Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 138-5-бабының 3-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау министрінің
2013 жылғы 31 желтоқсандағы
№ 691 бұйрығына
1-қосымша
«Жұртшылықпен байланыс қызметі» кәсіби стандарты

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы сыныптауышы (бұдан әрі – 03-2007 ҚР МС) «70.21 Жұртшылықпен байланыс қызметі»;

жұртшылықпен байланыс менеджері;
жұртшылықпен байланыс бөлімінің бастығы;
жұртшылықпен байланыс директорының орынбасары.

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Жұртшылықпен байланыс менеджерінің еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

бұқаралық ақпарат құралдарымен өз ұйымының арасындағы қатынастарды басқаруын және ақпараттық алмасудың қолдауын көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Жұртшылықпен байланыс бөлім бастығының еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

жұртшылықпен байланыс саласындағы ұйымның саясатын қалыптастыруда, іске асыруда және дамытуда басшылықты көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Жұртшылықпен байланыс директоры орынбасарының еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

«Жұртшылықпен байланыс қызметі»
кәсіби стандартына
1-қосымша
Біліктілік деңгейлері бойынша еңбек қызметінің түрлері (кәсібі)
Р/с
№
Қыз­мет тү­рі­нің ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы­ның үр­ді­сін ес­кер­ген­де­гі кә­сіп­тер­дің ата­уы
01-2005 ҚР МС сәй­кес кә­сіп­тер­дің ата­уы
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд
1
Қо­ғам және бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат­пен қа­рым-қа­ты­нас
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс ме­не­дже­рі
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс қыз­ме­ті­нің ма­ма­ны
5
-
2
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс бө­лі­мі­нің ба­стығы
Бө­лі­мі­нің ба­стығы (жар­на­ма­лық-ақ­па­рат­тық)
5
-
3
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс ди­рек­то­ры­ның орын­ба­са­ры
Бас ди­рек­тор­дың орын­ба­са­ры (ди­рек­тор)
6
-
Ескертпе: БТБА - Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы

кәсіби стандартына
2-қосымша

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гей
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
5
Ти­іс­ті ма­ман­дық бой­ын­ша жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі) бі­лім
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­су та­лап етіл­мей­ді

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
6
Ти­іс­ті ма­ман­дық бой­ын­ша жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­iн­гi) бі­лім
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс жө­нін­де­гі жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 3 жыл

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
6
Ти­іс­ті ма­ман­дық бой­ын­ша жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­iн­гi) бі­лім
Бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­дар са­ла­сын­да бас­шы қыз­ме­т­ін­де жұ­мыс тә­жір­би­е­сі ке­мін­де 5 жыл

«Жұртшылықпен байланыс қызметі»
кәсіби стандартына
3-қосымша
КС бірліктерінің тізбесі

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­дар­мен және қо­ғам­дық құ­ры­лым­дар­мен өза­ра әре­кет­те­су
Ф 2
Іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­да­ры­на ақ­па­рат­тық ма­те­ри­ал­дар дай­ын­дау
Ф 3
Жұ­мыс жос­пар­ла­рын әзір­леу, олар­ды қар­жы­лық және ұй­ым­дық қам­та­ма­сыз ету
Ескертпе: Ф-функция

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Ұй­ым­ның жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы са­я­са­ты­ның тұ­жы­рым­да­ма­сын әзiр­леу
Ф 2
Бөлiм қыз­мет­кер­лерi­нің, жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс жө­нін­де­гі ме­не­джер­лер­дің, штат­тық со­цио­лог­тар­дың жұ­мысын бас­шы­лық­қа алу және үй­ле­стi­ру
Ф 3
Бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­да­ры­мен және қо­ғам­дық құ­ры­лым­дар­мен бай­ла­ны­сты қам­та­ма­сыз ету
Ф 4
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы ұй­ым қыз­ме­ті­нің ти­ім­ді­лі­гін ба­қы­лау

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да ұй­ым са­я­са­тын қа­лып­та­сты­ру, іс­ке асы­ру және да­муы­на бас­шы­лық
Ф 2
Бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­да­ры­мен және қо­ғам­дық құ­ры­лым­дар­мен өза­ра әре­кет­те­рі бой­ын­ша ұй­ым­ның өкіл­дік функ­ци­я­ла­рын орын­дау
Ф 3
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы қо­ғам­дық пiкiр­дің ке­шен­дi зерт­те­улерiн жүр­гi­зу
Ф 4
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы озық тех­но­ло­ги­я­лар­ды ен­гі­зу жө­нін­де­гі қыз­мет
Ф 5
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс жө­нін­де­гі ұй­ым­ның құ­ры­лым­дық бөлiм­ше­ле­рі­нің жұ­мысын үй­ле­стi­ру және бас­шы­лық

«Жұртшылықпен байланыс қызметі»
кәсіби стандартына
4-қосымша
КС бірліктерінің сипаттамасы (функционалдық картасы)

