«Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары үшін
тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін қалыптастыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2018 жылғы 27 тамыздағы № 198 қаулысына
өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы
Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін жетілдіру мақсатында Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

1. «Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары үшін тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін қалыптастыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2018 жылғы 27 тамыздағы № 198 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17462 болып тіркелген, Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкінде 2018 жылғы 9 қазанда жарияланған) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін:
көрсетілген қаулымен бекітілген Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары үшін тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін қалыптастыру қағидаларында:
2 және 3-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:
«2. Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады:
1) андеррайтинг – актуарий белгілеген шектерде сақтандыру өтемін, сақтандыру талаптарын, франшизаның және сақтандыру тарифінің деңгейін анықтау мақсатымен сақтандыру тәуекелдерін бағалау негізінде мәлімделген сақтандыру объектісін сақтандыруға немесе қайта сақтандыруға қабылдау бойынша рәсімдер кешені;
2) басқару есептілігі – ішкі бақылау және ұйымның қызметін бағалау құралы;
3) гэп-талдау – ұйымның сыйақы мөлшерлемелерінің өзгерістеріне ұшыраған немесе белгілі бір мерзім ішінде өтелуі тиіс активтері мен міндеттемелерінің көлемін салыстыру негізінде пайыздық тәуекелді және өтімділік тәуекелін өлшеу әдістері;
4) лимиттеу – қабылданатын тәуекелдердің сапалық, сандық шектеулерін белгілеу, ұйымның мәмілелеріне (операцияларына) шектеулерді белгілеу.
Лимиттеу кезінде мынадай параметрлер анықталады:
лимит белгіленетін көрсеткіш;
лимит белгіленетін көрсеткішті есептеу әдісі;
көрсеткіштің шекті (барынша жоғары, барынша төмен) мәні;
5) мүдделер қақтығысы – ұйымның лауазымды тұлғаларының және (немесе) оның қызметкерлерінің жеке мүддесі мен олардың өздерінің лауазымдық өкілеттіктерін тиісінше орындауы немесе ұйымның және (немесе) оның қызметкерлерінің және (немесе) клиенттерінің ұйым және (немесе) оның клиенттері үшін қолайсыз салдарлар туындатуы мүмкін мүліктік және өзге де мүдделері арасында қайшылықтар туындататын ахуал;
6) саясат – ұйымның тиімді жұмыс істеуін және оның қызметінің стратегияға және тәуекелдің жол берілетін деңгейіне сәйкестігін қамтамасыз ететін қажетті өлшемшарттарды, өлшемдерді, тәсілдерді, қағидаттарды, стандарттарды, рәсімдер мен тетіктерді айқындайтын саясатты және (немесе) ішкі құжаттарды қамтитын ішкі құжаттардың жиынтығы;
7) стресс-тестинг – ұйымның қаржылық жағдайына айырықша, бірақ ұйымның қызметіне әсер етуі мүмкін ықтимал оқиғалардың әлеуетті әсер етуін өлшеу әдістері;
8) тәуекел – ұйым қызметінің күтілетін нәтижесін алу сенімсіздігін немесе мүмкін еместігін туындататын жағдаяттардың пайда болу, шығыстардың (шығындардың) туындау ықтималдығы;
9) тәуекелдерді бағалау жүйесі – ұйымның қаржылық жағдайын кешенді таңдауға арналған коэффициенттер жиынтығы;
10) тәуекелдерді басқару жүйесі – тәуекелдерді және олардың ұйымның мақсаттарына жетуге әсер ететін салдарын анықтау, бағалау, мониторинг жүргізу, төмендету мақсатында бүкіл ұйым шегінде жүзеге асырылатын, ұйымның директорлар кеңесі мен басқармасы белгілеген тұрақты құрылымдалған процесс;
11) тәуекел картасы – бір «ось» бойынша тәуекелдің ықпал ету күші немесе маңыздылығы көрсетілген, ал екіншісінде оның пайда болу ықтималдылығы мен жиілігі көрсетілген кестеде орналастырылған ұйым тәуекелдерінің графикалық және мәтіндік сипаттамасы;
12) тәуекел лимиті – қабылданатын тәуекелді сандық не сапалық шектеу құралы;
13) тәуекелді сәйкестендіру – тәуекел элементтерін табу, тізбесін құру, және сипаттау процесі;
14) тәуекелді өлшеу – оқиғаның басталу салдары мен ықтималдығын математикалық жолмен ықтималдық теориясын және статистикалық ақпарат негізінде үлкен сандар заңын қолдана отырып бағалау арқылы жүзеге асырылатын тәуекелдің ықтималдығы дәрежесін және әлеуетті шығыстар (шығындар) мөлшерін анықтау;
15) уәкілетті орган – қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау мен қадағалау жөніндегі уәкілетті орган;
16) ішкі аудит – ішкі аудит қызметі Қазақстан Республикасының сақтандыру және сақтандыру қызметі туралы, міндетті сақтандыру туралы, акционерлік қоғамдар туралы, бағалы қағаздар нарығы туралы, қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасына, ішкі құжаттарға, ішкі аудиттің халықаралық кәсіптік стандарттарына сәйкес келу дәрежесін одан әрі көрсету мақсатында қаржылық есептілікті, сондай-ақ ұйым қызметін сандық және сапалық жағынан бағалауға келетін басқа деректер мен ақпаратты бағалайтын басқарушылық бақылаудың ажырамас элементі;
17) ішкі бақылау – бұл ұйымның директорлар кеңесі, алқалы органдары, басқармасы, қызметкерлері жүзеге асыратын, мынадай санаттар бойынша мақсаттарға жетуді қамтамасыз етуге бағытталған процесс:
қызметінің тиімділігі;
қаржылық есептіліктің және басқарушылық есептіліктің сенімділігі, толықтығы мен уақтылығы;
Қазақстан Республикасының сақтандыру және сақтандыру қызметі туралы, міндетті сақтандыру туралы, акционерлік қоғамдар туралы, бағалы қағаздар нарығы туралы, қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасын сақтау;
18) ішкі бақылау жүйесі – мыналарды қамтамасыз ететін бақылау рәсімдерінің, іс-шаралар мен әдістемелердің жиынтығы:
ұйымның қаржы-шаруашылық қызметін тиісінше және тиімді жүргізу;
Қазақстан Республикасының сақтандыру және сақтандыру қызметі туралы, міндетті сақтандыру туралы, акционерлік қоғамдар туралы, бағалы қағаздар нарығы туралы, қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасының талаптарын сақтау;
жауапкершілікті тиімді бөлу;
ұйым қызметкерлерінің ішкі құжаттардың талаптарын уақтылы және тиісінше орындауы;
мүліктің сақталуын қамтамасыз ету;
алаяқтықтық фактілерін және басқарушылық қателердің алдын алу және анықтау;
қаржылық есептілікті және басқарушылық есептілікті дайындау уақтылығы, шынайылығы мен толықтығы.
3. Ұйымның тәуекелдері мынадай болып жіктеледі:
1) сақтандыру қызметін жүзеге асыруға байланысты тәуекелдер:
андеррайтинг тәуекелі – сақтандыруға қабылданатын тәуекелдерді бұрыс (қате) бағалау тәуекелі;
сақтандыру резервтерінің тәуекелі – жеткіліксіз (барабар емес) сақтандыру резервтерін құру тәуекелі;
сақтандыру төлемдерінің тәуекелі – сақтандыру төлемдерін дұрыс, уақтылы жүзеге асырмауға байланысты тәуекел;
апатты тәуекел – елеулі мөлшердегі бір оқиға әдеттегіден жоғары сақтандыру төлемдеріне әкеліп соқтыратын тәуекел;
қайта сақтандыру тәуекелі – жеткіліксіз қайта сақтандыру өтемінің немесе қайта сақтандырушының қайта сақтандыру шарты бойынша төлемді жүзеге асыруға қабілетсіздігі тәуекелі;
2) инвестициялық тәуекелдер – қайта сақтандыру және инвестициялық қызмет барысында пайда болатын тәуекелдер.
Инвестициялық тәуекелдерге мыналар жатады:
кредиттік тәуекел – дебиторлардың дәрменсіздігі, ұйымның инвестициялық портфеліндегі облигациялар эмитенттерінің кредиттік рейтингтерінің өзгеруі салдарынан шығыстардың (шығындардың) пайда болу тәуекелі;
өтімділік тәуекелі – ұйымның өз міндеттемелерін өтеу үшін активтерін тез арада сату мүмкіндігінің болмауына байланысты тәуекел;
нарықтық тәуекел – қаржы құралдарының нарықтық құнының, пайыздық мөлшерлемелерінің, шетел валюталары бағамдарының, бағалы металдар құнының өзгеруі салдарынан қаржы нарықтарының жағымсыз қозғалыстарына байланысты шығыстардың (шығындардың) ықтималдығы.
Нарықтық тәуекелге мыналар жатады:
валюта тәуекелі – шетелдік валюта бағамдарының жағымсыз өзгеруі салдарынан шығындар пайда болуы тәуекелі;
баға тәуекелі – нарықтық факторлардың ықпалымен қаржы құралдарының және туынды қаржы құралдарының нарықтық бағаларының жағымсыз өзгеруі салдарынан шығыстардың (шығындардың) пайда болу тәуекелі;
пайыздық тәуекел – ұйымның активтері, пассивтері бойынша пайыздық мөлшерлемелерінің жағымсыз өзгеруі салдарынан қаржы шығыстарының (шығындарының) пайда болу тәуекелі;
3) операциялық тәуекел – ішкі процестерді жүзеге асыру барысында басшы және басқа қызметкерлер тарапынан болған кемшіліктердің (қателердің), ақпараттық жүйелердің (технологиялардың) тиісінше жұмыс істемеуі салдарынан, сондай-ақ сыртқы оқиғалар салдарынан шығындардың пайда болу тәуекелі;
4) комплаенс-тәуекел – ұйымның және оның қызметкерлерінің Қазақстан Республикасының сақтандыру және сақтандыру қызметі туралы, міндетті сақтандыру туралы, акционерлік қоғамдар туралы, бағалы қағаздар нарығы туралы, қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасының және (немесе) ұйымның ішкі құжаттарының және (немесе) ұйымның қызметіне әсер ететін шет мемлекеттер заңнамасының талаптарын сақтамауы салдарынан шығыстардың (шығындардың) пайда болу немесе уәкілетті органның шаралар қолдану немесе беделін жоғалту және (немесе) мүдделер қақтығысының туындау тәуекелі;
5) стратегиялық тәуекел – дұрыс емес басқарушылық шешімдер, қабылданған басқарушылық шешімдерді тиісінше іске асырмау және (немесе) ұйымның бизнес-ортаның өзгерістеріне бейімделуге қабілетсіздігі салдарынан шығындардың туындау тәуекелі;
6) ілеспе тәуекелдер:
аудиторлық тәуекел – аудиторлық тексерудің қорытындысы бойынша аудитор қаржылық есептіліктің шынайылығын растағаннан кейін анықталмаған елеулі бұрмалауларды қамтуы мүмкін деп субъективті түрде анықтайтын не шын мәнінде бұрмалану болмаған жағдайда елеулі бұрмалануды қамтиды деп тану ықтималдығы;
топ тәуекелі – құрамына ұйым кіретін топтың қаржылық жағдайының нашарлауы нәтижесінде ұйымның беделіне, маркетингіне және қаржылық жағдайына жағымсыз әсер ету тәуекелі;
жүйелік тәуекел – басқа сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымын мәжбүрлеп тарату нәтижесінде ұйымға шығыстар (шығындар) келтіруге байланысты тәуекел;
алаяқтық тәуекелі – қызметкерлердің және үшінші тұлғалардың алаяқтық іс-әрекеттері нәтижесінде шығыстардың (шығындардың) пайда болу ықтималдығына байланысты тәуекел;
бедел тәуекелі – ұйымға теріс қоғамдық пікірдің немесе оған деген сенімнің төмендеуі салдарынан шығыстардың (шығындардың) пайда болу тәуекелі;
елдер бойынша тәуекел – шет мемлекеттің немесе шет мемлекет резидентінің өз міндеттемелері бойынша төлемге қабілетсіздігі немесе жауапкершілік атқармауы салдарынан шығыстардың (шығындардың) пайда болу тәуекелі.»;
12-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«12. Ұйым жыл сайын есепті жылдан кейінгі жылғы 15 қаңтардан кешіктірмей уәкілетті органға растаушы құжаттардың көшірмелерін қоса бере отырып, Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша Тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін бағалау туралы мәліметтерді ұсынады.»;
мынадай мазмұндағы 13-1 және 13-2-тармақтармен толықтырылсын:
«13-1. Ұйым жылдық қаржылық және өзге де есептілік негізінде ұйымның тәуекелдерді бағалау жүйесінің коэффициенттерін талдауды жүзеге асырады.
Ұйым директорлар кеңесі бекіткеннен кейін жыл сайын, бірақ есепті жылдан кейінгі жылғы 30 сәуірден кешіктірмей уәкілетті органға «жалпы сақтандыру» саласы бойынша қызметті жүзеге асыратын ұйым үшін Қағидаларға 3-1-қосымшаға және «өмірді сақтандыру» саласы бойынша қызметті жүзеге асыратын ұйым үшін Қағидаларға 3-2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша тәуекелдерді бағалау жүйесінің коэффициенттеріне талдауды (стандартты диапазоннан тыс шығатын коэффициенттер бойынша түсіндірмелермен) және ұйымның тәуекелдерді бағалау жүйесі коэффициенттерінің стандартты диапазонның бекітілген шектерінен төрт және одан да көп ауытқулары болған жағдайда, директорлар кеңесі бекіткен тәуекелдерді бағалау жүйесінің коэффициенттерін жақсарту жөніндегі іс-шаралар жоспарын не директорлар кеңесінің тәуекелдерді бағалау жүйесінің коэффициенттерін жақсарту жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлеу қажеттілігінің жоқтығы туралы шешімді ұсынады.
13-2. Егер ұйым есепті күнгі жағдай бойынша қызметін екі қаржы жылынан кем жүзеге асырса, ұйымның тәуекелдерді бағалау жүйесі коэффициенттерінің стандартты диапазонның бекітілген шектерінен ауытқу санын айқындау кезінде есептерінде соңғы екі қаржы жылының әрбір жылдық есепті кезеңінің соңындағы деректер пайдаланылатын коэффициенттер ескерілмейді.»;
15-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«15. Тәуекелдерді басқарудың тиімді жүйесін ұйымдастыру мақсатында директорлар кеңесі:
1) тәуекелдерді басқару жөніндегі саясатты және Қағидаларға сәйкес әзірленетін ішкі құжаттарды бекітеді;
2) жыл сайын ұйымның тәуекелдерді бағалау жүйесінің коэффициенттерін талдауды бекітеді және ұйымның тәуекелдерді бағалау жүйесі коэффициенттерінің стандартты диапазонның бекітілген шектерінен төрт және одан да көп ауытқулары болған жағдайда ұйымның тәуекелдерді бағалау жүйесінің коэффициенттерін жақсарту жөніндегі іс-шаралар жоспарын бекітеді не тәуекелдерді бағалау жүйесінің коэффициенттерін жақсарту жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлеу қажеттілігінің жоқтығы туралы шешім қабылдайды;
3) корпоративтік басқару бөлігінде:
алқалы органдардың, ішкі аудит қызметінің, басқарманың, құрылымдық бөлімшелердің қызметін үйлестіреді;
басшы қызметкерлердің функционалдық міндеттемелеріндегі ықтимал мүдделер қақтығысын төмендету бойынша шаралар қабылдайды;
ұйыммен ерекше қатынаспен байланысқан тұлғаларға жеңілдік шарттарын беру фактісін тексеруді қамтамасыз етеді;
директорлар кеңесінің құзыретіне жататын өзге де мәселелер;
4) стратегиялық мақсаттарды түзету мақсатында мыналарды қарайды:
