерінің сипаттамасы бар паспорт (осы санитарлық ережеге 6 -қосымша) толтырылуға тиіс.

31 31. I-IY топ ПБА-сын есепке алу жөніндегі барлық журналдар СанЕмН 114 және 115 -тармақтарына сәйкес ресімделуге және оларды толтыру үшін жауапты адамда сақталуға тиіс. Штамдарды жою актімен құжатталады.

32

32. Диагностикалық зертханаларда ПБА-ны бір орталықтан есепке алу мынадай сызба бойынша жүзеге асырылады: зертхананың (зертханалардың) меңгерушісі ұйымның басшысына кейіннен жоғары тұрған органға жиынтық есеп жасай отырып, осы санитарлық ережеге 7 , 8 -қосымшаларда көрсетілген нысандар бойынша ПБА-ның болуы және қозғалысы туралы тоқсан сайын (тоқсан аяғының 25 күніне дейін) мәліметтер береді.

33 33. Республикалық коллекцияларда (депозитарийлерде), ТӨМ-де, ғылыми және өндірістік орталықтарда жылдық есеп жасала отырып, ПБА-ны тоқсан сайын нысандар бойынша (санитарлық ережеге 7, 8-қосымшалар) бір орталықтан есепке алу мына сызба бойынша (әрбір айдың 5 күніне дейін) жүзеге асырылуға тиіс:

1

1) тоқсан сайын (әрбір жаңа тоқсанның 1 күніне дейін) коллекцияны сақтау үшін жауапты адам (жұмысшы, зертхана мен бөлім коллекциясы) коллекция немесе ТӨМ меңгерушісіне және институттың (орталықтың) режимдік комиссиясына осы санитарлық ережеге 8, 9-қосымшаларда көрсетілген нысандар бойынша ПБА-ның болуы туралы мәліметтер беруге тиіс;

2 2) коллекция (ТӨМ) меңгерушісі (жауапты) ұйымның басшысына институт (орталық) коллекциясы туралы жиынтық есеп пен мәліметтер береді;

3 3) диагностикалық зертханалардың коллекциялары жоғары тұрған органға есеп береді, ол жиынтық есеп жасайды және оны тиісті бейіндегі республикалық коллекцияға береді;

4 4) республикалық депозитарийлер, ТӨМ, өндірістік және ғылыми коллекциялар тиісті бейіндегі республикалық коллекцияға есеп беруге тиіс;

5 5) республикалық коллекциялар министрліктің (ведомствоның) тиісті бейініне және Қазақстан Республикасының Бас мемлекеттік санитарлық дәрігеріне жиынтық есеп беруге тиіс.

3 3. ПБА-ны сақтау, беру және тасымалдау

34 34. ПБА мен уыттар бар ыдыстар СанЕмН 116 , 117 , 118 , 119 -тармақтарына сәйкес ресімделуге және сақталуға тиіс.

35 35. Бактерияларды, риккетсияларды, вирустарды, грибоктарды, қарапайымдыларды жұқтырған жануарлар жабылатын үй-жайларда жеке (шыны банкілерде, торларда) ұсталуға тиіс.

36

36. І-IY тобының тірі өсінділері бар тоңазытқыштар, шкафтар мен термостаттар жабылуға, ал жұмыс күнінің аяғында пломбылануға немесе мөрленуге тиіс. Кілттер, пломбылаушылар мен мөрлер зертхана меңгерушісінде сақталуға тиіс. Жұмыс жүргізілетін және І-ІІ топ тірі өсінділері сақталатын зертханаларда кіреберіс есіктер құлыппен жабылып, пломбыланып немесе мөрленуге тиіс, кілттер қол қоюмен мекеме бойынша кезекшіге тапсырылады.

37 37. Тірі өсінділерді қайта себу кезінде СанЕмН ережесі сақталуға тиіс.

38 38. І-IY топ штамдарын мекеменің ішінде босату (беру) СанЕмН 120 -тармағына сәйкес жүргізіледі.

39 39. Қоздырғыштарды беру СанЕмН 121 -тармағына сәйкес және ерекшелендірілген коллекция журналында жазумен ресімделуге тиіс.

40

40. І-ІІ қоздырғыштарды және ІІІ-IY топ коллекциялық штамдарын сақтау үшін жауапты қызметкер уақытша болмаған (демалыс, іссапар, науқастану) жағдайда, ұйым (бөлімше) басшысының рұқсатымен акті бойынша қайта себу құқығымен немесе құқығысыз тірі өсінділер берілетін адам болып табылады және журналда (осы санитарлық ережеге 5-қосымшаға) тіркеледі.

41 41. Ел ішінде ПБА-ны ұйымнан тыс беру және тасымалдау СанЕмН 9-тарауы 122 - 131 -тармақтарына сәйкес жүргізіледі.

42 42. Шетелге ПБА-ны беру (алу) және тасымалдау СанЕмН 9-тарауы 132 - 137 -тармақтарына сәйкес жүргізіледі.

4 4. Бақылауды ұйымдастыру

43 43. Өндірістік бақылауды жүргізу үшін ұйымдардың басшылары тұрақты немесе уақытша негізде І-ІІ топ ПБА-сымен жұмыс істеу тәжірибесі бар ұйым мамандарынан тұратын режимдік комиссиялар құруға тиіс.

44 44. І-IY топ ПБА-ларымен жұмысты орындаушы ұйымдарда осы санитарлық ереженің сақталуын тұрақты өндірістік бақылауды жылына кемінде бір рет, қажетіне қарай - эпидемиологиялық айғақтар бойынша, олардың орындалуын міндетті түрде тексере отырып, режимдік комиссия жүзеге асырады.