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­дар­мен, ақ­па­рат­тық, жар­на­ма­лық, кон­сал­тинг­тік агент­тікте­рі­мен, жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс жө­нін­де­гі агент­тіктер­мен, бас­па­лар­мен, бас­қа да кә­сі­по­рын­дар және ұй­ым­дар­мен, мем­ле­кет­тік және қо­ғам­дық құ­ры­лым­дар­мен бай­ла­ны­сты ұй­ым­да­сты­ру және қол­дау.
Ұй­ым­нан шы­ға­тын ақ­па­рат­тық ха­бар­лар­дың та­сы­мал­да­уы­шта­рын, маз­мұ­нын, си­па­тын анық­тау.
Тұ­ты­ну­шы­лар­мен, әріп­те­стер­мен, бә­се­ке­ле­стер­мен және жұрт­шы­лық­тың та­ғы бас­қа топ­та­ры­мен екі­жақ­ты бай­ла­ны­сын қам­та­ма­сыз ету.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ең­бек ту­ра­лы заң­на­ма­сы.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы кәс­i­би және эти­ка­лық қа­ғи­да­лар­дың ха­лы­қа­ра­лық және қа­зақ­стан­дық ко­дек­с­те­рі.
Ғы­лы­ми-әдiсте­мелiк ма­те­ри­ал­дар, тех­но­ло­ги­я­лар­дың да­му ба­ғыт­та­ры және пер­спек­ти­ва­ла­ры. Эко­но­ми­ка, кәс­iп­кер­лiк, по­ли­то­ло­гия, со­цио­ло­гия, пси­хо­ло­гия, мар­ке­тинг және ме­недж­мент­тің негіз­де­рі, са­па­лық және сан­дық со­цио­ло­ги­я­лық зерт­те­улер­ді ба­ға­лау әдiстерi және жүр­гi­зу тех­но­ло­ги­я­сы.
Жұрт ал­дын­да сөз сөй­ле­улер­дің тех­ни­ка­сы және ри­то­ри­ка­ның негiз­дерi.
Шы­ғар­ма­шы­лық және қа­лып­сыз ой­лау қа­бі­лет­ті­лі­гі, жұ­мыстың ти­ім­ді­лі­гін және шы­ғар­ма­шы­лық ат­мо­сфе­ра­ны қа­лып­та­сты­ру.
Өз ой­ла­рын са­у­ат­ты бiл­дi­ру.
Са­быр­лық.
Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу және орын­да­у­шы­лық тәр­тiп­ке қа­бiлет­тiлi­гі. Өз эмо­ци­я­сын ба­қы­лау қа­бі­лет­ті­лі­гі.
Адам­дар­мен тіл та­бысу қа­бiлет­тiлi­гі.
Сөй­леу ап­па­ра­ты­ның қар­қын­ды және ұзақ жұ­мысқа қа­бiлет­тiлi­гі.
Әң­гi­ме­ле­су­шi үшін қы­зық­ты бо­лу.
Өз қыз­ме­тін уа­қыт бой­ын­ша жос­пар­лау қа­бiлет­тiлi­гі.
Оқи­ға­лар­ға, ай­на­лад­а­ғы жағ­дай­лар­ға бағ­дар.
Қы­сқа мер­зім­дер­де күр­де­лі про­бле­ма­лар­ды ше­шу қа­бiлет­тiлi­гі.
Кә­сі­би ке­ме­ліне тал­пы­ны­сы.
Ф 2
Бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­да­рын­да ұй­ым­ның бас­шы­ла­ры­мен сұх­бат­ты, бас­па­сөз кон­фе­рен­ци­я­ла­рын, бри­финг­тер­ді, ме­диа - ша­ра­лар­ды, бэк­гра­унд­тар­ды ұй­ым­да­сты­ру.
Бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­да­ры үшін ұй­ым­ның қыз­ме­ті ту­ра­лы бас­па­сөз ха­бар­ла­ма­ла­рын, кор­по­ра­тив­тік бюл­ле­тен­дер­ді және бас­қа да ақ­па­рат­тық ма­те­ри­ал­дар­ды дай­ын­дау.
Ақ­па­рат көз­де­ріне мо­ни­то­ринг жүр­гi­зу.
Ло­ги­ка негіз­де­рі мен дәлел­де­ме тео­ри­я­сы.
Ком­му­ни­ка­ция тео­ри­я­сы­ның негіз­де­рі.
Ақ­па­рат­тық про­це­стер мен бұ­қа­ра­лық ко­му­ни­ка­ция са­ла­сы­ның да­му бо­лжам­да­ры.
Ақ­па­рат­тық на­рық­тың конъ­юнк­ту­ра­сын бі­лу.
Ф 3
За­ма­на­уи тех­ни­ка­лық бай­ла­ныс құ­рал­да­ры мен ком­пью­тер­лік тех­но­ло­ги­я­лар­ды қол­да­на оты­рып, ақ­па­рат­тар­ды өң­деу.
Жұрт­шы­лық­пен бір­лес­кен қыз­мет ке­зін­де ұй­ым­ның құ­ры­лым­дық бө­лім­ше­ле­рі­нің өза­ра әре­кет­те­су­ін қам­та­ма­сыз ету.
Ста­ти­сти­ка­лық ақ­па­рат­ты тал­дау әді­сте­рі.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы ха­лы­қа­ра­лық са­па стан­дарт­та­ры.
Ұй­ым­ның да­му стра­те­ги­я­сы және биз­нес-жос­па­ры.
Бағ­дар­ла­ма­лар мен іс-ша­ра­лар­ды ақ­па­рат­пен қам­та­ма­сыз ету жө­нін­де­гі шар­ттар­ды (ке­лі­сім­шар­ттар­ды) әзір­леу және жа­са­су тәр­ті­бі.
Тех­ни­ка­лық ақ­па­рат құ­рал­да­ры мен ком­пью­тер­лік тех­но­ло­ги­я­лар­ды қол­да­на оты­рып, ақ­па­рат­тар­ды жи­нау және өң­деу әді­сте­рі.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Ұй­ы­мың iш­кi және сырт­қы са­я­са­ты­ның тұ­жы­рым­да­ма­сын әзiр­леу және ұй­ым қыз­метiнiң ағым­да­ғы жос­пар­ла­рын тү­зе­ту үшiн тал­да­ма­лық ма­те­ри­ал­да­рын үне­мі дай­ын­дау.
Ұй­ым­ның жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы са­я­са­тын жү­зе­ге асы­ру­ға шы­ғы­стар сме­та­сын әзiр­леу және қа­жет­тi қар­жы­лық есеп­ке алу­ды жүр­гi­зудi ұй­ым­да­сты­ру.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­да­ры мен жар­на­ма ту­ра­лы заң­на­ма­лық және өзге де нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы кәс­i­би және эти­ка­лық қа­ғи­да­лар­дың ха­лы­қа­ра­лық және қа­зақ­стан­дық ко­дек­с­те­рі.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы ха­лы­қа­ра­лық са­па стан­дарт­та­ры.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс қыз­ме­тін жү­зе­ге асы­ру жө­нін­де­гі мін­дет­тер мен әді­стер­ді өзді­гін­ше таң­дау қа­бі­ле­ті.
Бө­лім­нің қыз­ме­тін ұй­ым­ның жар­на­ма және жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы са­я­са­тын іс­ке асы­ру жө­нін­де­гі мін­дет­тер­ді ше­шу­ге ба­ғыт­тау қа­бі­ле­ті;
Бас­шы­лық және ұжым­да жұ­мыс іс­теу қа­бі­ле­ті.
Бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­да­ры­мен, қо­ғам­дық және ком­мер­ци­я­лық ұй­ым­дар­мен, же­ке тұ­лға­лар­мен өза­ра әре­кет­те­су ке­зін­де­гі өкіл­дік­тік функ­ци­я­ла­ры.
Іс­кер­лік қа­рым-қа­ты­нас эти­ка­сы.
Ри­то­ри­ка негіз­де­рі мен жұрт ал­дын­да сөз сөй­леу тех­ни­ка­сы.
Өт­кі­зі­л­ген зерт­теу нәти­же­ле­ріне жа­у­ап­кер­ші­лік.
Ақ­па­рат­тар­ды қор­ғау және оң­тай­лы ақ­па­рат­тық бай­ла­ны­стар­ды құ­ру жө­нін­де­гі жұ­мыстар­ды ұй­ым­ның құ­ры­лым­дық бө­лім­ше­ле­рі­мен ке­лі­су.
Қы­сқа мер­зім­дер­де про­бле­ма­лық жағ­дай­лар­ды ше­шу қа­бі­ле­ті.
Кә­сі­би ке­ме­ліне тал­пы­ны­сы.
Ф 2
Бөлiм­нiң қыз­мет­кер­лерiне мін­дет­тер қою.
Қыз­мет­кер­лер қыз­ме­ті­нің тиiм­дiлi­гін ба­ға­лау және ын­та­лан­ды­ру.
Кәс­i­би дең­гей­дi арт­ты­ру­ға қыз­мет­кер­лер­дi уәж­деу.
Бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­да­ры үшін ұй­ым­ның қыз­ме­ті ту­ра­лы бас­па­сөз ха­бар­ла­ма­ла­рын, кор­по­ра­тив­тік бюл­ле­тен­дер­ді және бас­қа да ақ­па­рат­тық ма­те­ри­ал­дар­ды дай­ын­дау бой­ын­ша бас­шы­лық..
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ең­бек заң­на­ма­сы.
Өн­дiрiс бей­ін, ма­ман­дан­ды­ры­луы, тех­но­ло­ги­я­сы және ұй­ым құ­ры­лы­мы­ның ерекшелi­гі.
По­ли­то­ло­гия, со­цио­ло­гия, пси­хо­ло­гия, мар­ке­тинг және ме­недж­мент негiз­дерi. Са­па­лық және сан­дық со­цио­ло­ги­я­лық зерт­те­улер­ді ба­ға­лау әдiстерi және жүр­гi­зу тех­но­ло­ги­я­сы.
Ұй­ым­ның мақ­сат­та­ры, да­му стра­те­ги­я­сы және биз­нес-жос­па­ры.
Ф 3
Ұй­ым­ның бас­шы­лы­ғын бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­да­ры­мен, қо­ғам­ның әр түр­лi топ­та­ры­мен, бә­се­ке­ле­стер­мен, әріп­те­стер­мен тиiм­дi және тұ­рақ­ты екі­жақ­ты бай­ла­ны­сын, ұй­ым­ның қыз­метi ту­ра­лы ақ­па­рат­тық-жар­на­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­дың та­ра­луын қам­та­ма­сыз ету.
Ұй­ым шы­ға­ра­тын кор­по­ра­тив­тiк ба­сы­лым, ре­сми WEB - ре­сурс және бас­қа да ақ­па­рат­тық ма­те­ри­ал­дар тұ­жы­рым­да­ма­сын әзiр­леу.
Бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­да­рын­да ұй­ым­ның бас­шы­ла­ры­мен сұх­бат­ты, бас­па­сөз кон­фе­рен­ци­я­ла­рын, бри­финг­тер­ді, ме­диа-ша­ра­лар­ды, бэк­гра­унд­тар­ды ұй­ым­да­сты­ру.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы озық тех­но­ло­ги­я­лар, отан­дық және ше­тел­дiк тә­жiри­бе.
Ақ­па­рат­тық на­рық­тың конъ­юнк­ту­ра­сын бі­лу.
Ф 4
Ұй­ым қыз­метiнiң тиiм­дiлi­гiн арт­ты­ру мақ­са­тын­да қо­ғам­дық пiкiрiнiң ке­шен­дi зерт­те­улерiн жүр­гi­зу. Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс қыз­мет­те­рі, ақ­па­рат­тық-жар­на­ма­лық са­я­са­ты, та­у­ар­лар мен қыз­мет­тер­ді на­рық­қа шы­ға­ру бағ­дар­ла­ма­ла­ры са­ла­ла­ры­ның бар­лық мә­се­ле­сі жө­нін­де бас­шы­ға же­дел ха­бар­лау.
Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның та­лап­та­рын орын­дау.
Тал­дау, жос­пар­лау және ақ­па­рат­тық про­це­стер­ді бо­лжау және жап­пай ком­му­ни­ка­ция са­ла­ла­ры­ның әді­сте­рі.
Ғы­лы­ми-әді­сте­ме­лік ма­те­ри­ал­дар, со­цио­ло­ги­я­лық зерт­те­улер­ді жүр­гі­зу әді­сте­рі.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да ұй­ым са­я­са­тын қа­лып­та­сты­ру, іс­ке асы­ру және да­муы­на бас­шы­лық­ты жү­зе­ге асы­ру.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да ұй­ы­мың iш­кi және сырт­қы са­я­са­ты­ның тұ­жы­рым­да­ма­сын әзiр­леу.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы қыз­мет­тi ын­та­лан­ды­руын және тиiм­дiлi­гін ба­ға­лау.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын рет­теу мә­се­ле­ле­ріне жа­та­тын нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­да­ры ту­ра­лы заң­на­ма­сы.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ту­ра­лы заң­на­ма­сы.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да ма­ңы­зды өзгерiстер­ге әке­ле­тін қыз­мет про­це­стерiн жос­пар­лау және әзiр­леу үшін жа­у­ап­кер­шiлiк.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс жө­нін­де­гі кәс­i­по­рын қыз­метiнiң стра­те­ги­я­сы шең­берiн­де дер­бес­тiк.
Жұрт­шы­лық­пен ұй­ым ком­му­ни­ка­ци­я­сы­ның тиiм­дiлi­гін арт­ты­ру мақ­са­тын­да қо­ғам­дық пiкiр­ге зерт­теу жүр­гi­зу­ді таң­дау және оның тәс­iл­дерi ту­ра­лы ше­шiм­ді қа­был­дау үшін жа­у­ап­кер­шiлiк.
Жа­ңа ақ­па­рат­тық үдерiстер­дi және ком­му­ни­ка­ци­я­лар­ды ен­гi­зу және тал­дау нәти­же­лерi бой­ын­ша ше­шiм­дер қа­был­дау.
Бас­қа­ру кә­сі­би іс­ін арт­ты­ру.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы iс-ша­ра­лар­ды жос­пар­ла­у­ға және әзiр­ле­у­ге жа­у­ап­кер­шiлiк.
Қы­сқа мерзiм­дер­де про­бле­ма­лық жағ­дай­лар­ды ше­шу қа­бiлет­тiлi­гі.
Кәс­i­би жетiлу­ге тал­пы­ныс.
Ф 2
Ұй­ым қыз­метiнiң әре­кет­терi ас­пек­тiлерiне тү­сі­нік­те­ме­лер және түсiн­ді­ру­лер.
Бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­да­рын­да бас­па­сөз-кон­фе­рен­ци­я­лар, бри­финг­тер, ме­диа-ша­ра­лар, сұх­бат­тар өт­кі­зу.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы кәс­i­би және эти­ка қа­ғи­дат­та­ры­ның ко­дек­с­те­рі.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы жұ­мыстың ха­лы­қа­ра­лық са­па стан­дарт­та­ры.
Ф 3
Ұй­ым қыз­ме­тіне кеңiстiк­те­гі әле­умет­тiк қо­ғам­дық пiкiр­дi зер­де­леу бой­ын­ша әле­умет­тік зерт­те­улер­дi жүр­гiзу­ге бас­шы­лық ету.
Әле­умет­тік зерт­те­улер­дің нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ұй­ым­ның сырт­қы және iш­кi са­я­са­ты­ның тұ­жы­рым­да­ма­сын, бағ­дар­ла­ма­сын тү­зе­ту.
Ұй­ым­ның жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы қыз­ме­ті ти­ім­ді­лі­гі­нің мо­ни­то­рин­гі.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы жүр­гі­зі­ле­тін әле­умет­тік зерт­те­улер­дің жүй­елiк тал­дау әдiсте­мелi­гi.
Ұй­ым­ның қыз­метi ту­ра­лы қо­ғам­ның пiкiрiн зер­де­леу және анық­тау бой­ын­ша бағ­дар­ла­ма­лар.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс жө­нін­де­гі тал­да­ма­лы ма­те­ри­ал­дың тұ­са­у­ке­се­рі
Ф 4
Жұрт­шы­лық­пен, ұй­ым­дар­мен, бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­да­ры­мен өза­ра іс-әре­кет ны­сан­да­ры мен әді­сте­рін таң­дау.
Мы­на­дай тех­ни­ка­лық құ­ры­л­ғы­лар­ды жұ­мыста пай­да­ла­ну: дик­то­фон, мик­ро­фон, фо­то­ап­па­рат, бей­не­ка­ме­ра, кең­се орг­тех­ни­ка­сы.
Жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы озық тех­но­ло­ги­я­лар, отан­дық және ше­тел­дiк тә­жiри­бе.
Ин­но­ва­ци­я­лық тәс­iл­дер­дi қол­да­ну ар­қы­лы жұрт­шы­лық­пен бай­ла­ныс са­ла­сын­да­ғы мін­дет­тер мен про­бле­ма­лар­ды жүй­елi ше­шу.
Ф 5
Бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­да­ры­мен, қо­ғам­ның өкiл­дерi­мен өза­ра iс-қи­мыл бой­ын­ша ұй­ым­ның бас­шы­лы­ғы­мен тре­нинг­тер жүр­гi­зу.
Ұй­ым қыз­ме­ті­нің же­ке­ле­ген ба­ғыт­та­ры шең­бе­рін­де­гі бағ­дар­ла­ма­лар мен іс-ша­ра­лар­ды ақ­па­рат­тық, жар­на­ма­лық, ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық және қар­жы­лық қам­та­ма­сыз ету жө­нін­де­гі шар­ттар мен ке­лі­сім­шар­ттар­дың әзір­ле­нуі мен орын­да­луын ба­қы­лау.
Ұй­ым бей­і­ні, ма­ман­дан­ды­ры­луы, өн­ді­ріс тех­но­ло­ги­я­сы және құ­ры­лы­мы­ның ерекше­лік­те­рі.

«Жұртшылықпен байланыс қызметі»
кәсіби стандартына
5-қосымша
Келісу парағы
Р/с
№
Ұй­ым­ның ата­уы
Ке­лі­сі­л­ген кү­ні
1
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Эко­но­ми­ка және бюд­жет­тік жос­пар­лау ми­ни­стр­лі­гі
2
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Бі­лім және ғы­лым ми­ни­стр­лі­гі
3
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стр­лі­гі
4
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ду­стрия және жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар ми­ни­стр­лі­гі
5
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Көлiк және ком­му­ни­ка­ция ми­ни­стр­лі­гі
6
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Мұ­най және газ ми­ни­стр­лі­гі
7
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Мә­де­ни­ет және ақ­па­рат ми­ни­стр­лі­гі
8
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ден­са­улық сақ­тау ми­ни­стр­лі­гі
9
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Өңір­лік да­му ми­ни­стр­лі­гі
10
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Тө­тен­ше жағ­дай­лар ми­ни­стр­лі­гі
11
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Іш­кі іс­тер ми­ни­стр­лі­гі
12
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Қор­ға­ныс ми­ни­стр­лі­гі
13
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Қор­ша­ған ор­та және су ре­сур­ста­ры ми­ни­стр­лі­гі
14
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ұлт­тық ға­рыш агент­ті­гі
15
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Спорт және дене шы­нық­ты­ру іс­те­рі агент­ті­гі
16
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ста­ти­сти­ка агент­ті­гі
17
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ұлт­тық кә­сіп­кер­лер па­ла­та­сы
18
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Кә­сі­по­дақ­тар фе­де­ра­ци­я­сы
Осы КС ______________________________________________________________
____________________________________________________________ тіркелді
КС тізіліміне енгізілді, тіркеу № _______________________,
Хат (хаттама) № ___________       Күні ___________________

Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау министрінің
2013 жылғы 31 желтоқсандағы
№ 691 бұйрығына
2-қосымша
«Құжаттамалық қамтамасыз ету және іс қағаздарын жүргізу» кәсіби стандарты

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы сыныптауышы (бұдан әрі – 03-2007 ҚР МС) «82.19 Фотокөшірмелеу жұмыстары, құжаттамалар дайындау және мамандандырылған кеңселік қызмет көрсетудің өзге де түрлері»;

машинистка;
іс қағаздарын жүргізуші;
тапсырмалардың орындалуын бақылау жөніндегі инспектор;
экспедиция меңгерушісі;
құжаттанушы;
машинкамен басу бюросының меңгерушісі;
көшіру-көбейту бюросының меңгерушісі;
кеңсе меңгерушісі.