ұйымның меншікті капиталдағы тәуекелдерді басқару бөлімшесі немесе функциясына көрсетілген талдауды жүргізу кіретін өзге құрылымдық бөлімше жүргізген ағымдағы (болашақ) қажеттіліктерін талдау;
ішкі (сыртқы) аудиторлар өздері жүргізген тексеру нәтижелері бойынша анықталған сәйкессіздіктер, сондай-ақ олардың ұсынымдары көрсетілген есеп;
активтерді және пассивтерді басқару кеңесінің (инвестициялық қызмет үшін жауапты бөлімшенің) ұйымның активтерін инвестициялау бойынша жүргізілген операциялардың (мәмілелердің) (қаржы құралдарының түрлері бойынша топтастырылып және олардың баланстық, нарықтық құнын, кірістілігін, сатып алу мен сату сомаларын көрсете отырып) нәтижелері бойынша есебі;
5) тәуекелдерді басқару бойынша мыналарға жауапты болады:
корпоративтік стратегияға, саясаттарға, рәсімдерге және ішкі құжаттарға қайшы келетін операциялардың жасалуын болдырмау мақсатында, сондай-ақ оларды түзету мақсатында құрылған алқалы органдар, ішкі аудит қызметі мен құрылымдық бөлімшелер арқылы ұйымның қызметіне тұрақты мониторинг жүргізу;
ішкі аудит қызметі, тәуекелдерді басқару бөлімшесі функцияларының ұйымдастырушылық дербестігін қамтамасыз ету;
уәкілетті орган шараларының, оның ішінде кемшіліктерді жою жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуын бақылауды жүзеге асырады;
уәкілетті орган талаптары орындалмаған, анықталған кемшіліктер уақтылы жойылмаған (жоймаған) жағдайда орындамау (жоймау) себептерін анықтайды және жауапты қызметкерлерге тиісті шаралар қолданады;
қабылданатын тәуекелдерді лимиттеу және мәмілелерге (операцияларға) шектеулерді белгілеуді жүзеге асырады;
тәуекелдерді бағалау жүйесінің коэффициенттерін жақсарту бойынша іс-шаралар жоспары бекітілген жағдайда ұйым тоқсан сайынғы негізде жоспардың орындалуын бақылауды жүзеге асырады.»;
17-тармағының 10) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:
«10) түзету коэффициенттерінің қызметкер еңбек (қызметтік) міндеттерін атқарған кезде оны жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақыларына барабарлығын бағалау үшін қаржылық көрсеткіштер мен статистикалық ақпаратқа тұрақты түрде талдау жүргізуді қамтамасыз етеді.»;
18-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«18. Тәуекелдерді басқару бөлімшесінің функцияларына:
1) мыналарды қоса алғанда тәуекелдерді басқарудың тиімді жүйесін ұйымдастыру:
тәуекелдерді басқару жөніндегі саясатты әзірлеу;
сапалық және сандық тәсілдерді қоса алғанда тәуекелдер картасын әзірлеу;
басқарушылық шешімдер қабылдау барысына қатысу;
басқарушылық шешімдердің орындалуына және қабылданған басқарушылық шешімдердің тиімділігін анықтауға тұрақты мониторингі жүргізу;
сақтандыру, инвестициялық және өзге де мәмілелер (операциялар) бойынша белгіленген лимиттердің орындалуын бақылау;
2) ұйымның қызметіне байланысты тәуекелдер көрсеткіштерінің сипаттау және сандық мәндерін анықтауды, сондай-ақ тәуекелдер көрсеткіштерінің барынша қолжетімді мәндерін анықтауды қоса алғанда тәуекелдерді сәйкестендіру және бағалау;
3) «жалпы сақтандыру» саласы бойынша қызметті жүзеге асыратын ұйым үшін Қағидаларға 3-1-қосымшаға және «өмірді сақтандыру» саласы бойынша қызметті жүзеге асыратын ұйым үшін Қағидаларға 3-2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жылдық қаржылық және өзге де есептілік негізінде ұйымның тәуекелдерін бағалау жүйесінің коэффициенттерін талдау;
4) ұйым қызметі барысында туындайтын тәуекелдерді басқару бойынша шаралар қабылдау;
5) сәйкестендірілген (анықталған) тәуекелдерге мониторинг, бағалау және бақылау, оның ішінде:
ұйымның басқа да құрылымдық бөлімшелерімен бірлесе отырып тәуекелдерді сәйкестендіру бойынша шаралар қабылдау;
тәуекелдердің туындау жиілігін бағалауды қоса алғанда тәуекелдерді бағалау, осы тәуекелдер көрсеткен әсерді кейін жіктеу және тәуекелдердің лимитін белгілеу;
тәуекелдер көрсеткіші мәндерінің өзгерісіне мониторинг және тәуекелдер көрсеткіштерінің барынша қолжетімді мәндері кіретін тәуекелдерге, сондай-ақ тәуекелдер көрсеткіштерінің мәндері тәуекелдер көрсеткішінің барынша қолжетімді мәндеріне сәйкес келмеген жағдайда тәуекелдерді барынша азайту мақсатында қабылданатын шараларға мониторинг;
ұйымның қызметіне зиян келтіруі және (немесе) ықпал етуі мүмкін немесе заңсыз сипаттағы кез келген маңызды жағдайлар туралы дереу басқармаға және директорлар кеңесіне есептілік беруге;
6) ұйымның тиісті құрылымдық бөлімшелерінің анықталған тәуекелдерді барынша азайту бойынша іс-шаралардың егжей-тегжейлі жоспарын (жоспарларды құрылымдық бөлімшелер ұсынады және ұйымның анықталған тәуекелдерін барынша азайту бойынша іс-шаралардың жалпы жоспарын тәуекелдерді басқару бөлімшесі әзірлейді) әзірлеу бойынша процесті ұйымдастыру және директорлар кеңесі бекіткен ұйымның тәуекелдерін барынша азайту бойынша іс-шаралар жоспарына одан әрі мониторинг жүргізу;
7) төтенше жағдайларға және ұйымның үзіліссіз қызметін қамтамасыз етуге арналған жоспарын орындау жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыру;
8) мыналарды тұрақты талдау:
қаржылық көрсеткіштерді (стресс-тестілер және қабылданған тәуекелдер деңгейін тұрақты талдау шеңберінде);
қаржы құралдары бағасының (стресс-тестілер және қабылданған тәуекелдер деңгейін тұрақты талдау шеңберінде) өзгеруінің өтімділік көрсеткіштеріне, төлем жасау қабілетіне, капитал жеткіліктілігіне ықпалы;
9) макроэкономикалық факторлардың меншікті капиталдың тиімділігіне, өтімділігіне, жеткіліктілігіне ықпал етуіне болжам жасау;
10) директорлар кеңесі мен басқармаға тоқсан сайынғы негізде мына бағыттар бойынша тәуекелдерді басқару жүйесін бағалау және талдау туралы есеп ұсыну:
тәуекелдерді басқарудың ағымдағы жай-күйі (тәуекелдерді барынша азайту және болдырмау бойынша жүргізіліп отырған жұмыстар);
анықталған тәуекелдер және осы тәуекелдерді барынша азайту бойынша іс-шаралар жоспары, сондай-ақ оларды төмендету не алдын алу бойынша жүргізілген жұмыстардың нәтижелері;
ұйымның ағымдағы қызметін жүргізу барысында туындауы мүмкін тәуекелдер және оларды азайту және алдын алу жолдары;
ұйымның корпоративтік стратегиясын іске асырудың ағымдағы кезеңінде туындауы мүмкін тәуекелдерді және оларды барынша азайту және алдын алудың жолдарын бақылау және мониторинг;
тәуекелдерді басқару жүйесінің барабарлығы мен тиімділігі;
есепті кезеңде қаржы көрсеткіштеріне қысқаша талдау;
тәуекелдер картасын бағалау және талдау;
тәуекелдерді тестілеудің қолданылатын рәсімдерінің және бағалау үлгілерінің барабарлығы мен тиімділігі;
11) директорлар кеңесіне бекітуге ұсыну:
есепті жылдан кейінгі жылдың 1 сәуірінен кешіктірмей тәуекелдерді бағалау жүйесінің коэффициенттерін талдау (стандартты диапазонның шегінен шығатын коэффициенттер бойынша түсіндірмелермен);
ұйымның тәуекелдерді бағалау жүйесі коэффициенттерінің стандартты диапазонның бекітілген шектерінен төрт және одан да көп ауытқулары болған жағдайда тәуекелдерді бағалау жүйесінің коэффициенттерін жақсарту жөніндегі іс-шаралар жоспары;
12) акционерлердің жылдық жалпы жиналысына тәуекелдерді бағалау жүйесі коэффициенттерінің талдауын (стандартты диапазон шегінен шығатын коэффициенттер бойынша түсіндірмелермен) және директорлар кеңесі бекіткен тәуекелдерді бағалау жүйесі коэффициенттерін жақсарту жөніндегі іс-шаралар жоспарын (бар болса) ұсыну;
13) мыналардың орындалуын қамтамасыз ету:
Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес андеррайтинг тәуекелін басқаруға қойылатын талаптар;
Қағидаларға 6-қосымшаға сәйкес қайта сақтандыру тәуекелін басқаруға қойылатын талаптар;
Қағидаларға 7-қосымшаға сәйкес сақтандыру төлемдері тәуекелін басқаруға қойылатын талаптар;
Қағидаларға 8-қосымшаға сәйкес сақтандыру резервтерінің жеткіліксіздігі тәуекелін басқаруға қойылатын талаптар;
Қағидаларға 9-қосымшаға сәйкес инвестициялық тәуекелдерді басқаруға қойылатын талаптар;
Қағидаларға 10-қосымшаға сәйкес операциялық және ілеспе тәуекелдерді басқаруға қойылатын талаптар;
Қағидаларға 11-қосымшаға сәйкес комплаенс-тәуекелді басқаруға қойылатын талаптар;
14) тәуекелдерді басқару жөніндегі корпоративтік стратегияны және ішкі саясатты стратегиялық жоспарлау және талдау бөлімшесімен не өзге де осындай функциялары бар құрылымдық бөлімшемен бірлесе отырып түзету мақсатында басқармаға жылына кемінде бір рет ұсыну:
ұйымның ағымдағы жай-күйінің, барлық тәуекелдер туралы сандық және сапалық деректерді, олардың ықтимал деңгейін, ұйымның дайындық деңгейін, оларды барынша азайту бойынша жүргізілген іс-шараларды, ден қою шараларын ескере отырып егжей-тегжейлі шолуы бар есеп;
ұйымның қаржылық жай-күйіне егжей-тегжейлі шолуы және ұйым қызметінің нәтижелері, сондай-ақ Қазақстан Республикасының сақтандыру және сақтандыру қызметі туралы, міндетті сақтандыру туралы, акционерлік қоғамдар туралы, бағалы қағаздар нарығы туралы, қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасына, ұйымның қаржылық жай-күйіне, ұйым тәуекелдері картасына ықпал ететін өзгерістер бар есеп.»;
1-қосымшада:
8-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«8. Басқарушылық есептілікті ұсыну мерзімдері мен нысандары туралы ережені басқарма әзірлейді және басқарма мен тәуекелдерді басқару бөлімшесінің директорлар кеңесіне және ұйымның акционерлеріне басқарушылық есептілікті ұсыну тәртібін регламенттейді, оның ішінде:
жиынтық баланс;
пайда мен шығын туралы есеп (оның ішінде өткен жылдардың алдыңғы кезеңімен салыстырғанда және қызметтің жоспарланған көрсеткіштері);
инвестициялар туралы (баланстық және нарықтық құнын, кірістілігін, сатып алудың және сатудың жалпы сомасын көрсете отырып қаржы құралдарын түрлері бойынша топтай отырып) есептер;
активтер мен міндеттемелердің көлемін салыстыру туралы есеп;
ұйым тәуекелінің картасын талдау;
ұйымның тәуекелдерін бағалау жүйесінің коэффициенттерін талдау (стандартты диапазонның шегінен шығатын коэффициенттер бойынша түсіндірмелермен);
Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 16944 болып тіркелген, «Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының және сақтандыру тобының қаржылық жағдайының нашарлауына әсер ететін факторларды белгілеу, сондай-ақ Ерте ден қою шараларын көздейтін іс-шаралар жоспарын мақұлдау қағидаларын және Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының (сақтандыру тобының) қаржылық жағдайының нашарлауына әсер ететін факторларды айқындау әдістемесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2018 жылғы 27 сәуірдегі № 75 қаулысында көрсетілген пруденциялық нормативтерді бұзуға және (немесе) ұйымның және (немесе) сақтандыру тобының қаржылық жай-күйінің нашарлауына ықпал ететін факторларды анықтауға алып келмейтін ұйымның меншікті капиталға және оны пайдалануға ағымдағы және болжамды қажеттіліктерін қысқаша талдау;
ұйымның директорлар кеңесінің және акционерлерінің талап етуі бойынша есептілік.
Басқару есептілігінің тізбесі тәуекелдерді және ішкі бақылауды тиісінше басқаруды қамтамасыз ету мақсатында директорлар кеңесі мен басқарманың функционалдық міндеттер мен өкілеттіктерді тиісінше орындауы үшін жеткілікті.»;
2 және 3-қосымшалар тиісінше осы қаулыға 1 және 2-қосысмшаларға сәйкес редакцияда жазылсын;
тиісінше осы қаулыға 3 және 4-қосысмшаларға сәйкес 3-1 и 3-2-қосымшалармен толықтырылсын;
4-қосымша осы қаулыға 5-қосымшаға сәйкес редакцияда жазылсын;
5- қосымшада:
2-тармағының 9) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:
«9) қаржы көрсеткіштерін және статистикалық ақпаратты талдау негізінде қызметкер еңбек (қызметтік) міндеттерін атқарған кезде оны жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақыларына түзету коэффициенттерін белгілеу әдістемесін регламенттейді.»;
7-қосымшада:
6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«6. Сақтандыру жағдайының басталғандығы туралы хабарлама тіркелгеннен кейін сақтандыру төлемдері жөніндегі бөлімше сақтанушының (сақтандырылушының, пайда алушының) сақтандыру төлемін жүзеге асыруға арналған сақтандыру ісін электрондық не қағаз түрінде қалыптастырады, оған мынадай мәліметтер мен құжаттар кіреді:
1) істің ашылған күні;
2) ұйымда тіркелген сақтандыру төлемін жүзеге асыруға берілген өтініш;
3) сақтандыру шарты (полисі);
4) мүдделі бөлімшелер қарайтын мерзімдерді қоса алғанда, өтінішті қарау процесі туралы қысқаша есеп;
5) сақтандыру жағдайы (сақтандыру жағдайы ретінде қарастырылатын оқиға) болған күн;
6) сақтандыру жағдайы (сақтандыру жағдайы ретінде қарастырылатын оқиға) туралы хабар берілген күн;
7) шығынның сипаттамасы;
8) өтініш берушілер туралы ақпарат;
9) егер сақтандыру шартына сәйкес талап етілсе, бағалау жасалған күні;
10) егер сақтандыру шартына сәйкес талап етілсе, бағалаушы, аджастер, тәуелсіз сарапшы есебінің көшірмесі;
11) егер сақтандыру шартына сәйкес талап етілсе, бағалаушының, аджастердің, тәуелсіз сарапшының қысқаша деректері;
12) шығынның бағаланған құны;
13) сақтандыру төлемінің күні мен сомасы;
14) сақтандыру төлемін жүзеге асырудан бас тарту күні;
15) сақтандыру ісінің аяқталған күні;
16) сақтандыру төлемін жүзеге асыру туралы шешім.»;
8-қосымшада:
1-тармағының 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:
«2) сақтандыру резервтерін есептеу үшін қажетті статистикалық ақпаратты жинау, өңдеу және талдау бойынша ішкі рәсімдерді бекітеді.»;
2-тармағының 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:
«2) барабар сақтандыру резервтерін қалыптастыру үшін қажетті статистикалық ақпаратты жинау, өңдеу және талдау бойынша ішкі рәсімдерді әзірлеу және тиімді іске асыруды қамтамасыз етуді;»;
4-тармағының 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:
«1) сақтандыру резервтерін қалыптастыру кезінде қолдаланылатын статистикалық ақпараттың шынайлығын тексеру;»;
5-тармағының 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:
«2) сақтандыру резервтерін есептегенде шынайы және объективті статистикалық ақпаратты қолдануын;».

