Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 138-4-бабының 3-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

Қазақстан Республикасы
Индустрия және жаңа технологиялар
министрінің міндетін атқарушының
2013 жылғы 27 желтоқсандағы
№ 446 бұйрығымен
бекітілді
«Машина жасау» саласындағы салалық біліктілік шеңбері
Жалпы ережелер

1. «Машина жасау» саласындағы салалық біліктілік шеңбері (бұдан әрі- СБШ) Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2012 жылғы 24 қыркүйектегі № 373-ө-м және Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 28 қыркүйектегі № 444 бірлескен бұйрығымен бекітілген Ұлттық біліктілік шеңберіне сәйкес келетін сегіз біліктілік деңгейлерін қамтиды (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізімінде 2012 жылғы 19 қазанда № 8022 тіркелген, «Заң газеті» 2012 жыл 16 қараша № 174, «Казахстанская правда» 2012 жыл 24 қараша № 408-409 және «Егемен Қазақстан» 2012 жыл 24 қараша № 771-775 газеттерінде ресми түрде жарияланды).

СБШ әрбір біліктілік деңгейі үшін кәсіби қызметтің жалпы сипаттамаларын сипаттаудан тұрады, атап айтқанда:

пайдаланатын ақпараттың көлемі мен күрделілігі;
білімнің инновациялылығы;
олардың абстрактілік дәрежесі (теориялық және практикалық білімнің арақатынасы). Оның көріну дәрежесі (біліктіліктің бір деңгейінен басқасына ауысу) көрсеткіштердің құрамдас бөліктерінің бірінің (кез келгенінің), екеуінің де немесе үшеуінің де өзгеруіне байланысты болуы мүмкін.

кәсіби міндеттерді шешу тәсілдерінің көптігі (нұсқаулығы), осы тәсілдерді таңдау немесе әзірлеу қажеттілігі;
жұмыс жағдайының белгісіздік және оның дамуының беймәлімдігі дәрежесі. Оның көріну дәрежесі (біліктіліктің бір деңгейінен басқасына ауысу) көрсеткіштердің құрамдас бөліктерінің бірінің (кез келгенінің) немесе екеуінің де өзгеруіне байланысты болуы мүмкін.

басшылықтың қоластындағы қызмет;
қызметті дербес орындау;
басқаларды басқару.
Өкілеттік пен жауапкершіліктің кеңдігі қызмет ауқымына, ықтимал қателіктің ұйым, сала үшін бағасына, олардың әлеуметтік, экологиялық, экономикалық және басқа да салдарына, сондай-ақ кәсіби қызметте басшылықтың негізгі функцияларын толық іске асыруына байланысты (мақсатты болжау, ұйымдастыру, бақылау, орындаушыларды ынталандыру).

Біліктілікті жетілдіру немесе оның бейінін өзгерту үшін әрбір деңгейде кадрларды қайта даярлау және біліктілігін арттыру жүйесінің қосымша білім бағдарламалары бойынша тиісті лицензиялары бар ұйымдарда оқуға болады.
Біліктілік деңгейі практикалық жұмыс тәжірибесін меңгеруіне, дербес білім алуына және оқуына қарай жетілуі мүмкін.
Білім беру мен оқытудың әр түрлі нысандарын есепке алу салалық біліктілік жүйелердің ішінде жүргізілетін болады.
Қызметкердің практикалық тәжірибесін, біліктілікті арттыру курстарын және осы сияқтыларды ескеру арқылы жеке білім беру траекториясын құруға болады, бұл біліктілік деңгейлерін алға және жоғары қарай да дамытуға мүмкіндік береді.
Біліктілік деңгейлері мен ұлттық білім беру және оқыту жүйесі деңгейлерінің арақатынасы СБШ-ның 2-қосымшасында көрсетілген біліктілікке қол жеткізу көрсеткіші бойынша айқындалады.

Машина жасау саласындағы
салалық біліктілік шеңберіне
1-қосымша
Машина жасау саласындағы салалық біліктілік шеңберінің құрылымы
ҰБШ дең­гейі
СБШ дең­гейі
Кә­сіп­тік қыз­мет са­ла­ла­ры:
1. Өн­ді­ріс құ­рал­да­рын (ста­н­ок­тар, құ­рал-сай­ман­дар, құ­ры­л­ғы­лар және т.б.) дай­ын­дау, про­фи­лак­ти­ка­сы
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­ре­тіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар
Бі­лі­гі мен дағдыс­ы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар
Бі­лі­міне қой­ы­ла­тын та­лап­тар
1
1
Дер­бес­ті­гі: мін­дет­тер­ді орын­дау ба­ры­сын­да өте тө­мен дер­бес­тік дең­гей­ін­де то­лық бас­шы­лық жа­са­ла­тын жұ­мыс.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: жұ­мыстар­дың орын­да­луы; өзі­нің қа­уіп­сіз­ді­гі және бас­қа­лар­дың қа­уіп­сіз­ді­гін сақ­тау.
Күр­де­лі­лі­гі: нұс­қа­улық бой­ын­ша жұ­мыс іс­теу.
Үл­гі­лік күр­де­лі емес прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дай­ды, өзін-өзі ба­қы­лау және өзін-өзі бас­қа­ра бі­лу дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Ең­бек мәні, оны өзгер­ту про­це­сте­рі және ти­іс­ті орын­да­у­шы­лық іс-қи­мыл­дар цик­лы ту­ра­лы ба­за­лық бі­лім.
2
2
Дер­бес­ті­гі: та­ныс жағ­дай­лар­да бел­гі­лі бір дер­бес­тік болған­да бас­шы­лық пен жа­са­ла­тын жұ­мыс; бас­шы­лық пен оқы­ту.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: қа­ра­пай­ым тап­сыр­ма­лар­дың орын­да­лу нәти­же­ле­рі; өзі­нің қа­уіп­сіз­ді­гі және бас­қа­лар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі; қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау та­лап­та­рын орын­дау. Күр­де­лі­лі­гі: қа­ра­пай­ым үл­гі­лік мін­дет­тер­ді ше­шу.
Үл­гі­лік күр­де­лі емес прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дай­ды, қа­ра­пай­ым өн­ді­рі­стік жағ­дай­лар­да өзін-өзі ба­қы­лау және өзін-өзі бас­қа­ра бі­лу дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Ең­бек мәні, үл­гі­лік қа­ра­пай­ым тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау ке­зін­де нәти­же­ге қол жет­кі­зу құ­рал­да­ры мен жол­да­ры ту­ра­лы ба­за­лық бі­лім.
