"Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне миноритарлық инвесторлардың құқықтарын қорғау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 19 ақпандағы Заңын іске асыру мақсатында Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігінің (бұдан әрі - Агенттік) Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ :

2) инвестициялық тәуекелдер - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының инвестицияларын басқаруына тікелей немесе жанама әсер ететін әр түрлі тәуекелдер түрлері. Олар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының инвестицияларын орындауға, қайтаруға, өтімділігі мен құрылымына жатады және оларға мыналар кіреді:
валюталық тәуекел - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы өз қызметін жүзеге асырған кезде шетел валюталары бағамдарының өзгеруімен байланысты шығыстардың (шығындардың) пайда болу тәуекелі;
кредиттік тәуекел - дебиторлардың тұрлаусыздығы, сондай-ақ облигацияларды шығаратын компаниялардың (инвестициялық портфельде), әріптестердің (қайта сақтандыру) және делдалдардың кредиттік рейтингтерінің өзгеруі нәтижесінде болатын қаржылық шығындар тәуекелі;
пайыздық тәуекел - сыйақы ставкаларының қолайсыз өзгеруі салдарынан болған шығыстардың (шығындардың) пайда болу тәуекелі;
рыноктық тәуекел - қаржы рыноктарының қолайсыз қозғалысымен байланысты шығындардың болу мүмкіндігі;
өтімділікті жоғалту тәуекелі - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы активтерінің өз міндеттемелерін өтеу үшін ақша қаражатына тез айнала алмауымен байланысты тәуекел;
баға тәуекелі - қаржы құралдарының нарықтық құнына әсер ететін, қаржы рыноктарындағы жағдай өзгерген жағдайда туындайтын қаржы құралдары портфелі құнының өзгеруі салдарынан болатын шығыстардың пайда болу тәуекелі;

4) саясат - тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйелерін ұйымдастырумен байланысты сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы қызметінің мына не өзге бағыттарын реттейтін белгіленген ішкі ережелер мен рәсімдер. Саясат жеке құжат түрінде не сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының жай-күйінің өзге ішкі құжаттарының бір бөлігі түрінде ұсынылуы мүмкін;

операциялық тәуекел - ішкі процестерді жүзеге асыру, ақпараттық жүйелер мен технологиялардың қызмет етуі барысында, қызметкерлер тарапынан жіберілген кемшіліктер мен қателер нәтижесінде, сондай-ақ сырттағы оқиғалардың салдарынан болған шығындардың пайда болу тәуекелі;
бедел тәуекелі - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымына теріс қоғамдық пікірдің немесе оған деген сенімнің төмендеуі салдарынан болған шығыстардың (шығындардың) пайда болу тәуекелі;
топ тәуекелі - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының банктік немесе өзге топтың құрамына қатысуы нәтижесінде туындайтын тәуекел;
жүйелік тәуекел - бір немесе бірнеше қаржы ұйымдарының банкрот болуынан сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының беделіне, маркетингіне және қаржылық жай-күйіне теріс әсер ету тәуекелі;

апатты тәуекел - елеулі көлемді бір оқиға әдеттегіден жоғары сақтандыру төлемдеріне әкеліп соқтыратын тәуекел;
андеррайтинг тәуекелі - сақтандыруға қабылданатын тәуекелдерді бұрыс немесе қателесіп бағалау тәуекелі;
сақтандыру резервтерінің азаю тәуекелі - сақтандыру төлемдерін өтеу үшін сақтандыру резервтерін жеткіліксіз және баламалы емес қалыптастыру тәуекелі;
қайта сақтандыру тәуекелі - дұрыс емес таңдау немесе қайта сақтандыру компаниясының қаржылық тұрлаусыздық тәуекелі;

10) ішкі аудит қызметі - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының қызметін жетілдіру мақсатында объективті баға беретін және консультациялық қызметті жүзеге асыратын, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымында ішкі аудитті ұйымдастыруды және жүзеге асыруды қамтамасыз ететін сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының бөлімшесі. Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымындағы ішкі аудит тәуекелдерді бағалау, тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау процестерін жетілдіру жөніндегі ұсынымдарды беру арқылы белгілі бір мақсаттарға қол жеткізуге ықпал етеді;

11) ішкі бақылау жүйесі - шығындар тәуекелін азайту немесе сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының беделі мақсатында, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының рентабельділік пен қаржылық және басқару есептілігінің сенімді жүйесін қолдаудың ұзақ мерзімді мақсаттарын іске асыруын қамтамасыз ететін, Қазақстан Республикасының заңнамасын, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының саясатын, ішкі ережелер мен рәсімдердің сақталуына ықпал ететін ішкі бақылаудың рәсімдер мен саясаттар жиынтығы.

Осы есепке мыналар кіреді:

Қазақстан Республикасы Қаржы
нарығын және қаржы ұйымдарын
реттеу мен қадағалау агенттігі
Басқармасының
2007 жылғы 30 сәуірдегі
N 130 қаулысына
қосымша
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарында тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйелерін қалыптастыру үшін міндетті талаптар критерийлері
№N
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру мен іш­кі ба­қы­лау
жүй­е­ле­рін ұй­ым­да­сты­ру
1.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мын­да мүд­де­лер қай­шы­лы­ғын рет­теу жө­нін­де­гі са­я­сат­ты бе­кіт­ті.
2.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы­ның стра­те­ги­я­сы­на, са­я­сат­та­ры­на, рә­сім­де­ріне және
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның қол­да­ны­с­та­ғы заң­на­ма­сы­на қай­шы
ке­ле­тін опе­ра­ци­я­лар­ды жа­сау мүм­кін­ді­гін бол­дыр­мау
мақ­са­тын­да тәу­е­кел­дер­мен (тех­ни­ка­лық тәу­е­кел­дер,
ин­ве­сти­ци­я­лық тәу­е­кел­дер және тех­ни­ка­лық емес тәу­е­кел­дер)
бай­ла­ны­сты сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы
бас­қар­ма­сы­ның опе­ра­ци­я­ла­ры­на мо­ни­то­рин­гі жүр­гі­зе­ді.
3.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның іш­кі ере­же­ле­рі мен рә­сім­де­рі­нің сақ­та­луы­на,
іш­кі және сырт­қы ауди­тор­лар­дың есеп­те­рін, санк­ци­я­лар мен
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­мен бел­гі­лен­ген өзге
де ық­пал ету ша­ра­ла­ры­ның орын­да­луы­на ба­қы­ла­уды жү­зе­ге
асы­ра­ды.
4.
Ан­дер­рай­тинг жө­нін­де­гі та­лап­тар­ды бе­кі­те­тін әрі бел­гі­лей­тін ан­дер­рай­тинг ко­ми­те­ті қа­был­дан­ған тәу­е­кел­дер­дің ба­ла­ма­лы ба­ға бе­ру­ін қа­да­ға­лай­ды және егер же­ке жа­сал­ған сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) шар­ты бой­ын­ша сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) со­ма­сы, қай­та сақ­тан­ды­ру­шы­ның сақ­тан­ды­ру ре­зерв­те­рін­де­гі үле­сі бо­лып та­бы­ла­тын ак­тив­тер­ді ше­ге­ре оты­рып, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы ак­тив­те­рі со­ма­сы­ның жиыр­ма бес пай­ы­зы­нан аса­тын бол­са, ірі тәу­е­кел­дер­ді қа­был­да­у­ға ал­дын ала рұқ­сат бе­ре­ді.
5.
Бас­қар­ма сақ­тан­ды­ру­дың (қай­та сақ­тан­ды­ру­дың), қар­жы құ­рал­да­рын са­тып алу (са­ту) опе­ра­ци­я­ла­рын жүр­гі­зу ере­же­ле­рі мен рә­сім­де­рін бел­гі­лей­ді әрі бе­кі­те­ді,
қол­да­ны­с­та­ғы сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) шар­тта­ры бой­ын­ша сақ­тан­ды­ру ре­зерв­те­рі­нің құ­ры­луын тек­се­ре­ді, сақ­тан­ды­ру сы­нып­та­ры бой­ын­ша шы­ғын­ды­лық шек­те­рін бел­гі­лей­ді, сон­дай-ақ ак­тив­тер­ді әр­та­рап­тан­ды­ру, ка­пи­тал­дың рен­та­бель­ді­лі­гі, өтім­ді­лі­гі мен жет­кі­лік­ті­лі­гі бой­ын­ша ба­ғыт-бағ­дар­лар­ды ай­қын­дай­ды.
6.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі, қа­же­тіне қа­рай, бі­рақ тоқ­са­ны­на ке­мін­де бір рет­тен кем емес мы­на­дай есеп­тер­ді тал­дай­ды:
өт­кен жыл­дың дәл осын­дай ке­зе­ңі­мен са­лы­стыр­ған­да сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның жиын­тық ба­лан­сын және шы­ғы­стар мен кі­рі­стер ту­ра­лы есеп­ті және қыз­мет­тің жос­пар­лан­ған көр­сет­кіш­те­рін;
қар­жы құ­рал­да­ры­ның түр­ле­рі бой­ын­ша топ­та­сты­ра оты­рып және ба­лан­стық құ­нын, на­рық­тық құ­нын, кі­рі­сті­лі­гін және са­тып алу мен са­ту­дың жал­пы со­ма­сын көр­се­те оты­рып ин­ве­сти­ци­я­лар жө­нін­де­гі есеп­тер­ді;
ры­н­ок­тық тәу­е­кел­ге ба­рын­ша ұшы­ра­ғыш ак­тив­тер ба­ға­ла­ры қоз­ға­лы­сы­ның Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы заң­на­ма­сы та­лап­та­ры­ның орын­да­луы­на ық­пал ету­ге қы­сқа­ша тал­да­ма­ны;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның пай­ы­здық тәу­е­кел­ге ұшы­ра­ғы­штығ­ы­на қы­сқа­ша тал­да­ма­ны;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның мен­шік­ті ка­пи­тал­ға ағым­да­ғы және бо­лжам­ды қа­жет­ті­лі­гіне қы­сқа­ша тал­да­ма­ны.
7.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның
заң­на­ма­сы­мен бел­гі­лен­ген санк­ци­я­лар мен өзге де ық­пал ету
ша­ра­ла­рын, оның ішін­де сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы­ның қыз­ме­т­ін­де­гі кем­ші­лік­тер­ді жою жө­нін­де­гі
іс-ша­ра­лар жос­па­рын орын­да­мау се­беп­те­рін анық­тай оты­рып
ба­қы­лау жа­сай­ды.
8.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы­ның бас­шы қыз­мет­кер­ле­рі­нің функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рі
бой­ын­ша жыл сай­ын­ғы есеп­тер­ді тал­дай­ды.
9.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы­ның өт­кен қар­жы жы­лы­на жос­пар­лан­ған мақ­сат­тар­ға қол
жет­кі­зу­іне бас­қар­ма­ның қыз­ме­тін тал­дай­ды.