1 Патогенді топтар бойынша адам үшін патогенді микроорганизмдердің жіктемесі

"І-ІV патогенді топтар
микроорганизмдерімен жұмыс
істеу жағдайына қойылатын
санитарлық-эпидемиологиялық
талаптар" санитарлық-
эпидемиологиялық ережесі
мен нормаларына 1-қосымша
Патогенді топтар бойынша адам үшін патогенді микроорганизмдердің жіктемесі
Р/с
N
Мик­ро­ор­га­низмдер­дің
ата­уы
Атал­ған мик­ро­ор­га­низмдер­ден
туын­дай­тын ау­ру
Бак­те­ри­я­лар
I топ
1.
Yersіnіa pestіs
Оба
II  топ
1.
Bacіllus anthracіs
Күй­дір­гі
2.
Brucella abortus
Brucella melіtensіs
Brucella suіs
Бру­цел­лез
3.
Francіsella tularensіs
Ту­ля­ре­мия
4.
Legіonella pneumophіla
Ле­ги­о­нел­лез
5.
Pseudomonas malleі
Сап
6.
Pseudomonas pseudomalleі
Ме­лио­и­доз
7.
Vіbrіo cholerae 01 ток­си­ген­ді
Vіbrіo cholerae non 01 ток­си­ген­ді
Ты­рыс­қақ
III топ
1.
Bordetella pertussіs
Кө­кж­өтел
2.
Borrelіa recurrentіa
Соқ­па сүзек
3.
Campylobacter fetus
Аб­сцесс, сеп­ти­це­мия
4.
Campylobacter jejunі
Эн­те­рит, хо­ле­ци­стит, сеп­ти­це­мия
5.
Clostrіdіum botulіnum
Бо­ту­лизм
6.
Clostrіdіum tetanі
Сі­ре­спе
7.
Corynebacterіum dіphtherіae
Диф­те­рия
8.
Eryaіpelothrіx rhusіopathіae
Эри­зи­пе­ло­ид
9.
Helіcobacter pylorі
Га­стрит, ас­қа­зан және ұл­та­бар­дың ой­ық жа­ра ау­руы
10.
Leptospіra іnterrogans
Леп­то­спи­роз
11.
Lіsterіa monocytogenes
Ли­сте­ри­оз
12.
Mycobacterіum leprae
Ала­пес
13.
Mycobacterіum tuberculosіs
Mycobacterіum bovіs
Mycobacterіum avіum
Ту­бер­ку­лез
14.
Neіsserіa gonorrhoeae
Го­но­рея
15.
Neіsserіa menіngіtіdіs
Ме­нин­гит
16.
Nocardіa asteroіds
Но­кар­ди­оз
17.
Pasterella multocіda, haemolytіca
Па­сте­рел­лез
18.
Proactіnomyces іsraelіі
Ак­ти­но­ми­коз
19.
Salmonella paratyphі A
А қы­ла­уы
20.
Salmonella paratyphі B
В қы­ла­уы
21.
Salmonella typhі
Iш сүзе­гі
22.
Shіgella spp.
Ди­зен­те­рия
23.
Treponema pallіdum
Си­фи­лис
24.
Yersіnіa pseudotuberculosіs
Жал­ған ту­бер­ку­лез
25.
Vіbrіo cholerae 01 не ток­си­ген­ный
Диа­рея
26.
Vіbrіo cholerae non 01 не ток­си­ген­ный
Диа­рея, жа­ра­қат жұқ­па­ла­ры, сеп­ти­це­мия және бас­қа­ла­ры
IV топ
1.
Aerobacter aerogenes
Эн­те­рит
2.
Bacіllus cereus
Та­мақ уыт­ты жұқ­па­ла­ры
3.
Bacteroіdes spp
Өк­пе­нің аб­сце­сі, бак­те­ри­е­мия
4.
Borrelіa spp.
Кене спи­ро­хе­то­зы
5.
Bordetella bronchіseptіca Bordetella parapertussіs
Брон­хо­сеп­ти­коз­дар
Кө­кж­өтел тә­р­із­ді ау­ру­лар
6.
Campylobacter spp
Га­стро­эн­те­рит, гин­ги­вит, пе­ри­о­дон­тит
7.
Cіtrobacter spp
Жер­гі­лік­ті қа­бы­нуы про­це­сте­рі, та­мақ уыт­ты жұқ­па­ла­ры
8.
CIostrіdіum perfrіngens, CIostrіdіum novyі, CIostrіdіum septіcum, CIostrіdіum hіatolytіcum, CIostrіdіum bіfermentans.
Га­з­ды ган­гре­на
9.
Escherіchіa colі
Эн­те­рит
10.
Eubacterіum endocardіtіdіs
Сеп­си­стік эн­до­кар­дит
11.
Eubacterіum lentum
Eubacterіum ventrіcosum
Қай­та­ла­ма сеп­сис, аб­сце­стер
12.
Flavobacterіum menіngo-septіcum
Ме­нин­гит, сеп­ти­це­мия
13.
Haemophіlus іnfluenza
Ме­нин­гит, пнев­мо­ния, ла­рин­гит
14.
Hafhіa alveі
Хо­ле­ци­стит, ци­стит
15.
Klebsіella ozaenae
Озе­на
16.
Klebsіella pneumonіae
Пнев­мо­ния
17.
Klebsіella phіnoscleromatіs
ри­но­скле­ро­ма
18.
Mycobacterіum spp.
Mycobacterіum photochromogens
Mycobacterіum scotochromogens Mycobacterіum nonphotochromogens
Mycobacterіum rapіd growers
Ми­ко­бак­те­ри­о­з­дар
19.
Mіcoplasma homіnіs 1
Mіcoplasma homіnіs 2
Mіcoplasma pneumonіae
Жер­гі­лік­ті қа­бы­нуы про­це­сте­рі, пнев­мо­ния
20.
Propіonіbacterіum avіdum
Сеп­сис, аб­сце­стер
21.
Proteus spp.
Та­мақ уыт­ты жұқ­па­сы, сеп­сис, жер­гі­лік­ті қа­бы­ну про­це­сте­рі
22.
Pseudomonas aerugіnosa
Сеп­сис, жер­гі­лік­ті қа­бы­ну про­це­сте­рі
23.
Salmonella spp.
Саль­мо­нел­лез
24.
Serratіa marcescens
Сеп­сис, жер­гі­лік­ті қа­бы­нуы про­це­сте­рі
25.