3
3
Дер­бес­ті­гі: үл­гі­лік жағ­дай­лар­да дер­бес жұ­мыстар­ды және күр­де­лі жағ­дай­лар­да бас­шы­лық пен кә­сі­би қыз­мет­тер­ді жү­зе­ге асы­ру, оқы­ту­ды дер­бес ұй­ым­да­сты­ру. Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: жұ­мыстар­дың орын­да­лу нәти­же­ле­рі; өзі­нің қа­уіп­сіз­ді­гі және бас­қа­лар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі; қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау та­лап­та­рын орын­дау. Күр­де­лі­лі­гі: үл­гі­лік прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды ше­шу; бі­лім және прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе негі­зін­де бел­гі­лі болған іс-қи­мыл­дар тә­сі­лін таң­дау.
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дай­ды, жос­пар­лау, қой­ы­л­ған мін­дет­тер­ді орын­дау тә­сіл­де­рін таң­дай бі­лу дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Ең­бек мәнін тех­но­ло­ги­я­лық өзгер­ту, ең­бек­ті жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру ту­ра­лы бі­лім.
4
4
Дер­бес­ті­гі: қа­ра­ма­ғын­да­ғы қыз­мет­кер­лер­дің мін­дет­тер­ді дер­бес бел­гі­ле­уін, нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру мен ба­қы­ла­уды көз­дей­тін бас­шы­лық пен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық -бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет. Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: нор­ма­ның іс­ке асы­ры­лу нәти­же­ле­рі; өзі­нің қа­уіп­сіз­ді­гі және бас­қа­лар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі; қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау та­лап­та­рын орын­дау. Күр­де­лі­лі­гі: жұ­мыс жағ­дай­ла­рын дер­бес тал­да­уды та­лап ете­тін түр­лі үл­гі­лік прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу.
Алын­ған тап­сыр­ма­лар­ды нақ­ты­лай­ды, қа­ра­ма­ғын­да­ғы­лар­дың мін­дет­те­рін бел­гі­лей­ді, қыз­мет­те­рі­нің нәти­же­сін ба­ға­лай­ды, бі­лі­мі мен дағ­ды­лар­дың же­тіс­пе­у­ші­лі­гін анық­тай­ды, қыз­мет­кер­лер­ді кә­сіп­қой­лы­ғын арт­ты­ру­ға ын­та­лан­ды­ра­ды.
Кә­сі­би мін­дет­тер­ді ше­шу және бел­гі­леу тә­сіл­де­рі, қа­ғи­дат­та­ры және амал­да­ры, қа­рым-қа­ты­нас эти­ка­сы мен пси­хо­ло­ги­я­сы, ең­бек уәж­де­ме­сі және ең­бек­ке ын­та­лан­ды­ру тә­сіл­де­рі ту­ра­лы бі­лім.
5
5.1
Дер­бес­ті­гі: кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің тех­но­ло­ги­я­лық про­цесс учас­ке­сі мен стра­те­ги­я­сы шең­бе­рін­де­гі бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет. Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: өн­ді­ріс құ­рал­да­рын дай­ын­дау, про­фил­ка­ти­ка­сы. Күр­де­лі­лі­гі: жұ­мыс жағ­дай­ла­ры әр түр­лі өзгер­ген жағ­дай­лар­да ше­шім та­бу тә­сіл­де­рін таң­дау негі­зін­де прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу.
Тап­сы­ры­сты тү­сіне бі­лу, жағ­дай­ды және өзі­нің іс-қи­мыл­да­рын тал­дай бі­лу, ше­шім қа­был­дау және олар­ды іс­ке асы­ру­ға жағ­дай жа­сау, ко­ман­да­лық жұ­мыс, бас­қа­ру­шы­лық және орын­да­у­шы­лық кә­сіп­қой­лық­ты жо­ға­ры­ла­ту тұр­ғы­сы­нан қыз­мет­ті ба­қы­лау және тү­зе­ту дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Кә­сі­би жағ­дай­лар­ды жүй­е­лік тал­дау және жо­ба­лау әдіс­на­ма­сы, бас­қа­ру­шы­лық ше­шім­дер­ді қа­был­дау тә­сіл­де­рі, ұжым және ко­ман­да­лық құ­ры­лым ту­ра­лы бі­лім.
5.2
Дер­бес­ті­гі: кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің тех­но­ло­ги­я­лық про­цесс учас­ке­сі мен стра­те­ги­я­сы шең­бе­рін­де­гі бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет. Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: өн­ді­ріс құ­рал­да­рын дай­ын­да­уды, ұй­ым­да­сты­ру, про­фи­лак­ти­ка­сы. Күр­де­лі­лі­гі: жұ­мыс жағ­дай­ла­ры әр түр­лі өзгер­ген жағ­дай­лар­да ше­шім та­бу тә­сіл­де­рін таң­дау негі­зін­де прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу.
6
6.1
Дер­бес­ті­гі: жұ­мыстар­ды бас­қа учас­ке­лер­мен ке­лі­сіп жа­са­уды көз­дей­тін, кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің стра­те­ги­я­сы шең­бе­рін­де­гі бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет. Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: өн­ді­ріс құ­рал­да­рын, ма­ши­на то­рап­та­ры мен жаб­дық­ты дай­ын­дау, олар­дың про­фи­лак­ти­ка­сы, ма­ңы­зды өзге­рі­стер­ге неме­се да­му­ға әке­луі мүм­кін қыз­мет про­це­сте­рін жос­пар­лау және әзір­леу, қыз­мет­кер­лер­дің кә­сіп­қой­лы­ғын арт­ты­ру үшін жа­у­ап­кер­ші­лік. Күр­де­лі­лі­гі: ше­шім қа­был­дау тә­сіл­де­рін таң­да­уды және олар­дың әр түр­лі­лі­гін көз­дей­тін мін­дет­тер­ді ше­шу­ге ба­ғыт­тал­ған қыз­мет.
Бел­гі­сіз­ді­гі жо­ға­ры әле­умет­тік және кә­сі­би жағ­дай­лар­да жо­ба­лау және ше­шім қа­был­дау, өзін-өзі бас­қа­ру мә­де­ни­е­ті, ком­му­ни­ка­ци­я­ны ұй­ым­да­сты­ру және көз­қа­рас­тар­ды ке­лі­су, нәти­же­лер­ді ре­сім­деу және олар­мен та­ны­сты­ру, қа­зір­гі за­ман­ғы бағ­дар­ла­ма­лық өнім­дер мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Әле­умет­тік және кә­сі­би күр­де­лі жағ­дай­лар­да бір­ле­сіп тал­дау, жо­ба­лау және ше­шім қа­был­дау әдіс­на­ма­сы, ком­му­ни­ка­ци­я­ны ұй­ым­да­сты­ру және көз­қа­рас­тар­ды ке­лі­су, тал­да­ма­лық және жо­ба­лық құ­жат­та­ма­ны ре­сім­деу және та­ны­сты­ру тә­сіл­де­рі ту­ра­лы бі­лім.