әртүрлі жүйелердің жазу машиналарында немесе дербес компьютерде қолжазба, машинкамен басылған және баспа түпнұсқалардан тұратын машинкамен басу жұмыстарын орындауды көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Машинистканың еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

құжаттық материалдардың өтуін есепке алуды жүргізуді, олардың орындалуын бақылауды жүзеге асыруды көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Іс қағаздарын жүргізушісінің еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

басшының бұйрықтары, тапсырмалары мен өкімдерінің уақтылы орындалуын бақылауды жүзеге асыруды, құжаттардың өтуін есепке алуды жүргізуді көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Тапсырмалардың орындалуын бақылау жөніндегі инспекторының еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

құжаттар мен корреспонденцияның сақталуын қамтамасыз етуді, оларды адресаттарға уақытылы жеткізілуін көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Экспедиция меңгерушісінің еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

ұйымдық және есептеу техникасын пайдалану негізінде құжаттармен және құжаттық ақпаратпен жұмыстардың технологиялық процесін көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Құжаттанушының еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

машинкамен басу жұмыстарының орындалу мерзімі мен сапасына бақылауды жүзеге асыруды, қабылданатын құжаттар мен фонограммалардың сақталуын қамтамасыз етуді көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Машинкамен басу бюросы меңгерушісінің еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

көшіру және көбейту жұмыстарын орындалу мерзімі мен сапасына, сондай-ақ тапсырыс берушілерге тапсырылатын материалдың жинақтылығына бақылауды жүзеге асыруды көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Көшіру-көбейту бюросы меңгерушісінің еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

кеңсе жұмысын ұйымдастыруды, келіп түсетін және жіберілетін корреспонденцияларды уақтылы өңдеуді, оны тағайындалған орнына жеткізуді қамтамасыз етуді, құжаттардың орындалу мерзімі мен олардың дұрыс ресімделуіне бақылауды жүзеге асыруды көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Кеңсе меңгерушісінің еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

14. КС бірліктерінің тізімі осы КС 2-қосымшасында көрсетілген және КС бірліктерінің шифр мен атауынан тұрады.
5. КС бірліктерінің сипаттамасы

15. КС бірліктерінің сипаттамасы осы КС 4-қосымшасында көрсетілген.
6. Осы КС негізінде берілетін сертификаттардың түрлері

17. Осы КС негізінде берілетін сертификаттардың түрлері осы КС 3-қосымшада көзделген сертификатты алу үшін игеру қажет болатын КС бірліктерінің тізбесіне сәйкес айқындалады.
7. КС әзірлеушілері, келісу парағы, сараптамасы және тіркеуі

«Құжаттамалық қамтамасыз ету
және іс қағаздарын жүргізу»
кәсіби стандартына
1-қосымша
Біліктілік деңгейлері бойынша еңбек қызметінің түрлері (кәсібі)
Р/с
№
Қыз­мет тү­рі­нің ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы­ның үр­ді­сін ес­кер­ген­де­гі кә­сіп­тер­дің ата­уы
01-2005 ҚР МС сәй­кес кә­сіп­тер­дің ата­уы
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд
1
Құ­жат­та­ма­лық қам­та­ма­сыз ету және іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу
Ма­ши­нист­ка
Ма­ши­нист­ка
4
-
2
Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу­ші
Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу­ші
4
-
3
Тап­сыр­ма­лар­дың орын­да­луын ба­қы­лау жө­нін­де­гі ин­спек­тор
Тап­сыр­ма­лар­дың орын­да­луын ба­қы­лау жө­нін­де­гі ин­спек­тор
4-5
-
4
Экс­пе­ди­ция мең­ге­ру­ші­сі
Экс­пе­ди­ция мең­ге­ру­ші­сі
4-5
-
5
Құ­жат­та­ну­шы
Құ­жат­та­ну­шы
5
-
6
Ма­шин­ка­мен ба­су бю­ро­сы­ның мең­ге­ру­ші­сі
Ма­шин­ка­мен ба­су бю­ро­сы­ның мең­ге­ру­ші­сі
5
-
7
Кө­ші­ру-кө­бей­ту бю­ро­сы­ның мең­ге­ру­ші­сі
Кө­шір­ме-кө­бейт­кіш бю­ро­сы­ның мең­ге­ру­ші­сі
5
-
8
Кең­се мең­ге­ру­ші­сі
Кең­се мең­ге­ру­ші­сі
6
-
Ескертпе: БТБА - Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы

және іс қағаздарын жүргізу»
кәсіби стандартына
2-қосымша

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4 (II са­нат­та­ғы ма­ши­нист­ка)
Ти­іс­ті ма­ман­дық бой­ын­ша ор­та тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне та­лап қой­ыл­май­ды, ба­су жыл­дамды­ғы ми­ну­ты­на 200 со­ғу­ға дей­ін
4 (I са­нат­та­ғы ма­ши­нист­ка)
Ти­іс­ті ма­ман­дық бой­ын­ша ор­та тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім
Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу са­ла­сын­да­ғы ең­бек өті­лі ке­мін­де 1 жыл, ба­су жыл­дамды­ғы ми­ну­ты­на 200-ден астам со­ғу

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
Ор­та кә­сіп­тік бі­лім.
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне та­лап қой­ыл­май­ды.

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гей
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
Ор­та тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім
Про­филь бой­ын­ша жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 3 жыл
5
Ма­ман­дық бой­ын­ша жо­ға­ры бі­лім
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі та­лап етіл­мей­ді

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
Ор­та тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім
Экс­пе­ди­тор ла­у­а­зы­мын­да жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 1 жыл
5
Ма­ман­дық бой­ын­ша жо­ға­ры бі­лім
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі та­лап етіл­мей­ді

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
5 (Са­на­ты жоқ)
Ор­та тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім неме­се ти­іс­ті ма­ман­дық бой­ын­ша жо­ға­ры бі­лім
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі та­лап етіл­мей­ді
5 (ІІ са­нат­та­ғы)
Ти­іс­ті ма­ман­дық бой­ын­ша жо­ға­ры бі­лім
Са­на­ты жоқ құ­жат­та­ну­шы ла­у­а­зы­мын­да жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 3 жыл
5 (І са­нат­та­ғы)
Ти­іс­ті ма­ман­дық бой­ын­ша жо­ға­ры бі­лім
ІІ са­нат­та­ғы құ­жат­та­ну­шы ла­у­а­зы­мын­да жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 2 жыл

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
5
Ор­та тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім
Про­филь бой­ын­ша жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 3 жыл

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
5
Ор­та тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім
Про­филь бой­ын­ша жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 3 жыл

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік кі­ші дең­гей
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
6
Ти­іс­ті ма­ман­дық бой­ын­ша жо­ға­ры бі­лім
Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу са­ла­сын­да жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 3 жыл

«Құжаттамалық қамтамасыз ету
және іс қағаздарын жүргізу»
кәсіби стандартына
3-қосымша
КС бірліктерінің тізбесі

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Дер­бес ком­пью­тер­де ма­шин­ка­мен ба­су жұ­мыста­ры
Ф 2
Жа­з­ба­лар­ды ком­пью­тер­де жаң­ғыр­ту және ай­ту­мен жат­қа ба­су

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Ұй­ым бас­шы­лы­ғы­ның ди­рек­ти­ва­ла­рын есеп­ке алу
Ф 2
Орын­да­у­шы­лық тәр­тіп­тің жағ­дай­ын ба­қы­лау
Ф 3
Құ­жат ай­на­лы­мын ра­ци­о­нал­дау жө­нін­де­гі iс-ша­ра­лар­ды әзiр­леу

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Жүк­тер экс­пе­ди­ци­я­сы және кор­ре­спон­ден­ция бой­ын­ша жұ­мысты ұй­ым­да­сты­ру
Ф 2
Та­сы­мал­да­уды ұй­ым­да­сты­ру, ең­бек­ті ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру құ­рал­да­ры­мен қам­та­ма­сыз ету
Ф 3
Та­сы­мал­да­на­тын құ­жат­та­ма­ның сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша жұ­мысты ұй­ым­да­сты­ру
Ф 4
Экс­пе­ди­ция жұ­мысын есеп­ке алу­ды жүр­гі­зу, есеп­ті­лі­гін құ­ру бой­ын­ша ба­қы­лау

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру
Ф 2
Құ­жа­та­ма­лық ақ­па­рат­пен жұ­мыс жа­са­ған­да жа­ңа ақ­па­рат­тық (со­ның ішін­де ком­пью­тер­лік) тех­но­ло­ги­я­лар­ды қол­да­ну
Ф 3
Ұй­ым­ның мұ­ра­ға­ты­на тап­сы­ру үшін де­ректі ма­те­ри­ал­дар­ды жүй­е­леу

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Ма­шин­ка­мен ба­су бю­ро­сы пер­со­на­лы­ның жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру
Ф 2
Жұ­мыстың орын­да­луын ба­қы­лау
Ф 3
Пай­да­ла­ны­ла­тын жаб­дық­тың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Кө­ші­ру-кө­бей­ту бю­ро­сы пер­со­на­лы­ның жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру
Ф 2
Жұ­мыстың орын­да­луын ба­қы­лау
Ф 3
Пай­да­ла­ны­ла­тын жаб­дық­тың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Кең­се жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру
Ф 2
Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу­ді ба­қы­лау
Ф 3
Кең­се қыз­ме­тін же­тіл­ді­ру

«Құжаттамалық қамтамасыз ету
және іс қағаздарын жүргізу»
кәсіби стандартына
4-қосымша
КС бірліктерінің сипаттамасы (функционалдық картасы)