«КЕЛІСІЛДІ»
Қазақстан Республикасы
Стратегиялық жоспарлау және
реформалар агенттігінің
Ұлттық статистика бюросы

Қазақстан Республикасының
Қаржы нарығын реттеу және
дамыту Агенттігінің Басқармасының
2020 жылғы 22 желтоқсандағы
№ 126
Қаулыға 1-қосымша
Сақтандыру (қайта сақтандыру)
ұйымдары үшін тәуекелдерді басқару
және ішкі бақылау жүйесін
қалыптастыру қағидаларына
2-қосымша
Нысан
Тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін бағалау туралы
мәліметтер
____________________________
(ұйымның атауы)
____________ жылғы
(күні)
№
Қа­ғи­да­лар­дың ти­іс­ті аб­за­цын, тар­мақ­ша­сын, тар­ма­ғын көр­се­ту
Қа­ғи­да­лар­дың та­лап­та­ры­на сәй­кес ке­лу­ін ба­ға­лау
Анық­тал­ған кем­ші­лік­тер
Кем­ші­лік­тер­ді жою бой­ын­ша қа­был­дан­ған (жос­пар­лан­ған) іс-ша­ра­лар (іс-ша­ра­лар­дың маз­мұ­ны, орын­да­лу мер­зі­мі)
Жа­у­ап­ты орын­да­у­шы­лар (те­гі, аты, әке­сі­нің аты (ол бар бол­са), ла­у­а­зы­мы, бай­ла­ныс ақ­па­ра­ты)
1
2
3
4
5
6
Тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйелеріне қойылатын
талаптарға сәйкес келуінің жалпы бағасы
____________________________________________________________________
Ұйымның бірінші басшысы не оның мәліметке қол қоюға уәкілетті тұлғасы
______________________________________________________ ______________
(тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса) (қолы)
Тәуекелдерді басқару жөніндегі бөлімшенің басшысы
______________________________________________________ ______________
(тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса) (қолы)
Ішкі аудит қызметінің басшысы
______________________________________________________ ______________
(тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса) (қолы)
Қол қойылған күн 20___жылғы «_____» ___________________

Тәуекелдерді басқару және
ішкі бақылау жүйесін бағалау туралы
мәліметтер нысанына
қосымша
Тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін бағалау туралы
мәліметтерді толтыруға түсіндірме
Ұйымның тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін Қағидалардың талаптарына сәйкес келуін бағалау мына өлшемшарттарды негізге ала отырып жүзеге асырылады:

талап өлшемшартын маңызды ауытқусыз орындаған кезде;

ұйымның осы өлшемшартты сақтауға қолжеткізу мүмкіндігіне қатысты маңызды күмән туындату үшін жеткілікті болып саналмайтын және жақын арада жойылатын талаптар өлшемшартынан ауытқулар (кемшіліктер) анықталған кезде;

тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйелеріне қойылатын талаптар өлшемшартын орындамаған кезде;

егер тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесіне қойылатын жекелеген талаптар бағалау күні ұйымға қатысты қолданылмайтын жағдайда. «Қолданылмайды» деген баға ұйым Қағидалар талаптарының өлшемшарттарын орындаған үлесін есептеуге қосылмайды.

Қаулыға
2-қосымша
Сақтандыру (қайта сақтандыру)
ұйымдары үшін тәуекелдерді басқару
және ішкі бақылау жүйесін
қалыптастыру қағидаларына
3-қосымша
Нысан
Әкімшілік деректерді жинауға арналған нысан
Қайда ұсынылады: қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органға
Әкімшілік деректер нысаны www.finreg.kz интернет-ресурсына орналастырылды
Тәуекелдер бойынша стресс-тестинг
Әкімшілік деректер нысанының индексі: 1-STRESS-TEST
Кезеңділігі: тоқсан сайын
Есепті кезең: 20___ жылғы «___» _______________ жағдай бойынша
Ақпаратты ұсынатын тұлғалар тобы: сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары
Ұсыну мерзімі: тоқсан сайын, есепті тоқсаннан кейінгі айдың 15 (он бесінші) жұмыс күнінен кешіктірмей
1-кесте
Баға тәуекелі бойынша стресс-тестинг
Қар­жы құ­рал­да­ры­ның са­на­ты
Қар­жы құ­ра­лы­ның ағым­да­ғы құ­ны (тең­ге­мен)
Қар­жы құ­ра­лы­ның ағым­да­ғы құ­ны тө­мен­деу сце­на­рийі
Таң­дал­ған сце­на­рий бой­ын­ша шы­ғын (тең­ге­мен)
0%-5%
5%-10%
10%-20%
20%-30%
30% астам
1
2
3
4
5
6
7
8
Шы­ғын жиын­тығы
Стресс-те­стинг­тен кей­ін тө­лем қа­бі­лет­ті­лі­гі маржа­сы­ның жет­кі­лік­ті­лік нор­ма­ти­ві
Ескертпе:
1-бағанда нарықтық бағасы бар, түрлері және экономика секторы бойынша топтастырылған қаржы құралдары көрсетіледі.
Таңдалған сценарийдің қысқаша негіздемесі:
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
2-кесте
Пайыздық тәуекел бойынша стресс-тестинг
Бо­ры­штық ба­ға­лы қа­ға­з­ды өте­у­ге дей­ін­гі мер­зім
Қар­жы құ­ра­лы­ның ағым­да­ғы құ­ны (тең­ге­мен)
Ку­пон­дық сый­а­қы­ның пай­ы­здық мөл­шер­ме­сін тө­мен­де­ту сце­на­рийі
Таң­дал­ған сце­на­рий бой­ын­ша шы­ғын (тең­ге­мен)
0%-2%
2%-4%
4%-6%
6% астам
1
2
3
4
5
6
7
6 ай­дан кем
6-12 ай
12-18 ай
18-24 ай
24 ай­дан астам
Шы­ғын жиын­тығы
Стресс-те­стинг­тен кей­ін тө­лем қа­бі­лет­ті­лі­гі маржа­сы­ның жет­кі­лік­ті­лік нор­ма­ти­ві
Таңдалған сценарийдің қысқаша негіздемесі
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
3-кесте
Валюталық тәуекел бойынша стресс-тестинг
Ше­тел ва­лю­та­сы­ның ата­уы
Осы ше­тел ва­лю­та­сын­да но­ми­нир­лен­ген қар­жы құ­рал­да­ры­ның ағым­да­ғы құ­ны (тең­ге­мен)
Тең­ге­нің ше­тел ва­лю­та­сы­на қа­ты­сты ны­ғаю сце­на­рийі
Таң­дал­ған сце­на­рий бой­ын­ша шы­ғын (тең­ге­мен)
-20% аз
-20%- (-10%)
-10%-0%
0%-10%
10%-20%
20% астам
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Шы­ғын жиын­тығы
Стресс-те­стинг­тен кей­ін тө­лем қа­бі­лет­ті­лі­гі маржа­сы­ның жет­кі­лік­ті­лік нор­ма­ти­ві
Таңдалған сценарийдің қысқаша негіздемесі
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
4-кесте
Өтімділік тәуекелі бойынша стресс-тестинг
Көр­сет­кіш­тің ата­уы
Мә­лім­дел­ген, бі­рақ рет­тел­ме­ген шы­ғын ре­зер­ві­нің ұл­ғаю сце­на­рийі
10-20%
21-30%
31-40%
41-50%
51-60%
60% және одан астам
Стресс-те­стинг­тен кей­ін өтім­ді­лі­гі жо­ға­ры ак­тив­тер­дің жет­кі­лік­ті­лік нор­ма­ти­ві
Стресс-те­стинг­тен кей­ін тө­лем қа­бі­лет­ті­лі­гі маржа­сы­ның жет­кі­лік­ті­лік нор­ма­ти­ві
Таңдалған сценарийдің қысқаша негіздемесі
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
5.1-кесте
Сақтандыру қызметін жүзеге асыруға байланысты тәуекелдер бойынша
стресс-тестинг
Та­риф­тік ба­зи­стің көр­сет­кіш­те­ріне жет­пеу сце­на­рийі
Та­риф­тік ба­зис
Орын ал­ма­ған шы­ғын­ның нақ­ты ре­зер­ві (мың тең­ге­мен)
Та­риф­тік ба­зис
5-10%
11-20%
21-30%
31-40%
40% және одан астам
Таң­дал­ған сце­на­рий бой­ын­ша орын ал­ма­ған шы­ғын ре­зер­ві (мың тең­ге­мен)
Орын ал­ма­ған шы­ғын­ның нақ­ты ре­зер­ві­мен және таң­дал­ған сце­на­рий бой­ын­ша орын ал­ма­ған шы­ғын ре­зер­ві ара­сын­да­ғы ай­ыр­ма (мың тең­ге­мен)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
жыл­дық ти­ім­ді пай­ы­здық мөл­шер­ле­ме
жыл­дық ти­ім­ді пай­ы­здық мөл­шер­ле­ме (тө­мен­де­уі)
өлім-жі­тім неме­се бел­гі­лі бір жас­қа дей­ін өмір сү­ру көр­сет­кіш­те­рі
өлім-жі­тім неме­се бел­гі­лі бір жас­қа дей­ін өмір сү­ру көр­сет­кіш­те­рі (ұл­ға­юы)
сақ­тан­ды­ру тө­лем­де­рін ин­дек­с­теу мөл­шер­ле­ме­сі
сақ­тан­ды­ру тө­лем­де­рін ин­дек­с­теу мөл­шер­ле­ме­сі (ұл­ға­юы)
шы­ғы­стар көр­сет­кіш­те­рі
шы­ғы­стар көр­сет­кіш­те­рі (ұл­ға­юы)
Стресс-те­стинг­тен кей­ін тө­лем қа­бі­лет­ті­лі­гі маржа­сы­ның жет­кі­лік­ті­лік нор­ма­ти­ві
Таңдалған сценарийдің қысқаша негіздемесі
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
5.2-кесте
Ау­ру­лар­дың ұл­ғаю сце­на­рийі
Көр­сет­кіш­тің ата­уы
20%-40%
41%-60%
61%-80%
81%-100%
101% және одан астам
Таң­дал­ған сце­на­рий бой­ын­ша шы­ғын (тең­ге­мен
Сақ­тан­ды­ру ре­зерв­те­рі­нің мөл­ше­рі, тең­ге­мен
Сақ­тан­ды­ру тө­лем­де­рі­нің мөл­ше­рі, тең­ге­мен
Шы­ғын жиын­тығы
Стресс-те­стинг­тен кей­ін тө­лем қа­бі­лет­ті­лі­гі маржа­сы­ның жет­кі­лік­ті­лік нор­ма­ти­ві
Таңдалған сценарийдің қысқаша негіздемесі
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
5.3-кесте
Көр­сет­кіш­тің ата­уы
Сақ­тан­ды­ру шар­тта­рын бұ­зу жағ­дай­ла­ры­ның кө­бею сце­на­рийі (өт­кен жы­л­ғы ұқсас ке­зең­мен са­лы­стыр­ған­да)
20%-40%
41%-60%
61%-80%
81%-100%
101% және одан астам
Қай­та­ры­л­ған сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­ры­ның (са­тып алу со­ма­сы­ның) кө­ле­мі, тең­ге­мен
Стресс-те­стинг­тен кей­ін өтім­ді­лі­гі жо­ға­ры ак­тив­тер­дің жет­кі­лік­ті­лік нор­ма­ти­ві
Стресс-те­стинг­тен кей­ін тө­лем қа­бі­лет­ті­лі­гі маржа­сы­ның жет­кі­лік­ті­лік нор­ма­ти­ві
Таңдалған сценарийдің қысқаша негіздемесі
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
5.4-кесте
Қай­та сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы
Қай­та сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы­ның тө­лем­ді то­лық емес кө­лем­де тө­леу тәу­е­ке­лі­нің сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы порт­фе­лі­нің шы­ғын­ды­лық ко­эф­фи­ци­ен­тіне әсер ету сце­на­рийі* (бұ­дан әрі - ШК) (пай­ы­з­бен)
1
0
ШК
2
0
ШК
3
0
ШК
4
0
ШК
5
0
ШК
6
0
ШК
7
0
ШК
Бі­рін­ші ең ірі қай­та сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы
Екін­ші ең ірі қай­та сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы
Үшін­ші ең ірі қай­та сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы
Төр­тін­ші ең ірі қай­та сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы
Бе­сін­ші ең ірі қай­та сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы
Шы­ғын жиын­тығы
Стресс-те­стинг­тен кей­ін тө­лем қа­бі­лет­ті­лі­гі маржа­сы­ның жет­кі­лік­ті­лік нор­ма­ти­ві
кестенің жалғасы
Қай­та сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы­ның тө­лем­ді то­лық емес кө­лем­де тө­леу тәу­е­ке­лі­нің сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы порт­фе­лі­нің шы­ғын­ды­лық ко­эф­фи­ци­ен­тіне әсер ету сце­на­рийі (бұ­дан әрі - ШК) (пай­ы­з­бен)
80
ШК
90
ШК
100
ШК
Ескертпе:
Сақтандыру ұйымы портфелінің шығындылық коэффициенті қайта сақтандырушының үлесін ескере отырып көрсетіледі.
Атауы
________________________________
Мекенжайы
________________________________
Телефоны __________________________________________________________
Электрондық поштаның мекенжайы_____________________________________
Бірінші басшы немесе оның стресс-тестингке қол қоюға уәкілетті тұлғасы
____________________________________________________ _______________
тегі, аты және әкесінің аты (ол бар болса) қолы, телефоны
Тәуекелдері басқару жөніндегі бөлімшенің басшысы
____________________________________________________ _______________
тегі, аты және әкесінің аты (ол бар болса) қолы, телефоны
Күні 20__ жылғы «____» ______________