6.2
Дер­бес­ті­гі: жұ­мыстар­ды бас­қа учас­ке­лер­мен ке­лі­сіп жа­са­уды көз­дей­тін кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің стра­те­ги­я­сы шең­бе­рін­де­гі бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет. Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: өн­ді­ріс құ­рал­да­рын, дай­ын ма­ши­на мен жаб­дық­ты дай­ын­дау, олар­дың про­фи­лак­ти­ка­сы, ма­ңы­зды өзге­рі­стер­ге неме­се да­му­ға әке­луі мүм­кін қыз­мет про­це­сте­рін жос­пар­лау және әзір­леу, қыз­мет­кер­лер­дің кә­сіп­қой­лы­ғын арт­ты­ру үшін жа­у­ап­кер­ші­лік. Күр­де­лі­лі­гі: ше­шім қа­был­дау тә­сіл­де­рін таң­да­уды және олар­дың әр түр­лі­лі­гін көз­дей­тін мін­дет­тер­ді ше­шу­ге ба­ғыт­тал­ған қыз­мет.
7
7
Дер­бес­ті­гі: са­ла құ­ры­лы­мы­ның жұ­мыс іс­теу және да­му стра­те­ги­я­сын құ­ру­ды көз­дей­тін бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет. Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ма­ңы­зды өзге­рі­стер­ге және да­му­ға әке­луі мүм­кін қыз­мет по­це­сте­рін жос­пар­лау және әзір­леу, олар­дың нәти­же­ле­рі, ара­лық өнім­ді өн­ді­ру және іш­кі на­рық­та өт­кі­зу.
Күр­де­лі­лі­гі: да­му мін­дет­те­рін ше­шу­ді, жа­ңа тә­сіл­дер­ді әзір­ле­уді, әр түр­лі әді­стер­ді пай­да­ла­ну­ды көз­дей­тін қыз­мет.
Мін­дет пен про­бле­ма­лар­ды қою, ин­но­ва­ци­я­лық тә­сіл­дер­ді, тұ­жы­рым­да­ма жа­сау және қыз­мет стра­те­ги­я­сы әді­сте­рін қол­да­на оты­рып, олар­ды жүй­е­лі түр­де ше­шу дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Тұ­жы­рым­да­ма­ны, стра­те­ги­я­ны, қыз­мет­тің функ­ци­о­нал­дық мо­дель­де­рін құ­ру әдіс­на­ма­сын, ак­мео­ло­ги­я­лық әді­стер­ді қол­да­на оты­рып, мін­дет­тер мен про­бле­ма­лар­ды қою мен жүй­е­лі түр­де ше­шу тә­сіл­де­рі ту­ра­лы бі­лім.
8
8
Дер­бес­ті­гі: мем­ле­кет­тік ауқым­да са­ла құ­ры­лы­мы­ның жұ­мыс іс­теу және да­му стра­те­ги­я­сын құ­ру­ды көз­дей­тін бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет. Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ма­ңы­зды өзге­рі­стер­ге және да­му­ға әке­луі мүм­кін қыз­мет по­це­сте­рін жос­пар­лау және әзір­леу, олар­дың нәти­же­ле­рі. Күр­де­лі­лі­гі: да­му мін­дет­те­рін ше­шу­ді, жа­ңа тә­сіл­дер­ді әзір­ле­уді, әр түр­лі әді­стер­ді пай­да­ла­ну­ды көз­дей­тін қыз­мет.
Жүй­е­лік және стра­те­ги­я­лық ой­ла­уды, ло­ги­ка­лық әді­стер­ді, кә­сі­би қыз­мет пен өза­ра іс-қи­мыл­дың мо­дель­де­рін құ­ру мен орын­дау әді­сте­рін қол­да­на оты­рып, өза­ра ти­ім­ді ше­шім­дер­ді қа­был­дау дағдыс­ын көр­се­те­ді.
Қыз­мет­тің және өза­ра іс-қи­мыл­дың ко­опе­ра­тив­тік жүй­е­ле­рін құ­ру, мак­ро­әле­умет­тік және мак­ро­эко­но­ми­ка­лық жүй­е­лер­ді үл­гі­леу және бас­қа­ру әдіс­на­ма­сы ту­ра­лы бі­лім.
ҰБШ дең­гейі
СБШ дең­гейі
Кә­сіп­тік қыз­мет са­ла­ла­ры:
2. Ма­ши­на жа­сау өні­мін өн­ді­ру
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­ре­тіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар
Бі­лі­гі мен дағдыс­ы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар
Бі­лі­міне қой­ы­ла­тын та­лап­тар
1
1
Дер­бес­ті­гі: қыз­мет­кер­лер­дің құ­зы­рет­те­рі ай­қын өн­ді­рі­стік нұс­қа­улық­тар­мен, қа­таң тұ­рақ­ты ба­қы­ла­у­мен шек­тел­ген.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: жұ­мыстар­ды орын­дау; өз қа­уіп­сіз­ді­гі және бас­қа­лар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі.
Күр­де­лі­лі­гі: мә­се­ле­лер­ді қа­таң ба­қы­ла­у­мен ше­шу.
Үл­гі­лік күр­де­лі емес прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дай­ды, өзін-өзі ба­қы­лау және өзін-өзі бас­қа­ра бі­лу дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Ең­бек мәні, оны өзгер­ту про­це­сте­рі және ти­іс­ті орын­да­у­шы­лық іс-қи­мыл­дар цик­лы ту­ра­лы ба­за­лық бі­лім.
2
2
Дер­бес­ті­гі: та­ныс жағ­дай­лар­да бел­гі­лі бір дер­бес­тік болған­да бас­шы­лық пен жа­са­ла­тын жұ­мыс; бас­шы­лық пен оқы­ту, күр­де­лі емес түй­ін­дер­ді жи­нау/бұ­зу. жұ­мыс ор­нын, құ­рал-сай­ман­ды, же­ке қор­ға­ну құ­рал­да­рын дай­ын­дау.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: қа­ра­пай­ым тап­сыр­ма­лар­дың орын­да­лу нәти­же­ле­рі; өз қа­уіп­сіз­ді­гі және бас­қа­лар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі; қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау та­лап­та­рын орын­дау.