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Дер­бес ком­пью­тер­де қол­жа­з­ба, ма­шин­ка­мен ба­сы­л­ған және бас­па түп­нұс­қа­лар­дан ма­шин­ка­мен ба­су жұ­мыста­рын орын­дау.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ең­бек заң­на­ма­сы. Ма­ши­на­мен ба­су негіз­де­рі. Ор­фо­гра­фия және пунк­ту­а­ция ере­же­ле­рі. Ұй­ым­дық-өкім­дік құ­жат­та­ма­ның бiрың­ғай­лан­ған жүй­е­сі­нің са­ла­лық стан­дарт­та­ры (бұ­дан әрі - ҰӨ­ҚБЖ).
Әр түр­лі құ­жат­тар­ды ба­сып шы­ға­ру ке­зін­де­гі ма­те­ри­ал­дың ор­на­ла­су тәр­тi­бі.
Үл­гi­лік ны­сан­дар­ды пай­да­ла­на оты­рып қыз­мет­тік құ­жат­тар­ды ба­сып шы­ға­ру ере­же­сi.
Ма­шин­ка­ман ба­су жұ­мыста­ры­ның өн­дiрi­сін­де ең­бек­тi ғы­лы­ми ұй­ым­да­сты­ру­дың негiз­дерi. Дер­бес ком­пью­тер­лер­ді, прин­тер­лер­ді, ска­нер­лер­ді, дик­то­фон­дар­ды, маг­ни­то­фон­дар­ды пай­да­ла­ну ере­же­сі.
Орын­дал­ған жұ­мыстар­дың нәти­же­ле­ріне жа­у­ап­ты­лық.
Бас­па ма­те­ри­а­лы­ның ұқып­ты­лы­ғы.
Бас­шы­лық­пен және ко­ман­да­да жұ­мыс.
Қа­рым-қа­ты­на­сқа бейм­ді­лік.
Нор­ма­лан­ба­ған кесте жағ­дай­ла­рын­да жұ­мыс iстеу қа­бiлетi.
Про­бле­ма­лық жағ­дай­лар­ды қы­сқа мерзiм­дер­де ше­шу қа­бiлетi.
Кәс­i­би тұр­ғы­дан жетiлу­ге тал­пы­ныс.
Ф 2
Маг­нит­ті та­сы­мал­да­уы­штар­да (дик­то­фон­дар­ды, маг­ни­то­фон­дар­ды қол­да­на оты­рып) жа­сал­ған жа­з­ба­лар­ды ком­пью­тер­де жаң­ғыр­ту және ай­ту­мен жат­қа ба­су.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Кор­ре­спон­ден­ци­я­ны қа­был­дау және тiр­кеу, оны құ­ры­лым­дық бөлiм­ше­лер­ге жол­дау.
Кәс­i­по­рын бас­шы­ла­ры­ның бұ­ры­шта­ма­сы­на сәй­кес құ­жат­тар­ды орын­да­у­ға бе­ру.
Де­ректi ма­те­ри­ал­дар­дың өту­ін есеп­ке алу кар­то­те­ка­сын жүр­гi­зу, олар­дың орын­да­луы­на ба­қы­ла­уды жү­зе­ге асы­ру, тір­кел­ген құ­жат­тар бой­ын­ша қа­жет­ті анық­та­ма­лар бе­ру.
Орын­дал­ған құ­жат­та­ма­ны ад­ре­сат­тар бой­ын­ша жі­бе­ру.
Қа­был­дан­ған және жі­бе­рі­л­ген кор­ре­спон­ден­ци­я­ны есеп­ке алу, ағым­да­ғы мұ­ра­ғат құ­жат­та­рын жүй­е­леу және сақ­тау.
Құ­жат­тар бой­ын­ша анық­та­ма ап­па­ра­тын жа­сау, олар­ды ың­ғай­лы және тез iз­де­стiру­ді қам­та­ма­сыз ету. Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гi­зу­мен аяқ­тал­ған де­ректi ма­те­ри­ал­дар­ды, тiр­кеу кар­то­те­ка­ла­рын, ком­пью­тер банк­терi де­ректе­рін кәс­i­по­рын­ның мұ­ра­ға­ты­на тап­сы­ру.
Мұ­ра­ғат­қа сақ­та­у­ға берiлетiн іс­тер­дің тi­зім­де­ме­сін құ­ра­с­ты­ру.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ең­бек заң­на­ма­сы. Ұй­ым­ды құ­жат­та­ма­лық қам­та­ма­сыз ету­ге қа­ты­сты жо­ға­ры тұр­ған ор­ган­дар­дың нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі, қа­улы­ла­ры, өкім­де­рі, бұй­рық­та­ры, бас­қа да бас­шы­лық­қа ала­тын және нор­ма­тив­тік құ­жат­та­ры.
Жос­пар­лау, жо­ба­лау тәр­тiбi және құ­жат­та­ма­лық қам­та­ма­сыз ету қыз­мет­терi­нің ұй­ым­да­сты­ру және есеп­теу тех­ни­ка­сы­ның ба­за­сын­да­ғы жұ­мыс тех­но­ло­ги­я­сы.
Эр­го­но­ми­ка, әле­умет­тік пси­хо­ло­гия, со­цио­ло­гия негіз­де­рі.
Ұй­ым­ның құ­ры­лы­мы және оның бөлiм­ше­ле­рі.
Мұ­ра­ғат­тық iстi ұй­ым­да­сты­ру. Құ­жат­тар­ды ресiм­деу, сы­нып­тау, сақ­тау, құн­ды­лы­ғын са­рап­тау тәр­тi­бі.
Iш­кi ең­бек тәр­тiбiнiң ере­же­сi.
Жұ­мыс нәти­же­ле­ріне жа­у­ап­ты­лық.
Кә­сіп­ті­лік­ті же­тіл­ді­ру қа­бі­ле­ті.
Орын­да­у­шы­лық тәр­тіп пен ко­ман­да­да жұ­мыс iстеу дағ­ды­ла­ры­ның бо­луы.
Мақ­сат­қа ұм­ты­лу.
Көп­шіл­дік.
Қа­рым-қа­ты­на­сқа бей­ім­ді­лік.
Ақ­парт­пен жұ­мыс жа­са­ған­да за­ма­на­уи құ­рал­дар мен тех­но­ло­ги­я­ны пай­да­ла­на бі­лу.
Күй­зе­ліс­ке шы­дам­ды­лы­ғы.
Қой­ы­л­ған мақ­сат­қа же­ту үшін әріп­те­стер­мен өза­ра әре­кет­те­су.
Про­бле­ма­лық жағ­дай­лар­ды қы­сқа мерзiм­дер­де ше­шу қа­бiлетi.
Кәс­i­би тұр­ғы­дан жетiлу­ге тал­пы­ныс.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Ұй­ым бас­шы­сы­ның ше­шiм­де­рін, бұй­рық­та­рын, өкім­де­рін және бас­қа да ди­рек­ти­ва­ла­рын есеп­ке алу кар­то­те­ка­сын жүр­гi­зу. Уа­қы­ты­лы орын­да­луы­на ба­қы­ла­уды та­лап ететiн ди­рек­ти­ва­лар­ға кар­точ­ка­лар­ды тол­ты­ру.
Жо­ға­ры тұр­ған ұй­ым­дар­дың құ­жат­та­ры­на, олар­дың негiзiн­де шы­ға­ры­ла­тын бас­шы­лық­тың бұй­рық­та­ры­ның және өкім­де­рі­нің жо­ба­ла­рын сәй­кест­iк­ке тек­се­ру.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ең­бек заң­на­ма­сы. Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру­ға қа­ты­сты Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі.
Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру жө­нін­де­гі әді­сте­ме­лік және нор­ма­тив­тік-тех­ни­ка­лық ма­те­ри­ал­дар. Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу­дің бiрың­ғай­лан­ған жүй­е­сі­нің стан­дарт­та­ры.
Өз қыз­ме­тін ұй­ым­да­сты­ру.
Өзі­нің жұ­мыс нәти­же­ле­ріне жа­у­ап­ты­лық.
Кә­сі­би мін­дет­тер­ді ти­ім­ді орын­дау үшін қа­жет­ті ақ­па­рат­ты із­деу.
Кә­сі­би қыз­мет­те ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық тех­но­ло­ги­я­лар­ды пай­да­ла­ну.
Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу, әріп­те­стер­мен, бас­шы­лық­пен, кли­ент­тер­мен тиiм­дi қа­ты­на­ста бо­лу.
Про­бле­ма­лық жағ­дай­лар­ды қы­сқа мерзiм­дер­де ше­шу қа­бiле­ті.
Бір қыз­мет­тен бас­қа қыз­мет­ке қо­сы­лу қа­бі­ле­ті.
Ф 2
Құ­жат­тар­ды орын­да­уды есеп­ке алу­ды жүр­гi­зу және орын­да­у­шы­лық тәр­тіп­тің жай-күйі ту­ра­лы мәлi­мет­тер­дi (есеп­тер, анық­та­ма­лар) дай­ын­дау.
Ди­рек­ти­ва­лар­дың орын­да­луын және олар­ды орын­дау мерзi­мін ке­шік­ті­ру се­беп­терi ту­ра­лы ұй­ым бас­шы­сын жүй­елi ха­бар­дар ету.
Бас­шы­лық­қа ше­шiм­дер­дi ба­қы­ла­удан алу ту­ра­лы бе­рі­л­ген ұсы­ны­стар­дың негіз­ді­лі­гін тек­се­ру.
Құ­жат­тар­дың орын­да­луын ба­қы­лау түр­ле­рі мен әдiстерi.
Ең­бек эко­но­ми­ка­сы, ең­бек­тi ұй­ым­да­сты­ру және бас­қа­ру негiз­дерi.
Есеп­теу тех­ни­ка­сы, ком­му­ни­ка­ци­я­лар және бай­ла­ныс құ­рал­да­ры. Iш­кi ең­бек тәр­тiбiнiң ере­же­сi.
Ф 3
Құ­жат­тар­ды ағым­да­ғы сақ­та­удың бел­гi­лен­ген мерзiм­дерi­нің өтуі бой­ын­ша мұ­ра­ғат­та сақ­та­у­ға тап­сы­ру­ға дай­ын­дау;
Ұй­ым­да­ғы іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу­ді, құ­жат ай­на­лы­мын және же­тіл­ді­ру бой­ын­ша ұсы­ны­стар дай­ын­дау.
Мұ­ра­ғат іс­і­нің негіз­де­рі.
Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі тех­ни­ка­сы­ның және ең­бек­ті қор­ғау та­лап­та­ры.
За­рдап шек­кен адам­дар­ға дә­рі­гер­ге дей­ін кө­мек көр­се­ту. ере­же­сі.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Ке­ліп тү­сетiн жүк­тер­ді, құ­жат­тар мен кор­ре­спон­ден­ци­я­лар­ды қа­был­дау, өң­деу бой­ын­ша жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру, бел­гі­лен­ген же­ріне жі­бе­ру.
Жүк­тер­дің, құ­жат­тар­дың және кор­ре­спон­ден­ци­я­лар­дың уа­қы­ты­лы жет­кі­зі­лу­ін және сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
Экс­пе­ди­ция ар­қы­лы өте­тін жүк­тер­ді және құ­жат­тар­ды алып жү­ру бой­ын­ша нұс­қа­улық­тар­ды әзір­леу.
Қа­был­дау-тап­сы­ру құ­жат­та­ма­ны дұ­рыс ресiм­де­уi.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі. Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гізу­ге қа­ты­сты Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі.
Эко­но­ми­ка, ең­бек­тi ұй­ым­да­сты­ру және бас­қа­ру негiз­дерi.
Ұй­ым­ның құ­ры­лы­мын, кор­ре­спон­ден­ци­я­ны қа­был­дау және өң­деу әді­сте­рі, іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу негіз­де­рі.
Кә­сі­би бі­лім ше­бер­лік­те­рін же­тіл­ді­ру.
Ақ­па­рат­пен жұ­мыс жа­са­ған­да за­ма­на­уи құ­рал­дар мен тех­но­ло­ги­я­ны пай­да­ла­на бі­лу.
Өзі­нің жұ­мыс нәти­же­ле­ріне жа­у­ап­ты­лы­ғы.
Адам­дар­мен қа­рым-қа­ты­нас дағ­ды­ла­рын иге­ру.
Да­у­лы жағ­дай­лар­ды ше­шу­дің ти­ім­ді тә­сіл­де­рін із­деу.
Ко­ман­да­да жұ­мыс iстеу, әріп­те­стер­мен өнім бе­ру­ші­лер­мен ти­ім­ді қа­рым-қа­ты­на­ста бо­лу.
Жұ­мыс уа­қы­тын ұтым­ды ұй­ым­да­сты­ру және жос­пар­лау негіз­де­рі.
Про­бле­ма­лық жағ­дай­лар­ды қы­сқа мерзiм­дер­де ше­шу қа­бiле­ті.
Кәс­i­би тұр­ғы­да жетiлу­ге тал­пы­ныс.
Ф 2
Жүк­тер­ді, құ­жат­тар­ды және кор­ре­спон­ден­ци­я­лар­ды дұ­рыс та­сы­мал­да­уды, ти­еу-тү­сі­ру жұ­мыста­рын, ор­на­ла­сты­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру.
Экс­пе­ди­ция қыз­мет­кер­ле­рін ең­бек­ті ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру құ­рал­да­ры­мен ке­рек-жа­рақ­пен, жаб­дық­пен қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша, олар­ды дұ­рыс пай­да­ла­ну және тех­ни­ка­лық жа­рам­ды күйі бой­ын­ша ша­ра­лар қа­был­дау.
Кө­лік­ке та­лап­тар қою тәр­ті­бі, жі­бе­рі­ле­тін ма­те­ри­ал­дар­ды та­сы­мал­дау, қой­ма­лау және сақ­тау ерекше­лік­те­рі.
Жүк­тер­ді, құ­жат­тар­ды және кор­ре­спон­ден­ци­я­лар­ды қа­был­дап алушы­лар мен жі­бе­ру­ші­лер­ді тір­кеу тәр­ті­бі, олар­ды жет­кі­зу­ді ба­қы­ла­уды ұй­ым­да­сты­ру.
Ең­бек­ті ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру құ­рал­да­ры, ар­найы жаб­дық­тар мен ке­рек-жа­рақ­тар
Ф 3
Та­сы­мал­дау ке­зін­де жүк­тер­ді, құ­жат­тар­ды мен кор­ре­спон­ден­ци­я­лар­ды сақ­та­удың қа­жет­ті ре­жи­мін және сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету. Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау, өрт қа­уіп­сіз­ді­гі­нің ере­же­ле­рін сақ­тау.
Жүк­тер­ді негіз­гі жет­кі­зу­ші­лер­дің, олар­дың қой­ма­ла­ры­ның ме­кен­жай­ла­ры.
Жүк­тер­ді қа­был­дау және жі­бе­ру құ­жат­та­ры­ның ны­сан­да­ры және олар­ды ре­сім­деу ере­же­ле­рі
Ф 4
Жет­кі­зу мер­зім­де­рін сақ­тау ту­ра­лы есеп­ті жүр­гі­зу, есеп­ті­лік­ті жа­сау, анық­та­ма дай­ын­дау бой­ын­ша жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру.
Экс­пе­ди­ци­я­лық жұ­мыстар­дыы жүр­гі­зу бой­ын­ша бел­гі­лен­ген есеп­ті­лік.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лім­де­рі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу жүй­е­сін ен­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру.
Құ­жат­тар­мен және құ­жат­тық ақ­па­рат­пен (есеп­ке алу, орын­да­уды ба­қы­лау, же­дел сақ­тау, анық­та­ма­лық жұ­мыс) жұ­мыстың тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сте­рін ен­гі­зу үшін ұй­ым­да­сты­ру және есеп­теу тех­ни­ка­сын пай­да­ла­ну.
Құ­жат­тар­мен ақ­па­рат­тық көр­сет­кіш­тер­дің құ­ра­мын рет­теу, олар­дың са­нын қы­сқар­ту және құ­жат ағы­мын оң­тай­лан­ды­ру бой­ын­ша жұ­мыстар­ды жүр­гі­зу
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі.
Ұй­ым­ды құ­жат­та­ма­лық қам­та­ма­сыз ету­ге қа­ты­сты жо­ға­ры тұр­ған ор­ган­дар­дың заң­на­ма­лық және нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі, қа­улы­ла­ры, өкім­де­рі, бұй­рық­та­ры, бас­қа да бас­шы­лық­қа ала­тын және нор­ма­тив­тік құ­жат­та­ры.
Жос­пар­лау, жо­ба­лау тәр­тiбi және құ­жат­та­ма­лық қам­та­ма­сыз ету қыз­мет­терiн ұй­ым­да­сты­ру және есеп­теу тех­ни­ка­сы ба­за­сын­да­ғы жұ­мыс тех­но­ло­ги­я­сы.
Эр­го­но­ми­ка, әле­умет­тік пси­хо­ло­гия, со­цио­ло­гия негіз­де­рі. Ұй­ым­ның және оның бө­лім­ше­ле­рі­нің құ­ры­лы­мы.
Жұ­мыс нәти­же­ле­ріне жа­у­ап­ты­лық.
Кә­сіп­ті­лік­ті же­тіл­ді­ру қа­бі­ле­ті.
Орын­да­у­шы­лық тәр­тіп пен ко­ман­да­да жұ­мыс iстеу дағ­ды­ла­ры­ның бо­луы.
Мақ­сат­қа ұм­ты­лу.
Көп­шіл­дік.
Қа­рым-қа­ты­на­сқа бей­ім­ді­лік.
Ақ­парт­пен жұ­мыс жа­са­ған­да за­ма­на­уи құ­рал­дар­ды және тех­но­ло­ги­я­ны пай­да­ла­на бі­лу.
Ба­ста­ма­шы­лық, жо­ға­ры нәти­же­лер­ге жет­кізу­ге бағ­дар­ла­на бі­лу, жа­ңа іс­тер­ге кі­рі­су­ге дай­ын­дық.
Орын­да­у­шы­лық-бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет­те­гі дер­бес­ті­лік.
Күй­зе­ліс­ке шы­дам­ды­лық.
Қой­ы­л­ған мақ­сат­қа же­ту үшін әріп­те­стер­мен өза­ра әре­кет­те­су.
Про­бле­ма­лық жағ­дай­лар­ды қы­сқа мерзiм­дер­де ше­шу қа­бiлетi.
Кәс­i­би тұр­ғы­дан жетiлу­ге тал­пы­ныс.
Ақ­па­рат­пен уа­қыт­тың тап­шы­лық жағ­дай­ла­рын­да ба­ла­ма­лы ше­шім­ді ин­ту­и­тив­ті қа­был­дау қа­бі­ле­ті.
Ф 2
Құ­жат­та­ма­ның бiрың­ғай­лан­ған жүй­е­ле­рін әр­түр­лi мақ­сат­та­ғы құ­жат­тар­дың та­бе­лін және бас­қа­ру дең­гей­ле­рін құ­жат­тық ақ­па­рат­тың сы­нып­та­уы­шта­рын ен­гi­зу. Есеп­теу және мик­ро­про­цес­сор­лық тех­ни­ка­ны қол­да­ну­ға негiз­де­летiн ав­то­мат­тан­ды­ры­ған ақ­па­рат­тық жүй­е­лер­ді ен­гiзу­ге қа­ты­су. Элек­трон­дық құ­жат ай­на­лы­мын ен­гi­зу.
Құ­жат­та­ма­лық жүй­е­лер­ді зерт­теу, тал­дау, жо­ба­лау және да­мы­ту әдiстерi.
Бас­қа­ру­дың ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған ақ­па­рат­тық жүй­е­ле­рін жо­ба­лау, пай­да­ла­ну жө­нін­де­гі нор­ма­тив­тік және әдiсте­мелiк құ­жат­тар.
Бағ­дар­ла­ма­лау негiз­дерi.
Ф 3
Мем­ле­кет­тiк сақ­та­у­ға берiлетiн құ­жат­тар­ға iрiк­те­уді, сақ­та­уды ұй­ым­да­сты­ру­ды, құ­жат­тар­дың құн­ды­лы­ғын са­рап­та­уды жүр­гi­зу.
Құ­жат­та­ма­лық қам­та­ма­сыз ету мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша нор­ма­тив­тiк әдiсте­мелiк ма­те­ри­ал­дар­ды әзiр­леу.
Құ­жат­та­ма­лық қам­та­ма­сыз ету қыз­метiн жетiл­дiру­ге қа­ты­су.
Мұ­ра­ғат iсін ұй­ым­да­сты­ру.
Құ­жат­тар­ды ресiм­деу, сы­нып­тау, сақ­тау, құн­ды­лы­ғын са­рап­тау тәр­тi­бі.
Iш­кi ең­бек тәр­тiбiнiң ере­же­сi.
Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау тех­ни­ка­сы­ның та­лап­та­ры.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Ба­су үшін тех­ни­ка­лық және қыз­мет­тік құ­жат­та­ма­ны қа­был­да­уды ұй­ым­да­сты­ру және оны қыз­мет­кер­лер ара­сын­да бө­лу.
Қыз­мет­кер­лер­ге нұс­қау бе­рудi жүр­гi­зу.
Өн­ді­рім­дер­ді есеп­ке алу­ды жүр­гі­зу, қыз­мет­кер­лер­дің ең­бе­гін уәж­деу жүй­е­сін ен­гі­зу.
Бю­ро қыз­мет­кер­ле­рі­нің ең­бе­гін ғы­лы­ми ұй­ым­да­сты­ру, өн­ді­рі­сте­гі шы­ғын­дар­ды, ма­те­ри­ал­дар шы­ғы­сын тө­мен­де­ту, жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну­ды жақ­сар­ту және ең­бек өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру мақ­са­тын­да жұ­мыстың озық үл­гі­ле­рі­мен әді­сте­рін ен­гі­зу бой­ын­ша ша­ра­лар қа­был­дау.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ең­бек заң­на­ма­сы. Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гізу­ге қа­ты­сты жо­ға­ры тұр­ған және бас­қа ор­ган­дар­дың қа­улы­ла­ры, өкім­де­рі, бұй­рық­та­ры, бас­қа да бас­шы­лық­қа ала­тын және нор­ма­тив­тік құ­жат­та­ры.
Кә­сі­би бі­лім­де­рі мен ше­бер­лік­те­рін же­тіл­ді­ру.
Өзі­нің жұ­мыс нәти­же­ле­ріне жа­у­ап­ты­лық.
Ко­ман­да­да жұ­мыс iстеу, әріп­те­стер­мен, бас­шы­лық­пен ти­ім­ді қа­рым-қа­ты­нас.
Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лы­ғы
Қа­рым-қа­ты­на­сқа бей­ім­ді­лік.
Ба­ста­ма­шы­лық, жо­ға­ры нәти­же­лер­ге қол жет­кізу­ге бағ­дар­ла­на бі­лу.
Жа­ңа бі­лім­дер алу­ға тал­пы­ныс.
Өзі­нің жұ­мыс нәти­же­ле­ріне жа­у­ап­ты­лық
Про­бле­ма­лық жағ­дай­лар­ды қы­сқа мерзiм­дер­де ше­шу қа­бiлетi.
Кәс­i­би тұр­ғы­да жетiлу­ге тал­пы­ныс.
Жо­ба­лар­ды орын­да­у­ға та­би­ғи жыл­дамды­ғын, өз ко­ман­да­сын­да­ғы және өзі­нін же­ке ба­сын­да­ғы өзге­рі­стер­ді қа­был­дау қа­бі­ле­ті.
Ф 2
Орын­дал­ған жұ­мыстар­дың уақ­ты­лы­ғын және са­па­сын қам­та­ма­сыз ету.
Орын­дал­ған ма­ши­на­мен ба­су жұ­мыста­ры­ның са­ны мен са­па­сын есеп­ке алу.
Қа­был­да­на­тын құ­жат­тар мен фо­но­грам­ма­лар­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
Кө­шi­ру және кө­бей­ту жұ­мыста­ры­ның, сон­дай-ақ тап­сы­рыс бе­ру­ші­ге тап­сы­ры­ла­тын ма­те­ри­ал­дың жи­нақ­ты­лы­ғы­ның мерзiм­дерi­мен ти­іс­ті са­па­сын сақ­тау.
Өн­ді­рі­стік қа­жет­ті­лік жағ­дай­ла­рын­да ма­шин­ка­мен ба­су жұ­мыста­рын орын­дау ше­бер­лі­гі.
Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу жүй­е­сі­нің негіз­гі ере­же­ле­рі.
Ма­шин­ка­мен ба­су,
ма­шин­ка­мен ба­су жұ­мыста­рын есеп­ке алу тәр­ті­бі.
Бі­рың­ғай­лан­ған ұй­ым­дық-өкім­дік құ­жат­та­ма жүй­е­сі­нің стан­дарт­та­ры.
Ф 3
Жаб­дық­тың сақ­та­луын және оны уақ­ты­лы жөн­де­уді қам­та­ма­сыз ету. Бю­ро­ның жаб­дық­тар­ға, ма­те­ри­ал­дар­ға қа­жет­ті­лі­гін ай­қын­дау және олар­ды алу­ға өті­нім­дер жа­сау. Ком­пью­тер­лер­ді, дик­то­фон­дар­ды пай­да­ла­ну ере­же­сін сақ­тау, олар­дың ақа­уын жою бой­ын­ша ша­ра­лар қа­был­дау. Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау тех­ни­ка­сы­ның ере­же­ле­рін сақ­тау.
Ком­пью­тер­лер­ді, дик­то­фон­дар­ды, кө­бей­ту тех­ни­ка­сын пай­да­ла­ну ере­же­сі. Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау тех­ни­ка­сы­ның та­лап­та­ры. Өрт қа­уіп­сіз­ді­гі ере­же­сі.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Ба­су үшін тех­ни­ка­лық және қыз­мет­тік құ­жат­та­ма­ны қа­был­да­уды ұй­ым­да­сты­ру және оны қыз­мет­кер­лер ара­сын­да бө­лу.
Қыз­мет­кер­лер­ге нұс­қау бе­рудi жүр­гi­зу.
Өн­ді­рім­дер­ді есеп­ке алу­ды жүр­гі­зу, қыз­мет­кер­лер­дің ең­бе­гін уәж­деу жүй­е­сін ен­гі­зу.
Бю­ро қыз­мет­кер­ле­рі­нің ең­бе­гін ғы­лы­ми ұй­ым­да­сты­ру, өн­ді­рі­сте­гі шы­ғын­дар­ды, ма­те­ри­ал­дар шы­ғы­сын тө­мен­де­ту, жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну­ды жақ­сар­ту және ең­бек өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру мақ­са­тын­да жұ­мыстың озық үл­гі­ле­рі­мен әді­сте­рін ен­гі­зу бой­ын­ша ша­ра­лар қа­был­дау.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ең­бек заң­на­ма­сы. Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гізу­ге қа­ты­сты жо­ға­ры тұр­ған және бас­қа ор­ган­дар­дың қа­улы­ла­ры, өкім­де­рі, бұй­рық­та­ры, бас­қа да бас­шы­лық­қа ала­тын және нор­ма­тив­тік құ­жат­та­ры.
Кә­сі­би бі­лім­де­рі мен ше­бер­лік­те­рін же­тіл­ді­ру.
Өзі­нің жұ­мыс нәти­же­ле­ріне жа­у­ап­ты­лық.
Ко­ман­да­да жұ­мыс iстеу, әріп­те­стер­мен, бас­шы­лық­пен ти­ім­ді қа­рым-қа­ты­нас.
Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лы­ғы
Қа­рым-қа­ты­на­сқа бей­ім­ді­лік.
Ба­ста­ма­шы­лық, жо­ға­ры нәти­же­лер­ге қол жет­кізу­ге бағ­дар­ла­на бі­лу.
Жа­ңа бі­лім­дер алу­ға тал­пы­ныс.
Өзі­нің жұ­мыс нәти­же­ле­ріне жа­у­ап­ты­лық
Про­бле­ма­лық жағ­дай­лар­ды қы­сқа мерзiм­дер­де ше­шу қа­бiлетi.
Кәс­i­би тұр­ғы­да жетiлу­ге тал­пы­ныс.
Жо­ба­лар­ды орын­да­у­ға та­би­ғи жыл­дамды­ғын, өз ко­ман­да­сын­да­ғы және өзі­нін же­ке ба­сын­да­ғы өзге­рі­стер­ді қа­был­дау қа­бі­ле­ті.
Ф 2
Орын­дал­ған жұ­мыстар­дың уақ­ты­лы­ғын және са­па­сын қам­та­ма­сыз ету.
Орын­дал­ған ма­ши­на­мен ба­су жұ­мыста­ры­ның са­ны мен са­па­сын есеп­ке алу.
Қа­был­да­на­тын құ­жат­тар мен фо­но­грам­ма­лар­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
Кө­шi­ру және кө­бей­ту жұ­мыста­ры­ның, сон­дай-ақ тап­сы­рыс бе­ру­ші­ге тап­сы­ры­ла­тын ма­те­ри­ал­дың жи­нақ­ты­лы­ғы­ның ти­іс­ті мерзiм­дерi­мен са­па­сын сақ­тау.
Өн­ді­рі­стік қа­жет­ті­лік жағ­дай­ла­рын­да ма­шин­ка­мен ба­су жұ­мыста­рын орын­дау ше­бер­лі­гі.
Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу жүй­е­сі­нің негі­зі­гі ере­же­ле­рі.
Ма­шин­ка­мен ба­су, ма­шин­ка­мен ба­су жұ­мыста­рын есеп­ке алу тәр­ті­бі.
Бі­рың­ғай­лан­ған ұй­ым­дық-өкім­дік құ­жат­та­ма жүй­е­сі­нің стан­дарт­та­ры.
Ф 3
Жаб­дық­тың сақ­та­луын және оны уақ­ты­лы жөн­де­уді қам­та­ма­сыз ету. Бю­ро­ның жаб­дық­тар­ға, ма­те­ри­ал­дар­ға қа­жет­ті­лі­гін ай­қын­дау және олар­ды алу­ға өті­нім­дер жа­сау. Ком­пью­тер­лер­ді, дик­то­фон­дар­ды пай­да­ла­ну ере­же­сін сақ­тау, олар­дың ақа­уын жою бой­ын­ша ша­ра­лар қа­был­дау. Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі әне ең­бек­ті қор­ғау тех­ни­ка­сы­ның ере­же­ле­рін сақ­тау.
Ком­пью­тер­лер­ді, дик­то­фон­дар­ды, кө­бей­ту тех­ни­ка­сын пай­да­ла­ну ере­же­сі. Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау тех­ни­ка­сы­ның та­лап­та­ры. Өрт қа­уіп­сіз­ді­гі ере­же­сі.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Ке­ліп тү­се­тін және жі­бе­рі­ле­тін кор­ре­спон­ден­ци­я­ны уақ­ты­лы өң­де­уді, оны та­ғай­ын­дал­ған же­ріне жет­кі­зу­ді қам­та­ма­сыз ету.
Ағым­да­ғы іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу құ­жат­та­рын, оның ішін­де бас­шы­лық­тың бұй­рық­та­ры мен өкім­де­рін тір­кеу, есеп­ке алу, сақ­тау және құ­ры­лым­дық бө­лім­ше­лер­ге тап­сы­ру бой­ын­ша жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру.
Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу қыз­ме­ті­нің қыз­мет­кер­ле­рін қа­жет­ті нұс­қа­улық және анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­мен, сон­дай-ақ мүк­әм­мал­мен, жаб­дық­пен орг­тех­ни­ка­мен, бас­қа­ру ең­бе­гі­нің тех­ни­ка­лық құ­рал­да­ры­мен қам­та­ма­сыз ету.
Қыз­мет­тік құ­жат­тар­ды ба­су­ды және кө­бей­ту­ді қам­та­ма­сыз ету. Бас­шы­лық ша­қы­ра­тын ке­ңе­стер­ге тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ді ұй­ым­да­сты­ру, іс­са­пар құ­жат­та­рын ре­сім­деу, ұй­ым­ға іс­са­пар­ға ке­ле­тін қыз­мет­кер­лер­ді тір­кеу.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ең­бек заң­на­ма­сы. Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гізу­ге қа­ты­сты жо­ға­ры тұр­ған және бас­қа ор­ган­дар­дың қа­улы­ла­ры, өкім­де­рі, бұй­рық­та­ры, бас­қа да бас­шы­лық­қа ала­тын және нор­ма­тив­тік құ­жат­та­ры.
Бі­рың­ғай­лан­ған ұй­ым­дық-өкім­дік құ­жат­та­ма жүй­е­сі­нің стан­дарт­та­ры.
Ұй­ым­ның құ­ры­лы­мы.
Орг­тех­ни­ка және бас­қа­ру ең­бе­гі­нің бас­қа да тех­ни­ка­лық құ­рал­да­ры.
Эко­но­ми­ка, ең­бек­ті ұй­ым­да­сты­ру және бас­қа­ру негіз­де­рі.
Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу­ді, құ­жат ай­на­лы­мы­ның сыз­ба­сын ұй­ым­да­сты­ру.
Жо­ға­ры же­ке жа­у­ап­кер­шiлiк, тәр­тiп­тiк, жұ­мысқа қа­бiлет­тiлiк­ке ие бо­лу.
Бас­қа адам­дар­дың қыз­ме­тін бас­қа­ру, ба­ғыт­тау және үй­ле­сті­ру қа­бі­ле­ті.
Ақ­парт­пен жұ­мыс жа­са­ған­да за­ма­на­уи құ­рал­дар мен тех­но­ло­ги­я­ны пай­да­ла­на бі­лу. Да­у­лы жағ­дай­лар­да­ғы ше­шім­нің ти­ім­ді тә­сіл­де­рін із­деу.
Жо­ға­ры зи­ят­кер­лік қа­бі­ле­ті.
Үл­кен кө­лем­ді ақ­па­рат­пен жұ­мыс жа­сау ше­бер­лі­гі.
Орын­дау Ат­қа­ру-ба қа­ру қыз­ме­т­ін­де­гі дер­бес­ті­лік
Кә­сі­би қыз­мет­те ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық тех­но­ло­ги­я­лар­ды пай­да­ла­ну.
Кез кел­ген сырт­қы жағ­дай­лар­да, әріп­те­стер­дің кез кел­ген мі­нез-құл­қын­да, оның ішін­де күй­зе­ліс пен да­у­лы жағ­дай­лар­да өз ни­е­тін сақ­тау қа­бі­ле­ті.
Про­бле­ма­лық жағ­дай­лар­ды қы­сқа мерзiм­дер­де ше­шу қа­бiле­ті.
Кәс­i­би тұр­ғы­да жетiлу­ге тал­пы­ныс.
Ф 2
Ұй­ым­да іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу бой­ын­ша нұс­қа­улық­ты әзір­леу және оны ен­гі­зу. Құ­ры­лым­дық бө­лім­ше­лер­де іс қа­ға­з­да­рын жүр­гізу­ге бас­шы­лық­ты жү­зе­ге асы­ру. Құ­жат­тар­дың уақ­ты­лы орын­да­луы­на және олар­дың дұ­рыс ре­сім­де­лу­ін ба­қы­лау. Құ­жат­тар­ға қол же­тім­ді­лік ре­жи­мін бел­гі­леу және олар­да қам­ты­л­ған ақ­па­рат­ты пай­да­ла­ну.
Іс­тер но­мен­кла­ту­ра­сын, тұ­рақ­ты және уа­қыт­ша сақ­та­ла­тын іс­тер тіз­бе­сін дай­ын­дау тәр­ті­бі.
Құ­жат­тар­дың орын­да­луы­на ба­қы­ла­уды ұй­ым­да­сты­ру жүй­е­ле­рі.
Ф 3
Құ­жат­тар­мен жұ­мыстың жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сте­рін ен­гізу­ге, ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған ақ­па­рат­тық жүй­е­лер мен тех­но­ло­ги­я­лар­ды (есеп­теу тех­ни­ка­сы құ­рал­да­рын қол­да­ну­ды ес­ке­ре оты­рып) же­тіл­ді­ру­ге қа­ты­су. Кең­се қыз­ме­тін жақ­сар­ту бой­ын­ша іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру. Мем­ле­кет­тік, ком­мер­ци­я­лық және қыз­мет­тік құ­пи­ядан тұ­ра­тын ақ­па­рат­ты қор­ғау бой­ын­ша ша­ра­лар қа­был­дау. Іс­тер­ді дұ­рыс сақ­та­уды және мұ­ра­ғат­қа уақ­ты­лы тап­сы­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру.
Іс­тер­ді мұ­ра­ғат­қа тап­сы­ру мер­зім­де­рі мен тәр­ті­бі.
Iш­кi ең­бек тәр­тiбiнiң ере­же­сi.
Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау тех­ни­ка­сы­ның та­лап­та­ры. Өрт қа­уіп­сіз­ді­гі­нің негіз­гі та­лап­та­ры.