Staphylococcus spp.
Та­мақ уыт­ты жұқ­па­ла­ры, сеп­ти­ци­е­мия, пнев­мо­ния
26.
Streptococcus spp
Пнев­мо­ния, тон­зил­лит, по­ли­арт­рит, сеп­ти­це­мия
27.
Vіbrіo sрр.,
Vіbrіo parahaemolytіcus, Vіbrіo mіmіcus,
Vіbrіo fluvіales,
Vіbrіo vulnіfіcus,
Vіbrіo algіnolytіcus
Диа­рея, та­мақ уыт­ты жұқ­па­ла­ры, жа­ра жұқ­па­сы, сеп­ти­це­мия және бас­қа­лар
28.
Yersіnіa enterocolіtіca
Эн­те­рит, ко­лит
29.
Actіnomyces albus
Ак­ти­но­ми­коз
Рик­кет­си­я­лар
II топ
1.
Rіckettsіa prowazekіі
Эпи­де­ми­я­лық бөрт­пе сүзек, Брилл ау­руы
2.
Rіckettsіa typhі
Еге­уқұй­рық бөрт­пе сүзек
3.
Rіckettsіa rіckettsіі
Та­сты та­у­лар­дың кө­га­ла без­ге­гі
4.
Rіckettsіa tsutsugamushі
Цу­цу­га­му­ши без­ге­гі
5.
Coxіella burnetіі
Кок­си­ел­лез (Ку без­ге­гі)
III топ
1.
Rіckettsіa sіbіrіca
Сол­тү­стік Азия кене бөрт­пе сүзе­гі
2.
Rіckettsіa conorіі
Же­рор­та те­ңі­зі ала қы­з­ба­сы
3.
Rіckettsіa sharonі
Из­ра­иль қы­з­ба­сы
4.
Rіckettsіa sp. Now?
Аст­ра­хань қы­з­ба­сы
5.
Rіckettsіa acarі
Ве­зи­ку­лез­ді рик­кет­си­оз
6.
Rіckettsіa australіs
Сол­тү­стік Квинсленд кене бөрт­пе сүзе­гі
7.
Rіckettsіa japonіca
Жа­пон ала қы­з­ба­сы
8.
Rіckettsіa sp. Now
Аф­ри­ка қы­з­ба­сы
9.
Rіckettsіa sp. now? штамм "ТТТ"
Тай­ланд кене рик­кет­си­о­зы
Эр­ли­хии (Rіckettsіaceae тұқым­дас
ішін­де­гі Ehrlіchіae то­бы)
III топ
1.
Ehrlіchіa sennetsu
Сен­нет­су ау­руы
2.
Ehrlіchіa canіs
Ау­ру­дың аты жоқ
3.
Ehrlіchіa chaffeensіs
Ау­ру­дың аты жоқ
Гри­бок­тар
II топ
1.
Blastomyces brasіlіensіs, dermatіtіdіs
Бла­сто­ми­коз
2.
Coccіdіoіdes іmmіtіs
Кок­ци­дио­и­доз
3.
Hіstoplasma capsulatum
Ги­сто­плаз­моз
III топ
1.
Aspergіllus flavus
Aspergіllus fumіgatus
Ас­пер­гил­лез
2.
Candіda albіcana
Кан­ди­доз
3.
Cryptococcus neoformans
Крип­то­кок­коз
IV топ
1.
Absіdіa corymbіfera
Му­ко­роз
2.
Aspergіllus nіger, nіdulans
Ас­пер­гил­лез
3.
Candіda brumptіі, Candіda cruseі, Candіda іntermedіa, Candіda pseudotropіcalіs, Candіda tropіcalіs, Candіda guіllermondіі
Кан­ди­доз
4.
Cephalosporіum acremonіum, cіnnabarіum
Це­фа­ло­спо­ри­оз
5.
Epіdermophyton floccosum
Эпи­дер­мо­фи­тии
6.
Geotrіchum candіdum
Гео­т­ри­хоз
7.
Mіcrosporum spp.
Мик­ро­спо­рия
8.
Mucor musedo
Му­ко­роз
9.
Penіcіllіum crustosum, luteo-vіrіde, notatum
Пе­ни­цил­ли­оз
10.
Pіtyrosporum orbіculare
Түр­лі тү­сті те­мі­рет­кі
11.
Rhіzopus nіgrіcans
Му­ко­роз
12.
Trіchophyton spp.
Қа­бат­ты му­коз
13.
Trіchosporon cerebrіforme
Түй­ін­ді три­хос­по­рия
Қа­ра­пай­ым­ды­лар
III топ
1.
Leіshmanіa donovanі
Вис­це­ри­я­лы лейш­ма­ни­оз
2.
Plasmodіum vіvax, falcіparum, malarіae
Без­гек
3.
Trіchomoas vagіnalіs
Несеп-жы­ныс три­хо­мо­ни­а­зы
IV топ
1.
Acanthamoeba culbertsonі, spp
Ме­нин­го­эн­це­фа­лит
2.
Babesіa caucasіca
Ба­бе­зиоз
3.
Balantіdіum colі
Ба­лан­ти­ди­оз
4.
Entamoeba hystolytіca
Аме­би­аз
5.
Isospora bellі
Lamblіa іntestіnalіs
Эн­те­рит
6.
Naeglerіa spp.
Ме­нин­го­эн­це­фа­лит
7.
Pent, atrіchomonas homіnіs
Ко­лит
8.
Leіshmanіa major, tropіca
Те­рі лейш­ма­ни­о­зы
9.
Toxoplasma gondіі
Ток­со­плаз­моз
Ви­ру­стар
I топ
1.
Fіlovіrіdae:
Мар­бург және Эбо­ла ви­ру­ста­ры
Ге­мор­ра­ги­я­лық қы­з­ба
2.
Arenavіrіdae:
Лас­са, Ху­нин және Ма­чу­по ви­ру­ста­ры
Ге­мор­ра­ги­я­лық қы­з­ба
3.
Poxvіrіdae:
Ше­шек ви­ру­сы
Адам­ның та­би­ғи ше­ше­гі
4.
Herpesvіrіdae май­мыл­дың В ви­ру­сы
Со­зыл­ма­лы эн­це­фа­лит­тер, эн­це­фа­ло­па­ти­я­лар
II топ
1.
Togavіrіdae
Жыл­қы эн­це­фа­ло­ми­е­ли­ті­нің ви­ру­сы (Ве­не­су­э­ла ВЖ­ЭВ, шы­ғыс ШЖЭ, ба­тыс БЖЭ);
Сем­ли­ки, Чи­кун­гу­нья,
О, Ньонг-Ньонг, Ка­рель­дік, Синдбис,  Росс, Май­я­ро, Му­кам­бо өзен­де­рін­де­гі қы­з­ба ви­ру­ста­ры
Ма­са эн­це­фа­лит­те­рі
эн­це­фа­ло­ми­е­лит­те­рі,
эн­це­фа­ло­ме­нин­гит­те­рі
2.
Flavіvіrіdae:
Кене эн­це­фа­ли­ті ви­ру­ста­ры­ның жиын­тығы