Күр­де­лі­лі­гі: стан­дарт­ты нұс­қа­уық­тар шең­бе­рін­де мә­се­ле­лер­ді ше­шу, тұ­рақ­ты ба­қы­ла­у­мен мә­се­ле­лер­ді ше­шу.
Үл­гі­лік күр­де­лі емес прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дай­ды, қа­ра­пай­ым өн­ді­рі­стік жағ­дай­лар­да өзін-өзі ба­қы­лау және өзін-өзі бас­қа­ра бі­лу дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Ең­бек мәні, үл­гі­лік қа­ра­пай­ым тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау ке­зін­де нәти­же­ге қол жет­кі­зу құ­рал­да­ры мен жол­да­ры ту­ра­лы ба­за­лық бі­лім.
3
3
Дер­бес­ті­гі: үл­гі­лік жағ­дай­лар­да дер­бес жұ­мыстар­ды және күр­де­лі жағ­дай­лар­да бас­шы­лық пен кә­сі­би қыз­мет­тер­ді жү­зе­ге асы­ру, оқы­ту­ды дер­бес ұй­ым­да­сты­ру.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ма­ши­на­лар­дың жа­у­ап­ты емес бөл­шек­те­рін дай­ын­дау, түй­ін­дер­ді жи­нау, ма­те­ри­ал­ды, құ­рал-сай­ман­ды, жа­рақ­тар­ды және жаб­дық­ты дай­ын­дау.
Күр­де­лі­лі­гі: жақ­сы анық­тал­ған, бі­рақ бел­гі­лі бір дә­ре­же­ге дей­ін әр түр­лі рә­сім­дер ме­нүл­гі оқи­ға­лар шең­бе­рін­де мә­се­ле­лер­ді ше­шу, үл­гі­лік прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау; бі­лім және тә­жі­ри­бе негі­зін­де бел­гі­лі болған іс-қи­мыл­дар тә­сі­лін таң­дау.
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дай­ды, жос­пар­лау, қой­ы­л­ған мін­дет­тер­ді орын­дау тә­сіл­де­рін таң­дай бі­лу дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Ең­бек мәнін тех­но­ло­ги­я­лық өзгер­ту, ең­бек­ті жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру ту­ра­лы бі­лім.
4
4
Дер­бес­ті­гі: қа­ра­ма­ғын­да­ғы қыз­мет­кер­лер­дің мін­дет­тер­ді дер­бес бел­гі­ле­уін, нор­ма­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және іс­ке асы­ру­ды ба­қы­ла­у­ын көз­дей­тін бас­шы­лық пен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық-бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ма­ши­на­лар мен ме­ха­низмдер­дің күр­де­лі және жа­у­ап­ты бөл­шек­те­рі мен түй­ін­де­рін дай­ын­дау, ма­ши­на­лар мен ме­ха­низмдер өн­ді­рі­сін дай­ын­дау, өнім шы­ға­ру же­лі­ле­рі­нің жұ­мыс іс­те­уін қам­та­ма­сыз ету, нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру нәти­же­ле­рі; өзі­нің қа­уіп­сіз­ді­гі және бас­қа­лар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі; қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау та­лап­та­рын орын­дау.
Күр­де­лі­лі­гі: бір бі­рі­нен ана­ғұр­лым ай­рық­ша бе­кі­ті­л­ген рә­сім­дер мен стан­дарт­тар шең­бе­рін­де­гі мә­се­ле­лер­ді ше­шу, жұ­мыс жағ­дай­ын дер­бес тал­да­уды та­лап ете­тін әр түр­лі үл­гі­лік прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу.
Алын­ған тап­сыр­ма­лар­ды нақ­ты­лай­ды, қа­ра­ма­ғын­да­ғы­лар­дың мін­дет­те­рін бел­гі­лей­ді, қыз­мет­те­рі­нің нәти­же­сін ба­ға­лай­ды, бі­лі­мі­мен дағ­ды­лар­дың же­тіс­пе­у­ші­лі­гін анық­тай­ды, қыз­мет­кер­лер­ді кә­сіп­қой­лы­ғын арт­ты­ру­ға ын­та­лан­ды­ра­ды.
Кә­сі­би мін­дет­тер­ді ше­шу және бел­гі­леу тә­сіл­де­рі, қа­ғи­дат­та­ры және амал­да­ры, қа­рым-қа­ты­нас эти­ка­сы мен пси­хо­ло­ги­я­сы, ең­бек уәж­де­ме­сі және ең­бек­ке ын­та­лан­ды­ру тә­сіл­де­рі ту­ра­лы бі­лім.
5
5.1
Дер­бес­ті­гі: кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің тех­но­ло­ги­я­лық про­цесс учас­ке­сі мен стра­те­ги­я­сы шең­бе­рін­де­гі бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ара­лық өнім­ді шы­ға­ру, ма­ши­на­лар­дың жа­у­ап­ты түй­ін­де­рін дай­ын­дау.
Күр­де­лі­лі­гі: жұ­мыс жағ­дай­ла­ры өзгер­ме­лі түр­лі жағ­дай­лар­да ше­шім та­бу тә­сіл­де­рін таң­дау негі­зін­де прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу.
Тап­сы­ры­сты тү­сіне бі­лу, жағ­дай­ды және өзі­нің іс-қи­мыл­да­рын тал­дай бі­лу, ше­шім қа­был­дау және олар­ды іс­ке асы­ру­ға жағ­дай жа­сау, ко­ман­да­лық жұ­мыс, бас­қа­ру­шы­лық және орын­да­у­шы­лық кә­сіп­қой­лық­ты жо­ға­ры­ла­ту тұр­ғы­сы­нан қыз­мет­ті ба­қы­лау және тү­зе­ту дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Кә­сі­би жағ­дай­лар­ды жүй­е­лік тал­дау және жо­ба­лау әдіс­на­ма­сы, бас­қа­ру­шы­лық ше­шім­дер­ді қа­был­дау тә­сіл­де­рі, ұжым және ұжым­дық құ­ры­лым ту­ра­лы бі­лім.
5.2
Дер­бес­ті­гі: кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің тех­но­ло­ги­я­лық про­цесс учас­ке­сі мен стра­те­ги­я­сы шең­бе­рін­де­гі бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ара­лық өнім­ді шы­ға­ру, ма­ши­на­лар­дың жа­у­ап­ты түй­ін­де­рін өн­ді­ру мен жи­на­уды ұй­ым­да­сты­ру.
Күр­де­лі­лі­гі: жұ­мыс жағ­дай­ла­ры өзгер­ме­лі түр­лі жағ­дай­лар­да ше­шім та­бу тә­сіл­де­рін таң­дау негі­зін­де прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу.