«Құжаттамалық қамтамасыз ету
және іс қағаздарын жүргізу»
кәсіби стандартына
5-қосымша
Келісу парағы
Р/с
№
Ұй­ым­ның ата­уы
Ке­лі­сі­л­ген кү­ні
1
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Эко­но­ми­ка және бюд­жет­тік жос­пар­лау ми­ни­стр­лі­гі
2
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Бі­лім және ғы­лым ми­ни­стр­лі­гі
3
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стр­лі­гі
4
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ду­стрия және жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар ми­ни­стр­лі­гі
5
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Көлiк және ком­му­ни­ка­ция ми­ни­стр­лі­гі
6
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Мұ­най және газ ми­ни­стр­лі­гі
7
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Мә­де­ни­ет және ақ­па­рат ми­ни­стр­лі­гі
8
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ден­са­улық сақ­тау ми­ни­стр­лі­гі
9
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Өңір­лік да­му ми­ни­стр­лі­гі
10
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Тө­тен­ше жағ­дай­лар ми­ни­стр­лі­гі
11
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Іш­кі іс­тер ми­ни­стр­лі­гі
12
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Қор­ға­ныс ми­ни­стр­лі­гі
13
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Қор­ша­ған ор­та және су ре­сур­ста­ры ми­ни­стр­лі­гі
14
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ұлт­тық ға­рыш агент­ті­гі
15
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Спорт және дене шы­нық­ты­ру іс­те­рі агент­ті­гі
16
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ста­ти­сти­ка агент­ті­гі
17
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ұлт­тық кә­сіп­кер­лер па­ла­та­сы
18
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Кә­сі­по­дақ­тар фе­де­ра­ци­я­сы
Осы КС ______________________________________________________________
____________________________________________________________ тіркелді
КС тізіліміне енгізілді, тіркеу № _______________________,
Хат (хаттама) № ___________       Күні ___________________

Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау министрінің
2013 жылғы 31 желтоқсандағы
№ 691 бұйрығына
3-қосымша
«Басшылардың қызметін ұйымдастыруды қамтамасыз ету» кәсіби стандарты

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы сыныптауышы (бұдан әрі – 03-2007 ҚР МС) «82.11 Басшылардың қызметінің ұйымдастырылуын қамтамасыз ету»;

5. КС талаптары осы саладағы мынадай кәсіптерге қатысты:
стенографшы;
хатшы-стенографшы;
хатшы-машинистка;
басшы хатшысы;
директордың (бас директор, әкімшілік директор, президент, басқарма төрағасы, ұйым басқарушысы мен басқа бірінші басшылардың (референт, кеңесші) көмекшісі.

кәсіпорын басшысы жұмысын қамтамасыз ету және қызмет етудің техникалық функцияларының орындалуын көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Стенографшының еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

кәсіпорын басшысы жұмысын қамтамасыз ету және қызмет етудің техникалық функцияларының орындалуын көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Хатшы-стенографшының еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

кәсіпорын басшысы жұмысын қамтамасыз ету және қызмет етудің техникалық функцияларының орындалуын көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Хатшы-машинистканың еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

кәсіпорын, ұйым немесе кәсіпорын бөлімшелері (әкімшілік қызметкерлердің әр түрлі деңгейден басшыларының және т.б.) басшысының жұмысын қамтамасыз етуді және қызмет етудің техникалық функцияларының орындалуын көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Басшы хатшысының еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

басшының «сенімді тұлғасы», әкімшілік міндеттерді орындайтын басшының жеке көмекшісі, әкімшілік персоналдың элитасын қарастырады;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Басшы көмекшісінің еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

«Басшылардың қызметін
ұйымдастыруды қамтамасыз ету»
кәсіби стандартына
1-қосымша
Біліктілік деңгейлері бойынша еңбек қызметінің түрлері (кәсібі)
Р/с
№
Қыз­мет тү­рі­нің ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы­ның үр­ді­сін ес­кер­ген­де­гі кә­сіп­тер­дің ата­уы
01-2005 ҚР МС сәй­кес кә­сіп­тер­дің ата­уы
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд
1
Бас­шы­ның әкім­ші­лік-өкім­дік қыз­ме­тін ұй­ым­дық-тех­ни­ка­лық қам­та­ма­сыз ету
Сте­но­граф­шы
Сте­но­граф­шы
4
-
2
Хат­шы–сте­но­граф­шы
Хат­шы-сте­но­граф­шы
4
-
3
Хат­шы-ма­ши­нист­ка
Хат­шы-ма­ши­нист­ка
4
-
4
Бас­шы хат­шы­сы
Хат­шы ре­фе­рент
4
-
5
Ұй­ым­ның ди­рек­то­ры­ның (бас ди­рек­тор, ат­қа­ру­шы ди­рек­тор, пре­зи­дент, бас­қар­ма тө­ра­ға­сы, бас­қа­ру­шы­сы) және бас­қа да бі­рін­ші бас­шы­лар­дың (ре­фе­рент, ке­ңес­ші) кө­мек­ші­сі
Ке­ңес­ші
Ре­фе­рент
Кө­мек­ші
6
-
Ескертпе: БТБА - Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы

ұйымдастыруды қамтамасыз ету»
кәсіби стандартына
2-қосымша

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4 (II са­нат­та­ғы сте­но­граф­шы)
Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне та­лап­тар қой­май, жыл­дам­дық­пен бір ми­нут­та ке­мiн­де 85-90 сөз сте­но­гра­фи­я­лау
4 (I са­нат­та­ғы сте­но­граф­шы)
Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне та­лап­тар қой­май, жыл­дам­дық­пен бір ми­нут­та ке­мiн­де 110 сөз сте­но­гра­фи­я­лау

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім
Жұ­мыс өті­ліне та­лап­тар қой­ыл­май­ды

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім
Жұ­мыс өті­ліне та­лап­тар қой­ыл­май­ды

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту­дың дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 2 жыл

Кә­сі­бі ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
6
Жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі) кә­сі­би бі­лім
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 1 жыл