Кене эн­це­фа­ли­ті (КЭ),  Ал­ма-Ара­сан, Апон, Лан­гат, Неги­ши, По­вас­сан, Шот­ланд­тық қой эн­це­фа­ло­ми­е­ли­ті,
Ки­ас­са­нур ор­ма­ны­ның ау­руы, Ом­бы кө­га­ла без­ге­гі (ОКБ)
Жа­пон эн­це­фа­ли­ті ви­ру­сы­ның жиын­тығы (ЖЭ), Ба­тыс Ниль, Илье­ус, Ро­сио, Сент-Лу­ис, Усу­ту эн­це­фа­лит­те­рі, Мур­рея Кар­ши, Кун­жин, Се­пик, Вес­сель­с­борн ал­қа­бын­да­ғы эн­це­фа­лит­тер
Са­ры қы­з­ба ви­ру­сы
С ге­па­ти­ті­нің ви­ру­сы
эн­це­фа­лит­те­рі
эн­це­фа­ло­ми­е­лит­те­рі
Ге­мор­ра­ги­я­лық қы­з­ба
Қы­з­ба ау­ру­ла­ры
Қы­з­ба ау­ру­ла­ры
Қы­з­ба ау­ру­ла­ры
Па­рен­те­раль­ды ге­па­тит, ба­уыр­дың ге­па­то­це­лю­ляр­лы  кар­ци­но­ма­сы
3.
Bunyavіrіdae,
Bunyavіrus тұқым­да­стығы:
Ка­ли­фор­ни­я­лық, Ла-Кросс, Джейм­ста­ун-ка­ньо­ны­ның, Зай-цев-Бе­ля­ков, Ин­ко, Тя­ги­ня эн­це­фа­лит­те­рі­нің  жиын­тығы,
Апеу, Мад­рид, Ори­бо­на, Ос­са, Ре­стан ж.б. С-ви­ру­сы­ның жиын­тығы
Phlebovіrus тү­рін­де­гі:
Си­ци­лия, Неа­поль, Рифт-вал­ли, Тоскан­да  ж.б. шы­бын-шір­кей­лер­ден  бо­ла­тын без­гек ви­ру­сте­рі
Naіrovіrus тү­рін­де­гі:
Қы­рым кө­га­ла без­ге­гі­нің Кон­го ви­ру­сы;
Най­ро­би, Ган­джам қой­ла­ры­ның ау­ру­ла­ры;
Ду­г­бе
Hantavіrus тү­рін­де­гі: Хан­та­ан, Се­ул ви­ру­сте­рі
Пу­у­ма­ла ж.б.
Эн­це­фа­лит, эн­це­фа­ло­ми­е­лит, ме­нин­го­эн­це­фа­лит,  ме­нин­гит­ті бел­гі­сі мен ар­ти­ри­ті бар қы­з­ба ау­ру­ла­ры
Қы­з­ба ау­ру­ла­ры
Мио­зит­тер және арт­рит­тер
Арт­ри­ті және мио­зи­ті бар эн­це­фа­лит­тер мен қы­з­ба ау­ру­ла­ры
Ге­мор­ра­ги­я­лық қы­з­ба
Ме­нин­гит бел­гі­сі бар қы­з­ба
Эн­це­фа­лит
Бүй­рек ау­руы бел­гі­сі бар ге­мор­ра­ги­я­лық қы­з­ба (БСКБ)
4.
Reovіrіdae,
Orbіvіrus тү­рін­де­гі:
Ке­ме­ро­во, Ко­ло­рад­тық кене без­ге­гі­нің, Көк­тіл­ді қой­лар­дың, Чанг­ви­но­ла, Орун­го  ж.б. ви­ру­сте­рі
Ме­нин­гит бел­гі­сі және арт­ри­ті бар қы­з­ба
5.
5. Rhabdovіrіdae,
Lyssavіrus тү­рін­де­гі: кө­ше құ­тыр­ма­сы­ның,  жа­байы, Ла­гос-бат ви­ру­сы
Құ­тыр­ма
Жал­ған құ­тыр­ма және эн­це­фа­ло­па­тия
6.
Pіcomavіrіdae,
Aphto vіrus тү­рін­де­гі: Аусыл ви­ру­сы
Аусыл
7.
Arenavіrіdae:
Лим­фо­ци­тар­лық хо­рио­ме-нин­гит, То­ка­ри­бе, Пи­чин­де ви­ру­ста­ры
Асте­нин­ді ме­нин­гит­тер және ме­нин­го­эн­це­фа­лит­тер
8.
Hepadnavіrіdae:
В және Д (Дель­та) ге­па­тит­те­рі­нің ви­ру­ста­ры
Па­рен­те­рал­ды ге­па­тит­тер
9.
Retrovіrіdae: адам им­му­ни­те­ті­нің же­тіс­пе­у­ші­лі­гін ту­ды­ра­тын ви­рус  (АИЖТВ-1, АИЖТВ-2)
Адам­ның Т-клет­ка­лық  лей­ко­зы­ның ви­ру­сы  (НТ1у)
ЖҚТБ
Т - адам­ның жа­су­ша  лей­ко­зы
10.
Unconventіonal agents:
Ба­яу ней­ро­жұқ­па­лы ау­ру­лар­дың қоз­дыр­ғы­шта­ры
Крей­ц­фельд-Яко­ба, Ку­ру, Скре­пи, амио­тро­фи­я­лық лей­ко­с­пон­гиозл­ды ау­ру­ла­ры, оли­во­пон­то­це­ре­брал­ды се­му, Герст­манн-Стра-Ус­слер Шейн­кер­дің бел­гі­ле­рі
III топ
1.
Orthomyxovіrіdae:
А, В және С тұ­мауы­ның ви­ру­ста­ры
Тұ­мау
2.
Pіcomavіrіdae:
Enterovіrus тү­рін­де­гі: сал, А және Е ге­па­тит­те­рі­нің жа­байы штамм­да­ры
Жі­ті ге­мор­ра­ги­я­лық конъ­юк­ти­вит ви­ру­сы (АНС)
По­лио­ме­лит
Эн­те­рал­ды ге­па­тит
Ге­мор­ра­ги­я­лық ко­ньюк­ти­вит
3.
Herpesvіrіdae:
I және II үл­гі­де­гі қа­ра­пай­ым ұшық ви­ру­сы,  зо­стор-қы­зы­л­ша­ның гер­пе­ви­ру­ста­ры
6 үл­гі­де­гі ұшық  (HB1v-HHv 6)
ци­то­ме­га­лия ви­ру­сы
Эп­ш­тейн-Барр ви­ру­сы
Қа­ра­пай­ым ұшық
Жел ше­шек, бел­де­ме­лі ұшық­ты те­мі­рет­кі,
Адам­ның В-лим­фо­цит­те­рі­нің за­қым­да­нуы, туа біт­кен эк­зан-те­ма
Ци­то­ме­га­лия
Жұқ­па­лы мо­но­нук­леоз, Бер­кит лим­фо­ма­сы, на­зо­фа­рин­ге­ал­ды кар­ци­но­ма
IV топ
1.
Adenovіrіdae: бар­лық түр­де­гі аде­но­ви­ру­стар
ТӨ­ВЖ, пнев­мо­ния, конъ­юнк­ти­вит­тер
2.
Reovіrіdae,
Reovіrus тү­рін­де­гі: адам­дар­дың ре­тро­ви­ру­сы,  Rotavіrus тү­рін­де­гі: адам­дар­дың  ауы­з­ви­ру­сы, Небрас­ка­да­ғы бұ­за­улар­дың диа­рея ви­ру­сы (NCDV)