Тәуекелдер бойынша
стресс-тестинг нысанына
қосымша
Әкімшілік деректерді жинауға арналған нысанды
толтыру бойынша түсіндірме
Тәуекелдер бойынша стресс-тестинг (индекс – 1-STRESS-TEST, кезеңділігі – тоқсан сайын)

Қаулыға
3-қосымша
Сақтандыру (қайта сақтандыру ұйымдары) үшін тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау
жүйесін қалыптастыру қағидаларына
3-1-қосымша
Нысан
Әкімшілік деректерді жинауға арналған нысан
Қайда ұсынылады: қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органға
Әкімшілік деректер нысан http://finreg.kz интернет-ресурсына орналастырылды
«Жалпы сақтандыру» саласы бойынша қызметті жүзеге асыратын сақтандыру
(қайта сақтандыру) ұйымдарының тәуекелдерін бағалау жүйесінің
коэффициенттерін талдау
Әкімшілік деректер нысанының индексі: RASA_1NL
Кезеңділігі: жыл сайын
Есепті кезең: 20__ жылғы «___» ________ жағдай бойынша
Ақпаратты ұсынатын тұлғалар тобы: «жалпы сақтандыру» саласы бойынша қызметті жүзеге асыратын сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары
Нысан
_________________________________________________________
(сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының атауы)
Тәу­е­кел­дер­ді ба­ға­лау жүй­е­сі ко­эф­фи­ци­ен­ті­нің ата­уы
Мәні
Стан­дарт­ты диа­па­зон
Тәу­е­кел­дер
Қы­сқа­ша си­па­ты/ұсы­ным­дар
Стан­дарт­ты диа­па­зон­нан ауыт­қы­ған кез­де қы­сқа­ша тү­сін­дір­ме (есеп­ті жыл үшін)
өт­кен есеп­ті ке­зең­нің, %-бен
есеп­ті жыл­дың, %-бен
1
2
3
4
5
6
7
К1 «Ка­пи­тал­ға сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­ры»
К1<300%
ан­дер­рай­тинг, стра­те­ги­я­лық
К1 қай­та сақ­тан­ды­ру үле­сін ес­кер­мей, шы­ғын­дар­ды өте­у­ге ар­нал­ған ка­пи­тал ба­ра­бар­лы­ғын ба­ға­лай­ды. Тәу­е­кел­ді то­лық ба­ға­лау үшін К1 тал­да­уы К2 және К5 ес­ке­ре оты­рып жүр­гі­зі­ле­ді. К1>300% ка­пи­тал­ға қа­ты­сты рұқ­сат еті­л­ген тәу­е­кел­дің ұл­ға­юын көр­се­те­ді.
К2 «Ка­пи­тал­ға та­за сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­ры»
K2<200%
ан­дер­рай­тинг, стра­те­ги­я­лық
К2 қай­та сақ­тан­ды­ру­ға бе­рі­л­ген сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­рын ес­ке­ре оты­рып, шы­ғын­дар­ды өте­у­ге ар­нал­ған ка­пи­тал ба­ра­бар­лы­ғын ба­ға­лай­ды. К2 мәні жо­ға­ры­рақ бо­луы­на қа­рай, ка­пи­тал­ға тәу­е­кел де кө­бі­рек бо­ла­ды. К2 тал­дау ке­зін­де К5 тал­дау жүр­гі­зі­ле­ді.
К2>200% ка­пи­тал­ға қа­ты­сты рұқ­сат еті­л­ген тәу­е­кел­дің ұл­ға­юын көр­се­те­ді.
К3 «Та­за сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­рын­да­ғы өзге­ріс»
-33%<K3<33%
ан­дер­рай­тинг, стра­те­ги­я­лық
К3 опе­ра­ци­я­лық қыз­мет­те­гі/ ме­недж­мен­те­гі тұ­рақ­ты­лық­ты/тұ­рақ­сыздық­ты ба­ға­лай­ды.
К3 бір­ша­ма ұл­ға­юы биз­не­стің ке­ңе­ю­ін (сақ­тан­ды­ру­дың жа­ңа сы­нып­та­ры бой­ын­ша са­ту­дың ұл­ға­юы, гео­гра­фи­я­лық жер­лер­дің ке­ңе­юі) көр­се­те­ді. Та­за сый­лы­қа­қы­лар­дың бір­ша­ма қы­сқа­руы сақ­тан­ды­ру­дың же­ке­ле­ген сы­нып­та­ры бой­ын­ша са­ту­дың тоқ­тап тұр­ға­нын/қы­сқар­ға­нын, на­рық үле­сі за­ла­лын, қай­та сақ­тан­ды­ру­дың ұл­ға­юын көр­се­те­ді. Ба­ға­лау ке­зін­де К9 ак­тив­тер ба­ға­сы және К11, К12, К13 ре­зерв­те­рі­нің ба­ра­бар­лы­ғы, сон­дай-ақ К4 қай­та сақ­тан­ды­ру­дан түс­кен пай­да ес­ке­рі­ле­ді.
К4 «Ка­пи­тал­ға қай­та сақ­тан­ды­ру­дан түс­кен пай­да»
K4<15%
ан­дер­рай­тинг, стра­те­ги­я­лық
К4 қай­та сақ­тан­ды­ру қыз­ме­ті­нен түс­кен кі­ріс үле­сі­нің ба­ға­сын бе­ре­ді. К4>15% сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы ме­недж­мен­ті­нің бо­лжа­мы бой­ын­ша ка­пи­тал жет­кі­лік­сіз­ді­гін неме­се ка­пи­тал­мен бай­ла­ны­сты про­бле­ма­лар­ды жа­сы­ру үшін К1, К2, К7, К10, К13 ко­эф­фи­ци­ент­те­рі мән­де­рі­нің жақ­сар­ға­нын көр­се­те­ді. К4>15% болған кез­де, қай­та сақ­тан­ды­ру­дан кі­ріс үле­сін ше­ге­ре оты­рып К1, К2, К7, К10, К13 қай­та есеп­те­ле­ді.
К5 «Опе­ра­ци­я­лық қыз­мет­тің 2 жыл­дық ко­эф­фи­ци­ен­ті»
K5<100%
опе­ра­ци­я­лық
К5 опе­ра­ци­я­лық қыз­мет­тің пай­да­лы­лы­ғын/шы­ғын­ды­лы­ғын ба­ға­лай­ды. К5>100% болған кез­де, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы опе­ра­ци­я­лық шы­ғын­ды кө­те­ре­ді, К5<100% болған кез­де опе­ра­ци­я­лық кі­ріс­ке ие бо­ла­ды. К5 құ­рам­дас бө­лік­те­ріне: өтім­ді­лік ко­эф­фи­ци­ен­тіне, шы­ғын­дар ко­эф­фи­ци­ен­тіне және ин­ве­сти­ци­я­лық қыз­мет­тен түс­кен кі­рі­стер ко­эф­фи­ци­ен­тіне тал­дау жүр­гі­зі­ле­ді. К11, К13 бір­ге тал­дау жүр­гі­зу ке­рек.
К6 «Ин­ве­сти­ци­я­лық кі­ріс»
5%<K6<20%
өтім­ді­лік, на­рық­тық, стра­те­ги­я­лық
К6 ин­ве­сти­ци­я­лық порт­фель­дің жыл­дық кі­рі­сін пай­ы­здық ара­қа­ты­на­ста ба­ға­лай­ды. К6 мәні тө­мен болған кез­де ин­ве­сти­ци­я­лық порт­фель­дің құ­ры­лы­мы­на, «РЕ­ПО» опе­ра­ци­я­ла­ры­на, ко­мис­си­я­лық шы­ғы­стар­ға кет­кен шы­ғын­дар­ға және бас­қа­ла­ры­на тал­дау жүр­гі­зі­ле­ді. К6 мәні жо­ға­ры болған кез­де тәу­е­кел­де­рі жо­ға­ры құ­рал­дар­ға ин­ве­сти­ци­я­лар­ға және ен­ші­лес ұй­ым­ның бас ұй­ым­ға ди­ви­денд­тер тө­леу са­я­са­ты­на тал­дау жүр­гі­зі­ле­ді.
К7 «Ка­пи­тал­дың өзге­руі»
-10%<K7<50%
опе­ра­ци­я­лық, стра­те­ги­я­лық
К7 сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бір жыл бойы қар­жы­лық жағ­дай­ы­ның жақ­сар­ға­нын/ на­шар­ла­ға­нын ба­ға­лай­ды. К7>50% опе­ра­ци­я­лық қыз­мет­тің тұ­рақ­сызды­ғын, сақ­тан­ды­ру хол­дин­гі ішін­де ка­пи­тал­дың ағы­луын, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның нед­әу­ір өсу­ін неме­се қо­сы­луын/қо­суын көр­се­те­ді.
К7<-10% болған кез­де мы­на­лар­дың өзге­ру­іне ық­пал ете­тін фак­тор­лар ай­қын­да­ла­ды:
а) та­за пай­да (К5);
б) жұм­сал­ма­ған кі­ріс неме­се шы­ғын;
в) К8;
г) тө­лен­ген ди­ви­денд­тер;
д) К4;
е) есеп са­я­са­ты/есеп­ті­лік­ті тү­зе­ту;
ж) кей­ін­ге қал­ды­ры­л­ған са­лық ак­тив­те­рі;
з) та­ныл­ма­ған ак­тив­тер;
и) ак­ци­о­нер­лер.
К8 «Тү­зе­ті­л­ген ка­пи­тал­да­ғы өзге­ріс»
-10%<K8<25%
опе­ра­ци­я­лық, стра­те­ги­я­лық
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның негіз­гі қыз­ме­ті­нің нәти­же­ле­рін негіз­ге ала оты­рып, қар­жы­лық жағ­дай­ы­ның жақ­сар­ға­нын/ на­шар­ла­ға­нын ба­ға­лай­ды (жар­ғы­лық ка­пи­тал­ды алу­ға және то­лық­ты­ру­ды ес­ке­ре оты­рып, негіз­гі қыз­мет­тің нақ­ты ба­ға­сы). К8>25% опе­ра­ци­я­лық қыз­мет­тің тұ­рақ­сызды­ғын, сақ­тан­ды­ру хол­дин­гі ішін­де ка­пи­тал ағы­луын, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ма­ңы­зды өсу­ін неме­се қо­сы­луын/қо­суын көр­се­те­ді. К8<-10% болған кез­де мы­на­лар­дың өзге­ру­іне ық­пал ете­тін фак­тор­лар ай­қын­да­ла­ды:
а) та­за пай­да (К5);
б) жұм­сал­ма­ған кі­рі­стің неме­се зи­ян­ның;
в) ре­зерв­тік ка­пи­тал­да;
г) кү­тіл­ме­ген тәу­е­кел­дер ре­зер­він­де;
д) тұ­рақ­тан­ды­ру ре­зер­він­де;
е) бас­қа ре­зерв­тер­де; ж) тө­лен­ген ди­ви­денд­тер;
з) есеп са­я­са­ты /есеп­ті­лік­ті тү­зе­ту.
К9 «Өтім­ді ак­тив­тер­ге тү­зе­ті­л­ген мін­дет­те­ме­лер»
K9<100%
өтім­ді­лік
К9 сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның өзі­нің қы­сқа мер­зім­ді мін­дет­те­ме­ле­рін орын­дау қа­бі­ле­тін ба­ға­лай­ды, со­ны­мен қа­тар сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мын та­ра­ту ке­зін­де­гі сал­дар­лар­ды ша­ма­мен ба­ға­лай­ды. Егер K9> 100% бол­са, K9 өт­кен жыл­дар сер­пі­нін­де тал­дау жүр­гі­зі­ле­ді, ре­зерв­тер­дің ба­ра­бар­лы­ғы, ба­ға­лау, ак­тив­тер­дің құ­ры­лы­мы мен өтім­ді­лі­гі тек­се­рі­ле­ді.
К10 «Ка­пи­тал­ға алы­на­тын сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­ры»
K10<20%
кре­дит­тік
К10 ка­пи­тал­ға қа­ты­сы де­би­тор­лық бе­ре­шек­тің үле­сін ба­ға­лай­ды. Рұқ­сат еті­л­ген үлес 20% құ­рай­ды. 20% астам мәні болған кез­де қай­та сақ­тан­ды­ру­шы­лар­дан алы­на­тын со­ма­ға, сақ­та­ну­шы­лар­дан (қай­та сақ­та­ну­шы­лар­дан) және дел­дал­дар­дан 90 күн­нен астам мер­зі­мі өт­кен бе­ре­шек­тің бо­луы­на алы­на­тын сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­ры­на және осын­дай ак­тив­тер­ді та­ну орын­ды­лы­ғы­на тал­дау жүр­гі­зі­ле­ді.
К11 «Ка­пи­тал­ға мә­лім­дел­ген шы­ғын­дар­дың бір жы­л­ғы да­муы»
-10%<K11<10%
сақ­тан­ды­ру ре­зерв­те­рі
К11 бір жыл бұ­рын мә­лім­дел­ген, бі­рақ рет­тел­ме­ген за­лал­дар­дың да­муын ба­ға­лай­ды. К11 оң мәні болған кез­де сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы ре­зерв­тер­ді жет­кі­лік­сіз қа­лып­та­стыр­ған, ал К11 те­ріс мәні болған кез­де ре­зерв­тер ар­ты­луы­мен қа­лып­та­сты­рыл­ды. К11 мәніне К12 мәні­мен бір­ге тал­дау жүр­гі­зі­ле­ді.
К12 «Ка­пи­тал­ға мә­лім­дел­ген шы­ғын­дар­дың екі жы­л­ғы да­муы»
-10%<K12<10%
сақ­тан­ды­ру ре­зерв­те­рі
К12 екі жыл бұ­рын мә­лім­дел­ген, бі­рақ рет­тел­ме­ген за­лал­дар­дың да­муын ба­ға­лай­ды. К12 оң мәні кез­де сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы ре­зерв­тер­ді жет­кі­лік­сіз қа­лып­та­стыр­ған, ал К12 те­ріс мәні болған кез­де ре­зерв­тер ар­ты­лып қа­лып­та­сты­рыл­ды. К12 мәніне К11 мәні­мен бір­ге тал­дау жүр­гі­зі­ле­ді.
К13 «Ка­пи­тал­ға ағым­да­ғы ре­зерв­тер­дің де­фи­ци­тін (про­фи­ци­тін) ба­ға­лау»
-12%<K13<12%
сақ­тан­ды­ру ре­зерв­те­рі
К13 ағым­да­ғы ре­зерв­тер­дің ба­ра­бар­лы­ғын ба­ға­лай­ды. Тап­шы­лық (про­фи­цит) бо­лжа­на­тын және нақ­ты ре­зерв­тер ара­сын­да­ғы ай­ыр­ма­ны біл­ді­ре­ді. К13 оң мәні кез­де ре­зерв­тер жет­кі­лік­сіз қа­лып­та­стыр­ған, ал К13 те­ріс мәні болған кез­де ре­зерв­тер ар­ты­лып қа­лып­та­сты­рыл­ды.
Ескерту: әкімшілік деректерді жинауға арналған нысанды толтыру бойынша түсіндірме осы нысанға қосымшада келтірілген.
Стандартты диапазон шегінен шығатын тәуекелдерді бағалау жүйесінің коэффициенттері бойынша түсіндірме ____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
Атауы
________________________________
Мекенжайы
________________________________
Телефоны __________________________________________________________
Электрондық поштаның мекенжайы_____________________________________
Бірінші басшы немесе оның талдауға қол қоюға уәкілетті тұлғасы
____________________________________________________ _______________
тегі, аты және әкесінің аты (ол бар болса) қолы, телефоны
Тәуекелдері басқару жөніндегі бөлімшенің басшысы
____________________________________________________ _______________
тегі, аты және әкесінің аты (ол бар болса) қолы, телефоны
Орындаушы
____________________________________________________ ________________
тегі, аты және әкесінің аты (ол бар болса) қолы, телефоны
Күні 20__ жылғы «____» ______________