6
6.1
Дер­бес­ті­гі: жұ­мыстар­ды бас­қа учас­ке­лер­мен ке­лі­сіп жа­са­уды көз­дей­тін, кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің стра­те­ги­я­сы шең­бе­рін­де­гі бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: дай­ын өнім­ді шы­ға­ру үшін: ма­ши­на­лар түй­ін­де­рі мен жаб­дық­тар­ды дай­ын­дау, жи­нау және ал­дын ала сы­нақ­тан өт­кі­зу, өн­ді­ріс құ­рал­да­ры, ма­ши­на түй­ін­де­рі мен жаб­дық­тың про­фи­лак­ти­ка­сы, ма­ңы­зды өзге­рі­стер­ге неме­се да­му­ға әке­луі мүм­кін қыз­мет про­це­сте­рін жос­пар­лау және әзір­леу, қыз­мет­кер­лер­дің кә­сіп­қой­лы­ғын арт­ты­ру үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Күр­де­лі­лі­гі: ше­шім қа­был­дау тә­сіл­де­рін таң­да­уды және олар­дың әр түр­лі­лі­гін көз­дей­тін мін­дет­тер­ді ше­шу­ге ба­ғыт­тал­ған қыз­мет­тер.
Бел­гі­сіз­ді­гі жо­ға­ры әле­умет­тік және кә­сі­би жағ­дай­лар­да жо­ба­лау және ше­шім қа­был­дау, өзін-өзі бас­қа­ру мә­де­ни­е­ті, ком­му­ни­ка­ци­я­ны ұй­ым­да­сты­ру және көз­қа­рас­тар­ды ке­лі­су, нәти­же­лер­ді ре­сім­деу және олар­мен та­ны­сты­ру, за­ма­на­уи бағ­дар­ла­ма­лық өнім­дер мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Әле­умет­тік және кә­сі­би күр­де­лі жағ­дай­лар­да бір­ле­сіп тал­дау, жо­ба­лау және ше­шім қа­был­дау әдіс­на­ма­сы, ком­му­ни­ка­ци­я­ны ұй­ым­да­сты­ру және көз­қа­рас­тар­ды ке­лі­су, тал­да­ма­лық және жо­ба­лық құ­жат­та­ма­ны ре­сім­деу және та­ны­сты­ру тә­сіл­де­рі ту­ра­лы бі­лім.
6.2
Дер­бес­ті­гі: жұ­мыстар­ды бас­қа учас­ке­лер­мен ке­лі­сіп жа­са­уды көз­дей­тін кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің стра­те­ги­я­сы шең­бе­рін­де­гі бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: дай­ын өнім­ді шы­ға­ру - өн­ді­ріс құ­рал­да­рын, дай­ын ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­ды дай­ын­дау, жи­нау және ал­дын ала сы­нақ­тан өт­кі­зу, ма­ңы­зды өзге­рі­стер­ге неме­се да­му­ға әке­луі мүм­кін қыз­мет про­це­сте­рін жос­пар­лау және әзір­леу.
Күр­де­лі­лі­гі: ше­шім қа­был­дау тә­сіл­де­рін таң­да­уды және олар­дың әр түр­лі­лі­гін көз­дей­тін мін­дет­тер­ді ше­шу­ге ба­ғыт­тал­ған қыз­мет­тер.
7
7.1
Дер­бес­ті­гі: са­ла құ­ры­лы­мы­ның жұ­мыс іс­теу және да­му стра­те­ги­я­сын құ­ру­ды көз­дей­тін бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ма­ңы­зды өзге­рі­стер­ге және да­му­ға әке­луі мүм­кін қыз­мет про­це­сте­рін жос­пар­лау және әзір­леу, олар­дың нәти­же­ле­рі, іш­кі на­рық­та ара­лық өнім­ді өн­ді­ру және өт­кі­зу.
Күр­де­лі­лі­гі: да­му мін­дет­те­рін ше­шу, жа­ңа тә­сіл­дер­ді әзір­леу, әр түр­лі әді­стер­ді пай­да­ла­ну­ды көз­дей­тін қыз­мет.
Мін­дет­тер мен про­бле­ма­лар­ды қою, ин­но­ва­ци­я­лық тә­сіл­дер­ді, тұ­жы­рым­да­ма жа­сау және қыз­мет стра­те­ги­я­сы әді­сте­рін қол­да­на оты­рып, олар­ды жүй­е­лі ше­шу дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Тұ­жы­рым­да­ма­ны, стра­те­ги­я­ны, қыз­мет­тің функ­ци­о­нал­дық мо­дель­де­рін құ­ру әдіс­на­ма­сы, ак­мео­ло­ги­я­лық әді­стер­ді қол­да­на оты­рып, мін­дет­тер мен про­бле­ма­лар­ды қою мен жүй­е­лік ше­шу тә­сіл­де­рі ту­ра­лы бі­лім.
7.2
Дер­бес­ті­гі: са­ла құ­ры­лы­мы­ның жұ­мыс іс­теу және да­му стра­те­ги­я­сын құ­ру­ды көз­дей­тін бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ма­ңы­зды өзге­рі­стер­ге және да­му­ға әке­луі мүм­кін қыз­мет про­це­сте­рін жос­пар­лау және әзір­леу. Күр­де­лі­лі­гі: да­му мін­дет­те­рін ше­шу, жа­ңа тә­сіл­дер­ді әзір­леу, әр түр­лі әді­стер­ді пай­да­ла­ну­ды көз­дей­тін қыз­мет.
8
8.1
Дер­бес­ті­гі: са­ла­ның мем­ле­кет­тік ауқым­да­ғы ірі ин­сти­ту­ци­о­нал­дық құ­ры­лым­да­ры­ның жұ­мыс іс­теу мен да­му стра­те­ги­я­сын құ­ру­ды көз­дей­тін бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: қыз­мет про­це­сін жос­пар­лау, әзір­леу және олар­дың нәти­же­сі, дай­ын өнім­ді өн­ді­ру және іш­кі на­рық­та өт­кі­зу.
Күр­де­лі­лі­гі: да­му мін­дет­те­рін ше­шу, жа­ңа тә­сіл­дер­ді әзір­леу, әр түр­лі әді­стер­ді пай­да­ла­ну­ды көз­дей­тін қыз­мет.
Жүй­е­лік және стра­те­ги­я­лық ой­ла­уды, ло­ги­ка­лық әді­стер­ді, кә­сі­би қыз­мет пен өза­ра іс-қи­мыл­дың мо­дель­де­рін құ­ру мен орын­дау әді­сте­рін қол­да­на оты­рып, өза­ра ти­ім­ді ше­шім­дер­ді қа­был­дау дағдыс­ын көр­се­те­ді.