- ри­нит­тер, га­стро­эн­те­рит­тер
- га­стро­эн­те­рит­тер және эн­те­рит­тер
3.
Pіcomavіrіdae,
Enterovіrus тү­рін­де­гі: А және В то­бын­да­ғы Кок­са­ки ви­ру­ста­ры
ECHO ви­ру­ста­ры
68-71 үл­гі­де­гі эн­те­ро­ви­ру­стар
адам ри­но­ви­ру­ста­ры­ның 120 үл­гі­сі
Cardіovіrus тү­рін­де­гі: эн­це­фа­ло­мио­кар­дит ви­ру­сы
Мен­го ви­ру­сы
ТӨ­ВЖ, Бор­н­хольм ау­ру­ла­ры, гер­пан­гин, по­ли­нев­рит­тер
- се­роз­ды ме­нин­гит­тер, диа­рея, ТӨ­ВЖ,
по­ли­нев­рит­тер, уве­ит­тер
- се­роз­ды ме­нин­гит­тер, ко­ньюнк­ти­вит­тер ТӨ­ВЖ
ТӨ­ВЖ, по­ли­нев­рит, гер­пан­гин, ко­ньюнк­ти­вит­тер, фа­ло­мио­кар­дит­тер, пе­ри­кар­дит­тер
ТӨ­ВЖ, по­ли­нев­рит
4.
Coronavіrіdae: адам­ның ко­ро­на­ви­ру­ста­ры
ТӨ­ВЖ (про­фуз­ды, тем­пе­ра­ту­ра­сыз мұ­рын­ның бі­туі), эн­те­рит
5.
Calіcіvіrіdae:  Нор­фолк ви­ру­сы
Жі­ті га­стро­эн­те­рит
6.
Paramyxovіrіdae:
Адам­ның 1-4 тип­те­гі па­ра­грипп ви­ру­сы
Ре­спи­ра­тор­лық-син­ци­ти­ал­дық ви­рус
(PC-ви­ру­сы)
эпи­де­ми­я­лық па­ро­тит­тің ви­ру­сы
қы­зы­л­ша­ның ви­ру­сы
Нью­касл ау­руы­ның ви­ру­сы
ТӨ­ВЖ, брон­хопнев­мо­ни­я­лар
Пнев­мо­ни­я­лар, брон­хит­тер, брон­хио­лит­тер
Эпи­де­ми­я­лық па­ро­тит
Қы­зы­л­ша
Ко­ньюнк­ти­вит
7.
Togavіrіdae
Rubіvіrua тү­рін­де­гі:
қы­за­мық ви­ру­сы
Қы­за­мық
8.
Rabdovіrіdae,  Vesіculovіrus тү­рін­де­гі: ве­зи­ку­ляр­лы сто­ма­тит ви­ру­сы
Ве­зи­ку­ляр­лы сто­ма­тит
9.
Poxvіrіdae:
сиыр ше­ше­гі­нің ви­ру­сы,
эк­тро­ме­лия ви­ру­сы
са­уын­шы­лар түй­ін­де­рі­нің ви­ру­сы
орф­ви­рус ви­рус
кон­та­ги­оз­ды мол­люс­ка
Та­на және Яба ви­ру­ста­ры
Сиыр ше­ше­гі
Тыш­қан­дар­дың эк­тро­ме­ли­я­сы
Са­уын­шы қол­да­ры­ның со­зыл­ма­лы ау­руы
Жұқ­па­лы күл­ді­рек­ті те­рі­нің қа­бы­нуы
Те­рі мен шы­ры­шты қа­бат­тың жұқ­па­лы мол­люс­ка­сы
Яба ау­руы
Хла­ми­дий­лер
II топ
1.
Chlamydіa psіttacі
Ор­ни­тоз-псит­та­коз
III топ
1.
Chlamydіa trachomatіs
Тра­хо­ма, несе­п­ге­ни­таль­ды хла­ми­ди­оз
2.
Chlamydіa paratrachomatіs
Тра­хо­мо­по­доб­ный ко­ньюк­ти­вит
3.
Chlamydіa veneral lymphagranulema
Жы­ныс лим­фа­ла­ры­ның ұл­ға­юы, шат лим­фа без­де­рі­нің за­қым­да­нуы
Био­ло­ги­я­лық улар
II топ
1.
Бар­лық түр­де­гі бо­ту­лин
уыт­та­ры
Бо­ту­лизм
2.
Сі­ре­спе уы­ты
3.
Қа­ра­құрт өр­мек­ші­сі­нің уы
III топ
1.
Ми­ко­уыт­тар
Ми­ко­ток­си­коз­дар
2.
Күл уыт­та­ры
3.
А то­бын­да­ғы стреп­то­кокктар уыт­та­ры
4.
Ста­фи­ло­кокктар уыт­та­ры
5.
Жы­лан­дар­дың уы (коб­ра, эфа, гюр­за және бас­қа­лар)
Патогенді топтар бойынша жануарлар үшін патогенді микроорганизмдердің жіктемесі
N
Қоз­дыр­ғы­штың тү­рі
Қай ау­ру­дың қоз­дыр­ғы­шы
1
2
3
Бак­те­ри­я­лар
I па­то­ген­ді топ
1.
Yersіnі pestіs
түй­е­лер оба­сы­ның
II па­то­ген­ді топ
1.
Bacіllus anthracіs
күй­дір­гі­нің
2.
Brucella abortus
Brucella melіtensіs
Brucella suіs
Brucella canіs
бру­цел­лез­дің
3.
Francіsella tularensіs
ту­ля­ре­ми­я­ның
4.
Pseudomonas malleі
сап­тың
5.
Pseudomonas pseudomonalleі
ме­лио­и­до­з­дың
III па­то­ген­ді топ
1.
Mykobacterіum tuberculosіs
ту­бер­ку­лез­дің
Mykobacterіum bovіs
Mykobacterіum avіum
Lіsterіa monocytogenes
ли­сте­ри­о­з­дың
2.
Salmonella dublіn
саль­мо­нел­лез­дің
Salmonella cholerae suіs
Salmonella abortus ovіs
Salmonella abortus egvі
Salmonella typhіmurіum
Salmonella pullorum gallіnarіum
3.
4.
Сlostrіdіum perfrіngens
Қой­дың брад­зо­ты мен жұқ­па­лы эн­те­ро­ток­се­ми­я­сы­ның, ірі қа­ра мал эм­фи­зе­ма­то­здық кар­бун­кул­дың
Сlostrіdіum hovyі
Сlostrszzdіum oedematіens
Сlostrіdіum septіcum
Сlostrіdіum hystolytіcum
5.
Fysobacterіum necrophum
некро­бак­те­ри­о­з­дың
6.
Eryіspelothrіx іnsіdіosa
шош­қа тіл­ме­ле­рі
7.
8.
Leptospіra Pomona
леп­то­спи­ро­здың
Leptospіra Trassovі
Leptospіra Hebdomatіs