«Жалпы сақтандыру» саласы бойынша қызметті жүзеге асыратын сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының тәуекелдерді бағалау жүйесі коэффициенттерін талдау нысанына
қосымша
Әкімшілік деректерді жинауға арналған нысанды
толтыру бойынша түсіндірме
«Жалпы сақтандыру» саласы бойынша қызметті жүзеге асыратын сақтандыру
(қайта сақтандыру) ұйымының тәуекелдерді бағалау жүйесі коэффициенттерін талдау
(индексі – RASA_1NL, кезеңділігі – жыл сайын)

1. Осы әкімшілік деректерді жинауға арналған нысанды толтыру бойынша түсіндірме (бұдан әрі - Түсіндірме) «Жалпы сақтандыру» саласы бойынша қызметті жүзеге асыратын сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының тәуекелдерді бағалау жүйесі коэффициенттерін талдау» әкімшілік деректерді жинауға арналған нысанды (бұдан әрі - Нысан) толтыру бойынша бірыңғай талаптарды айқындайды.

мұндағы:
ССt – есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қабылданған, сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстар шегерілген сақтандыру сыйлықақылары;
Кt – есепті күнгі жағдай бойынша меншікті капитал.

мұндағы:
ССТСt – есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қабылданған, сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстар шегерілген сақтандыру сыйлықақыларының таза сомасы;
Кt – есепті күнгі жағдай бойынша меншікті капитал.

мұндағы:
ССТСt – есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қабылданған, сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстар шегерілген сақтандыру сыйлықақыларының таза сомасы;
ССТСt-1 – есепті күннің алдындағы күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қабылданған, сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстар шегерілген сақтандыру сыйлықақыларының таза сомасы.

мұндағы:
ҚСПt – есепті күнгі жағдай бойынша қайта сақтандыру қызметінен түскен пайда;
КСt – есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру қызметі бойынша комиссиялық сыйақы түріндегі кірістер;
ҚСБСt – есепті күнгі жағдай бойынша қайта сақтандыруға берілген сақтандыру сыйлықақылар;
ЕССҚСАөзгt – есепті күнгі жағдай бойынша еңбек сіңірілмеген сыйлықақылар бойынша қайта сақтандыру активтерінің өзгеруі;
ЕССҚСАt – есепті күнгі жағдай бойынша еңбек сіңірілмеген сыйлықақылар бойынша қайта сақтандыру активтері (құнсыздану резервтері шегерілген);
Кt – есепті күнгі жағдай бойынша меншікті капитал.

мұндағы:
ЗК2-л – шағынның 2 жылдық коэффициенті;
ШКЗ2-л – шығынның 2 жылдық коэффициенті;
ИҚ2-л – инвестициялық қызметтің 2 жылдық коэффициенті;
СТТСt – есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру төлемдерінің таза сомасы;
СТТСt-1 – есепті күннің алдындағы күнгі жағдай бойынша сақтандыру төлемдерінің таза сомасы;
ШРӨТСt – есепті күнгі жағдай бойынша шығындар резервтеріндегі өзгерістердің таза сомасы;
ШРӨТСt-1 – есепті күннің алдындағы күнгі жағдай бойынша шығындар резервтеріндегі өзгерістердің таза сомасы;
РШрt – есепті күнгі жағдай бойынша реттеу шығыстары;
РШрt-1 – есепті күннің алдындағы күнгі жағдай бойынша реттеу шығыстары;
ЕССТСt – есепті күнгі жағдай бойынша еңбек сіңірілген сыйақылардың сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстар шегерілген таза сомасы;
ЕССТСt-1 – есепті күннің алдындағы күнгі жағдай бойынша еңбек сіңірілген сыйақылардың сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстар шегерілген таза сомасы;
ТШt – есепті күнгі жағдай бойынша таза шығыстар;
ТШt-1 – есепті күннің алдындағы күнгі жағдай бойынша таза шығыстар;
ССТСt – есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қабылданған, сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстар шегерілген сақтандыру сыйлықақыларының таза сомасы;
ССТСt-1 – есепті күннің алдындағы күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қабылданған, сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстар шегерілген сақтандыру сыйлықақыларының таза сомасы;
ИҚКt – есепті күнгі жағдай бойынша инвестициялық қызметтен түскен, сыйақы төлеуге байланысты шығыстар шегерілген кірістер;
ИҚКt-1 – есепті күннің алдындағы күнгі жағдай бойынша инвестициялық қызметтен түскен, сыйақы төлеуге байланысты шығыстар шегерілген кірістер.

мұндағы:
ИҚКt – есепті күнгі жағдай бойынша инвестициялық қызметтен түскен, сыйақы төлеуге байланысты шығыстар шегерілген кірістер;
АҚжИнвt-1 – есепті күннің алдындағы күнгі жағдай бойынша ақша қаражаты және инвестициялар («РЕПО» операциялары шегерілген), мыналардың сомасы болып табылады:

АҚжИнвt – есепті күнгі жағдай бойынша ақша қаражаты және инвестициялар («РЕПО» операциялары шегерілген), мыналардың сомасы болып табылады:

мұндағы:
Кt – есепті күнгі жағдай бойынша меншікті капитал;
Кt-1 – өткен есепті күнгі жағдай бойынша меншікті капитал.

мұндағы:
Кt – есепті күнгі жағдай бойынша меншікті капитал;
Кt-1 – өткен есепті күнгі жағдай бойынша меншікті капитал;
ΔЖКt – жарғылық капиталдағы өзгеріс, есепті күнгі жарғылық капиталдың және өткен есепті күнгі жарғылық капиталдың сомалары арасындағы айырма ретінде есептеледі.

мұндағы:
Міндеттемелерt – есепті күнгі болашақ кезеңдердегі кіріс шегерілген міндеттемелердің жалпы сомасы;
ӨЖАt – есепті күнгі жағдай бойынша Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14794 болып тіркелген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 26 желтоқсандағы № 304 қаулысымен бекітілген сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының және сақтандыру тобының пруденциялық нормативтерінің және сақталуға міндетті өзге де нормалар мен лимиттердің нормативтік мәндерінің және оларды есептеу әдістемесінің 38-тармағында көрсетілген өтімділігі жоғары активтердің құны («РЕПО» операциялары бойынша міндеттемелерді шегергенде).

мұндағы:
СПкПt – есепті күнгі жағдай бойынша сақтанушылардан (қайта сақтанушылардан) және делдалдардан (құнсыздануға резервтерді шегере отырып) алатын сақтандыру сыйлықақылары;
Кt – есепті күнгі жағдай бойынша меншікті капитал.

мұндағы:
Кt-1 – өткен есепті күнгі жағдай бойынша меншікті капитал;
МРШРt* – мәлімделген, бірақ реттелмеген шығындар таза резерві (бұдан әрі - МРШР) есепті күнгі жағдай бойынша t-1 дейінгі күні болған және мәлімделген шығын бойынша;
МРШРt-1 –өткен есепті күнгі жағдай бойынша таза МРШР;
СТt – қайта сақтандырушының үлесін есептемегенде және кері талап ету бойынша өтемді шегере отырып, t-1 дейінгі күні болған және мәлімделген шығын бойынша есепті кезеңде төленген сақтандыру төлемдері;
РШt – t-1 дейінгі күні болған және мәлімделген шығын бойынша есепті кезеңде төленген шығынды реттеу шығыстары.

мұндағы:
Кt-2 – t-2 күнгі жағдай бойынша меншікті капитал;
МРШРt** – есепті күнгі жағдай бойынша t-2 дейінгі күні болған және мәлімделген шығын бойынша таза МРШР;
МРШРt-2 – t-2 күнгі жағдай бойынша таза МРШР;
СТt,t-1 – қайта сақтандырушының үлесін есептемегенде және кері талап ету бойынша өтемді шегере отырып, t-2 дейінгі күні болған және мәлімделген шығын бойынша есепті кезеңде және өткен кезеңде төленген сақтандыру төлемдері;
РШt,t-1 – t-2 дейінгі күні болған және мәлімделген шығын бойынша есепті кезеңде және өткен кезеңде төленген шығынды реттеу шығыстары.
Қызметті кемінде үш жыл жүзеге асырған сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы осы коэффициентті есептемейді.

мұндағы:
Кt – есепті күнгі жағдай бойынша меншікті капитал;
ТЕСt – есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстар шегерілген еңбек сіңірілген сыйлықақылардың таза сомасы;
ТЕСt-1 – өткен есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстар шегерілген еңбек сіңірілген сыйлықақылардың таза сомасы;
ТЕСt-2 – екінші өткен есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстар шегерілген еңбек сіңірілген сыйлықақылардың таза сомасы;
СРОК – сыйлықақының резервтерге орташа коэффициенті;
СТt – t-1 дейінгі күнге болған, бірақ мәлімделген шығын бойынша есепті кезеңде төленген сақтандыру төлемдері;
СТt,t-1 – t-2 дейінгі күні болған және мәлімделген шығын бойынша есепті кезеңде және өткен кезеңде төленген сақтандыру төлемдері;
МРШРt* – есепті күнгі жағдай бойынша t-1 дейінгі күні болған және мәлімделген шығын бойынша таза МРШР;
МРШРt** – есепті күнгі жағдай бойынша t-2 дейінгі күні болған және мәлімделген шығын бойынша таза МРШР;
МРШРt-1 – өткен есепті күнгі жағдай бойынша таза МРШР;
БМШРt-1 – өткен есепті күнгі жағдай бойынша орын алған,, бірақ мәлімделмеген шығындар таза резерві (бұдан әрі - БМШР);
МРШРt-2 – екінші өткен есепті күнгі жағдай бойынша таза МРШР;
БМШРt-2 – екінші өткен есепті күнгі жағдай бойынша таза БМШР;
Қызметті кемінде үш жыл жүзеге асырған сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы осы коэффициентті есептемейді.