10.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ұй­ым­дық-функ­ци­о­нал­дық құ­ры­лы­мы­ның но­байы, со­ның ішін­де
мы­на­лар­ды рет­тей­ді:
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы жү­зе­ге асы­ра­тын қыз­мет­пен бай­ла­ны­сты негіз­гі тәу­е­кел­дер­ге тәу­ел­сіз ба­ға бе­ру­ге және тал­да­у­ға жа­у­ап­ты сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі бө­лім­ше­нің (же­ке тұл­ға­ның) өкі­лет­тікте­рі мен мін­дет­те­рін;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­ріне сәй­кес ке­ле­тін олар­дың бас­қа­ру ор­ган­да­ры­ның құ­ры­лы­мын;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның әр­бір бас­шы қыз­мет­ке­рі­нің қыз­мет­тік мін­дет­те­рін және өкі­лет­тікте­рін;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бас­шы қыз­мет­ке­рі­нің (бас­қар­ма мү­ше­ле­рін қо­с­па­ған­да) есеп­ті жыл ішін­де­гі қыз­ме­тін ба­ға­лау тәр­ті­бін, оның ішін­де  іш­кі құ­жат­тар­мен бел­гі­лен­ген сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы қыз­ме­ті­нің мақ­сат­ты көр­сет­кіш­те­рін орын­да­мау ша­ра­ла­рын қол­да­ну тәр­ті­бін.
11.
Жыл­дық бюд­жет­тер мен стра­те­ги­я­лық жос­пар­лар­ды бас­қар­ма ағым­да­ғы және ке­ле­шек бә­се­ке­лі және эко­но­ми­ка­лық ор­та­ны, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рін, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы ка­пи­та­лы­ның қо­сым­ша қа­жет­ті мөл­ше­рін және сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ка­пи­та­лын қар­жы­лан­ды­ру­дың жа­ңа ұзақ мер­зім­ді көз­де­рін пай­да­ла­ну­ды ес­ке­ре оты­рып жа­сай­ды.
12.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру са­я­са­ты сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бас­шы қыз­мет­кер­ле­рі­нің өкі­лет­тікте­рі
мен функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рін рет­тей­тін, оның ішін­де сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның өз қыз­ме­тін және со­ны­мен бай­ла­ны­сты тәу­е­кел­дер­ді дұ­рыс жү­зе­ге асы­руы­на қос ба­қы­ла­уды қам­та­ма­сыз ету­ді көз­дей­тін ере­же­лер­ді көз­дей­ді.
13.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы қыз­ме­ті­нің стра­те­ги­я­сын бе­кіт­ті, кор­по­ра­тив­тік стра­те­ги­яда сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы қыз­ме­ті­нің қы­сқа мер­зім­ді (бір жыл­дан кем) және ұзақ мер­зім­ді (екі жыл­дан он жы­л­ға дей­ін) мақ­сат­та­ры ай­қын­дал­ды.
14.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ұзақ мер­зім­ді
стра­те­ги­я­сы сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның
қыз­ме­тіне ер­те­ректе те­ріс әсер қал­дыр­ған фак­тор­лар­ды
бол­дыр­мау мақ­са­тын­да жа­сал­ды және ол үне­мі же­тіл­ді­рі­лу­де.
15.
Бас­қар­ма әле­ует­ті және ық­ти­мал тәу­е­кел­дер­ді біл­ді­ре­тін
іш­кі және сырт­қы эко­но­ми­ка­лық фак­тор­лар­ды бі­ре­гей­лен­ді­ре­ді және тал­дай­ды, олар­дың сақ­тан­ды­ру
(қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның қар­жы­лық көр­сет­кіш­те­ріне
әсер ету дә­ре­же­сін ба­ға­лай­ды.
16.
Бас­қар­ма сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы бө­лім­ше­ле­рі­нің ық­ти­мал және әле­ует­ті тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру­да­ғы са­я­сат­ты сақ­та­уын ба­қы­лай­ды, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы бө­лім­ше­ле­рі­нің олар үшін бел­гі­лен­ген ли­мит­тер ше­гін­де тәу­е­кел­дер мөл­ше­рін сақ­та­уы­на мо­ни­то­ринг жүр­гі­зе­ді.
17.
Бас­қар­ма өзі жүр­гі­зе­тін опе­ра­ци­я­лар­дың түр­ле­рі бой­ын­ша
тәу­е­кел­дер­ді бө­лу са­я­са­тын қол­да­на­ды, яғ­ни тө­лем
қа­бі­лет­ті­гі маржа­сы­ның қа­жет­ті жет­кі­лік­ті­лік дең­гей­ін
сақ­тау мақ­са­тын­да со­лар­мен бай­ла­ны­сты тәу­е­кел­ді ес­ке­ре оты­рып қыз­ме­ті­нің құ­ры­лы­мы мен кө­ле­мін қа­лып­та­сты­ру са­я­са­тын қол­да­на­ды және олар­ды сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның жа­у­ап­ты бө­лім­ше­ле­рі­нің орын­да­уын ба­қы­лай­ды
18.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы әр­та­рап­тан­ды­ру
са­я­са­тын іс­ке асы­ру­ды қам­та­ма­сыз ете­тін
ұй­ым­дық-функ­ци­о­нал­дық және опе­ра­ци­я­лық құ­ры­лым­ды қол­да­на­ды.
19.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ағым­да­ғы қар­жы­лық жай-күйі ту­ра­лы ақ­па­рат­тың және ол қа­был­да­ған
тәу­е­кел­дер­дің фор­мат­та­ры бас­қа­ру­шы­лық есеп­ті­лік­тің
бел­гі­лі бір ны­сан­да­ры тү­рін­де стан­дарт­тал­ған, оның ішін­де
тех­ни­ка­лық, ин­ве­сти­ци­я­лық және тех­ни­ка­лық емес
тәу­е­кел­дер­ді бі­ре­гей­лен­ді­ре­ді және өл­шей­ді, сон­дай-ақ
тәу­е­кел­дер­ге ұшы­рау дә­ре­же­сін, олар­ды бел­гі­лен­ген
ли­мит­тер ше­гін­де сақ­та­уды ай­қын­дай­ды.
20.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі ба­ра­бар және ти­ім­ді іш­кі ба­қы­лау жүй­е­сін құ­ру мен
қыз­мет ету­іне жа­у­ап бе­ре­ді.
21.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бас­қар­ма­сы, құ­ры­лым­дық бө­лім­ше­лер­дің бас­шы­ла­ры іш­кі ба­қы­лау жүй­е­сі­нің ба­ра­бар қыз­мет етуі үшін жа­у­ап бе­ре­ді
22.
Бас­қар­ма іш­кі ба­қы­лау жұ­мыста­рын қа­жет­ті тә­жі­ри­бе­сі мен тех­ни­ка­лық мүм­кін­дік­те­рі бар бі­лік­ті қыз­мет­кер­лер­дің
орын­да­уын қам­та­ма­сыз ете­тін ша­ра­лар­ды қол­да­на­ды.
23.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі:
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бас­шы­лы­ғы­мен іш­кі ба­қы­лау жүй­е­сі­нің ти­ім­ді­лі­гін ке­зең-ке­зең­мен тал­қы­лап оты­ра­ды;
бас­қар­ма, іш­кі аудит қыз­ме­ті және сырт­қы ауди­тор­лар жа­са­ған іш­кі ба­қы­ла­удың ба­ға­сын уақ­ты­лы қа­рай­ды;
ауди­тор­лар мен қа­да­ға­лау ор­ган­да­ры іш­кі ба­қы­лау жүй­е­сі­нің кем­ші­лік­те­ріне қа­ты­сты бер­ген ұсы­ным­да­ры мен ес­кер­ту­ле­рін бас­қар­ма­ның шұ­ғыл орын­да­уын қам­та­ма­сыз ете­тін ке­зең­ді іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зе­ді.
24.
Бас­қар­ма стра­те­гия мен са­я­сат­ты іс­ке асы­ру­ды қо­са ал­ған­да, ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі­нің нұс­қа­у­ла­рын орын­да­у­ға және ти­ім­ді іш­кі ба­қы­лау жүй­е­сін құ­ру­ға жа­у­ап бе­ре­ді.
25.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның іш­кі ере­же­ле­рін­де бар­лық сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы шең­бе­рін­де ақ­па­рат­пен ал­ма­су­дың ти­ім­ді жүй­е­сі­нің, өкі­лет­тіктер­дің
және есеп­ті­лік­тің ая­ла­рын дәл көр­се­те оты­рып, оның
ұй­ым­дық құ­ры­лы­мы си­паттал­ған.
26.
Бас­қар­ма іш­кі ба­қы­лау ая­сын­да­ғы нақ­ты ере­же­лер мен рә­сім­дер­ді әзір­леу өкі­лет­тікте­рін ти­іс­ті бө­лім­ше­нің
бас­шы­ла­ры­на та­быст­ай­ды. Бас­қар­ма ти­іс­ті ере­же­лер мен
рә­сім­дер­дің әзір­ле­ну­ін және орын­да­луын ба­қы­лай­ды.
27.
Опе­ра­ци­я­лық рә­сім­дер сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы­ның бар­лық мүд­де­лі қыз­мет­кер­ле­рі қол­да­на ала­тын
нақ­ты жа­сал­ған іш­кі құ­жат­тар­да си­паттал­ған.
28.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның қыз­мет­кер­ле­рі өз мін­дет­те­рін ти­ім­ді орын­дай­ды және ти­іс­ті дең­гей­де­гі
бас­шы­лық­тың на­за­ры­на кез кел­ген опе­ра­ци­я­лық про­бле­ма-
лар­ды, кә­сі­би эти­ка­ны сақ­та­мау жағ­дай­ла­рын неме­се
рә­сім­дер­ді бас­қа да бұ­зу­лар­ды не те­ріс пай­да­ла­ну­лар­ды
жет­кі­зе­ді.
29.
Ба­қы­ла­уды жү­зе­ге асы­ру бас­шы­лық­ты және кли­ент­тер­мен жұ­мыс іс­тей­тін қыз­мет­кер­лер­ді қо­са ал­ған­да, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бар­лық қыз­мет­кер­ле­ріне та­ра­ла­ды.
30.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бас­қар­ма­сы сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы қыз­ме­ті бар­лық ас­пек­ті­ле­рі­нің сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның іш­кі құ­жат­та­ры­на сәй­кест­і­гі ту­ра­лы рас­та­уды,
іш­кі құ­жат­тар­дың маз­мұ­ны ба­ра­бар бо­лып қа­ла­тынды­ғы
ту­ра­лы ақ­па­рат­ты тұ­рақ­ты негіз­де ала­ды.
31.
Бір­не­ше қыз­мет­кер ара­сын­да­ғы өкі­лет­тіктер:
сақ­тан­ды­ру тө­лем­де­ріне санк­ция бе­ру және олар­ды нақ­ты тө­леу;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) бой­ын­ша жа­сал­ған шар­ттар­дың Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның қол­да­ны­с­та­ғы заң­на­ма­сы­на сәй­кест­і­гін ба­ға­лау;
мүд­де­лер қай­шы­лы­ғы­ның туын­да­уын бо­лжай­тын бас­қа да са­ла­лар бой­ын­ша бө­лі­не­ді.
32.
Нақ­ты мүд­де­лер қай­шы­лы­ғы­ның са­ла­ла­ры анық­та­ла­ды,
азай­ты­ла­ды және тәу­ел­сіз үшін­ші тұл­ға олар­дың тұ­рақ­ты
мо­ни­то­рин­гін жү­зе­ге асы­ра­ды.
33.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бас­қар­ма­сы
ақ­па­рат бе­ру­дің ти­ім­ді жүй­е­ле­рін жа­сай­ды (сақ­тан­ды­ру
(қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның опе­ра­ци­я­лық са­я­са­тын және
қыз­ме­ті­нің рә­сім­де­рін ай­қын­дай­тын құ­жат­тар, сақ­тан­ды­ру
(қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның нақ­ты опе­ра­ци­я­лық қыз­ме­ті
жө­нін­де­гі ақ­па­рат).