Leptospіra Gryppoyphosa
Leptospіra Icterrohaemorragіae
Leptospіra Canіcola
9.
Mycobacterіum paratuberculesus
па­ра­ту­бер­ку­лез­дің
10.
Clostrіdіum tetanі
сі­ре­спе­нің
11.
Clostrіdіum botulіnum
бо­ту­лиз­мнің
12.
Yersіnіa pseudotuberculosіs
жал­ған ту­бер­ку­лез­дің
13.
Pasteurella multocіda
па­сте­рел­лез­дің
14.
Campylobacter fetus
кам­пи­ло­бак­те­ри­о­з­дың
15.
Brucella ovіs
қой­лар­дың жұқ­па­лы эпи­ди­ди­ми­ті­нің
16.
Borrelіa hyodysenterіa
шош­қа ди­зен­те­ри­я­сы­ның
IV па­то­ген­ді топ
1.
Staphіlococcus
ста­фи­лок­коз­дың
2.
Streptococcus egvі
жыл­қы­ның са­қау ау­руы­ның
3.
Escherіchіa colі
ко­ли­бак­те­ри­о­з­дың
4.
Haemophіlus
шош­қа­ның ге­мо­фи­лез­дік ау­руы­ның
5.
Dіplococcus lanceolatus
қо­зы­лар­дың ди­плок­ко­зы­ның
6.
Mycoplasma agalactіae
қой­лар­дың жұқ­па­лы ага­лак­ти­я­сы­ның
7.
Mycoplasma gallіseptіcum
ре­спи­ра­тор­лық ми­ко­плаз­моз­дың
8.
Mycoplasma hyopneumonіae
эн­зоо­ти­я­лық пнев­мо­ни­я­ның
9.
Bacіllus Larvae
ара­лар­дың Аме­ри­ка­лық ірің­де­рі­нің
10.
Peptostreptococcus pluton
ара­лар­дың Еуро­па­лық ірің­ді ау­ру­ла­ры­ның
Рик­кет­си­я­лар
II па­то­ген­ді топ
1.
Cowdrіa burnetі
Ку қы­з­ба­сы
2.
Cowdrіa rumіnantіum
гид­ро­пе­ри­кар­дит­тің
Гри­бок­тар
II па­то­ген­ді топ
1.
Hіstoplasma farcіmіnosum
эпи­зоо­ти­я­лық лим­фан­гит­тің
2.
Candіda albіcans
кан­ди­да­ми­коз­дың
3.
Blastomyces dermatіtіdes
бла­ста­ми­коз­дың
III па­то­ген­ді топ
1.
Aspergіllus fumіgatus
ас­пер­гил­лез­дің
2.
Actіnomyces bovіs
ак­ти­но­ми­коз­дың
3.
Trіchophyton favіforme
Trіchophyton gypseum
Trіchophyton egvuіnum
три­хо­фи­ти­я­ның
4.
Mіcrosporum egvuіnum
Mіcrosporum gypseum
Mіcrosporum lanosum
Mіcrosporum nfnum
мик­ро­ско­пи­я­ның
IV па­то­ген­ді топ
1.
Botryomyces ascoformans
бо­три­о­ми­коз­дың
2.
Stachybotrus altemans
ста­хи­бо­три­о­ток­си­коз­дың
Ви­ру­стар
I па­то­ген­ді топ
1.
Pіcornavіrіdae
Aphthovіrus те­гі
аусыл­дың
2.
Paramyxovіrіdae
Paramyxovіrіs те­гі
ірі қа­ра мал оба­сы­ның
3.
Togavіrіdae
Pestіvіrus те­гі
шош­қа­ның клас­си­ка­лық оба­сы­ның
4.
Irіdovіrіdae
шош­қа­ның аф­ри­ка­лық оба­сы­ның
5.
Poxvіrіdae
Caprіpoxvіrus те­гі
қой­лар мен еш­кі­лер ше­ше­гі­нің
6.
Paramyxovіrіdae
Paramyxovіrіs
нью­каслск ау­ру­ла­ры­ның
7.
Reovіrіlae
Orbіvіrus те­гі
қой­лар­дың ка­та­раль­дық қы­з­ба­сы­ның
8.
Orthomyxovіrіdae
Influenzavіrus те­гі
құ­стар тұ­мауы­ның
9.
Rhabdovіrіdae
vesіculovіrus те­гі
ве­зи­ку­ляр­лық сто­ма­тит­тің
II па­то­ген­ді топ
1.
Paramyxovіrіdae
Буы­на­яқ­ты­лар оба­сы­ның ви­ру­сы
буы­на­яқ­ты­лар оба­сы­ның
2.
Rhabdovіrіdae
Lyssavіrus те­гі
құ­тыр­ма­ның
3.
Retrovіrіdae
жыл­қы­ның жұқ­па­лы ане­ми­я­сы­ның
4.
Togavіrіdae
Alphavіrus те­гі
жыл­қы­ның жұқ­па­лы эн­це­фа­ло­ми­е­ли­ті­нің
5.
Orthomyxovіrіdae
Influenzavіrus те­гі
жыл­қы тұ­мауы­ның
6.
Herpesvіrіdae
Жыл­қы­ның ри­ноп­нев­мо­ни­я­сы­ның ви­ру­сы
жыл­қы­ның ри­ноп­нев­мо­ни­я­сы­ның
7.
Herpesvіrіdae
Ауес­ки ау­руы­ның
8.
Coronavіrіdae
Coronavіrus те­гі
құ­стар­дың жұқ­па­лы брон­хи­ті­нің
9.
Coronavіrіdae
шош­қа­ның транс­мис­си­я­лық га­стро­эн­те­рит­тің
10.
Bіrnavіrіdae
Гам­бо­ра ау­руы­ның (жұқ­па­лы бур­сит­тің)
11.
Herpesvіrіdae
Ма­рек ау­руы­ның
12.
Herpesvіrіdae
құ­стар­дың жұқ­па­лы ла­рин­го­тра­хе­и­ті­нің
13.
Herpesvіrіdae
үй­рек­тер ге­па­ти­ті­нің
14.
Paramyxovіrіdae
Paramyxovіrus те­гі
ірі қа­ра мал па­ра­грип­пі­нің
15.
Poxvіrіdae
Parapoxvіrus те­гі
қой­лар­дың кон­та­ги­оз­дық эк­ти­мі­нің
16.
Poxvіrіdae
Leporіpoxvіrus те­гі
қо­ян­дар­дың мик­со­ма­то­зы­ның
17.
Retrovіrіdae
Oncovіrіdae
ірі қа­ра мал лей­ко­зы­ның
Хла­ми­дий­лер
II па­то­ген­ді топ
1.
Chlamydіa psіttacі
ор­ни­то­здар­дың
III па­то­ген­ді топ
1
Chlamydіa psіttacі var ovіs
қой­лар­дың хла­ми­ди­оз­дық тү­сік та­ста­уы­ның