Қыз­мет­тің және өза­ра іс-қи­мыл­дың ко­опе­ра­тив­тік жүй­е­ле­рін құ­ру, мак­ро­әле­умет­тік және мак­ро­эко­но­ми­ка­лық жүй­е­лер­ді үл­гі­леу және бас­қа­ру әдіс­на­ма­сы ту­ра­лы бі­лім.
8.2
Дер­бес­ті­гі: са­ла­ның мем­ле­кет­тік ауқым­да­ғы ірі ин­сти­ту­ци­о­нал­дық құ­ры­лым­да­ры­ның жұ­мыс іс­теу мен да­му стра­те­ги­я­сын құ­ру­ды көз­дей­тін бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: қыз­мет про­це­сін жос­пар­лау, әзір­леу және олар­дың нәти­же­сі, дай­ын өнім­ді өн­ді­ру және сырт­қы на­рық­та өт­кі­зу.
Күр­де­лі­лі­гі: да­му мін­дет­те­рін ше­шу, жа­ңа тә­сіл­дер­ді әзір­леу, әр түр­лі әді­стер­ді пай­да­ла­ну­ды көз­дей­тін қыз­мет.
ҰБШ дең­гейі
СБШ дең­гейі
Кә­сіп­тік қыз­мет са­ла­ла­ры:
3. Ма­ши­на жа­сау өні­міне сер­ви­стік қыз­мет көр­се­ту, жөн­деу және жаң­ғыр­ту
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­ре­тіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар
Бі­лі­гі мен дағдыс­ы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар
Бі­лі­міне қой­ы­ла­тын та­лап­тар
1
1
Дер­бес­ті­гі: қыз­мет­кер­лер­дің құ­зы­рет­те­рі ай­қын өн­ді­рі­стік нұс­қа­улық­тар­мен, қа­таң тұ­рақ­ты ба­қы­ла­у­мен шек­тел­ген.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: жұ­мыстар­ды орын­дау; өзі­нің қа­уіп­сіз­ді­гі және бас­қа­лар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі.
Күр­де­лі­лі­гі: мә­се­ле­лер­ді қа­таң ба­қы­ла­у­мен ше­шу.
Үл­гі­лік күр­де­лі емес прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дай­ды, өзін-өзі ба­қы­лау және өзін-өзі бас­қа­ра бі­лу дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Ең­бек мәні, оны өзгер­ту про­це­сте­рі және ти­іс­ті орын­да­у­шы­лық іс-қи­мыл­дар цик­лы ту­ра­лы ба­за­лық бі­лім.
2
2
Дер­бес­ті­гі: та­ныс жағ­дай­лар­да бел­гі­лі бір дер­бес­тік болған­да бас­шы­лық пен жа­са­ла­тын жұ­мыс; бас­шы­лық пен оқы­ту, күр­де­лі емес түй­ін­дер­ді жи­нау/бұ­зу, жұ­мыс ор­нын, құ­рал-сай­ман­ды, же­ке қор­ға­ну құ­рал­да­рын дай­ын­дау.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: қа­ра­пай­ым тап­сыр­ма­лар­дың орын­да­лу нәти­же­ле­рі; өзі­нің қа­уіп­сіз­ді­гі және бас­қа­лар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі; қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау та­лап­та­рын орын­дау. Күр­де­лі­лі­гі: қа­ра­пай­ым үл­гі­лік иін­дет­тер­ді ше­шу.
Үл­гі­лік күр­де­лі емес прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дай­ды, қа­ра­пай­ым өн­ді­рі­стік жағ­дай­лар­да өзін-өзі ба­қы­лау және өзін-өзі бас­қа­ра бі­лу дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Ең­бек мәні, үл­гі­лік қа­ра­пай­ым тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау ке­зін­де нәти­же­ге қол жет­кі­зу құ­рал­да­ры мен жол­да­ры ту­ра­лы ба­за­лық бі­лім.
3
3
Дер­бес­ті­гі: үл­гі­лік жағ­дай­лар­да дер­бес жұ­мыстар­ды және күр­де­лі жағ­дай­лар­да бас­шы­лық пен кә­сі­би қыз­мет­тер­ді жү­зе­ге асы­ру, оқы­ту­ды дер­бес ұй­ым­да­сты­ру. Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ма­ши­на­лар­дың жа­у­ап­ты емес бөл­шек­те­рін дай­ын­дау, түй­ін­дер­ді жи­нау, ма­те­ри­ал­ды, құ­рал-сай­ман­ды, жа­рақ­тар­ды және жаб­дық­ты дай­ын­дау.
Күр­де­лі­лі­гі: жақ­сы анық­тал­ған, бі­рақ бел­гі­лі бір дә­ре­же­ге дей­ін әр түр­лі рә­сім­дер ме­нүл­гі оқи­ға­лар шең­бе­рін­де мә­се­ле­лер­ді ше­шу, үл­гі­лік прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау; бі­лім және тә­жі­ри­бе негі­зін­де бел­гі­лі болған іс-қи­мыл­дар тә­сі­лін таң­дау.
Стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дай­ды, жос­пар­лау, қой­ы­л­ған мін­дет­тер­ді орын­дау тә­сіл­де­рін таң­дай бі­лу дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Ең­бек мәнін тех­но­ло­ги­я­лық өзгер­ту, ең­бек­ті жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру ту­ра­лы бі­лім.
4
4
Дер­бес­ті­гі: қа­ра­ма­ғын­да­ғы қыз­мет­кер­лер­дің мін­дет­тер­ді дер­бес бел­гі­ле­уін, нор­ма­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және іс­ке асы­ру­ды ба­қы­ла­у­ын көз­дей­тін бас­шы­лық пен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық -бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет. Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: бе­кі­ті­л­ген функ­ци­я­лар­ды (сер­ви­стік қыз­мет көр­се­ту, жөн­деу, жаң­ғыр­ту) іс­ке асы­ру ке­зін­де­гі нәти­же­лер, өзі­нің қа­уіп­сіз­ді­гі және бас­қа­лар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі; қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау та­лап­та­рын орын­дау.
Күр­де­лі­лі­гі: жұ­мыс жағ­дай­ла­рын дер­бес тал­да­уды та­лап ете­тін әр түр­лі үл­гі­лік прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу.