Ақ­па­рат­қа мы­на­лар жа­та­ды:
іш­кі қар­жы­лық және опе­ра­ци­я­лық де­ректер;
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы заң­на­ма­сы­ның та­лап­та­рын сақ­тау ту­ра­лы де­ректер;
жал­пы сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ры­но­гы­ның жай-күй­ін
си­паттай­тын мә­лі­мет­тер;
ше­шім қа­был­да­у­ға қа­ты­сы бар оқи­ға­лар мен шар­ттар;
Іш­кі ақ­па­рат есеп­ті жа­з­ба­лар­ды сақ­та­удың бел­гі­лен­ген
тәр­ті­біне сүй­е­не­тін есеп­ке алу про­це­сі­нің бір бө­лі­гі
бо­лып та­бы­ла­ды.
Ақ­па­рат­тың мы­на­дай қа­си­ет­те­рі бар: іс­ке жа­та­ды, се­нім­ді,
уақ­ты­лы, қол же­тер­лік және ре­сім­дел­ген.
34.
Ақ­па­рат­тың тө­мен, жо­ға­ры және көл­де­нең бой­ын­ша ба­ра­бар
ағы­мын қам­та­ма­сыз ете­тін сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы­ның ұй­ым­дық құ­ры­лы­мын құ­ру.
35.
Тө­мен­нен жо­ға­ры тү­се­тін ақ­па­рат ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі мен
бас­шы­лық­ты қыз­мет ба­ры­сын­да қа­был­дан­ған тәу­е­кел­дер
ту­ра­лы және сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның
ағым­да­ғы жағ­дайы ту­ра­лы қа­жет­ті мә­лі­мет­тер­мен қам­та­ма­сыз
ете­ді.
36.
Тө­мен жі­бе­рі­ле­тін ақ­па­рат сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы­ның мақ­сат­та­рын, оның стра­те­ги­я­сын, бел­гі­лен­ген тәр­тіп пен рә­сім­дер­ді ор­та және тө­мен буын­да­ғы бас­шы­лық­қа және қа­тар­да­ғы қыз­мет­кер­лер­ге жет­кі­зі­лу­ін қам­та­ма­сыз ете­ді.
37.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы­ның күн­де­лік­ті жұ­мысы­на тәу­ел­ді емес және оның
фи­ли­ал­да­рын қо­са ал­ған­да, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы қыз­ме­ті­нің бар­лық түр­ле­ріне рұқ­са­ты бар.
38.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ди­рек­тор­лар
ке­ңе­сі іш­кі ба­қы­лау кем­ші­лік­те­рін қа­да­ға­лау жүй­е­сін
құ­ра­ды және олар­ды жою жө­нін­де­гі ша­ра­лар­ды қол­да­на­ды.
39.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі іш­кі ба­қы­лау жүй­е­сі анық­та­ған бар­лық
про­бле­ма­лар­ды қо­са­тын есеп­тер­ді ке­зең-ке­зең­мен ала­ды.
40.
Бас­қар­ма жа­у­ап­кер­ші­лік­ті, өкі­лет­тіктер­ді және
есеп­ті­лік­тің қа­рым-қа­ты­на­ста­рын бө­ле оты­рып және
та­быст­ал­ған өкі­лет­тіктер­дің ти­ім­ді жү­зе­ге асы­ры­луын
қам­та­ма­сыз ете оты­рып ұй­ым­дық құ­ры­лым­ды қол­дай­ды.
41.
Бас­қар­ма тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру рә­сі­мін әзір­леу үшін жа­у­ап
бе­ре­ді.
42.
Бас­қар­ма іш­кі ба­қы­ла­удың ти­іс­ті әді­сте­ме­ле­рін бел­гі­лей­ді
және іш­кі ба­қы­лау жүй­е­сі­нің ба­ра­бар­лы­ғын және
ти­ім­ді­лі­гін қа­да­ға­лап оты­ра­ды.
43.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің негіз­гі мін­дет­те­рі мы­на­лар­ды
тек­се­ру мен ба­ға­лау бо­лып та­бы­ла­ды:
іш­кі ба­қы­лау жүй­е­сі­нің ба­ра­бар­лы­ғын және ти­ім­ді­лі­гін;
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру рә­сім­де­рі­нің ти­ім­ді­лі­гін және тәу­е­кел­дер­ді ба­ға­лау әді­сте­ме­сін қол­да­ну­ды;
элек­трон­дық ақ­па­рат жүй­е­сін және элек­трон­дық сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) қыз­ме­тін ұсы­ну­ды қо­са ал­ған­да, ме­недж­мент және қар­жы­лық ақ­па­рат жүй­е­ле­рін;
бух­гал­тер­лік есеп жа­з­ба­ла­ры­ның және қар­жы­лық есеп бе­ру дәл­ді­гі мен шы­най­ы­лы­ғын;
күн­де­лік­ті ба­лан­стар­дың дұ­рыс өң­де­лу­ін;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның есеп жүр­гі­зу са­я­са­ты­ның қар­жы­лық есеп бе­ру­дің ха­лы­қа­ра­лық стан­дарт­та­ры­на сәй­кест­і­гін;
олар болған жағ­дай­да қар­жы­лық есеп­тер­мен негіз­дел­ме­ген бух­гал­тер­лік ай­ла-шар­ғы жа­сау фак­ті­ле­рін;
ре­зерв­тер­ді дұ­рыс қа­лып­та­сты­ру­ды;
есеп­ке алу мен есеп­ті­лік­ті жа­сау әді­сте­рі­нің сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның есеп са­я­са­тын­да бел­гі­лен­ген та­лап­тар­ға сәй­кест­і­гін;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның жыл­дық есе­бін­де сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы тәу­е­кел­де­рі­нің
құ­ры­лы­мы мен мөл­ше­рін то­лық және дұ­рыс ашуын;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның тәу­е­кел­ді ес­ке­ре оты­рып ка­пи­тал­ды ба­ға­лау бой­ын­ша жүй­е­сін;
қыз­ме­ті­нің ти­ім­ді­лі­гін;
қар­жы­лық есеп­ті­лік­тің шы­най­лы­ғы­на және уақ­ты­лы­ғы­на
мо­ни­то­ринг;
ар­найы тек­се­ру­лер­ді жү­зе­ге асы­ру.
44.
Бас­қар­ма іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің ық­ти­мал тәу­е­кел­дер­ді
ба­стап­қы са­ты­да анық­та­уды қам­та­ма­сыз ету үшін жа­ңа
әзір­ле­улер, өнім­дер және опе­ра­ци­я­лық өзге­рі­стер ту­ра­лы
тұ­рақ­ты және то­лық ха­бар­дар ету­ін қам­та­ма­сыз ете­ді.
45.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі­нің ті­ке­лей
ба­қы­ла­у­ын­да іс-әре­кет ете­ді.
46.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті бас­шы­сы­ның ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі­мен, ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі­нің тө­ра­ға­сы­мен неме­се қа­жет болған­да - іш­кі аудит қыз­ме­ті ту­ра­лы ере­же­де әр­бір сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы ай­қын­да­ған ере­же­лер­ге сәй­кес сырт­қы ауди­тор­лар­мен ті­ке­лей және өз ба­ста­ма­сы­мен бай­ла­ныс жа­са­у­ға өкі­лет­тікте­рі бар.
Осын­дай ха­бар­дар ету сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы бас­шы­лы­ғы­ның Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на және сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның іш­кі құ­жат­та­ры­на қай­шы ке­ле­тін ше­шім­дер­ді қа­был­да­уы­на қа­ты­сты бо­луы мүм­кін.
47.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті тәу­ел­сіз тек­се­ру­ге жа­та­ды. Мұн­дай тек­се­ру­ді тәу­ел­сіз та­рап, сырт­қы ауди­тор жү­зе­ге асы­ра­ды.
48.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті мүд­де­лер қай­шы­лы­ғын бол­дыр­мауды біл­ді­ре­ті­нін объ­ек­тив­тік және әділ­дік көз­дей­ді.
49.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті қыз­мет­кер­лер­дің ке­зең-ке­зең­ді
ро­та­ци­я­сын жүр­гі­зе­ді.
50.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ішін­де ірік­тел­ген ауди­тор­лар­ға осы сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мын­да соң­ғы он екі ай ішін­де жү­зе­ге асы­ры­л­ған қыз­мет­ке неме­се функ­ци­я­лар­ға аудит­пен ай­на­лы­су­ға бол­май­ды.
51.
Әділ­дік іш­кі аудит қыз­ме­ті сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы­ның опе­ра­ци­я­ла­ры­на неме­се іш­кі ба­қы­лау ша­ра­ла­рын таң­да­у­ға және жү­зе­ге асы­ру­ға тар­тыл­май­тынды­ғын та­лап ете­ді.
52.
Бас­қар­ма іш­кі ба­қы­лау қа­ғи­дат­та­ры­на қа­ты­сты нақ­ты
мә­се­ле­лер бой­ын­ша іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің пі­кі­рін сұ­ра­та
ала­ды.
53.
Бас­қар­ма ти­ім­ді­лік­ке қол жет­кі­зу мақ­са­тын­да қыз­ме­ті­нің
ма­ңы­зды мә­се­ле­ле­рін қай­та ұй­ым­да­сты­ру­да, жа­ңа бө­лім­ше­лер­ді құ­ру­да, оның ішін­де тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жүй­е­ле­рін, ақ­па­рат­ты бас­қа­ру неме­се ақ­па­рат­тық тех­но­ло­ги­я­лар жүй­е­ле­рін құ­ру­дың неме­се қай­та
ұй­ым­да­сты­ру­дың ба­рын­ша ма­ңы­зды мә­се­ле­ле­рін қа­ра­ған кез­де
пі­кір­ді сұ­ра­та ала­ды. Де­ген­мен осы ша­ра­лар­ды әзір­леу мен іс­ке асы­ру бас­шы­лық­тың мой­нын­да бо­ла­ды: кон­суль­та­тив­тік функ­ция негіз­гі мін­дет­тер­ді орын­да­у­ға неме­се іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің жа­у­ап­кер­ші­лі­гі мен тәу­ел­сіз­ді­гіне ке­дер­гі кел­тір­мей­ді.
54.
Іш­кі аудит­ке мы­на­лар жа­та­ды, оның ішін­де:
қар­жы­лық аудит, оның мақ­са­ты - бух­гал­тер­лік есеп пен
ақ­па­рат жүй­е­сі­нің және со­лар­дың негі­зін­де жа­сал­ған
қар­жы­лық есеп­тің се­нім­ді­лі­гін ба­ға­лау;
сақ­тау ауди­ті, оның мақ­са­ты - заң­дар­дың, заң­ға тәу­ел­ді
ак­ті­лер­дің, әді­сте­ме­лер мен рә­сім­дер­дің сақ­та­луын
қам­та­ма­сыз ету үшін құ­ры­л­ған жүй­е­лер­дің са­па­сын және
сәй­кест­і­гін ба­ға­лау;
опе­ра­ци­я­лық аудит, оның мақ­са­ты - бас­қа жүй­е­лер мен
рә­сім­дер­дің са­па­сын және сәй­кест­і­гін ба­ға­лау, ұй­ым­дық
құ­ры­лым­дар­ды тал­дау және жүк­тел­ген мін­дет­тер­ді орын­дау
үшін жет­кі­лік­ті­лік­ті ба­ға­лау;
ме­недж­мент ауди­ті, оның мақ­са­ты - сақ­тан­ды­ру (қай­та
сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы қой­ған мақ­сат­тар шең­бе­рін­де тәу­е­кел­дер
мен ба­қы­ла­у­ға ме­недж­мент әді­сі­нің са­па­сын ба­ға­лау.