Қаулыға
4-қосымша
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары үшін тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін қалыптастыру қағидаларына
3-2-қосымша
Нысан
Әкімшілік деректерді жинауға арналған нысан
Қайда ұсынылады: қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органға
Әкімшілік деректер нысаны http://finreg.kz интернет-ресурсына орналастырылды
«Өмірді сақтандыру» саласы бойынша қызметін жүзеге асыратын сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының тәуекелдерін бағалау жүйесінің коэффициенттерін талдау
Әкімшілік деректер нысанының индексі: RASA_2LI
Кезеңділігі: жыл сайын
Есепті кезең: 20__ «___» ________ жағдай бойынша
Ақпаратты ұсынатын тұлғалар тобы: «өмірді сақтандыру» саласы бойынша қызметті жүзеге асыратын сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары
Нысан
_________________________________________________________
(сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының атауы)
Тәу­е­кел­дер­ді ба­ға­лау жүй­е­сі ко­эф­фи­ци­ен­ті­нің ата­уы
Мәні
Стан­дарт­тық ауқым
Тәу­е­кел­дер
Қы­сқа­ша си­па­ты /ұсы­ным­дар
Стан­дарт­тық ауқым­нан ауыт­қу­лар ке­зін­де­гі қы­сқа­ша тү­сін­дір­ме (есеп­ті жыл үшін)
өт­кен есеп­ті жы­л­ға, %-бен
есеп­ті жы­л­ға, %-бен
1
2
3
4
5
6
7
К1
«Тү­зе­ті­л­ген ка­пи­тал­дың өзге­руі»
-10%<K1<50%
опе­ра­ци­я­лық, стра­те­ги­я­лық
K1 сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бір жыл ішін­де­гі қар­жы­лық жағ­дай­ы­ның жақ­са­руын / на­шар­ла­у­ын ба­ға­лай­ды.
К1> 50% опе­ра­ци­я­лық қыз­мет­тің тұ­рақ­сызды­ғын, сақ­тан­ды­ру хол­дин­гін­де­гі ка­пи­тал ағы­нын, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ед­әу­ір өсу­ін неме­се қо­сы­луын/қо­суын көр­се­те ала­ды.
K1 <-10% болған­да, өзге­рі­стер­ге әсер ете­тін фак­тор­лар­ды анық­тау қа­жет.
Мы­на­дай әсер етуі мүм­кін фак­тор­лар: а) тө­лен­ген ди­ви­денд­тер; б) ин­ве­сти­ци­я­лар бой­ын­ша іс­ке асы­рыл­ма­ған кі­ріс неме­се за­лал; в) қай­та ба­ға­лау нәти­же­сін­де ре­зерв­тер­дің өзге­руі; г) та­ныл­ма­ған ак­тив­тер­де­гі өзге­рі­стер; д) бух­гал­тер­лік есеп қа­ғи­дат­та­ры­ның өзге­руі; е) са­лық са­лу жүй­е­сін­де­гі өзге­рі­стер.
К2 «Ка­пи­тал­дың өзге­руі»
-10%<K2<50%
опе­ра­ци­я­лық, стра­те­ги­я­лық
К2 сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның негіз­гі қыз­ме­ті­нің нәти­же­ле­рі бой­ын­ша (жар­ғы­лық ка­пи­тал­ды алу мен то­лық­ты­ру­ды ес­ке­ре оты­рып, негіз­гі қыз­мет­ті нақ­ты ба­ға­лау) қар­жы­лық жағ­дай­дың жақ­са­руын/ на­шар­ла­у­ын ба­ға­лай­ды.
K2 K1-мен бір­ге қа­рас­ты­ры­луы ке­рек. Егер K2 ко­эф­фи­ци­ен­ті­нің нәти­же­сі K1 ко­эф­фи­ци­ен­ті­нің нәти­же­сі­нен жо­ға­ры бол­са, он­да бұл кү­ш­ті бас ұй­ым­ды неме­се ак­ци­о­нер мен ка­пи­тал­ды жет­кі­лік­ті дең­гей­де ұстап тұр­ғы­сы ке­ле­тін бай­ла­ны­сты тұ­лға­лар та­ра­пы­нан қол­да­уды көр­се­те ала­ды. Осы­ған бай­ла­ны­сты тал­дау ке­зін­де бас ұй­ым­ның, сақ­тан­ды­ру то­бы­ның тұ­рақ­ты­лы­ғы, сон­дай-ақ қо­сым­ша ка­пи­тал­ды қар­жы­лан­ды­ра­тын ак­тив­тер­дің си­па­тын тек­се­ру ес­ке­рі­луі ти­іс.
Егер қо­сым­ша ка­пи­тал­дан­ды­ру­ға қа­ра­ма­стан, K2 те­ріс мән ал­са неме­се ауқым­ның тө­мен­гі ше­гі­нен асып кет­се, он­да ка­пи­тал­дың азаю се­беп­те­рі мен ар­тық шы­ғу се­беп­те­рін тө­мен­деу және үр­діс се­беп­те­рін анық­тау үшін тал­дау ке­рек.
Егер K2 бір­не­ше жыл бой­ы­на те­ріс үр­ді­сті көр­сет­се, он­да сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның опе­ра­ци­я­лық қыз­ме­т­ін­де про­бле­ма­лар туын­да­уы мүм­кін.
К3 «Пай­да­лы­лық»
К3>0%
опе­ра­ци­я­лық
K3 сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ак­тив­тер­ді пай­да та­бу үшін пай­да­ла­ну мүм­кін­ді­гі­нің ба­ға­сын бе­ре­ді.
Пай­да­лы­лық дең­гей­іне әсер етуі мүм­кін фак­тор­лар: а) өлім мен ау­ру­шаң­дық дең­гейі;
б) ин­ве­сти­ци­я­лық кі­рі­стің жет­кі­лік­ті­лі­гі К4;
в) ко­мис­си­я­лық шы­ғы­стар дең­гейі; г) мін­дет­ті ре­зерв­тік та­лап­тар, қол­да­ны­с­та­ғы пай­ы­здық мөл­шер­ле­ме­лер және өлім көр­сет­кіш­те­рі.
К4 «Ин­ве­сти­ци­я­лық кі­рі­стің жет­кі­лік­ті­лі­гі»
125%<K4<900%
на­рық­тық,
стра­те­ги­я­лық, сақ­тан­ды­ру ре­зерв­те­рі
К4 сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның мін­дет­те­ме­ле­рі бой­ын­ша пай­ы­здық та­лап­тар­ды қа­на­ғат­тан­ды­ру үшін ин­ве­сти­ци­я­лық кі­рі­стің жет­кі­лік­ті­гін ба­ға­лай­ды.
К4 дең­гей­іне әсер етуі мүм­кін фак­тор­лар: а) ұзақ мер­зім­ді ке­ле­шек­те үл­кен та­быс алу­ға ба­ғыт­тал­ған алып­са­тар­лық ин­ве­сти­ци­я­лар, ара­лық ке­зең­де аз кі­рі­сті қам­та­ма­сыз ете­ді; б) сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ен­ші­лес ұй­ым­да­ры­на неме­се ак­ци­о­нер­дің кә­сі­по­рын­да­ры­на сал­ған ірі ин­ве­сти­ци­я­лар; в) кең­се үй-жай­ла­рын қам­та­ма­сыз ету­ге ірі ин­ве­сти­ци­я­лар; г) са­лық са­лын­бай­тын об­ли­га­ци­я­лар­ға ірі ин­ве­сти­ци­я­лар; д) жо­ға­ры ин­ве­сти­ци­я­лық шы­ғын­дар.
Егер K4 соң­ғы екі жыл ішін­де стан­дарт­ты диа­па­зон­нан асып кет­се, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы жағ­дай­ды жақ­сар­ту және ке­ле­шек­те на­шар­ла­у­ы­на жол бер­меу үшін ша­ра­лар қа­был­да­уы ке­рек.
К5 «Та­ныл­май­тын ак­тив­тер­дің та­ны­ла­тын ак­тив­тер­ге қа­ты­на­сы»
К5<10%
өтім­ді­лік, кре­дит­тік
К5 сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы са­тып ал­ған та­ныл­ма­ған ак­тив­тер­дің неме­се қа­уіп­ті ак­тив­тер­дің дә­ре­же­сін, ак­тив­тер құ­ры­лы­мы­ның ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лай­ды.
Тал­дау ке­зін­де та­ныл­ма­ған ак­тив­тер­дің си­па­тын және ак­тив­тер­ді осы са­нат­қа ен­гі­зу се­беп­те­рін анық­тау, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның қар­жы­лық жағ­дай­ы­на та­ныл­ма­ған ак­тив­тер­дің әсе­рін анық­тау үшін ка­пи­тал­мен та­ныл­ма­ған ак­тив­тер со­ма­сын са­лы­сты­ру ұсы­ны­ла­ды.
Тал­дау ке­зін­де
К8 қай­та сақ­тан­ды­ру­ға бе­рі­л­ген сый­лы­қа­қы­лар­дың сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) шар­тта­ры бой­ын­ша қа­был­дан­ған сый­лы­қа­қы­лар­ға қа­ты­на­сы ес­ке­ру ұсы­ны­ла­ды.
К6 «Дю­ра­ци­я­ның са­лы­стыр­ма­лы өзге­руі»
К6>0%
кре­дит­тік, өтім­ді­лік,
опе­ра­ци­я­лық
K6 ин­ве­сти­ция мен мін­дет­те­ме ара­сын­да­ғы ал­шақ­тық­ты ба­ға­ла­уды ұсы­на­ды.
К6>0% ин­ве­сти­ци­я­лар­ды қай­та­ру мен мін­дет­те­ме­лер­ді орын­дау мер­зім­де­рі ара­сын­да­ғы ал­шақ­тық­тың аза­юын жиын­тық порт­фель бой­ын­ша, сон­дай-ақ өт­кен жыл­мен са­лы­стыр­ған­да 10 жыл­дан астам мер­зім­де­рі бар ин­ве­сти­ци­я­лар мен мін­дет­те­ме­лер бой­ын­ша көр­се­те­ді.
К6≤0% ин­ве­сти­ци­я­лар­ды қай­та­ру және мін­дет­те­ме­лер­ді орын­дау ара­сын­да­ғы ай­ыр­ма­шы­лық­тың өсу­ін / өзгер­ме­уін жиын­тық порт­фель бой­ын­ша, сон­дай-ақ өт­кен жыл­мен са­лы­стыр­ған­да 10 жыл­дан астам өтеу мер­зі­мі бар ин­ве­сти­ци­я­лар мен мін­дет­те­ме­лер­ді орын­дау бой­ын­ша көр­се­те­ді.
Тал­дау ке­зін­де К10 сы­нып­та­ры бой­ын­ша сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­ры­ның құ­ры­лы­мы­ның өзге­ру­ін және K11 та­ны­л­ған ак­тив­те­рі құ­ры­лы­мы­ның өзге­ру­ін зерт­теу қа­жет.
К7 «Үле­стес және (неме­се) ерекше бай­ла­ны­с­та­ғы тұ­лға­лар­дың ка­пи­тал­ға ин­ве­сти­ци­я­ла­ры»
К7<20%
кре­дит­тік, өтім­ді­лік,
на­рық­тық
К7 үле­стес және (неме­се) бай­ла­ны­сты тұ­лға­лар­дың ка­пи­та­лы­на са­лым­дар­ды ба­ға­лай­ды.
К7>20% болған кез­де
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ин­ве­сти­ци­я­сы және оған үле­стес және (неме­се) бай­ла­ны­сты тұ­лға­лар­дан ти­е­сі­лі со­ма егер үле­стес және (неме­се) бай­ла­ны­сты тұ­лға­лар­ға са­лым­дар со­ма­сы үл­кен болға­ны си­яқ­ты сақ­та­ну­шы­лар­дың мүд­де­ле­рін қор­ғау­ға сәй­кес ке­ле­тін-кел­мей­т­ін­ді­гін ай­қын­дау қа­жет, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мын­да жо­ға­ры өтім­сіз­дік неме­се тө­мен кі­рі­сті­лік бо­луы мүм­кін.
К8 «Қай­та сақ­тан­ды­ру­ға бе­рі­л­ген сый­лы­қа­қы­лар­дың сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) шар­тта­ры бой­ын­ша қа­был­дан­ған сый­лы­қа­қы­лар­ға қа­ты­на­сы»
K8<50%
ан­дер­рай­тинг, қай­та сақ­тан­ды­ру
К8 сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның қай­та сақ­тан­ды­ру қыз­ме­тін ба­ға­лай­ды.
К8>50% болған кез­де шы­ғыс қай­та сақ­тан­ды­ру­дың асып ке­туі ық­ти­мал,
ста­ти­сти­ка­лық де­ректер, қай­та сақ­тан­ды­ру­шы­дан өте­ма­қы және оның тө­лем қа­бі­лет­ті­лі­гі негі­зін­де ық­ти­мал шы­ғы­сты ба­ға­лау ар­қы­лы қай­та сақ­тан­ды­ру­дың ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау қа­жет.
К9 «Қол қой­ы­л­ған сый­лы­қа­қы­лар­дың өзге­руі»
-10%<K9<50%
ан­дер­рай­тинг
К9 ме­недж­мент­те­гі опе­ра­ци­я­лық қыз­мет­тің тұ­рақ­ты­лы­ғын/тұ­рақ­сызды­ғын ба­ға­лай­ды.
К9>50% болған кез­де сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­сы кө­ле­мі­нің бір­ден ұл­ға­юы, сақ­тан­ды­ру өнім­де­рі түр­ле­рі­нің өзге­руі, са­ту жүй­е­сі­нің өзге­руі, сақ­тан­ды­ру­шы­лар­дың сақ­тан­ды­ру на­ры­ғы­нан ке­туі, эко­но­ми­ка­лық са­лад­а­ғы өзге­рі­стер, заң­на­ма­лық өзге­рі­стер, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ак­ци­о­не­рі­нің неме­се ме­недж­мен­ті­нің ауы­суы және т.б. ық­ти­мал
К9<-10% болған кез­де сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­сы кө­ле­мі­нің бір­ден аза­юы, сақ­тан­ды­ру өнім­де­рі түр­ле­рі­нің өзге­руі, са­ту жүй­е­сі­нің өзге­руі, сақ­тан­ды­ру на­ры­ғын­да жа­ңа сақ­тан­ды­ру­шы­лар­дың пай­да бо­луы, эко­но­ми­ка­лық са­лад­а­ғы өзге­рі­стер, заң­на­ма­лық өзге­рі­стер, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ак­ци­о­не­рі­нің неме­се ме­недж­мен­ті­нің ауы­суы және т.б. бо­луы ық­ти­мал.
Тал­дау ке­зін­де сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­ры құ­ры­лы­мы­ның К10 сы­нып­тар бой­ын­ша өзге­ру­ін және К12 сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­ры­на қа­ты­сты ре­зерв­те­удің өзге­ру­ін ес­ке­ру ұсы­ны­ла­ды.
Бұ­дан бас­қа өзге­рі­с­ке ық­пал ет­кен негіз­гі са­ла­лар­ды қа­рас­ты­ру қа­жет, ме­недж­мент биз­нес-жос­па­рын қар­жы­лық ор­нық­ты­лық­ты қол­дау үшін қа­жет­ті аху­ал­ды бас­қа­ру нұс­қа­уы бой­ын­ша ба­ға­лау қа­жет.
К10
«Сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­ры­ның сы­нып­тар бой­ын­ша құ­ры­лы­мы­ның өзге­руі»
К10<5%
ан­дер­рай­тинг, стра­те­ги­я­лық
К10 эко­но­ми­ка­лық ор­та­да­ғы өзге­рі­стер­ге, жа­ңа өнім­дер­дің әзір­ле­ну­іне және т.б. бай­ла­ны­сты са­ту құ­ры­лы­мы мен ба­ғы­ты­ның өзге­ру­ін ба­ға­лай­ды.
К10>50% болған кез­де
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­сы кө­ле­мі­нің бір­ден ұл­ға­юы, сақ­тан­ды­ру өнім­де­рі түр­ле­рі­нің өзге­руі, са­ту жүй­е­сі­нің өзге­руі, сақ­тан­ды­ру на­ры­ғы­нан сақ­тан­ды­ру­шы­лар­дың ке­туі, эко­но­ми­ка­лық са­лад­а­ғы өзге­рі­стер, заң­на­ма­лық өзге­рі­стер, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ак­ци­о­не­рі­нің неме­се ме­недж­мен­ті­нің ауы­суы және т.б. ық­ти­мал, бұл сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­ры­ның құ­ры­лы­мын сы­нып­тар бой­ын­ша өзгер­ту­ге әке­ле­ді.
К10<-10% болған кез­де сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­сы кө­ле­мі­нің бір­ден аза­юы, сақ­тан­ды­ру өнім­де­рі түр­ле­рі­нің өзге­руі, са­ту жүй­е­сі­нің өзге­руі, сақ­тан­ды­ру на­ры­ғын­да жа­ңа сақ­тан­ды­ру­шы­лар­дың пай­да бо­луы, эко­но­ми­ка­лық са­лад­а­ғы өзге­рі­стер, заң­на­ма­лық өзге­рі­стер, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы ак­ци­о­не­рі­нің неме­се ме­недж­мен­ті­нің ауы­суы және т.б. ық­ти­мал, бұл сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­ры­ның құ­ры­лы­мын сы­нып­тар бой­ын­ша өзгер­ту­ге әке­ле­ді.
Тал­дау ке­зін­де
К6 дю­ра­ци­я­ның са­лы­стыр­ма­лы өзге­ру­ін, қол қой­ы­л­ған К9 сый­лы­қа­қы­лар­дың өзге­ру­ін және К12 сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­ры­на қа­ты­сты ре­зерв­те­удің өзге­ру­ін ес­ке­ру­ді ұсы­на­мыз.
К11 «Та­ны­ла­тын ак­тив­тер құ­ры­лы­мы­ның өзге­руі»
К11<5%
кре­дит­тік, на­рық­тық, стра­те­ги­я­лық
К11 сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ин­ве­сти­ци­я­лау құ­ры­лы­мы мен ба­ғы­ты­ның өзге­ру­ін ба­ға­лай­ды.
К11>5% сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ин­ве­сти­ци­я­лық са­я­са­ты өзге­рі­сте­ріне, эко­но­ми­ка­лық ор­та­да­ғы өзге­рі­сте­ріне және т.б. бай­ла­ны­сты ин­ве­сти­ци­я­лау құ­ры­лы­мы мен ба­ғы­ты­ның өзге­ру­ін көр­се­туі мүм­кін.
Тал­дау ке­зін­де
К6 дю­ра­ци­я­сы­ның са­лы­стыр­ма­лы өзге­ру­ін ес­ке­ру ұсы­ны­ла­ды.
К12 «Сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­ры­на қа­ты­сты ре­зерв­те­удің өзге­руі»
-20%<K12<20%
сақ­тан­ды­ру ре­зерв­те­рі
К12 өт­кен жыл­мен са­лы­стыр­ған­да сый­лы­қа­қы­лар­ға ре­зерв өсу­і­нің өзге­рі­сте­рін ба­ға­лай­ды.
Ауыт­қу­лар эко­но­ми­ка­лық ор­та­да­ғы, са­ту жүй­е­сін­де­гі өзге­рі­стер­ге, сақ­тан­ды­ру на­ры­ғы­нан ке­ту­ге неме­се
сақ­тан­ды­ру на­ры­ғын­да жа­ңа сақ­тан­ды­ру­шы­лар­дың пай­да бо­луы­на, заң­на­ма­лық өзге­рі­стер­ге, ак­ци­о­нер­дің/ме­недж­мент­тің ауы­суы нәти­же­сіне т.б. бай­ла­ны­сты
са­ту құ­ры­лы­мы мен ба­ғы­ты­ның өзге­ру­ін біл­ді­руі мүм­кін.
Тал­дау ке­зін­де қол қой­ы­л­ған К9 сый­лы­қа­қы­сы­ның өзге­ру­ін, сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­ры құ­ры­лы­мы­ның К10 сы­нып­тар бой­ын­ша өзге­рі­сте­рін ес­ке­ру ұсы­ны­ла­ды.
Ескерту: әкімшілік деректерді жинауға арналған нысанды толтыру бойынша түсіндірме осы нысанға қосымшада келтірілген.
Стандарттық ауқым шегінен тыс тәуекелдерді бағалау жүйесінің коэффициенттері бойынша түсіндірме
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
Атауы
________________________________
Мекенжайы
________________________________
Телефоны __________________________________________________________
Электрондық пошта мекенжайы _______________________________________
Бірінші басшы немесе оның талдауға қол қоюға уәкілетті тұлғасы
____________________________________________________ _______________
тегі, аты және әкесінің аты (ол бар болса) қолы, телефон
Тәуекелдерді басқару бөлімшесінің басшысы
____________________________________________________ _______________
тегі, аты және әкесінің аты (ол бар болса) қолы, телефон
Орындаушы
___________________________________________________ ________________
тегі, аты және әкесінің аты (ол бар болса) қолы, телефоны
20___ жылғы «____» ___________________