Алын­ған тап­сыр­ма­лар­ды нақ­ты­лай­ды, қа­ра­ма­ғын­да­ғы­лар­дың мін­дет­те­рін бел­гі­лей­ді, қыз­мет­те­рі­нің нәти­же­сін ба­ға­лай­ды, бі­лі­мі­мен дағ­ды­лар­дың же­тіс­пе­у­ші­лі­гін анық­тай­ды, қыз­мет­кер­лер­дің кә­сіп­қой­лы­ғын арт­ты­ру­ға ын­та­лан­ды­ра­ды.
Кә­сі­би мін­дет­тер­ді ше­шу және бел­гі­леу тә­сіл­де­рі, қа­ғи­дат­та­ры және амал­да­ры, қа­рым-қа­ты­нас эти­ка­сы мен пси­хо­ло­ги­я­сы, ең­бек уәж­де­ме­сі және ең­бек­ке ын­та­лан­ды­ру тә­сіл­де­рі ту­ра­лы бі­лім.
5
5.1
Дер­бес­ті­гі: кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің тех­но­ло­ги­я­лық про­цесс учас­ке­сі мен стра­те­ги­я­сы шең­бе­рін­де­гі бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет. Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ма­ши­на­лар мен жаб­дық­ты жөн­де­уді ұй­ым­да­сты­ру. Күр­де­лі­лі­гі: жұ­мыс жағ­дай­ла­ры өзгер­ме­лі түр­лі жағ­дай­лар­да ше­шім та­бу тә­сіл­де­рін таң­дау негі­зін­де прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу.
Тап­сы­ры­сты тү­сіне бі­лу, жағ­дай­ды және өзі­нің іс-қи­мыл­да­рын тал­дай бі­лу, ше­шім қа­был­дау және олар­ды іс­ке асы­ру­ға жағ­дай жа­сау, ко­ман­да­лық жұ­мыс, бас­қа­ру­шы­лық және орын­да­у­шы­лық кә­сіп­қой­лық­ты жо­ға­ры­ла­ту тұр­ғы­сы­нан қыз­мет­ті ба­қы­лау және тү­зе­ту дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Кә­сі­би жағ­дай­лар­ды жүй­е­лік тал­дау және жо­ба­лау әдіс­на­ма­сы, бас­қа­ру­шы­лық ше­шім­дер­ді қа­был­дау тә­сіл­де­рі, ұжым және ұжым­дық құ­ры­лым ту­ра­лы бі­лім.
5.2
Дер­бес­ті­гі: кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің тех­но­ло­ги­я­лық про­цесс учас­ке­сі мен стра­те­ги­я­сы шең­бе­рін­де­гі бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет. Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ма­ши­на­лар мен жаб­дық­қа сер­ви­стік қыз­мет көр­се­ту­ді, олар­ды жөн­де­уді ұй­ым­да­сты­ру. Күр­де­лі­лі­гі: жұ­мыс жағ­дай­ла­ры өзгер­ме­лі түр­лі жағ­дай­лар­да ше­шім та­бу тә­сіл­де­рін таң­дау негі­зін­де прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді ше­шу.
6
6.1
Дер­бес­ті­гі: жұ­мыстар­ды бас­қа учас­ке­лер­мен ке­лі­сіп жа­са­уды көз­дей­тін, кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің стра­те­ги­я­сы шең­бе­рін­де­гі бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ма­ши­на­лар мен жаб­дық­ты жөн­де­уді ұй­ым­да­сты­ру; өзі­нің ең­бе­гін ба­ға­лау мен же­тіл­ді­ру, өзі оқу және бас­қа­лар­ды оқы­ту, өзі­нің қа­уіп­сіз­ді­гі және бас­қа­лар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі; қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау та­лап­та­рын орын­дау. Күр­де­лі­лі­гі: ше­шім қа­был­дау тә­сіл­де­рін таң­да­уды және олар­дың әр түр­лі­лі­гін көз­дей­тін мін­дет­тер­ді ше­шу­ге ба­ғыт­тал­ған қыз­мет­тер.
Бел­гі­сіз­ді­гі жо­ға­ры әле­умет­тік және кә­сі­би жағ­дай­лар­да жо­ба­лау және ше­шім қа­был­дау, өзін-өзі бас­қа­ру мә­де­ни­е­ті, ком­му­ни­ка­ци­я­ны ұй­ым­да­сты­ру және көз­қа­рас­тар­ды ке­лі­су, нәти­же­лер­ді ре­сім­деу және олар­мен та­ны­сты­ру, за­ма­на­уи бағ­дар­ла­ма­лық өнім­дер мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Әле­умет­тік және кә­сі­би күр­де­лі жағ­дай­лар­да бір­ле­сіп тал­дау, жо­ба­лау және ше­шім қа­был­дау әдіс­на­ма­сы, ком­му­ни­ка­ци­я­ны ұй­ым­да­сты­ру және көз­қа­рас­тар­ды ке­лі­су, тал­да­ма­лық және жо­ба­лық құ­жат­та­ма­ны ре­сім­деу және та­ны­сты­ру тә­сіл­де­рі ту­ра­лы бі­лім.
6.2
Дер­бес­ті­гі: жұ­мыстар­ды бас­қа учас­ке­лер­мен ке­лі­сіп жа­са­уды көз­дей­тін кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің стра­те­ги­я­сы шең­бе­рін­де­гі бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет. Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ма­ши­на­лар мен жаб­дық­қа сер­ви­стік қыз­мет көр­се­ту­ді, олар­ды жөн­де­уді ұй­ым­да­сты­ру, өзі­нің ең­бе­гін ба­ға­лау мен же­тіл­ді­ру, өзі оқу және бас­қа­лар­ды оқы­ту, өзі­нің қа­уіп­сіз­ді­гі және бас­қа­лар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі; қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау та­лап­та­рын орын­дау. Күр­де­лі­лі­гі: ше­шім қа­был­дау тә­сіл­де­рін таң­да­уды және олар­дың әр түр­лі­лі­гін көз­дей­тін мін­дет­тер­ді ше­шу­ге ба­ғыт­тал­ған қыз­мет­тер.
7
7.1
Дер­бес­ті­гі: са­ла құ­ры­лы­мы­ның жұ­мыс іс­теу және да­му стра­те­ги­я­сын құ­ру­ды көз­дей­тін бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет. Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ма­ши­на­лар мен жаб­дық­қа іш­кі на­рық­та сер­ви­стік қыз­мет көр­се­ту, жөн­деу, жаң­ғыр­ту және сы­нақ­тан өт­кі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру. Күр­де­лі­лі­гі: да­му мін­дет­те­рін ше­шу, жа­ңа тә­сіл­дер­ді әзір­леу, әр түр­лі әді­стер­ді пай­да­ла­ну­ды көз­дей­тін қыз­мет.