55.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің бас­шы­лы­ғы бар­лық тап­сы­ры­л­ған
мін­дет­тер­ді орын­дау жос­па­рын дай­ын­дай­ды.
56.
Аудит жос­па­ры­на іш­кі аудит бой­ын­ша жос­пар­ла­на­тын жұ­мыстың кесте­сі мен ке­зең­ді­лі­гі кі­ре­ді.
57.
Аудит жос­па­ры тәу­е­кел­дер­ді ба­қы­ла­удың әді­сте­ме­лік ба­ға бе­ру­іне негіз­дел­ген.
58.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру мен іш­кі ба­қы­лау жүй­е­ле­рін­де­гі ба­ға­ла­уда іш­кі ауди­тор­дың сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы­ның негіз­гі қыз­ме­тін және оны­мен бай­ла­ны­сты тәу­е­кел­дер­ді қа­был­да­уы құ­жат­тан­ды­ры­ла­ды.
59.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің бас­шы­лы­ғы тәу­е­кел­дер­ді ба­ға­лау әді­сте­ме­сі­нің қа­ғи­дат­та­рын жа­з­ба­ша тір­кей­ді және олар­ды іш­кі ба­қы­лау жүй­е­сін­де­гі неме­се қыз­мет­тің жа­ңа ба­ғыт­та­рын ес­ке­ре оты­рып, жұ­мыс про­це­сін­де­гі
өзге­рі­стер­ді көр­се­ту үшін тұ­рақ­ты жа­ңар­тып оты­ра­ды.
60.
Тәу­е­кел­дер­ді тал­дау нәти­же­сі негі­зін­де қыз­мет­тің әр­бір
тү­ріне жа­та­тын тәу­е­кел­дер дең­гей­ін ес­ке­ріп, бір­не­ше
жы­л­ға аудит­тің жос­па­ры әзір­ле­не­ді.
61.
Жос­пар­да жа­ңа қыз­мет түр­ле­рі ке­зін­де жо­ға­ры тәу­е­кел
дә­ре­же­сі­нің кү­ті­ле­тін әзір­ле­уле­рі мен ин­но­ва­ци­я­лар,
сон­дай-ақ бө­лім­ше қыз­ме­ті­нің бар­лық ма­ңы­зды түр­ле­ріне
ақы­л­ға қо­ным­ды мер­зім­де аудит жа­сау ни­е­ті ес­ке­рі­ле­ді.
62.
Аудит жос­па­ры­на ар­найы тек­се­ру­лер, қо­ры­тын­ды­лар шы­ға­ру және оқы­ту си­яқ­ты бас­қа да мін­дет­тер­ді орын­да­у­ға уа­қыт та кі­ре­ді. Осы жос­пар­ға штат­ты тол­ты­ру мен бас­қа да қа­жет­ті­лік­тер үшін қа­жет­ті ре­сур­стар­ды са­най оты­рып бө­лім кі­ре­ді.
63.
Аудит жос­па­рын іш­кі аудит қыз­ме­ті жа­сай­ды және оны ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі бе­кі­те­ді.
64.
Аудит­тің әр мін­де­тін орын­дау үшін аудит бағ­дар­ла­ма­сын жа­сау қа­жет. Аудит бағ­дар­ла­ма­сын­да аудит­ті өт­кі­зу мақ­сат­та­ры бе­рі­ле­ді.
65.
Аудит­тің мін­дет­те­рін орын­да­удың бар­лық рә­сім­де­рі ти­іс­ті жұ­мыс құ­жат­та­ры­мен ре­сім­де­ле­ді және олар қо­ры­тынды­да­ғы
ба­ға­ға сүй­ене оты­рып өт­кі­зі­л­ген тек­се­ру­лер­дің
нәти­же­ле­рін көр­се­те­ді. Әр­бір тап­сыр­ма бой­ын­ша жа­з­ба­ша
ауди­тор­лық қо­ры­тын­ды дай­ын­да­ла­ды.
66.
Ауди­тор­лық қо­ры­тынды­да аудит­тің мақ­сат­та­ры мен ауқы­мы
көр­се­ті­ле­ді. Оған тұ­жы­рым­дар мен ұсы­ным­дар кі­ре­ді.
67.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бас­шы­лы­ғы­на іш­кі
аудит қыз­ме­ті­нің ұсы­ным­да­рын уақ­ты­лы орын­да­уды
қам­та­ма­сыз ету қа­жет.
68.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті оның ұсы­ным­да­ры­ның орын­да­луын
қа­да­ға­лай­ды және сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы­ның бас­шы­лы­ғы­на, ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне кор­по­ра­тив­тік
бас­қа­ру ме­ха­низ­міне қа­рай жар­ты жыл­да ке­мін­де бір рет
есеп дай­ын­дай­ды.
69.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің бас­шы­сы іш­кі аудит стан­дарт­та­ры­ның
сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ете­ді, атап ай­тқан­да, іш­кі аудит
қыз­ме­ті­нің аудит жос­па­рын, бағ­дар­ла­ма­ла­рын, әді­сте­ме­ле­рін
және рә­сім­де­рін әзір­лей­ді.
70.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің бас­шы­сы қыз­мет­кер­лер­дің кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лі­гін және оқы­ту­ды, сон­дай-ақ қа­жет­ті ре­сур­стар­дың бо­луын қам­та­ма­сыз ете­ді.
71.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі ал­дын­да тұ­рақ­ты есеп бе­ріп оты­ра­ды және оны іш­кі ба­қы­лау жүй­е­сі­нің
ти­ім­ді­лі­гі және іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің мақ­сат­та­ры­на қол
жет­кі­зу бой­ын­ша ке­ңес бе­ре­ді, оның ішін­де бас­қар­ма­ны
және (неме­се) ди­рек­тор­лар ке­ңе­сін аудит жос­па­ры­ның
орын­да­лу ба­ры­сы ту­ра­лы ха­бар­дар ете­ді.
72.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі іш­кі аудит қыз­ме­тін ұй­ым­да­сты­ру­ды
(қыз­мет­кер­лер ре­т­ін­де де бас­қа да қа­ты­на­стар­да), аудит
жос­па­рын, жа­сал­ған жұ­мыс ту­ра­лы есеп­тер­ді, іш­кі аудит
қыз­ме­ті ұсы­ным­да­ры­ның қы­сқа­ша маз­мұ­нын және олар­дың
орын­да­луы­мен жұ­мыс ба­ры­сын қа­рай­ды.
73.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы  іш­кі аудит қыз­ме­ті
анық­та­ған бұ­зу­лар­ды жою ша­ра­ла­рын қол­да­ну­ды ба­қы­лау
(қай­та тек­се­ру­лер­ді қо­са ал­ған­да); іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің
ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне, ат­қа­ру­шы ор­ган­ға ұсы­ным­дар­ды
орын­дау мен анық­тал­ған бұ­зу­лар­ды жою бой­ын­ша қол­да­ны­л­ған
ша­ра­лар ту­ра­лы ақ­па­рат­ты жар­ты жыл­да ке­мін­де бір рет
ұсы­ну тәр­ті­бін бел­гі­лей­ді.
74.
Іш­кі ба­қы­лау қыз­ме­ті мы­на­лар­ды тек­се­ре­ді:
бас­шы қыз­мет­кер­ле­рі­нің қо­лын­да сақ­тан­ды­ру (қай­та
сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның қыз­ме­тін бас­қа­ру жө­нін­де­гі
өкі­лет­тікте­рі мен функ­ци­я­ла­ры­ның шо­ғыр­ла­ну мәніне бас­шы қыз­мет­кер­ле­рін;
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру және іш­кі ба­қы­лау са­я­са­ты­на сәй­кес
ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі, бас­қар­ма мү­ше­ле­рі­нің және сақ­тан­ды­ру
(қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның жа­у­ап­ты қыз­мет­кер­ле­рі­нің
тәу­е­кел­де­рін бас­қа­ру жө­нін­де­гі өкі­лет­тікте­рі мен
функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рін.
75.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ди­рек­тор­лар
ке­ңе­сі мен бас­қар­ма­сы­на ұсы­ны­ла­тын бас­қа­ру­шы ақ­па­рат­тың
тіз­бе­сі сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы ди­рек­тор­лар
ке­ңе­сі­нің және бас­қар­ма­ның тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру
жө­нін­де­гі өзде­рі­нің функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рін ой­да­ғы­дай
орын­дау үшін жет­кі­лік­ті бо­луы ти­іс.
76.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі­нің қыз­мет­кер­ле­рі
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі функ­ци­о­нал­дық мін­дет­тер­ді
жү­зе­ге асы­руы үшін бі­лік­ті­лік­ке және жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне
сәй­кес ке­ле­тін жұ­мыс өті­лін көз­дей­тін бел­гі­лен­ген
бі­лік­ті­лік та­лап­та­ры­на сәй­кес ке­ле­ді.
77.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы қыз­мет­кер­ле­рі­нің,
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі­нің және іш­кі аудит
қыз­ме­ті­нің функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рі олар жүр­гі­зе­тін
опе­ра­ци­я­лар­ға сәй­кес ке­ле­ді.