«Басшылардың қызметін
ұйымдастыруды қамтамасыз ету»
кәсіби стандартына
3-қосымша
КС бірліктерінің тізбесі

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Құ­жат­тар­ды сте­но­гра­фи­я­лық жа­зу
Ф 2
Ауыз­ша ай­тқан­ды сте­но­гра­фи­я­лау
Ф 3
Сте­но­гра­фи­я­лық жа­зу­дың ма­ғы­на­сын ашу
Ескерте: Ф-функция

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Бас­шы­ның қа­жет­ті құ­жат­та­ма­сын жүр­гі­зу, дай­ын­дау, қам­та­ма­сыз ету
Ф 2
Те­ле­фон ке­ліс­сө­зде­рі мен те­ле­фо­но­грам­ма­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру
Ф 3
Мә­жiлiстер­ді ұй­ым­да­сты­ру
Ф 4
Бас­шы­ның жұ­мыс ор­нын ұй­ым­да­сты­ру
Ф5
Бас­шы­ның тех­ни­ка­лық қол­да­уын қам­та­ма­сыз ету, сте­но­гра­фи­я­лау, ма­ғы­на­сын ашу
Ф6
Кор­ре­спон­ден­ци­я­ны жүй­е­леу және іс жүр­гі­зу

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ді қам­та­ма­сыз ету

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу және құ­жат­тар­дың орын­да­луын ба­қы­лау
Ф-2
Бас­шы жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру
Ф-3
Де­ректер ба­за­сын ба­қы­лау, тір­кеу және жүй­е­леу

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Бас­шы­ның бас­қа­ру қыз­ме­тін ұй­ым­дық-құ­жат­та­ма­лық қам­та­ма­сыз ету
Ф2
Бас­шы­ның бас­қа­ру қыз­ме­тін ұй­ым­дық-тех­ни­ка­лық қам­та­ма­сыз ету

«Басшылардың қызметін
ұйымдастыруды қамтамасыз
ету» кәсіби стандартына
4-қосымша
КС бірліктерінің сипаттамасы (функционалдық картасы)

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Ба­ян­да­ма­лар, дәрiстер, хат­та­ма­лар, сөй­лен­ген сө­здер­дiң сте­но­гра­фи­я­лық жа­з­ба­сын жүр­гi­зу (кон­фе­рен­ци­я­лар, жи­на­лы­стар, се­ми­нар­лар­да және т.б.).
Сте­но­гра­фи­я­лау.
Ор­фо­гра­фия және пунк­ту­а­ция ере­же­сі.
Әр түр­лі құ­жат­тар­ды ба­сып шы­ға­ру­да ма­те­ри­ал­дың ор­на­ла­су тәр­ті­бі.
Ең­бек заң­на­ма­сы және іш­кі тәр­тіп ере­же­сі.
Бі­рың­ғай топ­тар шең­бе­рін­де­гі бас­шы­лық­пен шек­те­улі ав­то­но­мия шең­бе­рін­де әре­кет.
Бас­шы­ның қой­ы­л­ған мін­дет­те­ріне сүй­ене өз қыз­ме­тін жос­пар­лау.
Әле­умет­тік ас­пек­ті­лер­ді ес­ке­ре ақ­па­рат­тың бел­гі­лі көз­де­рін жақ­сы қол­да­на про­бле­ма­ны ше­шу.
Өзін оқы­ту­ға жа­у­ап­кер­ші­лік және ең­бек неме­се оқу қыз­ме­ті са­ла­сын­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­нің бар бо­луы.
Ф 2
Мәт­ін­ді ай­ту­мен жат­қа жа­зу, iс­кер­лiк хат­тар, бұй­рық­тар, қо­ры­тын­ды­лар, нұс­қа­у­лар, ба­ян­жа­з­ба­лар және мә­лі­мет­тер­ді те­ле­фон бой­ын­ша бе­рі­ле­тін бас­қа да қыз­мет­тік құ­жат­тар­ды сте­но­гра­фи­я­лау.
Маг­нит­ті та­сы­мал­да­уы­штан (дик­то­фон­дар мен маг­ни­то­фон­дар­ды қол­да­на) сө­зді жа­зу.
Ба­су ма­ши­на­лар, ком­пью­тер­лер, дик­то­фон­дар мен маг­ни­то­фон­дар­ды пай­да­ла­ну ере­же­сi;
Ең­бек­ті ұй­ым­да­сты­ру негіз­де­рін бі­лу.
Ф 3
Сте­но­гра­фи­я­лық жа­зу­дың ма­ғы­на­сын ашу, ба­су ма­шин­ка­сын­да олар­ды ба­су неме­се ма­ши­нист­ка­ға ай­ту­мен жа­з­ды­ру, неме­се де­ректер бан­кі­сіне ақ­па­рат­ты ен­гі­зу.
Есеп­теу тех­ни­ка­сын пай­да­ла­ну ере­же­сі.
Өрт қа­уiп­сiздi­гiнiң та­лап­та­ры.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Ұй­ым неме­се оның бө­лім­ше­лер бас­шы­сы­ның жұ­мысын тех­ни­ка­лық қам­та­ма­сыз ету.
Бө­лім­ше­лер­ден неме­се орын­да­у­шы­лар­дан бас­шы­ға қа­жет­ті мә­лі­мет­ті алу.
Ере­же­лер, нұс­қа­у­лар, іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу бой­ын­ша бас­қа бас­шы­лық­қа алы­на­тын ма­те­ри­ал­дар және нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
Әр­түр­лі құ­жат­тар­ды ба­су ке­зін­де ма­те­ри­ал­дар­ды ор­на­ла­сты­ру тәр­ті­бі.
Үл­гі­лік ны­сан­дар­ды қол­да­на іс­кер­лік хат­тар­ды ба­су ере­же­сі.
Ой­лау жүй­е­лі­гі, бай­сал­ды­лы­ғы, жо­ға­ры жұ­мыс қа­бі­лет­ті­лі­гі, жа­на­сқы­штық, әре­кет­те­рін нақ­ты жос­пар­лау.
Бас­шы­ның қой­ы­л­ған мін­дет­те­ріне сүй­ене өз қыз­ме­тін жос­пар­лау.
Әле­умет­тік ас­пек­ті­лер­ді ес­ке­ре ақ­па­рат­тың бел­гі­лі көз­де­рін жақ­сы қол­да­на оты­рып про­бле­ма­ны ше­шу.
Өзін оқы­ту­ға жа­у­ап­кер­ші­лік және ең­бек неме­се оқу қыз­ме­ті са­ла­сын­да прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­нің бар бо­луы.
Ф 2
Бас­шы­ның те­ле­фон ке­ліс­сө­зде­рін ұй­ым­да­сты­ру.
Те­ле­фо­но­гра­ма­лар­ды қа­был­дау және бе­ру.
Бас­шы жоқ болған кез­де жа­зу және оның маз­мұ­нын оған жет­кі­зу.
Қа­был­дау-сөй­ле­су жаб­дық­та­рын пай­да­ла­ну ере­же­сі.
Ф 3
Бас­шы­мен жүр­гі­зі­ле­тін оты­ры­стар мен мә­жі­лі­стер­ді дай­ын­дау (қа­жет­ті ма­те­ри­ал­дар­ды жи­нау, оты­рыс пен мә­жі­лі­стің уа­қы­ты, оры­ны, күн тәр­ті­бі ту­ра­лы қа­ты­су­шы­лар­ды ха­бар­лау, олар­ды тір­кеу).
Хат­та­ма­лар­ды жүр­гі­зу және рә­сім­деу.
Ең­бек­ті ұй­ым­да­сты­ру, ең­бек заң­на­ма­сы, іш­кі ең­бек тәр­ті­бі­нің ере­же­сі.
Ф 4
Бас­шы жұ­мыс оры­нын кең­се ке­рек-жа­рақ­та­ры­мен, құ­рал­дар­мен қам­та­ма­сыз ету.
Кө­бей­ту тех­ни­ка­сын­да ти­раж­дау, сон­дай-ақ дер­бес ксе­рок­ста құ­жат­тар­ды кө­ші­ру үшін құ­жат­тар­ды дай­ын­дау.
Ұй­ым мен оның бө­лім­ше­ле­рі­нің құ­ры­лы­мын және бас­шы құ­ра­мын Ұй­ым­дық-өкім­дік құ­жат­та­ма­ның бі­рың­ғай­лан­ған жүй­е­сі­нің стан­дарт­та­ры;
ең­бек­ті ұй­ым­да­сты­ру негіз­де­рі.
Ф 5
Бас­шы­мен дай­ын­да­ла­тын мәт­ін­ді, ұй­ым­дық-өкім­дік құ­жат­тар­ды кей­ін олар­дың ма­ғы­на­сын аша және ба­су ма­шин­ка­сын­да ба­са сте­но­гра­фи­я­лау неме­се де­ректер бан­кі­сіне ақ­па­рат­ты ен­гі­зу.
Қа­был­дау-сөй­ле­су жаб­дық­та­ры бой­ын­ша ақ­па­рат­ты бе­ру және қа­был­дау (те­лекс, факс, те­ле­факс және т.б).
Ше­шім­дер­ді дай­ын­дау және қа­был­дау ке­зін­де ақ­па­рат­ты жи­нау, өң­деу мен ұсы­ну үшін ком­пью­тер­лік тех­ни­ка­ны қол­да­ну­мен әр­түр­лі опе­ра­ци­я­лар­ды орын­дау.
Сте­но­гра­фия, ма­шин­ка­мен ба­су, ор­фо­гра­фия мен пунк­ту­а­ция ере­же­ле­рі.
Ба­су ма­шин­ка­лар, ком­пью­тер­лер, дик­то­фон­дар, маг­ни­то­фон­дар­ды және бас­қа қол­да­ны­ла­тын тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну.
Ф 6
Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу, бас­шы аты­на түс­кен кор­ре­спон­ден­ци­я­ны қа­был­дау.
Бел­гі­лен­ген тәр­тіп­ке сәй­кес құ­жат­тар­ды жүй­е­леу және бас­шы қа­ра­ған­нан кей­ін бө­лім­ше­лер­ге неме­се нақ­ты орын­да­у­шы­лар­ға тап­сы­ру.
Ба­қы­лау-тір­кеу кар­то­те­ка­сын жүр­гі­зу.
Бас­шы тап­сыр­ма­ла­ры­ның орын­дау мер­зім­де­рін есеп­ке алу.
Бас­шы­ға қол қо­ю­ға құ­жат­тар­ды қа­был­дау.
Тіл­де­су эти­ка­сын сақ­тап ке­лу­ші­лер­ді қа­был­да­уды ұй­ым­да­сты­ру, қыз­мет­кер­лер­дің өті­ніш­те­рі мен ұсы­ны­ста­рын же­дел қа­ра­уы­на жәр­дем­де­су.
Бе­кі­ті­л­ген но­мен­кла­ту­ра­ға сәй­кес іс­тер­ді қа­лып­та­сты­ру, олар­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету және уа­қы­тын­да мұ­ра­ғат­қа тап­сы­ру.
Кө­бей­ту тех­ни­ка­сын­да ти­раж­дау үшін құ­жат­тар­ды тү­зе­ту.
Құ­жат­тар­ды ксе­ро­кө­ші­ру.
Әр­түр­лі құ­жат­тар­ды ба­су ке­зін­де ма­те­ри­ал­дар­ды ор­на­ла­сты­ру тәр­ті­бі.
Үл­гі­лік ны­сан­дар­ды қол­да­на іс­кер­лік хат­тар­ды ба­су ере­же­сі.
Ең­бек­ті қор­ғау ере­же­сі және нор­ма­лар.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Ұй­ым неме­се оның бө­лім­ше­ле­рі бас­шы­сы­ның жұ­мысын қам­та­ма­сыз ету мен қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша тех­ни­ка­лық функ­ци­я­лар­ды орын­дау.
Бө­лім­ше­лер­ден бас­шы­ға қа­жет­ті мә­лі­мет­тер­ді ұсы­ну.
Бас­шы­мен дай­ын­да­ла­тын бұй­рық­тар, өкім­дер, хат­тар және бас­қа­да ұй­ым­дық-өкім­дік құ­жат­тар­дың мәті­нін кей­ін олар­дың ма­ғы­на­сын аша және ба­су ма­шин­ка­сын­да ба­са сте­но­гра­фи­я­лау неме­се де­ректер бан­кі­сіне ақ­па­рат­ты ен­гі­зу.
Қа­был­дау-сөй­ле­су жаб­дық­та­ры (те­лекс, факс, те­ле­факс) бой­ын­ша ақ­па­рат­ты бе­ру және қа­был­дау.
Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу, бас­шы аты­на түс­кен кор­ре­спон­ден­ци­я­ны қа­был­дау, бел­гі­лен­ген тәр­тіп­ке сәй­кес құ­жат­тар­ды жүй­е­леу және бас­шы қа­ра­ған­нан кей­ін олар­ды жұ­мыс про­це­сін­де пай­да­ла­ну неме­се жа­у­ап дай­ын­да­у­ға бө­лім­ше­лер­ге неме­се нақ­ты орын­да­у­шы­лар­ға тап­сы­ру.
Ба­қы­лау-тір­кеу кар­то­те­ка­сын жүр­гі­зу, бас­шы тап­сыр­ма­ла­ры­ның орын­да­луын есеп­ке алу және ба­қы­лау.
Бас­шы­ға қол қо­ю­ға құ­жат­тар­ды қа­был­дау.
Қа­рым-қа­ты­нас эти­ка­сын сақ­тап ке­лу­ші­лер­ді қа­был­да­уды ұй­ым­да­сты­ру, қыз­мет­кер­лер­дің ұсы­ны­ста­ры мен өті­ніш­те­рін же­дел қа­рас­ты­ру­ға жәр­дем­де­су.
Бе­кі­ті­л­ген но­мен­кла­ту­ра­ға сәй­кес іс­тер­ді қа­лып­та­сты­ру, олар­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету және бел­гі­лен­ген мер­зім­де олар­ды мұ­ра­ғат­қа тап­сы­ру.
Кө­бей­ту тех­ни­ка­сын­да ти­раж­дау үшін құ­жат­тар­ды жи­нау, құ­жат­тар­ды ксе­ро­кө­ші­ру.
Ере­же­лер, нұс­қа­у­лар, іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу бой­ын­ша бас­қа бас­шы­лық­қа ала­тын ма­те­ри­ал­дар және нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
Ұй­ым мен оның бө­лім­ше­ле­рі­нің бас­шы құ­ра­мы және құ­ры­лы­мы
Сте­но­гра­фия, ма­шин­ка­мен ба­су, ор­фо­гра­фия мен пунк­ту­а­ция ере­же­ле­рі.
Әр­түр­лі құ­жат­тар­ды ба­су ке­зін­де ма­те­ри­ал­дар­ды ор­на­ла­сты­ру тәр­ті­бі
Үл­гі­лік ны­сан­дар­ды қол­да­на оты­рып іс­кер­лік хат­тар­ды ба­су ере­же­сі.
Ба­су ма­шин­ка­ла­рын, ком­пью­тер­лер­ді, дик­то­фон­дар­ды, маг­ни­то­фон­дар­ды және бас­қа қол­да­ны­ла­тын тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну
Қа­был­дау-сөй­ле­су жабды­ғы­мен пай­да­ла­ну ере­же­сі
Ұй­ым­дық-өкім­дік құ­жат­та­ма­ның бі­рың­ғай­лан­ған жүй­е­сі­нің стан­дарт­та­ры;
эти­ка және эс­те­ти­ка негіз­де­рі, іс­кер­лік тіл­де­су ере­же­сі.
Ең­бек­ті ұй­ым­да­сты­ру негіз­де­рі, ең­бек заң­на­ма­сы, іш­кі ең­бек тәр­ті­бі­нің ере­же­сі, өрт қа­уiп­сiздi­гiнiң та­лап­та­ры.
Бі­рың­ғай топ­тар шең­бе­рін­де­гі бас­шы­лық­пен шек­те­улі ав­то­но­мия шең­бе­рін­де әре­кет.
Бас­шы­ның қой­ы­л­ған мін­дет­те­ріне сүй­ене өз қыз­ме­тін жос­пар­лау.
Әле­умет­тік ас­пек­ті­лер­ді ес­ке­ре ақ­па­рат­тың бел­гі­лі көз­де­рін жақ­сы қол­да­на про­бле­ма­ны ше­шу.
Өзін оқы­ту­ға жа­у­ап­кер­ші­лік және ең­бек неме­се нақ­ты ең­бек неме­се оқу қыз­ме­ті са­ла­сын­да шек­те­улі прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­нің бар бо­луы, бас­қа­рыл­ма­лы ор­та­да оқып үй­ре­ну.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Бас­шы­ның iс жүр­гі­зу­ін ұй­ым­да­сты­ру­ға әдiсте­мелiк бас­шы­лық және ба­қы­лау.
Кә­сі­по­рын­ның бас­шы­лы­ғы­на қол қо­ю­ға ұсы­ны­ла­тын құ­жат­тар­ды ке­лі­су және бе­кі­ту, дұ­рыс жа­са­уын, дай­ын­дық са­па­сын ба­қы­лау.
Бас­шы­лық­тың тап­сыр­ма­ла­ры мен құ­жат­та­рын ба­қы­лау, орын­да­уды жү­зе­ге асы­ру.
Кә­сі­по­рын қар­жы-ша­ру­а­шы­лық қыз­ме­ті­нің бей­і­ні бой­ын­ша бас­шы­ның же­ке тап­сыр­ма­ла­рын орын­дау.
Функ­ци­о­нал­дық қыз­мет­тер­ден қа­жет­ті ма­те­ри­ал­дар­ды сұ­рау, тап­сыр­ма­лар­ды орын­да­удың ке­шік­ті­ру се­беп­терi ту­ра­лы түсiн­дiр­ме­лер.
Құ­жат­тар­ды қа­рау және олар­ды ұй­ым­ның бас­шы­ла­ры­на және ма­ман­да­ры­на орын­да­у­ға ба­ғыт­тау.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­лық және өзге де нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі;
іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу және ұй­ым­ның қыз­ме­тіне қа­ты­сты әдiсте­мелiк және нор­ма­тив­тік-техн ка­лық ма­те­ри­ал­дар.
Ұй­ым мен оның бө­лім­ше­ле­рі­нің бас­шы құ­ра­мы және құ­ры­лы­мы
Іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу ере­же­сі
Элек­трон­дық құ­жат ай­на­лы­мы жүй­е­сін бі­лу, үл­гі­лік ны­сан­дар­ды қол­да­ну­мен іс­кер­лік хат­тар­ды ба­су ере­же­сі;
Ең­бек­ті ұй­ым­да­сты­ру, бас­қа­ру және әкім­ші­лік құқы­ғы
Ең­бек заң­на­ма­сы.
Бас­шы­ның қой­ы­л­ған мін­дет­те­ріне сүй­ене өз қыз­ме­тін жос­пар­лау.
Өзін ұй­ым­да­сты­ру және ком­му­ни­ка­тив­тік құ­зы­ре­ті­нің жо­ға­ры дең­гей­ін ием­де­ну
Нақ­ты­лық.
Ф 2
Бас­шы­мен өт­кiзiлетiн мә­жiлiстер және оты­ры­стар­ды дай­ын­дау бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау және хат­та­ма­лар­ды рәс­iм­деу.
Бас­шы­ның жұ­мыс ор­нын ұй­ым­да­сты­ру тех­ни­ка­сы­ның қа­жет­тi құ­рал­да­ры­мен, кең­се ке­рек-жа­рақ­та­ры­мен қам­та­ма­сыз ету.
Ақ­па­рат­ты жыл­дам тап­сы­ру­ды қам­та­ма­сыз ету.
Ма­шин­ка­ға ба­су және кө­шi­ру-кө­бей­ту жұ­мыста­рын орын­да­уды қам­та­ма­сыз ету.
Қа­рым-қа­ты­нас эти­ка­сын сақ­тап ке­лу­ші­лер­ді қа­был­да­уды ұй­ым­да­сты­ру, қыз­мет­кер­лер­дің ұсы­ны­ста­ры және өті­ніш­те­рін же­дел қа­рас­ты­ру­да жәр­дем­де­су.
Бас­шы­ның те­ле­фон келiс­сө­здерiн ұй­ым­да­сты­ру
Бас­шы­ның жоқ ке­зін­де бай­ла­ныс ка­нал­да­ры және қа­был­дау-сөй­ле­су құ­ры­л­ғы­ла­ры бой­ын­ша алын­ған ақ­па­ра­ты жа­зу­ды жүр­гі­зу.
Қа­был­дау-сөй­ле­су құ­ры­л­ғы­ла­рын пай­да­ла­ну ере­же­ле­рін және ны­сан­да­рын жетiл­дi­ру.
Іс­кер­лік тіл­де­су ере­же­сі, ең­бек мә­де­ни­е­ті және қыз­мет­тік эти­ка.
Қа­был­дау-сөй­ле­су жабды­ғын пай­да­ла­ну ере­же­сі.
Есеп­теу тех­ни­ка­сын пай­да­ла­ну ере­же­сі.
Кә­сі­по­рын­ның, оның қар­жы-ша­ру­а­шы­лық қыз­ме­ті­нің да­му пер­спек­ти­ва­сы.
Ф 3
ЭҚА жұ­мысын­да дағ­ды­ның бо­луы.
Кі­ріс кор­ре­спон­ден­ци­я­сын ска­нир­леу, тір­кеу және «Ба­қы­ла­у­ға» қою.
Қыз­мет­тік ма­те­ри­ал­дар­ды ба­су, де­ректер бан­кіне ағым­да­ғы ақ­па­рат­ты ен­гі­зу.
Бе­кі­ті­л­ген но­мен­кла­ту­ра­ға сәй­кес іс­тер­ді қа­лып­та­сты­ру, олар­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
Мұ­ра­ғат­қа сақ­та­у­ға неме­се жо­ю­ға құ­жат­тар­ды жыл сай­ын ірік­теу жүр­гі­зу.
Ұй­ым­дық-өкім­дік құ­жат­та­ма­ның бі­рың­ғай­лан­ған жүй­е­сі­нің стан­дарт­та­ры;
ДК жұ­мыс жа­сай бі­лу
Ұй­ым­ның ерекше­лі­гін есеп­ке ала іс­тер но­мен­кла­ту­ра­сын жа­сау және бе­кі­ту бой­ын­ша та­лап­тар
Мұ­ра­ғат іс­те­рін жүр­гі­зу ере­же­сі.