1 1. I-II топтағы қоздырғыштардың уыттылық күші әлсіреген штамдары III патогендік тобының микроорганизмдеріне жатады. III-I топты уыттылық күші әлсіреген штамдар I патогендік тобының микроорганизмдеріне жатады.

2 2. Жұқтырушыларды: адамды, жылықанды жануарды, тасымалдаушыларды, қоршаған орта объектілерін сыртқы ортаны I-IV¶ топтардағы микроорганизмдерден туындайтын адамдар мен жануарлар ауруларының көздері ретінде есептеу керек.

2 Ұйымдарда биологиялық қауіпсіздік талаптарының сақталуын бақылау жөніндегі комиссия туралы ереже

"І-ІV патогенді топтар
микроорганизмдерімен жұмыс
істеу жағдайына қойылатын
санитарлық-эпидемиологиялық
талаптар" санитарлық-
эпидемиологиялық ережесі
мен нормаларына 2-қосымша
Ұйымдарда биологиялық қауіпсіздік талаптарының сақталуын бақылау жөніндегі комиссия туралы ереже

1 1. Ұйымдарда биологиялық қауіпсіздік талаптарының сақталуын бақылау жөніндегі комиссия (бұдан әрі - режимдік комиссия) диагностикалық, ғылыми және өндірістік зертханаларда биологиялық материалмен жұмыс жүргізудің тәртібін бақылайтын атқарушы-консультативтік орган болып табылады.

2 2. Биологиялық қауіпсіздік талаптарының сақталуын бақылау жөніндегі комиссияның жұмысын Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Орталық режимдік комиссиясы басқарады.

3 3. Комиссия олардың базасында I-III патогенді топтың биологиялық материалмен кез келген жұмыс (диагностикалық зерттеу, өндірістік) түрлерін жүргізетін мекемелерде (кәсіпорындарда) құрылады.

4 4. Құрамында биологиялық материалмен жұмыс қауіпсіздігі мәселелерінде құзыретті кемінде 3-5 адам бар комиссияны мекеменің басшысы 50 жыл мерзімге тағайындайды.

5 5. Комиссия төрағасы етіп мекеме басшысының эпидемиологиялық мәселелер (ғылым) жөніндегі орынбасарын немесе тиісті білімі мен жұмыс тәжірибесі бар маманды тағайындайды.

6

6. Комиссия өз қызметінде Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде N 2692 тіркелген Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2004 жылғы 21 қаңтардағы N 63 бұйрығымен бекітілген "Микробиология, вирусология және паразитология зертханаларының орналасуына және жұмыс істеу жағдайларына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" санитарлық-эпидемиологиялық ережелері мен нормаларын және биологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі өзге де нормативтік құжаттарды және мекеме басшының нұсқауларын басшылыққа алады.

7 7. Комиссия әдістемелік мәселелер бойынша мекеме басшысына және оның ғылыми жұмыс жөніндегі, биологиялық материалмен жұмыс істеу қауіпсіздігінің жай-күйі үшін жауапты орынбасарына бағынады.

8 8. Обаға қарсы күрес станцияларының режимдік комиссиясы - М. Айқымбаев атындағы Қазақ карантиндік және зооноздық жұқпалар ғылыми орталығының және Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Орталық режимдік комиссияларына бағынады.

9 9. Басқа ұйымдардың режимдік комиссияларын - Орталық режимдік комиссия бақылайды.

10 10. Диагностикалық, зерттеу және өндірістік жұмыстар жүргізу кезінде биологиялық материалмен жұмыс қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында комиссия мынадай міндеттерді шешеді:

1 1) мекемеде биологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің регламенттелген тәртібінің сақталуын тұрақты бақылауды ұйымдастыру және жүргізу;

2 2) авариялық ахуалдың алдын алуға және олардың салдарын жоюға бағытталған іс-шаралар кешенін ұйымдастыру және жүргізу;

3 3) персоналдың жұқпалы материалмен жұмыс істеуге дайындығын бақылау және денсаулық жағдайын қадағалауды ұйымдастыру;

4 4) тиісті нормативтік құжаттар талаптарының, сондай-ақ мекеме басшысы өкімдерінің (бұйрықтарының) және мекеме комиссиясы ұсыныстарының орындалуын бақылауды жүзеге асырады;

5 5) биологиялық қауіпсіздік жай-күйін талдауды жүргізу және оларды жетілдіру жөніндегі шаралар кешенін әзірлейді;

6 6) биологиялық қауіпсіздік жөніндегі мәселелері жөніндегі есептік және басқа да құжаттаманы дайындайды.

11 11. Оған жүктелген міндеттерге сәйкес комиссия мынадай іс-шаралар кешенін жүргізеді:

1 1) биологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің регламенттелген тәртібінің орындалуын жыл сайын жоспарлы және жоспардан тыс мерзімдік бақылауды жүзеге асырады;

2 2) персоналды уақтылы диспансерлеуді бақылауды жүзеге асырады, иммундық профилактиканың регламенттелген тәртібін бақылайды, антибиотиктерге аса сезімтал және вакциналауға қарсы айғақтары бар адамдарды есепке алуды жүргізеді;

3 3) биологиялық материалмен жұмыс істеу кезінде авария жағдайында мекеменің басшысына оның салдарын жою жөніндегі іс-шаралардың жоспарын әзірлейді және ұсынады;

4 4) белгіленген қауіпсіздік ережелерінің, оның алғы шарттарының, бұзылуын, авариялар себептерін талдауды жүргізеді және мекеме басшысына биологиялық қауіпсіздік жүйесінің тиімділігін арттыру жөніндегі іс-шаралардың жоспарын ұсынады;

5 5) биологиялық қауіпті материалмен жұмыс істеуге рұқсат алу (ұзарту) үшін қажетті құжаттаманы ресімдейді;

6 6) биологиялық қауіпті материалмен жұмыс істейтін персоналдың биологиялық қауіпсіздігін сақтау мәселелері жөніндегі білімді тексеруді жүргізеді;

7 7) қызметкерлердің белгіленген бару тәртібін бақылайды;

8 8) комиссияның жұмыс туралы есебін дайындайды және оны қадағалау функцияларын жүзеге асырушы мекемеге ұсынады;

9 9) мекеме басшысы бекіткен жұмыс жоспарын және қажеттігі оның міндеттерімен және функцияларымен анықталатын өзге де құжаттарды жасайды.

12 12. Өз міндеттерін тиімді іске асыру мақсатында комиссия:

1 1) бөлімшелердің басшылары мен жекелеген адамдардың биологиялық қауіпсіздік ережелерін міндетті түрде орындауын үйлестіреді;

2 2) мекеме басшының алдында болған бұзушылықты жою туралы өтініш жасайды;

3 3) өзіндік немесе басқа да білікті мамандарды тарта отырып, мекемеде биологиялық қауіпсіздік ережелерінің сақталуын жоспарлы және жоспардан тыс тексеруді жүргізеді;

4 4) биологиялық қауіпсіздік ережелерінің орындалуы мүмкін болмаған жағдайда немесе оларды бұзған жағдайда биологиялық қауіпті материалмен жұмысты тоқтата тұру туралы мекеме басшысына өтініш жасайды;

5 5) биологиялық қауіпсіздіктің тиісті деңгейін қамтамасыз етпейтін жаңа зертханалық әдістемелерді, жабдықтардың түрін, дезинфектанттар мен т.с.с. пайдалануды немесе тыйым салуды тоқтату туралы рұқсат берген мекеменің алдында дәлелденген өтініш жасайды;

6 6) комиссия отырыстарында бөлімше басшыларын, мекеме қызметкерлерін тыңдайды.