78.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның
да­му стра­те­ги­я­сын Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның нор­ма­тив­тік
құқық­тық ак­ті­ле­рі­нің та­лап­та­ры­на сәй­кест­і­гін тек­се­ре­ді,
сон­дай-ақ мы­на­дай іш­кі са­я­сат­тар­дың ой­да­ғы­дай орын­да­луын
қа­да­ға­лай­ды:
ті­ке­лей сақ­тан­ды­ру жө­нін­де­гі іш­кі са­я­сат­ты, мы­на
бө­лік­те:
дұ­рыс және дәл ак­ту­ар­лық есеп­те­улер­ді жүр­гі­зу;
сақ­тан­ды­ру порт­фе­лін әр­та­рап­тан­ды­ру;
ан­дер­рай­тинг­ті жүр­гі­зу;
сақ­тан­ды­ру өні­мін әзір­леу;
қай­та сақ­тан­ды­ру бой­ын­ша іш­кі са­я­сат­ты, мы­на бө­лік­те:
қай­та сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мын таң­дау;
тран­с­ше­ка­ра­лық сақ­тан­ды­ру­ды жүр­гі­зу мә­се­ле­ле­рін;
қай­та сақ­тан­ды­ру шар­тта­рын тал­дау;
ре­грес­сті та­лап­тар бой­ын­ша опе­ра­ци­я­лар­ды қо­са ал­ған­да,
сақ­тан­ды­ру тө­лем­де­рін жү­зе­ге асы­ру бой­ын­ша іш­кі са­я­сат­ты;
есеп­ке алу мен есеп­ті­лік және қар­жы­лық есеп­ті­лік­ті
жа­са­уды қо­са ал­ған­да, фи­ли­ал­дар мен өкіл­дік­тер­дің
қыз­ме­тін ұй­ым­да­сты­ру;
шо­ғыр­лан­ды­ры­л­ған негіз­де­гі есеп­ті­лік­ті қо­са ал­ған­да,
бух­гал­тер­лік есеп пен қар­жы­лық есеп­ті­лік са­я­са­тын;
қа­таң есеп­те­гі блан­кі­лер­ді ұй­ым­да­сты­ру, сақ­тау,
пай­да­ла­ну және есеп­тен шы­ға­ру;
мы­на мә­се­ле­лер­ді қо­са ал­ған­да, сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы­ның
ак­тив­те­рі мен мін­дет­те­ме­ле­рін бас­қа­ру стра­те­ги­я­сын және рә­сім­де­рін:
өтім­ді­лік;
әр­та­рап­тан­ды­ру;
уәкі­лет­ті ор­ган бел­гі­ле­ген пру­ден­ци­ал­дық нор­ма­тив­тер­ді
және сақ­та­у­ға мін­дет­ті өзге де нор­ма­лар мен ли­мит­тер­ді
сақ­та­уын;
ак­тив­тер мен мін­дет­те­ме­лер­ді бас­қа­ру­ға тар­ты­л­ған
тұ­лға­лар­дың жа­у­ап­кер­ші­лі­гі мен өкі­лет­тікте­рін;
сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы­ның ак­тив­те­рін ин­ве­сти­ци­я­лау бой­ын­ша
іш­кі са­я­сат­ты, оның ішін­де:
ак­тив­тер­ді қор­ғау са­я­са­ты­ның мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша, оған
мы­на­лар жа­та­ды:
оң­тай­лы та­лап­тар­да орын­дал­ған олар­ды қо­лай­лы са­тып алу
мен са­ту;
тәу­е­кел пай­да болған­да шы­ғын­дар­ды дұ­рыс ба­ға­лау;
тө­тен­ше жағ­дай­лар­ды туын­дау тәу­е­ке­лі­мен және қа­ра­жат­ты
жұм­сау неме­се заң­сыз пай­да­ла­ну тәу­е­ке­лі­мен бай­ла­ны­сты
өтім­ді­лік, тө­лем қа­бі­лет­сіз­ді­гі тәу­е­ке­лі­нен қор­ғау;
ақ­па­рат­тың то­лық­тығы мен се­нім­ді­лі­гі, пай­да­ла­ны­л­ған
ре­сур­стар­ды дұ­рыс есеп­ке алу мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша;
мы­на­лар­ға қа­ты­сты бө­лік­те, ин­ве­сти­ци­я­лық стра­те­ги­я­ның
та­лап­та­рын орын­дау мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша:
ин­ве­сти­ци­я­лық порт­фель­ді қа­лып­та­сты­ру және оның
кі­рі­сті­лі­гі;
ак­тив­тер­дің тү­ріне, сон­дай-ақ қа­ра­жат­тың сырт­тан
тар­ты­луы­на қа­рай ин­ве­сти­ци­я­лық шек­те­улер;
ак­тив­тер­ді бас­қа­ру са­па­сын же­тіл­ді­ру мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша;
сақ­тан­ды­ру дел­дал­дар­дың қыз­ме­тін бас­қа­ру жө­нін­де­гі іш­кі
са­я­сат, оның ішін­де:
сақ­тан­ды­ру агент­те­ріне тұ­рақ­ты ат­те­ста­ци­я­лау жүр­гі­зу
және олар­дың қыз­ме­ті мен есеп­ті­лі­гін ба­қы­лау мә­се­ле­ле­рі
бой­ын­ша;
қол­ма-қол ақ­ша­ның ағы­мы­на ти­ім­ді ба­қы­лау жа­сау
мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша;
сақ­тан­ды­ру агент­те­рі және сый­лы­қа­қы­лар­дың та­риф­те­рі мен
мөл­ше­рін анық­та­у­ға жа­у­ап­ты сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы­ның қыз­мет­те­рі
ара­сын­да­ғы мін­дет­тер­ді бө­лу мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша;
ақ­па­рат­ты сақ­тау мен қор­ғау тәр­ті­бі, мы­на бө­лік­те:
сақ­тан­ды­ру құ­пи­я­сын сақ­та­у­ға қа­жет­ті жағ­дай­лар­ды жа­сау;
сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы қыз­мет­кер­ле­рі­нің ком­мер­ци­я­лық және
қыз­мет­тік құ­пи­я­ға кі­ру­ін шек­тей­тін ба­ра­бар жүй­е­ні құ­ру;
сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы­ның қыз­мет­кер­ле­рі­мен және сақ­тан­ды­ру
агент­те­рі­мен сақ­тан­ды­ру құ­пи­я­сын қо­са ал­ған­да,
ком­мер­ци­я­лық және қыз­мет­тік құ­пи­я­ны жа­ри­я­ла­мау ту­ра­лы
жа­з­ба­ша ке­лі­сім­дер­ді жа­са­су;
ком­мер­ци­я­лық және қыз­мет­тік құ­пи­я­ны құ­рай­тын
құ­жат­тар­дың, мә­лі­мет­тер мен ақ­па­рат­тың тіз­бе­сін,
сон­дай-ақ оны ұсы­ну, ал­ма­су және сақ­тау тәр­ті­бін
ай­қын­дау.
79.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның іш­кі ба­қы­лау жө­нін­де­гі са­я­са­ты мы­на­лар­ды ай­қын­дай­ды:
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы ұшы­ра­ғыш бар­лық
тәу­е­кел­дер­ді;
іш­кі аудит­ті өт­кі­зу кө­ле­мі мен ке­зең­ді­лі­гін;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның іш­кі ауди­тін
жүр­гі­зу жос­па­рын жа­са­у­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар­ды;
іш­кі аудит қыз­ме­ті аудит­тің са­я­са­ты­на сәй­кес функ­ци­я­ла­ры
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) опе­ра­ци­я­ла­рын жүр­гі­зу­ді
көз­дей­тін сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бар­лық
бө­лім­ше­ле­ріне тұ­рақ­ты іш­кі тек­се­ру­лер­ді өт­кі­зе­ді;
іш­кі аудит қыз­ме­ті қыз­мет­кер­ле­рі­нің жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
және тек­се­ру өт­кі­зі­ле­тін сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы бө­лім­ше­ле­рі­нің қыз­ме­ті ту­ра­лы қа­жет­ті бі­лі­мі бар;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның іш­кі
са­я­сат­та­ры­мен іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің тек­се­рі­ле­тін
бө­лім­ше­нің қыз­ме­ті­мен бай­ла­ны­сты бар­лық қа­жет­ті
құ­жат­та­рын, оның ішін­де ком­мер­ци­я­лық құ­пи­я­сы не
құ­пи­я­лы­лық ре­жи­мі бар өзге ақ­па­ра­ты бар құ­жат­тар­ды
пай­да­ла­ну құқық­та­ры көз­дел­ген;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның іш­кі аудит
жө­нін­де­гі іш­кі са­я­сат­та­ры­мен іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің
мақ­сат­та­ры мен ая­сы ай­қын­дал­ған;
ұй­ым­да­ғы іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің мәр­те­бе­сі, оның
өкі­лет­тікте­рі, мін­дет­те­рі және бас­қа қыз­мет­тер­мен
қа­рым-қа­ты­на­ста­ры;
іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рін тәу­ел­сіз
орын­да­уы және ті­ке­лей ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне есеп бе­руі;
іш­кі аудит қыз­ме­ті сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы­ның сырт­қы ауди­то­ры­мен бір­ле­сіп сақ­тан­ды­ру (қай­та
сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның іш­кі ба­қы­лау жүй­е­сін­де­гі
кем­ші­лік­тер­ді тал­қы­лау үшін бір­лес­кен кез­де­су­лер­ді
өт­кі­зіп оты­ра­ды;
іш­кі аудит қыз­ме­ті мә­се­ле­лер­ді тал­қы­ла­у­ға және жа­ңа
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) өнім­де­рін неме­се қыз­мет
көр­се­ту­лер­ді ен­гізу­ге қа­ты­са­ды.
80.
Іш­кі ба­қы­лау са­я­сат­та­ры­мен іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің әр­бір
тек­се­ру нәти­же­ле­рін сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы­ның ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі мен бас­қар­ма­сы­на оң­тай­лы
ұсы­ну мер­зім­де­рі көз­дел­ген.
81.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің өкі­лет­тікте­рі өт­кі­зі­л­ген тек­се­ру­дің
нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ұсы­ны­стар­ды дай­ын­да­уды көз­дей­ді әрі
олар­дың орын­да­луы бө­лім­ше­лер үшін мін­дет­ті бо­лып
та­бы­ла­ды, бұл рет­те олар­ды жү­зе­ге асы­ру тә­сіл­де­рі мен
та­лап­та­ры сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның
бө­лім­ше­ле­рі­мен ай­қын­да­ла­ды.
82.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның
бө­лім­ше­ле­рі жүр­гі­зе­тін және жос­пар­лай­тын, іш­кі аудит
нәти­же­ле­рі бой­ын­ша қол­ға алы­на­тын іс-ша­ра­лар­ды, олар­ды
оң­тай­лы орын­дау мақ­са­тын­да мо­ни­то­рин­гін жү­зе­ге асы­ра­ды.
83.
Іш­кі са­я­са­ты­мен сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның
кі­рі­сте­рін (шы­ғы­ста­рын), оның ішін­де ди­на­ми­ка­да,
бө­лі­гін­де сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) қыз­ме­ті­нің
түр­ле­рі бой­ын­ша, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның
аумақ­тық және функ­ци­о­нал­дық бө­лім­ше­ле­рі бой­ын­ша әр ай
сай­ын қа­да­ға­лай­тын сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның
бө­лім­ше­сі бел­гі­лен­ген.
84.
Бас­қар­ма мен­шік­ті ка­пи­тал­дың ди­на­ми­ка­сы­на және жа­ңа
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) өнім­де­рін неме­се
қыз­мет­тер­ді жос­пар­лы ен­гі­зу­мен бай­ла­ны­сты әле­ует­ті
тәу­е­кел­дер­ге мін­дет­ті түр­де тал­дау жа­сай­ды.
85.
Бас­қар­ма жа­са­ла­тын сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
шар­тта­ры бой­ын­ша та­риф­тік став­ка­лар­ды бел­гі­леу жө­нін­де­гі
са­я­сат­ты бе­кіт­ті.
86.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті өт­кі­зі­л­ген тек­се­ру­лер­дің нәти­же­ле­рі
бой­ын­ша сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы
қыз­мет­кер­ле­рі­нің сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) қыз­ме­тін
рет­тей­тін Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның нор­ма­тив­тік құқық­тық
ак­ті­ле­рін, ха­лы­қа­ра­лық стан­дарт­тар­ды бі­лу дең­гей­ін ай­қын­дай­ды.
87.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
қыз­ме­тін рет­тей­тін Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның нор­ма­тив­тік
құқық­тық ак­ті­ле­рін сақ­та­у­мен бай­ла­ны­сты сақ­тан­ды­ру
(қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның қо­сым­ша тәу­е­кел­де­рі­нің пай­да
бо­лу мүм­кін­ді­гін ба­ға­лай­ды.
88.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі бас­қар­ма­ның сақ­тан­ды­ру (қай­та
сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның қар­жы­лық көр­сет­кіш­те­рін ба­ға­лау
мүм­кін­ді­гін қам­та­ма­сыз ете­тін қар­жы­лық және бас­қа­ру­шы­лық
есеп­ті­лік­ті ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне және сақ­тан­ды­ру (қай­та
сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ак­ци­о­нер­ле­ріне ұсы­ну ны­сан­да­ры мен
мер­зім­де­рін бе­кіт­ті.
89.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі сырт­қы ауди­тор­лар­дың іш­кі ба­қы­лау мен
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру­ды жақ­сар­ту жө­нін­де­гі қо­ры­тын­ды­ла­рын
тал­дай­ды.