«Өмірді сақтандыру» саласы бойынша қызметті жүзеге асыратын сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының тәуекелдерді бағалау жүйесінің коэффициенттерін талдау нысанына
қосымша
Әкімшілік деректерді жинауға арналған нысанды
толтыру бойынша түсіндірме
«Өмірді сақтандыру» саласы бойынша қызметті жүзеге асыратын сақтандыру
(қайта сақтандыру) ұйымының тәуекелдерді бағалау жүйесінің
коэффициенттерін талдау
(индекс – RASA_2LI, кезеңділігі – жыл сайын)

1. Осы әкімшілік деректерді жинауға арналған нысанды толтыру бойынша түсіндірме (бұдан әрі - Түсіндірме) «Өмірді сақтандыру» саласында қызметті жүзеге асыратын сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының тәуекелдерді бағалау жүйесінің коэффициенттерін талдау» әкімшілік деректерді жинауға арналған нысанды (бұдан әрі - Нысан) толтыру бойынша бірыңғай талаптарды айқындайды.

мұндағы:
– есепті күнге меншікті капитал;
– алдыңғы жылмен салыстырғанда жарғылық капиталдың өзгеруі;
– алдыңғы жылмен салыстырғанда қосымша төленген капиталдың өзгеруі;
– алдыңғы есепті күнге меншікті капитал.

мұндағы:
Кt – есепті күнге меншікті капитал;
Кt-1 – алдыңғы есепті күнге меншікті капитал.

мұндағы:
ТПt – есепті күнге салықтардан кейінгі жиынтық таза пайда (залал);
Кt – есепті күнге кірістердің жалпы сомасы.

мұндағы:
– есепті күнге инвестициялық қызметтен түсетін нақты кіріс, теңгемен;
– есепті күнге сақтандыру өнімдері бойынша теңгемен салынған инвестициялық кіріс;
– есепті күнге өмірді сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары және аннуитет шарттары бойынша орын алмаған шығындар резерві;
– алдыңғы есепті күнге өмірді сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары және аннуитет шарттары бойынша орын алмаған шығындар;
– резервтік базис кірістілігінің мөлшерлемесі %-бен.

мұндағы:
– есепті күнге активтердің жалпы сомасы;
– есепті күнге олардың сапасы мен өтімділігі бойынша жіктелуін ескергендегі активтердің (бұдан әрі – СӨА) жалпы сомасы, баланс бойынша сома;
– есепті күнге мәлімделген, бірақ реттелмеген шығындар бойынша қайта сақтандыру активтері (құнсыздануға арналған резервтерді шегергенде).

10. «Дюрацияның салыстырмалы өзгеруі» K6 коэффициенті екі есеп айырысу формуладан және рұқсат етілген мәндерден тұратын K61 және K62 екі бөліктен тұрады. K61 сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының портфелі бойынша барлық мерзімге есептеледі, ал K62 10 жылдан астам мерзімге есептеледі. Бұл ретте K6 мәні ең төменгі К61 және К62 мәндерін қабылдайды және мынадай формула бойынша есептеледі:
мұндағы:
– есепті күнге инвестицияларды қайтару мерзімі;
– есепті күнге міндеттемелерді орындау мерзімі;
– алдыңғы есепті күнге инвестицияларды қайтару мерзімі;
– алдыңғы есепті күнге міндеттемелерді орындау мерзімі.
Инвестицияны қайтару мерзімі өтеу күні бар әрбір инвестиция үшін жеке есептелген дюрациялар бойынша орташа өлшенген мәнді табу жолымен есептеледі.
Міндеттемелерді орындау мерзімі әрбір сақтандыру шарты үшін жеке есептелген міндеттемелерді орындау мерзімдері бойынша орташа алынған мәнді табу жолымен есептеледі.

мұндағы:
– есепті күнге үлестес және (немесе) байланысты тұлғалар бойынша дебиторлық берешек;
– есепті күнге үлестес және (немесе) байланысты тұлғаларға инвестициялар;
– есепті күнге меншікті капитал.

мұндағы:
ҚССt – i – ші сақтандыру сыныбы бойынша есепті күнге қайта сақтандыруға берілген сақтандыру сыйлықақылары;
ССt – есепті күнге i – ші сақтандыру сыныбы бойынша шығыстарды шегергенде, сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қабылданған сақтандыру сыйлықақылары.

мұндағы:
ССt – есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстарды шегергенде сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қабылданған сақтандыру сыйлықақылары;
ССt-1 – алдыңғы есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстарды шегергенде сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қабылданған сақтандыру сыйлықақылары.

мұндағы:
– есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстарды шегергенде сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қабылданған сақтандырудың i- сыныбы бойынша сақтандыру сыйлықақылары;
– есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстарды шегергенде сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қабылданған сақтандыру сыйлықақылары;
– алдыңғы есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстарды шегергенде, сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қабылданған сақтандырудың i- сыныбы бойынша сақтандыру сыйлықақылары;
– алдыңғы есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстарды шегергенде сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қабылданған сақтандыру сыйлықақылары;
– сақтандыру сыныптарының саны.

мұндағы:
– есепті күнгі жағдай бойынша i -ші танылатын активтің сомасы, баланс бойынша сома;
– есепті күнгі жағдай бойынша танылатын активтердің сомасы, баланс бойынша сома;
–алдыңғы есепті күнгі жағдай бойынша i -ші танылатын активтің сомасы, баланс бойынша сома;
– алдыңғы есепті күнгі жағдай бойынша танылатын активтердің сомасы, баланс бойынша сома.
Танылатын активтер ретінде Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14794 болып тіркелген, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 26 желтоқсандағы № 304 қаулысымен белгіленген Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының және сақтандыру тобының пруденциялық нормативтерінің және сақталуға міндетті өзге де нормалар мен лимиттердің нормативтік мәндері мен есептеу әдістемелерінің 39-тармағына сәйкес СӨА анықтамасына жатқызылатын баланстық құны бойынша активтер қабылданады.
К11 коэффициентін есептеу үшін танылатын активтердің құрылымы:

мұндағы:
ССt – есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстарды шегергенде сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қабылданған сақтандыру сыйлықақылары;
ССt-1 – алдыңғы есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын бұзуға байланысты шығыстарды шегергенде сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қабылданған сақтандыру сыйлықақылары;
СРt – есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының сақтандыру резервтерінің сомасы;
СРt-1 – алдыңғы есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының сақтандыру резервтерінің сомасы;
СРt-2 – екінші алдыңғы есепті күнгі жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының сақтандыру резервтерінің сомасы.
Осы коэффициентті есептеуді үш жылдан аз қызметін жүзеге асырған сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы жүргізбейді.