3 Жұмыс коллекциясындағы ПБА-ны есепке алу журналы

"І-ІV патогенді топтар
микроорганизмдерімен жұмыс
істеу жағдайына қойылатын
санитарлық-эпидемиологиялық
талаптар" санитарлық-
эпидемиологиялық ережесі
мен нормаларына 3-қосымша
Жұмыс коллекциясындағы ПБА-ны есепке алу журналы
Бастапқы есепке алу құжаттамасы
Мекеменің атауы ___________________________________________________
Бөлімнің, бөлімшенің атауы ________________________________________
Зертхананың атауы _________________________________________________
Уақытша құрылымның атауы __________________________________________
Сақтау мерзімі 3 жыл  __________________________________  -ға дейін
басталды __________________________________________________________
аяқталды __________________________________________________________
Штам­ның
N
Мик­ро­ор­га-
низ­мнің
ата­уы
Зерт­теу
мақ­са­ты
Штамм
қай­дан
алын­ды
Алын­ған
кү­ні,
айы, жы­лы
Жою
ту­ра­лы
бел­гі
Қо­лы
1
2
3
4
5
6
7

4 I-I¶топтағы патогенді биологиялық агенттерді уақытша сақтауға тіркеу журналы

"І-ІV патогенді топтар
микроорганизмдерімен жұмыс
істеу жағдайына қойылатын
санитарлық-эпидемиологиялық
талаптар" санитарлық-
эпидемиологиялық ережесі
мен нормаларына 4-қосымша
I-I¶топтағы патогенді биологиялық агенттерді уақытша сақтауға тіркеу журналы
Бастапқы есепке алу құжаттамасы
Мекеменің атауы ___________________________________________________
Бөлімнің, бөлімшенің атауы ________________________________________
Зертхананың атауы _________________________________________________
Уақытша құрылымның атауы __________________________________________
Сақтау мерзімі 3 жыл  __________________________________  -ға дейін
басталды __________________________________________________________
аяқталды __________________________________________________________
Кү­ні
Штам-
ның
тү­рі
және
N
Объ­ек-
ті­нің
ата­уы
Штам­ды
тап­сы-
ру­шы­ның
Т.А.Ә.
Мөр
та-
ба­ны
және
N
Штам-
ды
тап-
сы­ру-
шы­ның
қо­лы
Штам-ды
қа-
был-
дау-
шы-
ның
Т.А.Ә
және
қо­лы
Штам-ды бе­ру кү­ні
Штам-ды
бе­ру-
ші­нің қо­лы
Штам-
ды
қа-
был-
дау-
шы­ның­қо­лы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

5 Депонирлендірілген ПБА штамдарын тіркеу журналы

"І-ІV патогенді топтар
микроорганизмдерімен жұмыс
істеу жағдайына қойылатын
санитарлық-эпидемиологиялық
талаптар" санитарлық-
эпидемиологиялық ережесі
мен нормаларына 5-қосымша
Депонирлендірілген ПБА штамдарын тіркеу журналы
Бастапқы есепке алу құжаттамасы
Мекеменің атауы ____________________________________________________
Бөлімнің, бөлімшенің атауы _________________________________________
Зертхананың атауы __________________________________________________
Уақытша құрылымның атауы ___________________________________________
Сақтау мерзімі 3 жыл    ___________________________________-ға дейін
басталды____________________________________________________________
аяқталды____________________________________________________________
Р/с
N
өті-
ніш-
тің
ке­ліп
түс-
кен
кү­ні
Ав­тор-
дың
Т.А.Ә.
Де­по-
нир-
лен-
ді­ру-
ге
кім
рұқ-
сат
бер­ді
Штам-
ның
түр­лік ата­уы
Штам-
ның N
Объ­ек-
ті­лер-
дің
са­ны
Штам-
ның
ерек-
ше-
лік-
те­рі
Штам-
ды
қа-
был-
дап
ал­ды
N
бе-
ріл­ді
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

6 Коллекциялық ПБА штамының жеке карточкасының N ________

"І-ІV патогенді топтар
микроорганизмдерімен жұмыс
істеу жағдайына қойылатын
санитарлық-эпидемиологиялық
талаптар" санитарлық-
эпидемиологиялық ережесі
мен нормаларына 6-қосымша
Коллекциялық ПБА штамының жеке карточкасының N ________
Бастапқы есепке алу құжаттамасы
Биологиялық патогеннің атауы________________________________________
Мүккәммал кітабы бойынша N _________________________________________
Бөліну объектісі мен күні___________________________________________
Бөліну орны_________________________________________________________
Зер-
де­леу
кү­ні
Ор­та­лар-
да өсу
мор­фо­ло-
ги­я­сы
Жа­ғын-
ды­лар-
да­ғы
мор­фо-
ло­гия
Био­ло­ги­я­лық
қа­си­ет­те­рі
Ви­ру-
лент-
ті­лі­гі
Бас­қа
да қа-
си­ет­те­рі
1
2
3
4
5
6

7 "І-ІV патогенді топтар

микроорганизмдерімен жұмыс
істеу жағдайына қойылатын
санитарлық-эпидемиологиялық
талаптар" санитарлық-
эпидемиологиялық ережесі
мен нормаларына 7-қосымша
Р/с
N
Қоз-
дыр-
ғыш-
тар
(тер-
гі,
тү­рі)
Ба­стал-
ған­да
штам­дар
са­ны
Штам­дар
ке­ліп
тү­сті
Штамм
бе­ріл­ді
жой-
ыл­ды
Аяқ­тал­ған­да
штам­дар
са­ны
жыл
тоқ-
сан
ме-
кен-
жайы
са-
ны
жыл
тоқ-
сан
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11

8 "І-ІV патогенді топтар

микроорганизмдерімен жұмыс
істеу жағдайына қойылатын
санитарлық-эпидемиологиялық
талаптар" санитарлық-
эпидемиологиялық ережесі
мен нормаларына 8-қосымша
Р/с
N
Қоз-
дыр-
ғыш-
тың
ата­уы
Бө-
лі-
ну
кү-
ні
Ме-
кен-жа-
йы
Бө-
лі­ну
кө­зі
Штам­дар тағ­ды­ры
Бе-
ріл-
ді
Ме-
кен-
жайы
Жой-
ыл­ды
Кү-
ні
Сақ-
тал-
ды
Объ­ек-
ті­лер-
дің
са­ны
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11

Қолданыстағы