90.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі жет­кі­лік­ті­лік­ке тө­лем қа­бі­лет­ті­гі маржа­сы­ның ық­пал ету­ін, мы­на­дай фак­тор­лар­дың
рен­та­бель­ді­лі­гі мен өтім­ді­лі­гін бо­лжай­ды:
сақ­тан­ды­ру­шы­ның апат­ты оқи­ға­лар­ға қар­сы тұ­ра алу
қа­бі­ле­ті­нің;
қай­та сақ­тан­ды­ру бой­ын­ша став­ка­лар­ды ұл­ғай­ту­ды және
қай­та сақ­тан­ды­ру­шы­ның өз мін­дет­те­рін орын­да­мауы­ның;
сақ­тан­ды­ру порт­фе­лі­нің тез өсуі мен тө­мен­де­уі­нің;
жиі әрі ірі сақ­тан­ды­ру тө­лем­дер­дің;
ин­фля­ци­я­ның.
91.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі апат­ты тәу­е­кел­дер­ді
ба­ға­ла­уды тұ­рақ­ты, бі­рақ тоқ­са­ны­на ке­мін­де бір рет жүр­гі­зіп оты­ра­ды.
92.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі мы­на­лар­ға тұ­рақ­ты тал­дау жа­сай­ды:
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ба­лан­стық және ба­лан­стан тыс есеп­те­ріне;
сақ­тан­ды­ры­л­ған заң­ды және же­ке тұ­лға­лар кө­ле­мі­нің
ық­ти­мал тө­мен­де­уіне;
өтім­ді­лік­тің тө­мен­де­уіне, қар­жы құ­рал­да­ры­на ба­ға­лар­дың
өзге­ру­іне;
де­би­тор­лық бе­ре­шек­ті қай­тар­мау дең­гей­іне.
Тех­ни­ка­лық тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жүй­е­ле­ріне қой­ы­ла­тын та­лап­тар
93.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі тоқ­са­ны­на ке­мін­де бір
рет сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның тех­ни­ка­лық
тәу­е­кел­де­рі­нің шо­ғыр­ла­нуын, оның ішін­де сақ­тан­ды­ру
сы­нып­та­ры, сақ­тан­ды­ру­шы­лар бө­лі­гін­де, есеп­ті ке­зең
ішін­де­гі сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның
қыз­ме­тіне мо­ни­то­ринг жүр­гі­зе­ді.
94.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі мо­ни­то­ринг жүр­гі­зе­ді
және тоқ­са­ны­на ке­мін­де бір рет бас­қар­ма­ға және жар­ты
жыл­да ке­мін­де бір рет ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне сақ­тан­ды­ру
сы­нып­та­ры, сақ­тан­ды­ру­шы­лар бө­лі­гін­де, сақ­тан­ды­ру (қай­та
сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның тех­ни­ка­лық тәу­е­кел­де­рі жө­нін­де­гі мә­лі­мет­тер­ді ұсы­на­ды.
95.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі мы­на­лар­ды бе­кіт­ті:
қы­сқа мер­зім­ді, ор­та мер­зім­ді және ұзақ мер­зім­ді
ке­зең­ге тех­ни­ка­лық тәу­е­кел­дер­ді өл­шеу және бо­лжам­ды
ба­ға­лау рә­сім­де­рін;
ан­дер­рай­тинг тәу­е­кел­де­рін өл­шеу және бо­лжам­ды ба­ға­лау
рә­сім­де­рін, оның ішін­де мы­на­дай па­ра­метр­лер­ді қо­са­тын
мо­дель­дер­ді қол­да­ну­ды көз­дей­тін:
қа­был­да­ған тәу­е­кел­дер­ді сақ­тан­ды­ру­шы­ның ба­ла­ма­лы
ба­ға­ла­уды;
сақ­тан­ды­ру порт­фе­лі кө­ле­мі­нің тез өсуі неме­се
тө­мен­де­уін;
жиі және ірі тө­лем­дер­ді қо­са ал­ған­да, сақ­тан­ды­ру
(қай­та сақ­тан­ды­ру) тө­лем­де­рін­де­гі бел­гі­сіз­дік­ті;
сақ­тан­ды­ру сый­лы­қа­қы­ла­ры мен сақ­тан­ды­ру дел­дал­да­ры­на
ко­мис­си­я­лық сый­а­қы­ны тө­леу ара­сын­да­ғы те­пе-тең емес
үле­сін;
шы­ғы­стар­дың ұл­ға­юын;
апат тәу­е­ке­лін өл­шеу және бо­лжам­ды ба­ға­лау
рә­сім­де­рін, оның ішін­де мы­на­дай па­ра­метр­лер­ді қо­са­тын
мо­дель­дер­ді пай­да­ла­ну­ды көз­дей­тін:
сақ­тан­ды­ру­шы­ның апат оқи­ға­ла­ры­на қар­сы тұ­ра алу
қа­бі­ле­тін;
қай­та сақ­тан­ды­ру бой­ын­ша шы­ғы­стар­дың пай­да бо­лу мүм­кін­ді­гін;
ық­ти­мал ең көп шы­ғын­дар фак­то­ры си­яқ­ты қол­да­ны­ла­тын
ұсы­ны­стар­ды және апат­тар­ды дұ­рыс мо­дель­де­уді;
тех­ни­ка­лық ре­зерв­тер­ді азай­ту­ды өл­шеу және бо­лжам­ды
ба­ға­лау рә­сім­де­рін, оның ішін­де мы­на­дай па­ра­метр­лер­ді
қо­са­тын мо­дель­дер­ді пай­да­ла­ну­ды көз­дей­тін:
қа­лып­тас­қан сақ­тан­ды­ру ре­зерв­те­рін­де­гі ба­ла­ма­лы­лық
және бел­гі­сіз­дік, мы­са­лы, тө­лен­бе­ген та­лап­тар­дан,
болған, бі­рақ мә­лім­ден­бе­ген шы­ғын­дар­дан және қо­сым­ша
ре­зерв­тер­ден;
ірі та­лап­тар­дың жи­і­лі­гі және мөл­ше­рін;
кез кел­ген да­у­лы та­лап­тар­ға қа­ты­сты ық­ти­мал
нәти­же­лер, ай­рық­ша нәти­же­сі сот­тың ти­іс­ті ше­ші­міне
тәу­ел­ді бо­ла­ты­ны;
ин­фля­ци­я­ны;
зей­не­та­қы өнім­де­рі­нің ұз­ақ­тығ­ын;
по­ли­стер шар­тта­рын;
та­лап­тар­дың ұл­ға­юы­мен және сот та­лап­та­ры­мен
аяқ­та­ла­тын әле­умет­тік өзге­рі­стер­ді;
бас­қа эко­но­ми­ка­лық, заң­на­ма­лық және тех­ни­ка­лық
өзге­рі­стер­ді;
қай­та сақ­тан­ды­ру тәу­е­ке­лін өл­шеу және бо­лжам­ды
ба­ға­лау рә­сім­де­рін, оның ішін­де мы­на­дай па­ра­метр­лер­ді
қо­са­тын мо­дель­дер­ді пай­да­ла­ну­ды көз­дей­тін тәу­е­кел­ді:
қай­та сақ­тан­ды­ру бой­ын­ша став­ка­лар­дың өзге­ру­ін;
қай­та сақ­тан­ды­ру ұй­ы­мы­ның қар­жы­лық тұ­рақ­ты­лы­ғын;
қай­та сақ­тан­ды­ру са­ла­сын­да­ғы ала­яқ­тық­ты.
96.
Іш­кі тал­дау рә­сім­де­рі мы­на­лар­ды көз­дей­ді:
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның сақ­тан­ды­ру порт­фе­лі кө­ле­мін елу бір пай­ы­здан кем емес жыл сай­ын тек­се­ру­ді;
іш­кі тал­да­уды жү­зе­ге асы­ра­тын және іш­кі тал­дау нәти­же­ле­рін тек­се­ру­ге жа­у­ап­ты сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бө­лім­ше­сін және қыз­мет­кер­лер­ді;
тал­дау жа­сау функ­ци­я­ла­рын жү­зе­ге асы­ра­тын тұ­лға­лар­ға қой­ы­ла­тын бі­лік­ті­лік та­лап­та­рын.
97.
Тал­дау рә­сім­де­рі мы­на­лар­ды ай­қын­дай­ды:
ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне және бас­қар­ма­ға тал­дау жа­сау
нәти­же­ле­рі ту­ра­лы есеп­тер­ді ке­зең-ке­зең­мен ұсы­ну­ды;
тал­дау нәти­же­ле­рі ту­ра­лы есеп­те көр­се­ті­ле­тін ны­сан­ды
және қо­сым­ша мә­лі­мет­тер­ді;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы бө­лім­ше­ле­рі­нің
ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі мен бас­қар­ма есеп­ті қа­рау нәти­же­ле­рі
бой­ын­ша қа­был­да­ған ше­шім­де­рін орын­да­уы­на ба­қы­лау жа­сау
тәр­ті­бін.
98.
Ел тәу­е­ке­лін ба­ға­лау са­я­са­ты мы­на­лар­ды ай­қын­дай­ды:
ел тәу­е­ке­лін ба­ға­лау әді­сте­рі, оның ішін­де
ха­лы­қа­ра­лық рей­тинг агент­тікте­рі­нің тәу­ел­сіз
рей­тинг­те­рін ес­ке­ре оты­рып;
сырт­қы де­рек көз­де­рі­нен әр ел­де­гі са­я­си және
эко­но­ми­ка­лық аху­ал ту­ра­лы ақ­па­рат­ты ке­зең-ке­зең­мен
жи­нақ­тау;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның өзі­нің ел
рей­тинг­те­рін бел­гі­леу әді­сте­рі, олар­ды шұ­ғыл тү­зе­ту
мүм­кін­ді­гі;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ел­дер бой­ын­ша
ли­мит­тер­ді бел­гі­леу әді­сте­рі және олар­ды қай­та қа­рау
ке­зең­ді­лі­гі.
99.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі тех­ни­ка­лық тәу­е­кел­дер­ді ба­ға­лау рә­сі­мін бел­гі­лей­ді.
100.
Бас­қар­ма ай­ы­на ке­мін­де бір рет тех­ни­ка­лық тәу­е­кел­дер­ге
тал­дау жа­сай­ды, тех­ни­ка­лық тәу­е­кел­дер­дің сақ­тан­ды­ру
(қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның қар­жы­лық жай-күй­іне әсер ету
дә­ре­же­сін ай­қын­дай­ды.
101.
Сақ­тан­ды­ру ту­ра­лы ше­шім қа­был­да­у­ға уәкі­лет­ті сақ­тан­ды­ру
(қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бас­шы қыз­мет­кер­ле­рі ту­ра­лы
ере­же сақ­тан­ды­ру ту­ра­лы ше­шім қа­был­да­у­ға өкі­лет­ті тұл­ға­ға
қой­ы­ла­тын бі­лік­ті­лік және кә­сі­би та­лап­тар­ды ай­қын­дай­ды.
Ин­ве­сти­ци­я­лық тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жүй­е­ле­ріне қой­ы­ла­тын
та­лап­тар
102.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті кі­рі­стер­мен ай­ла-шар­ғы жағ­дай­ла­рын
анық­тау мен ал­дын алу және сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру)
ұй­ы­мы­ның мен­шік­ті ка­пи­та­лы мен кі­рі­сіне ба­ра­бар емес
мөл­ше­ріне тәу­е­кел­ді қа­был­дау мақ­са­тын­да сақ­тан­ды­ру
(қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның қыз­ме­тін тек­се­ре­ді.
103.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі сақ­тан­ды­ру (қай­та
сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның қар­жы құ­рал­да­ры бой­ын­ша әділ құ­нын
дұ­рыс ай­қын­да­уы­на мо­ни­то­ринг­ті жү­зе­ге асы­ра­ды.