Қаулыға
5-қосымша
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары үшін тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін қалыптастыру қағидаларына 4-қосымша
Нысан
Әкімшілік деректерді жинауға арналған нысан
Қайда ұсынылады: қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органға
Әкімшілік деректер нысаны http://finreg.kz интернет-ресурсына орналастырылды
«Өмірді сақтандыру» саласында қызметін жүзеге асыратын сақтандыру
ұйымдарына арналған гэп-талдау
Әкімшілік деректер нысанының индексі: GAP-LI1
Кезеңділігі: тоқсан сайын
Есепті кезең: 20___ жылғы «___» _______________ жағдай бойынша
Ақпаратты ұсынатын тұлғалар тобы: «өмірді сақтандыру» саласында қызметін жүзеге асыратын сақтандыру ұйымдары
Ұсыну мерзімі: тоқсан сайын, есепті тоқсаннан кейінгі айдың 15 (он бесінші) жұмыс күнінен кешіктірмей
_________________________________________________________
(сақтандыру ұйымының атауы)
(мың теңге)
Өте­ген­ге дей­ін­гі мер­зім
1 ай­ға дей­ін
1 ай­дан 3 ай­ға дей­ін
3 ай­дан 6 ай­ға дей­ін
6 ай­дан 1 жы­л­ға дей­ін
1 жыл­дан 3 жы­л­ға дей­ін
3 жыл­дан 5 жы­л­ға дей­ін
5 жыл­дан 10 жы­л­ға дей­ін
10 жыл­дан астам
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
1
Ак­тив­тер
1.1
Са­лым­дар - бар­лы­ғы, оның ішін­де:
1.1.1
мы­на­дай та­лап­тар­дың бiрiне сәй­кес ке­ле­тін: күм­ән­ді бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­ті ше­гер­ген­де, Standard & Poor's агент­тi­гiнiң «ВВ-» тө­мен емес ұзақ мерзiм­дi кре­дит­тiк рей­тин­гi неме­се бас­қа рей­тинг­тiк агент­тiк­тер­дiң бiрiнiң осы­ған ұқсас дең­гей­де­гi рей­тин­гi неме­се Standard & Poor's ұлт­тық шәкі­лі бой­ын­ша «kzBB» тө­мен емес рей­тинг­тiк ба­ға­сы бар Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның екiн­шi дең­гей­де­гi банк­терiн­де­гi са­лым­дар (негіз­гі бо­ры­штың және есеп­тел­ген сый­а­қы­ның со­ма­ла­рын есеп­те­ген­де); күм­ән­ді бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­ті ше­гер­ген­де Standard & Poor's агент­тi­гiнiң «А-» тө­мен емес ше­тел ва­лю­та­сын­да­ғы ұзақ мерзiм­дi кре­дит­тiк рей­тин­гi неме­се бас­қа рей­тинг­тiк агент­тiк­тер­дiң бiрiнiң осы­ған ұқсас дең­гей­де­гi рей­тин­гi бар бей­ре­зи­дент - бас банк­терi ре­зи­дент-ен­шiлес банк­тер бо­лып та­бы­ла­тын Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның екiн­шi дең­гей­де­гi банк­терiн­де­гi са­лым­дар (негіз­гі бо­ры­штың және есеп­тел­ген сый­а­қы­ның со­ма­ла­рын есеп­те­ген­де)
1.1.2
күм­ән­ді бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­ті ше­гер­ген­де, Standard & Poor's агент­тi­гiнiң ха­лы­қа­ра­лық шәкі­лі бой­ын­ша «В»-дан «В+»-ке дей­iн­гi ұзақ мерзiм­дi рей­тин­гi неме­се бас­қа рей­тинг­тік агент­тiк­тер­дiң бiрiнiң осы­ған ұқсас дең­гей­де­гi рей­тин­гi неме­се Standard & Poor's ұлт­тық шәкі­лі бой­ын­ша «kzВ+»-тен «kzВВ-»-ке дей­iн­гi рей­тинг­тік ба­ға­сы бар Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның екiн­шi дең­гей­де­гi банк­терiн­де­гi са­лым­дар (негіз­гі бо­ры­штың және есеп­тел­ген сый­а­қы­ның со­ма­ла­рын есеп­те­ген­де)
1.2
Күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Қар­жы ми­ни­стр­лі­гі және Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ұлт­тық Бан­кі шы­ғар­ған Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның мем­ле­кет­тік ба­ға­лы қа­ға­з­да­ры (оның ішін­де бас­қа мем­ле­кет­тер­дің заң­на­ма­сы­на сәй­кес эмис­си­я­лан­ған)
1.3
Күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның жер­гі­лік­ті ат­қа­ру­шы ор­ган­да­ры шы­ғар­ған, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да қыз­ме­тін жү­зе­ге асы­ра­тын қор бир­жа­сы­ның ре­сми ті­зі­міне ен­гі­зі­л­ген бо­ры­штық ба­ға­лы қа­ға­з­дар (негiз­гi бо­рыш пен есеп­тел­ген сый­а­қы со­ма­ла­рын есеп­те­ген­де)
1.4
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның қыз­ме­тін Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да жү­зе­ге асы­ра­тын қор бир­жа­сы­ның ре­сми ті­зі­міне кі­ре­тін заң­ды тұ­лға­ла­ры­ның мем­ле­кет­тік емес ба­ға­лы қа­ға­з­да­ры, оның ішін­де:
1.4.1
күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, Standard & Poor's ха­лы­қа­ра­лық шка­ла­сы бой­ын­ша «ВВ-» тө­мен емес кре­дит­тік рей­тин­гі неме­се бас­қа рей­тинг­тік агент­тіктер­дің бі­рі­нің осы­ған ұқсас дең­гей­де­гі рей­тин­гі неме­се Standard & Poor's ұлт­тық шәкі­лі бой­ын­ша «kzВВ» тө­мен емес рей­тинг­тік ба­ға­сы бар эми­тент­тер­дің ак­ци­я­ла­ры және осы ак­ци­я­лар ба­за­лық ак­ти­ві бо­лып та­бы­ла­тын де­по­зи­тар­лық қол­хат­тар
1.4.2
күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, 1.4.1-жол­да көр­се­ті­л­ген ак­ци­я­лар­ды қо­с­па­ған­да, Қа­зақ­стан қор бир­жа­сы ин­дек­сі­нің өкіл­дік ті­зі­мін­де­гі эми­тент­тер­дің ак­ци­я­ла­ры және осы ак­ци­я­лар ба­за­лық ак­ти­ві бо­лып та­бы­ла­тын де­по­зи­тар­лық қол­хат­тар
1.4.3
күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, Standard & Poor's агент­тi­гiнiң ха­лы­қа­ра­лық шәкі­лі бой­ын­ша «В»-дан «В+»-ке дей­iн­гi ұзақ мерзiм­дi рей­тин­гi неме­се бас­қа рей­тинг­тік агент­тiк­тер­дiң бiрiнiң осы­ған ұқсас дең­гей­де­гi рей­тин­гi неме­се Standard & Poor's ұлт­тық шәкі­лі бой­ын­ша «kzВ+»-тен «kzВВ-»-ке дей­iн­гi рей­тинг­тік ба­ға­сы неме­се бас­қа рей­тинг­тік агент­тіктер­дің бі­рі­нің осы­ған ұқсас дең­гей­де­гі рей­тин­гі бар эми­тент­тер­дің ак­ци­я­ла­ры және осы ак­ци­я­лар ба­за­лық ак­ти­ві бо­лып та­бы­ла­тын де­по­зи­тар­лық қол­хат­тар
1.4.4
күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, 1.4.1, 1.4.2 және 1.4.3-жол­дар­да көр­се­ті­л­ген ак­ци­я­лар­ды қо­с­па­ған­да, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ба­ға­лы қа­ға­з­дар на­ры­ғы ту­ра­лы заң­на­ма­сы­на сәй­кес шы­ға­ры­л­ған, Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 15175 бо­лып тір­кел­ген Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ұлт­тық Бан­кі Бас­қар­ма­сы­ның 2017 жы­л­ғы 27 на­уры­зда­ғы № 54 қа­улы­сы­мен бе­кі­ті­л­ген Эми­тент­тер­ге және олар­дың қор бир­жа­сын­да ай­на­лы­сқа жі­бе­рі­ле­тін (жі­бе­рі­л­ген) ба­ға­лы қа­ға­з­да­ры­на, сон­дай-ақ қор бир­жа­сы ті­зі­мі­нің же­ке­ле­ген са­нат­та­ры­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар­ға (бұ­дан әрі - № 54 та­лап­тар) сәй­кес ай­на­лы­сқа жі­бе­рі­л­ген ак­ци­я­лар және осы ак­ци­я­лар ба­за­лық ак­ти­ві бо­лып та­бы­ла­тын де­по­зи­тар­лық қол­хат­тар
1.4.5
күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ба­ға­лы қа­ға­з­дар на­ры­ғы ту­ра­лы заң­на­ма­сы­на сәй­кес шы­ға­ры­л­ған және Standard & Poor's ха­лы­қа­ра­лық шәкі­лі бой­ын­ша «ВВ-» тө­мен емес ұзақ мер­зім­ді кре­дит­тік рей­тин­гі неме­се бас­қа рей­тинг­тік агент­тіктер­дің бі­рі­нің осы­ған ұқсас дең­гей­де­гі рей­тин­гі неме­се Standard & Poor's ұлт­тық шәкі­лі бой­ын­ша «kzВВ» тө­мен емес рей­тинг­тік ба­ға­сы неме­се бас­қа рей­тинг­тік агент­тіктер­дің бі­рі­нің ұлт­тық шәкі­лі бой­ын­ша осы­ған ұқсас дең­гей­де­гі рей­тин­гі бар (бас­қа мем­ле­кет­тер­дің (эми­тент­те­рі­нің осын­дай де­ректе­рі бар) заң­на­ма­сы­на сәй­кес шы­ға­ры­л­ған бо­ры­штық ба­ға­лы қа­ға­з­дар (негiз­гi бо­рыш пен есеп­тел­ген сый­а­қы со­ма­ла­рын есеп­те­ген­де)
1.4.6
күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ба­ға­лы қа­ға­з­дар на­ры­ғы ту­ра­лы заң­на­ма­сы­на сәй­кес шы­ға­ры­л­ған және Standard & Poor's ха­лы­қа­ра­лық шәкі­лі бой­ын­ша «В»-дан «В+»-ке дей­iн­гi ұзақ мер­зім­ді кре­дит­тік рей­тин­гі неме­се бас­қа рей­тинг­тік агент­тіктер­дің бі­рі­нің осы­ған ұқсас дең­гей­де­гі рей­тин­гі неме­се Standard & Poor's ұлт­тық шәкі­лі бой­ын­ша «kzB+»-тен «kzBВ-»-ке дей­ін­гі рей­тинг­тік ба­ға­сы неме­се бас­қа рей­тинг­тік агент­тіктер­дің бі­рі­нің ұлт­тық шәкі­лі бой­ын­ша осы­ған ұқсас дең­гей­де­гі рей­тин­гі бар (бас­қа мем­ле­кет­тер­дің (эми­тент­те­рі­нің осын­дай де­ректе­рі бар) заң­на­ма­сы­на сәй­кес шы­ға­ры­л­ған бо­ры­штық ба­ға­лы қа­ға­з­дар (негiз­гi бо­рыш пен есеп­тел­ген сый­а­қы со­ма­ла­рын есеп­те­ген­де)
1.4.7
күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, 1.4.5 және 1.4.6-жол­дар­да көр­се­ті­л­ген бо­ры­штық ба­ға­лы қа­ға­з­дар­ды қо­с­па­ған­да, № 54 та­лап­тар­ға сәй­кес қор бир­жа­сы­на ай­на­лы­сқа жі­бе­рі­л­ген бо­ры­штық ба­ға­лы қа­ға­з­дар (негiз­гi бо­рыш пен есеп­тел­ген сый­а­қы со­ма­ла­рын есеп­те­ген­де)
1.5
Күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, «Сақ­тан­ды­ру тө­лем­де­ріне ке­піл­дік бе­ру қо­ры» ак­ци­о­нер­лік қо­ға­мы­ның ак­ци­я­ла­ры
1.6
Күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, Standard & Poor's агент­ті­гі­нің ха­лы­қа­ра­лық шәк­лі бой­ын­ша «ВВВ-»-тен тө­мен емес тәу­ел­сіз рей­тинг­тік ба­ға­сы неме­се бас­қа рей­тинг­тік агент­тіктер­дің бі­рі­нің осы­ған ұқсас дең­гей­де­гі рей­тин­гі бар шет мем­ле­кет­тер шы­ғар­ған, мем­ле­кет­тік мәр­те­бе­сі бар ба­ға­лы қа­ға­з­дар
1.7
Ше­тел­дік ұй­ым­дар шы­ғар­ған мем­ле­кет­тік емес ба­ға­лы қа­ға­з­дар:
1.7.1
күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, Standard & Poor's агент­ті­гі­нің «ВВВ-»-тен тө­мен емес ха­лы­қа­ра­лық рей­тинг­тік ба­ға­сы неме­се бас­қа рей­тинг­тік агент­тіктер­дің бі­рі­нің осы­ған ұқсас дең­гей­де­гі рей­тин­гі бар эми­тент­тер­дің ак­ци­я­ла­ры және осы ак­ци­я­лар ба­за­лық ак­ти­ві бо­лып та­бы­ла­тын де­по­зи­тар­лық қол­хат­тар;
1.7.2
күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, Standard & Poor's агент­ті­гі­нің «ВВВ-»-тен тө­мен емес ха­лы­қа­ра­лық рей­тинг­тік ба­ға­сы неме­се бас­қа рей­тинг­тік агент­тіктер­дің бі­рі­нің осы­ған ұқсас дең­гей­де­гі рей­тин­гі бар эми­тент­тер­дің ак­ци­я­ла­ры (негiз­гi бо­рыш пен есеп­тел­ген сый­а­қы со­ма­ла­рын есеп­те­ген­де)
1.8
Тіз­бе­сі Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 14794 бо­лып тір­кел­ген Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ұлт­тық Бан­кі Бас­қар­ма­сы­ның 2016 жы­л­ғы 26 жел­тоқ­сан­да­ғы № 304 қа­улы­сы­мен бел­гі­лен­ген Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның және сақ­тан­ды­ру то­бы­ның пру­ден­ци­я­лық нор­ма­тив­те­рі­нің және сақ­та­лу­ға мін­дет­ті өзге де нор­ма­лар мен ли­мит­тер­дің нор­ма­тив­тік мән­де­рі­нің және олар­ды есеп­теу әді­сте­ме­сі­нің (бұ­дан әрі - Нор­ма­тив­тер) 39-тар­ма­ғын­да ай­қын­дал­ған бе­кі­ті­л­ген ха­лы­қа­ра­лық қар­жы ұй­ым­да­ры­ның ба­ға­лы қа­ға­з­да­ры
1.9
Лон­дон ба­ға­лы ме­тал­дар қа­уым­да­стығы (London Bullion Market Association) қа­был­да­ған және осы қа­уым­да­стық­тың құ­жат­та­рын­да «Лон­дон са­па­лы жет­кі­зу» стан­дар­ты («London Good Delivery») ре­т­ін­де бел­гі­ле­ген ха­лы­қа­ра­лық са­па стан­дарт­та­ры­на сәй­кес ке­ле­тін та­зар­ты­л­ған ба­ға­лы ме­тал­дар және ме­талл де­по­зит­тер, оның ішін­де Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның «Standard & Poor's» агент­ті­гі­нің ха­лы­қа­ра­лық шка­ла­сы бой­ын­ша «АА»-дан тө­мен емес рей­тинг­тік ба­ға­сы неме­се бас­қа рей­тинг­тік агент­тіктер­дің бі­рі­нің осы­ған ұқсас дең­гей­де­гі рей­тин­гі бар бей­ре­зи­дент банк­те­рін­де­гі ме­талл де­по­зит­тер
1.10
Пай­лар - бар­лы­ғы, оның ішін­де:
1.10.1
күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, Нор­ма­тив­тер­дің 38-ба­бы­ның 12) тар­мақ­ша­сы­ның та­лап­та­ры­на сәй­кес ке­ле­тін пай­лар
1.10.2
күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, Нор­ма­тив­тер­дің 38-ба­бы­ның 13) тар­мақ­ша­сы­ның та­лап­та­ры­на сәй­кес ке­ле­тін пай­лар
1.10.3
күм­ән­дi бо­ры­штар бой­ын­ша ре­зерв­тi ше­гер­ген­де, ашық және ара­лық ин­ве­сти­ци­я­лық пай қор­ла­ры­ның пай­ла­ры
1.11
Нор­ма­тив­тер­дің 38-ба­бы­ның 15) тар­мақ­ша­сы­ның та­лап­та­ры­на сәй­кес ке­ле­тін ис­лам­дық қар­жы­лан­ды­ру құ­рал­да­ры
2
Ба­ланс бой­ын­ша ак­тив­тер
3
Сақ­тан­ды­ру сы­нып­та­ры бой­ын­ша мін­дет­те­ме­лер
3.1
Өмір­ді сақ­тан­ды­ру
3.2
Ан­ну­и­тет­тік сақ­тан­ды­ру
3.3
Жа­за­тай­ым оқи­ға­лар­дан сақ­тан­ды­ру
3.4
Ауыр­ған жағ­дай­дан сақ­тан­ды­ру
4
Гэп көр­сет­кі­ші (1-жол - 3-жол)
5
Гэп-тің ак­тив­тер­дің пай­ызы­мен бе­рі­л­ген көр­сет­кі­ші (4-жол/2-жол)
6
Ку­му­ля­тив­тік гэп
7
Ак­тив­тер­дің пай­ызы­мен бе­рі­л­ген ку­му­ля­тив­тік гэп (6-жол/2-жол)
Ескертпе: әкімшілік деректерді жинауға арналған нысанды толтыру бойынша түсіндірме осы нысанға қосымшада келтірілген.
Атауы _______________________    Мекенжайы ________________________
Телефоны _________________________________________________________
Электрондық пошта мекенжайы _____________________________________
Бірінші басшы немесе оның гэп-талдауға қол қоюға уәкілетті тұлғасы
__________________________________________________ _________________
тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса) қолы, телефоны
Тәуекелдерді басқару бөлімшесінің басшысы
__________________________________________________ _________________
тегі, аты, әкесінің аты (ол бар болса) қолы, телефоны
Күні 20___ жылғы «_____» ___________________

«Өмірді сақтандыру» саласында қызметін жүзеге асыратын сақтандыру ұйымдарына арналған гэп-талдау нысанына қосымша
Әкімшілік деректер нысанын толтыру бойынша түсіндірме
«Өмірді сақтандыру» саласында қызметін жүзеге асыратын сақтандыру
ұйымдарына арналған гэп-талдау (индекс - GAP-LI1, кезеңділігі - тоқсан сайын)