Мін­дет­тер мен про­бле­ма­лар­ды қою, ин­но­ва­ци­я­лық тә­сіл­дер­ді, тұ­жы­рым­да­ма жа­сау және қыз­мет стра­те­ги­я­сы әді­сте­рін қол­да­на оты­рып, олар­ды жүй­е­лі ше­шу дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Тұ­жы­рым­да­ма­ны, стра­те­ги­я­лар­ды, қыз­мет­тің функ­ци­о­нал­дық мо­дель­де­рін құ­ру әдіс­на­ма­сы, ак­мео­ло­ги­я­лық тә­сіл­дер­ді қол­да­на оты­рып, мін­дет­тер мен про­бле­ма­лар­ды қою және жүй­е­лік ше­шу тә­сіл­де­рі ту­ра­лы бі­лім.
7.2
Дер­бес­ті­гі: са­ла құ­ры­лы­мы­ның жұ­мыс іс­теу және да­му стра­те­ги­я­сын құ­ру­ды көз­дей­тін бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет. Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ма­ши­на­лар мен жаб­дық­қа сырт­қы на­рық­та сер­ви­стік қыз­мет көр­се­ту, жөн­деу, жаң­ғыр­ту және сы­нақ­тан өт­кі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру. Күр­де­лі­лі­гі: да­му мін­дет­те­рін ше­шу, жа­ңа тә­сіл­дер­ді әзір­леу, әр түр­лі әді­стер­ді пай­да­ла­ну­ды көз­дей­тін қыз­мет.
8
8.1
Дер­бес­ті­гі: са­ла­ның мем­ле­кет­тік ауқым­да­ғы ірі ин­сти­ту­ци­о­нал­дық құ­ры­лым­да­ры­ның жұ­мыс іс­теу мен да­му стра­те­ги­я­сын құ­ру­ды көз­дей­тін бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ма­ңы­зды өзге­рі­стер­ге неме­се да­му­ға әке­луі мүм­кін қыз­мет по­це­сте­рін жос­пар­лау және әзір­леу, олар­дың нәти­же­ле­рі, ма­ши­на­лар мен жаб­дық­қа іш­кі на­рық­та сер­ви­стік қыз­мет көр­се­ту, жөн­деу, жаң­ғыр­ту және сы­нақ­тан өт­кі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру.
Күр­де­лі­лі­гі: да­му мін­дет­те­рін ше­шу, жа­ңа тә­сіл­дер­ді әзір­леу, әр түр­лі әді­стер­ді пай­да­ла­ну­ды көз­дей­тін қыз­мет.
Жүй­е­лік және стра­те­ги­я­лық ой­ла­уды, ло­ги­ка­лық әді­стер­ді, кә­сі­би қыз­мет пен өза­ра іс-қи­мыл­дың мо­дель­де­рін құ­ру мен орын­дау әді­сте­рін қол­да­на оты­рып, өза­ра ти­ім­ді ше­шім­дер­ді қа­был­дау дағдыс­ын көр­се­те­ді.
Қыз­мет­тің және өза­ра іс-қи­мыл­дың ко­опе­ра­тив­тік жүй­е­ле­рін құ­ру, мак­ро­әле­умет­тік және мак­ро­эко­но­ми­ка­лық жүй­е­лер­ді үл­гі­леу және бас­қа­ру әдіс­на­ма­сы ту­ра­лы бі­лім.
8.2
Дер­бес­ті­гі: са­ла­ның мем­ле­кет­тік ауқым­да­ғы ірі ин­сти­ту­ци­о­нал­дық құ­ры­лым­да­ры­ның жұ­мыс іс­теу мен да­му стра­те­ги­я­сын құ­ру­ды көз­дей­тін бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Жа­у­ап­кер­ші­лі­гі: ма­ңы­зды өзге­рі­стер­ге неме­се да­му­ға әке­луі мүм­кін қыз­мет по­це­сте­рін жос­пар­лау және әзір­леу, олар­дың нәти­же­ле­рі, ма­ши­на­лар мен жаб­дық­қа сырт­қы на­рық­та сер­ви­стік қыз­мет көр­се­ту, жөн­деу, жаң­ғыр­ту және сы­нақ­тан өт­кі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру.
Күр­де­лі­лі­гі: да­му мін­дет­те­рін ше­шу, жа­ңа тә­сіл­дер­ді әзір­леу, әр түр­лі әді­стер­ді пай­да­ла­ну­ды көз­дей­тін қыз­мет.

Машина жасау саласындағы
салалық біліктілік шеңберіне
2-қосымша
Біліктілікке қол жеткізу көрсеткіші
Бі­лік­ті­лік дең­гейі
Ти­іс­ті дең­гей­де­гі бі­лік­ті­лік­ке қол жет­кі­зу жол­да­ры
1
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се жұ­мыс ор­нын­да қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту (нұс­қау) және/неме­се ба­ста­уы­штан тө­мен емес негіз­гі ор­та бі­лі­мі болған кез­де қы­сқа мер­зім­ді кур­стар.
2
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се негіз­гі ор­та бі­лім­нен тө­мен емес жал­пы ор­та бі­лі­мі болған кез­де кә­сі­би да­яр­лау (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы негі­зін­де қы­сқа мер­зім­ді кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту).
3
Прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се жал­пы ор­та бі­лім неме­се негіз­гі ор­та бі­лім­нің негі­зін­де тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім неме­се прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сіз жал­пы ор­та бі­лім болған кез­де кә­сі­би да­яр­лау (бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның негі­зін­де бір жы­л­ға дей­ін кә­сі­би да­яр­лау бағ­дар­ла­ма­ла­ры бой­ын­ша кур­стар неме­се кә­сі­по­рын­да оқы­ту).
4
Жо­ға­ры дә­ре­же­лі тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім (қо­сым­ша кә­сі­би дай­ын­дық), прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе.
5
Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім (ор­та буын ма­ма­ны), ор­та­дан кей­ін­гі бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе неме­се жо­ға­ры бі­лім.
6
Жо­ға­ры бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе.
7
Жо­ға­ры бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе.
8
Жо­ға­ры бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе және/неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Осы бі­лік­ті­лік дең­гей­ін­де жо­ға­ры бі­лім «Бі­лім бе­ру ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы қол­да­ны­сқа ен­гі­зі­л­ген­ге дей­ін алын­ған жо­ға­ры бі­лім­ді, сон­дай-ақ осы заң­да бел­гі­лен­ген бі­лім дең­гей­іне сәй­кес ай­қын­дал­ған жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім­ді қам­ти­ды.