104.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі жиын­тық ли­мит­ті және "stop-loss"
ли­мит­те­рін бел­гі­леу ере­же­сін ке­зең-ке­зең­мен ай­қын­дай­ды.
105.
Қар­жы құ­рал­да­рын са­тып алу (са­ту) опе­ра­ци­я­ла­рын жү­зе­ге
асы­ра­тын сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның
бө­лім­ше­сі бір жұ­мыс кү­ні ішін­де сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бас­қар­ма­сы­на қар­жы құ­рал­да­ры
бой­ын­ша есеп­ті ұсы­на­ды.
106.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі қар­жы құ­рал­да­ры бой­ын­ша
өтеу мер­зі­мін бас­қа­ру үшін ак­тив­тер мен мін­дет­те­ме­лер­ді
өтеу мер­зі­мі­нің кесте­сін пай­да­ла­на­ды.
107.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі қар­жы құ­рал­да­ры бой­ын­ша
ли­мит­тер­дің те­пе-тең­ді­гін тал­дай­ды, яғ­ни қар­жы құ­рал­да­ры
ры­но­гы­ның кө­ле­мі мен сер­пін­ді­лі­гіне және қар­жы құ­ра­лы­ның
өтім­ді­лі­гіне сәй­кес тал­дау жа­сай­ды.
108.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі ин­ве­сти­ци­я­лық са­я­сат­ты бе­кіт­ті әрі
он­да мы­на­лар ай­қын­дал­ған:
ин­ве­сти­ци­я­лау мақ­сат­та­ры, ин­ве­сти­ци­я­лау опе­ра­ци­я­ла­рын,
сон­дай-ақ ин­ве­сти­ци­я­лау жос­пар­ла­ры мен ли­мит­те­рін бе­кі­ту
бой­ын­ша өкі­лет­тіктер;
қар­жы құ­рал­да­ры­ның түр­ле­рі, ин­ве­сти­ци­я­лық қыз­мет­тің
мақ­сат­та­ры бой­ын­ша ин­ве­сти­ци­я­лық кри­те­рий­лер.
109.
Қар­жы құ­рал­да­рын са­тып алу (са­ту) бой­ын­ша опе­ра­ция-
лар­ды бас­қа­ру­дың іш­кі са­я­сат­кер­ле­рі мы­на­лар­ды рет­тей­ді:
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы ак­тив­те­рі­нің
(мін­дет­те­ме­лер­дің) құ­ры­лы­мы­м­ен бай­ла­ны­сты өтім­ді­лік
тәу­е­ке­лін ай­қын­дау;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы ак­тив­те­рі­нің
(мін­дет­те­ме­лер­дің) құ­ры­лы­мы­м­ен бай­ла­ны­сты пай­ы­здық
тәу­е­кел­ді ай­қын­дау;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы ак­тив­те­рі­нің
(мін­дет­те­ме­лер­дің) құ­ры­лы­мы­м­ен бай­ла­ны­сты ва­лю­та­лық
тәу­е­кел­ді ай­қын­дау;
ба­ға тәу­е­ке­лі­нің ли­мит­те­рін, ры­н­ок­тық тәу­е­кел бой­ын­ша
тө­лем қа­бі­лет­ті­лі­гі маржа­сы­ның жет­кі­лік­ті­гін бел­гі­леу
әді­сте­рі;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ры­н­ок­тық
тәу­е­ке­лін өл­ше­ген кез­де қол­да­ны­ла­тын мо­дель­дер;
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі­нің ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне
және бас­қар­ма­ға сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның
ры­н­ок­тық тәу­е­кел бой­ын­ша по­зи­ци­я­ла­ры ту­ра­лы есеп­ті
ұсы­ну­дың ке­зең­ді­лі­гі.
110.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның тәу­е­кел­дер­ді
бас­қа­ру­ға қа­жет­ті ақ­па­рат­ты жи­нау жүй­е­сі бар.
111.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті және сырт­қы ауди­тор­лар тәу­е­кел­дер-
ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сін­де бух­гал­тер­лік есеп пен есеп­ті­лік­ті
жүр­гізу­ге жа­у­ап­ты сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның
бө­лім­ше­ле­рі ұсы­на­тын мә­лі­мет­тер­дің дәл­ді­гін тек­се­ре­ді.
112.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы ба­ға тәу­е­ке­ліне
ұшы­рай­тын ба­лан­стық және ба­лан­стан тыс опе­ра­ци­я­лар
бой­ын­ша кі­рі­стер­ді (шы­ғы­стар­ды) және тәу­е­кел­дер­ді
қа­да­ға­лай­ды.
113.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы қар­жы құ­рал­да­ры-
ның порт­фе­лі­нен ағым­да­ғы на­рық­тық ба­ға­сы неме­се
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ма­те­ма­ти­ка­лық
үл­гі­ле­рі­мен ай­қын­дал­ған есеп­тел­ген ба­ға­сы жоқ қар­жы
құ­рал­да­рын алып та­стай­ды.
114.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы үне­мі қар­жы
құ­рал­да­ры­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар­дан түс­кен кі­рі­стер­ді
(шы­ғы­стар­ды) ба­ға­лай­ды.
115.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы тәу­е­кел­ді ба­ға­лау
әді­сі мен ағым­да­ғы ба­ға­лар­ды на­рық­тық ба­ға­лар­ға кел­ті­ру
негі­зін­де қар­жы құ­рал­да­ры­ның құ­нын ба­ға­лай­ды, оның ішін­де
стресс-те­сті­ле­уді және бэк-те­сті­ле­уді жү­зе­ге асы­ра­ды.
116.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы қар­жы құ­рал­да­ры-
мен опе­ра­ци­я­лар жа­са­у­ға ше­шім­дер­ді қа­был­да­ған кез­де
тәу­е­кел­дер­ді ба­ға­лау және тұ­рақ­ты стресс-те­сті­ле­удің
нәти­же­ле­рін пай­да­ла­на­ды.
117.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы бо­лжам­ды тәу­е­кел
бой­ын­ша қар­жы құ­рал­да­рын тұ­рақ­ты, тоқ­са­ны­на ке­мін­де бір
рет ба­ға­лап оты­ра­ды.
118.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы пай­ы­здық
тәу­е­кел­дің кө­зі, негіз­гі пай­ы­здық тәу­е­кел мо­ни­то­рин­гін
жү­зе­ге асы­ра­ды.
119.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі мы­на­лар­ды жү­зе­ге
асы­ра­ды:
әр түр­лі тал­дау әді­сте­рін қол­да­на оты­рып тәу­е­кел­дер­ді
ке­шен­ді бас­қа­ру;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ак­тив­те­рі мен
мін­дет­те­ме­ле­рі­нің қар­жы құ­рал­да­ры бой­ын­ша сый­а­қы став­ка-
сы­ның өзге­ру­іне әсер­лі пай­ы­здық тәу­е­кел­ге ұшы­ра­ғы­штығ­ын
ба­ға­лау;
стресс-те­сті­леу, әрі оның нәти­же­ле­рі тәу­е­кел­ді
қа­был­дау және тәу­е­кел­ді ба­қы­лау са­ла­сын­да стра­те­ги­я­лық
ше­шім­дер­ді қа­был­да­уда қол­да­ны­ла­ды.
120.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі жар­ты жыл­да ке­мін­де
бір рет стресс-те­сті­ле­уді өт­кі­зе­ді және оның нәти­же­ле­рін
тәу­е­кел­ді және оған ба­қы­ла­уды қа­был­да­ған кез­де стра­те­гия-
лық ше­шім­дер­ді қа­был­да­уда қол­да­на­ды.
121.
Бас­қар­ма сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның
ин­ве­сти­ци­я­лық опе­ра­ци­я­ла­ры­на күн сай­ын­ғы мо­ни­то­рин­гін
жа­сау рә­сі­мін бе­кіт­ті.
122.
Мо­ни­то­ринг нәти­же­ле­рі ин­ве­сти­ци­я­лар порт­фе­лі бой­ын­ша
пай­да (шы­ғын­дар) ту­ра­лы есеп­пен бір­ге ай сай­ын сақ­тан­ды­ру
(қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бас­қар­ма­сы­на және ди­рек­тор­лар
ке­ңе­сіне ұсы­ны­ла­ды.
123.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі қар­жы құ­рал­да­ры­ның
түр­ле­рі, эми­тент­тер, ай­на­лыс мер­зі­мі, ва­лю­та түр­ле­рі
және ин­ве­сти­ци­я­лау мақ­сат­та­ры бой­ын­ша сақ­тан­ды­ру (қай­та
сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ин­ве­сти­ци­я­лық порт­фе­ліне мо­ни­то­ринг
жүр­гі­зе­ді.
124.
Құ­ры­лым­ды жа­сау рә­сі­мі мы­на­лар­ды көз­дей­ді:
ин­ве­сти­ци­я­лық порт­фель­ді на­рық­тық құ­ны бой­ын­ша қай­та
ба­ға­лау;
жар­ты жыл­да ке­мін­де бір рет әр­бір есеп­ті ке­зең үшін
тар­ты­л­ған қа­ра­жат құ­нын, кі­рі­стер­ді (шы­ғы­стар­ды) ес­ке­ре
оты­рып, ин­ве­сти­ци­я­лар­дың қар­жы­лық нәти­же­ле­рін ба­ға­лау.
125.
Бас­қар­ма қар­жы құ­рал­да­ры­мен, оның ішін­де қар­жы
құ­рал­да­ры­ның ры­но­гын­да­ғы ба­ға­лар­дың шұ­ғыл ауыт­қуы­мен
бай­ла­ны­сты опе­ра­ци­я­лар бой­ын­ша ар­тық шы­ғы­стар­ға жол бер­меу жө­нін­де­гі опе­ра­тив­ті рә­сім­дер­ді бе­кіт­ті.
126.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы:
ак­тив­тер мен мін­дет­те­ме­лер­ді бас­қа­ру мә­се­ле­ле­рін қа­рай­ды;
сақ­тан­ды­ру сы­нып­та­ры бой­ын­ша шы­ғын­ды­лық ше­гін
бел­гі­лей­ді;
ак­тив­тер­ді әр­та­рап­тан­ды­ру бой­ын­ша ба­ғыт-бағ­дар­лар­ды
ай­қын­дай­ды, сон­дай-ақ уәкі­лет­ті ор­ган бел­гі­ле­ген сақ­тан-
ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ак­тив­те­рін әр­та­рап­тан­ды-
ру ли­мит­те­рін сақ­та­луы­на мо­ни­то­ринг жүр­гі­зе­ді;
өтім­ді­лік тәу­е­кел­де­рін, пай­ы­здық тәу­е­кел­ді және
ба­лан­стық әрі ба­лан­стан тыс опе­ра­ци­я­лар бой­ын­ша ва­лю­та­лық
тәу­е­кел­ді ап­та сай­ын қа­да­ға­лап оты­ра­ды;
127.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы тоқ­са­ны­на бір
рет­тен кем емес ақ­ша­ны бас­қа­ру мо­ни­то­рин­гін жүр­гі­зе­ді.
128.
Бас­қар­ма сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның жо­ға­ры
өтім­ді ак­тив­тер­дің қа­жет­ті мөл­ше­рін құ­ру қа­бі­ле­тіне әсер
ете­тін ақ­па­рат­ты ке­зең-ке­зең­мен жи­най­ды және оны
тал­дай­ды.
129.
Ак­тив­тер мен мін­дет­те­ме­лер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі өтім­ді
ак­тив­тер көз­де­ріне тұ­рақ­ты мо­ни­то­ринг жүр­гі­зе­ді.
Тех­ни­ка­лық емес тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жүй­е­ле­ріне қой­ы­ла­тын
та­лап­тар
130.
Іш­кі рә­сім­дер мы­на­лар­ды рет­тей­ді:
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) қыз­ме­тін жү­зе­ге
асы­ру­дың тех­ни­ка­лық тәр­ті­бін;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы опе­ра­ци­я­ла­ры­ның
бух­гал­тер­лік есе­бін;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның опе­ра­ци­я­ла­ры­на
қос ба­қы­ла­уды және олар­ды есеп­ке алу­ды;
шек­те­улі кі­ру мүм­кін­ді­гі бар ақ­па­рат­тық де­ректер
тіз­бе­сін;
кі­ру мүм­кін­ді­гін алу тәр­ті­бін;
ақ­па­рат­тық де­ректер­ге кі­ру мүм­кін­ді­гін ба­қы­лау
тәр­ті­бін;
ақ­па­рат­тық де­ректер­ге кі­ру мүм­кін­ді­гі бар тұ­лға­лар­дың
тіз­бе­сін.
131.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы кас­са­да қол­ма-қол
ақ­ша­ның ар­тық қа­лу (кем қа­лу) жағ­дай­ла­рын тек­се­ре­ді.
132.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті жар­ты жыл­да ке­мін­де бір рет,
жа­сал­ған және бұ­зы­л­ған шар­ттар, сақ­тан­ды­ру тө­лем­де­рі,
ко­мис­си­я­лық бой­ын­ша, де­би­тор­лық және кре­ди­тор­лық бе­ре­шек
бой­ын­ша опе­ра­ци­я­лар­ды өт­кі­зу­дің опе­ра­ци­я­лық тех­ни­ка­сын
сақ­та­уын ба­ға­лау мақ­са­тын­да бө­лім­ше­лер­ге тек­се­ру
жүр­гі­зе­ді.
133.
Де­ректер­ді элек­трон­дық өң­деу жүй­е­сіне ба­қы­лау жа­сай­тын
және де­ректер­ді өң­деу мә­се­ле­ле­ріне жа­у­ап бе­ре­тін
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы қыз­мет­ке­рі­нің жұ­мыс
ба­ғы­ты­на сәй­кес ке­ле­тін бі­лік­ті­лі­гі мен тә­жі­ри­бе­сі бар.
134.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті Бас­қар­ма бе­кіт­кен тек­се­ру
жос­пар­ла­ры­на сәй­кес тек­се­ру жүр­гі­зе­ді.
135.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті жүр­гі­зі­л­ген тек­се­ру­лер­дің
нәти­же­ле­рі бой­ын­ша бас­қар­ма мен ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне
нәти­же­лер ту­ра­лы тұ­рақ­ты ха­бар­лап оты­ра­ды.
136.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сін­де ав­то­мат­тан­дыр-
ыл­ған сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) жүй­е­сіне кір­ген және
шық­қан кез­де кі­ру дең­гей­ін тек­се­ру жүй­е­сі бар.
137.
Бас­қар­ма ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі­нің
ма­ңы­зды кі­лт­тер­ді, оның ішін­де ақ­па­рат­тық де­ректер
ба­за­сы­на элек­трон­дық кі­лт­тер­ді ба­қы­лау бой­ын­ша
жа­у­ап­кер­ші­лі­гін және рә­сі­мін бе­кіт­ті.
138.
Бас­қар­ма ақ­па­рат­тық де­ректер ба­за­сы жүй­е­сін сақ­та­уды
қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша жос­пар­лы ша­ра­лар­ды орын­дау рә­сім-
де­рін бе­кіт­ті, оның ішін­де форс-ма­жор­лық жағ­дай­лар­да.
Ақ­па­рат­тық де­ректер ба­за­сы жүй­е­сін сақ­та­уды қам­та­ма­сыз
ету мы­на­лар­дың бо­луын көз­дей­ді:
шы­ға­ру­шы­сы құ­рал-жаб­дық­қа бұ­дан әрі тех­ни­ка­лық қыз­мет
көр­се­ту­ді қам­та­ма­сыз ете­тін сер­ти­фи­кат­тал­ған бағ­дар­ла­ма-
лық қам­та­ма­сыз ету­ді;
мы­на та­лап­тар­ға жа­у­ап бе­ре­тін, ақ­па­рат­тық де­ректер
ба­за­сы­ның тех­ни­ка­лық ке­шен­де­рі үшін оқ­ша­у­лан­ған
үй-жай­лар­ды:
өрт қа­уіп­сіз­ді­гі;
зі­л­за­ла­ға қар­сы тұ­руы;
бө­лек элек­тр­қо­рек­те­ну көз­де­рі;
ре­зерв­тік ком­пью­тер­лер мен же­лі­лік ком­му­ни­ка­ци­я­лар;
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы жүй­е­лі-ма­ңы­зды бағ­дар­ла­ма­лық файл­дар­дың және де­ректер файл­да­ры­ның
ре­зерв­тік кө­шір­ме­ле­рін тұ­рақ­ты жа­сай­ды.
139.
Тө­тен­ше жағ­дай­лар рә­сі­мі ком­пью­тер­лік ор­та­лық және
жүйе жұ­мысын­да тө­тен­ше ір­кі­ліс болған жағ­дай­да фи­ли­ал
үшін ере­же­лер мен бас­шы­лық­ты көз­дей­ді.
140.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі тех­ни­ка­лық
про­бле­ма­лар­ды есеп­ке алу па­рақ­та­рын тол­ты­ра­ды және олар
бой­ын­ша есеп жүр­гі­зе­ді.
141.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі про­бле­ма­ның
туын­да­уын қа­рай­ды, олар ту­ра­лы ақ­па­рат­тық жүй­е­ні
шы­ға­ру­шы­ны ха­бар­дар ете­ді және олар­дың қай­та­лап пай­да
бо­луын ал­дын алу үшін тү­зе­ту ша­ра­ла­рын қол­да­на­ды.
142.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі осын­дай
про­бле­ма­лар­дың си­па­тын тұ­рақ­ты тал­дай­ды.
143.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі тоқ­са­ны­на ке­мін­де
бір рет ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған де­ректер ба­за­сы­ның қыз­мет
ету­ін қам­та­ма­сыз ете­тін тех­ни­ка­лық ке­шен­дер­ге тек­се­ру
жүр­гі­зе­ді.
144.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі тоқ­са­ны­на бір рет
тех­ни­ка­лық ке­шен­дер­дің жай-күйі ту­ра­лы ақ­па­рат­ты
бас­қар­ма­ға ұсы­на­ды.
145.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған
де­ректер ба­за­сын бас­қа­ру тер­ми­нал­да­ры­ның пай­да­ла­ну­шы­ла­ры-
на мо­ни­то­ринг жүр­гі­зе­ді және олар­дың ұқса­стығ­ын тек­се­ре-
ді, оның ішін­де олар жүр­гіз­ген опе­ра­ци­я­лар­дың түр­ле­рі
мен кө­ле­мін олар­дың пай­да­ла­ну­шы­ның функ­ци­о­нал­дық мін­дет-
те­ріне сәй­кес ке­лу­ін ба­қы­лай­ды.
146.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мын­да сақ­тан­ды­ру
(қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған де­ректер
ба­за­сы пай­да­ла­ну­шы­сы­ның же­ке ба­сын ку­әлан­ды­ру­ға жол
бе­ре­тін жүй­е­сі бар.
147.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы  Ин­тер­нет же­лі­сі
ар­қы­лы сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) қыз­ме­тін көр­сет­кен
кез­де қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­ры­ның ке­ше­нін пай­да­ла­на­ды.
148.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі сақ­тан­ды­ру (қай­та
сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бас­шы­лы­ғы­на ұй­ым қыз­мет­кер­ле­рі­нің,
сақ­тан­ды­ру агент­те­рі­нің заң­сыз іс-әре­кет­те­рі ту­ра­лы
есеп­ті, мер­зім­ді бас­па­сөз ба­сы­лым­да­рын­да ала­яқ­тық
фак­ті­ле­рі ту­ра­лы ақ­па­рат­ты ай сай­ын ұсы­на­ды.
149.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі бас­шы­лық­ты уәкі­лет­ті
ор­ган жүй­е­лік тәу­е­кел­дер өс­кен кез­де­гі іс-ша­ра­лар
жос­па­рын­да әзір­ле­ген ин­ди­ка­тор­лар­ға сүй­ене оты­рып қар­жы
на­ры­ғы­ның жай-күйі ту­ра­лы ха­бар­дар ете­ді.
150.
Егер сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы банк неме­се
өзге топ құ­ра­мы­на кір­ген жағ­дай­да, тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру
бө­лім­ше­сі сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның топ
тәу­е­ке­ліне ұшы­ра­ғы­штығ­ы­на ке­зең-ке­зең­мен мо­ни­то­рин­гі
жүр­гі­зе­ді.
151.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі қа­же­тіне қа­рай
бас­шы­лық­ты банк неме­се өзге топ­тың бас­қа қа­ты­су­шы­ла­ры­ның
қар­жы­лық жай-күй­і­нің на­шар­ла­уы ту­ра­лы ку­әлан­ды­ра­тын
фак­ті­лер ту­ра­лы ха­бар­дар ете­ді.
152.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі сақ­тан­ды­ру (қай­та
сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның қар­жы­лық жай-күй­іне банк неме­се
өзге топ­тың бас ком­па­ни­я­сы та­ра­пы­нан ық­ти­мал шек­те­удің
не оның қар­жы­лық қол­дау көр­се­ту­і­нің то­лық бол­мауы­ның
нақ­ты әсер ету­іне тұ­рақ­ты тал­дау жа­сай­ды.
153.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті банк неме­се өзге топ қа­ты­су­шы­сы-
ком­па­ни­я­ның үсте­ме шы­ғы­ста­рын сақ­тан­ды­ру (қай­та
сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның шы­ғы­ста­ры­на жа­зу жағ­дай­ла­рын ал­дын
алу мақ­са­тын­да, сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның
қар­жы­лық құ­жат­та­ма­сы­на ег­жей-тег­жей­лі тек­се­ру­ді өт­кі­зе­ді.
154.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі сақ­тан­ды­ру (қай­та
сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның қар­жы­лық жай-күй­іне банк неме­се
өзге топ қа­ты­су­шы­ла­ры рей­тин­гі­сі­нің ық­ти­мал тө­мен­де­уі­нің
не бе­дел тәу­е­ке­лі­нің кө­зі бо­лып та­бы­ла­тын бас­қа
фак­тор­лар­дың нақ­ты әсер ету­ін тұ­рақ­ты тал­дай­ды.
155.
Сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның бас­шы­лы­ғы
бе­кі­ті­л­ген да­му стра­те­ги­я­сы­ның және топ қа­ты­су­шы­ла­ры­ның
та­ра­пы­нан қы­сым көр­се­ту фак­ті­ле­рін бол­дыр­мау шең­бе­рін­де,
сақ­тан­ды­ру (қай­та сақ­тан­ды­ру) ұй­ы­мы­ның да­му стра­те­ги­я­сын
банк неме­се өзге топ қа­ты­су­шы­ла­ры­ның та­лап­та­ры­на және
мүд­де­ле­ріне сәй­кес өзгер­ту (мы­са­лы, ин­ве­сти­ци­я­лық
са­я­сат­ты өзгер­ту) мақ­са­тын­да өз мүд­де­ле­рі­нің сақ­та­луын
қам­та­ма­сыз ете­ді.