Шиф­ры
Бі­лі­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Бас­шы­ға қол қо­ю­ға берiлетiн құ­жат­тар­дың дай­ын­дал­ған жо­ба­ла­рын рәс­iм­деу.
Бас­шы­ға тү­се­тін кор­ре­спон­ден­ци­я­ны қа­был­дау және жұ­мыста пай­да­ла­ну және жа­у­ап­тар­ды дай­ын­дау үшiн оны әрі қа­рай құ­ры­лым­дық бөлiм­ше­лер­ге неме­се нақ­ты орын­да­у­шы­лар­ға тап­сы­ру.
Iс қа­ға­з­да­рын жүр­гi­зу: хат­тар, са­у­ал­дар және бас­қа құ­жат­тар­ды жа­сау.
Бас­шы­ның жұ­мыс үшiн қа­жет­тi есеп­тер, ба­ян­да­ма жо­ба­ла­рын және та­ғы бас­қа ма­те­ри­ал­дар­ды құ­ра­с­ты­ру.
Бе­кі­ті­л­ген но­мен­кла­ту­ра­ға сәй­кес іс­тер­ді қа­лып­та­сты­ру, олар­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету және бел­гі­лен­ген уа­қыт­та мұ­ра­ғат­қа тап­сы­ру
Мұ­ра­ғат­қа бе­ру­ге дей­ін және орын­дау ба­ры­сын­да құ­жат­тар­ды же­дел сақ­тау.
Ұй­ым­ның қыз­мет­кер­ле­рі­мен шы­ға­ры­л­ған бұй­рық­тар мен өкім­дер­ді орын­да­луын ба­қы­лау, ба­қы­ла­у­ға алын­ған тап­сыр­ма­лар мен нұс­қа­у­лар­ды орын­дау мерзiм­дерiн сақ­тау.
Ба­қы­лау- тiр­кеу кар­то­те­ка­сын жүр­гi­зу.
Кез-кел­ген құ­пия ақ­па­рат­ты орын­ды қа­рау ше­бер­лі­гі.
Ере­же­лер, нұс­қа­у­лар, іс қа­ға­з­да­рын жүр­гі­зу; бой­ын­ша бас­қа бас­шы­лық­қа алын­ған ма­те­ри­ал­дар және нор­ма­тив­тік құ­жат­тар;
ұй­ым мен оның бө­лім­ше­ле­рі­нің бас­шы құ­ра­мы және құ­ры­лы­мы
сте­но­гра­фия; ма­шин­ка­мен ба­су, ор­фо­гра­фия мен пунк­ту­а­ция ере­же­ле­рі;
үл­гі­лік ны­сан­дар­ды қол­да­на іс­кер­лік хат­тар­ды ба­су ере­же­сі;
ба­су ма­шин­ка­лар, ком­пью­тер­лер, дик­то­фон­дар, маг­ни­то­фон­дар­ды және бас­қа қол­да­ны­ла­тын тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну;
қа­был­дау-сөй­ле­су жабды­ғы­мен пай­да­ла­ну ере­же­сі;
ұй­ым­дық-өкім­дік құ­жат­та­ма­ның бі­рың­ғай­лан­ған жүй­е­сі­нің стан­дарт­та­ры;
эти­ка негіз­де­рі; іс­кер­лік тіл­де­су ере­же­сі;
ең­бек­ті ұй­ым­да­сты­ру негіз­де­рі;
ең­бек заң­на­ма­сы;
іш­кі ең­бек тәр­тіп­те­ме­сі­нің ере­же­сі.
Озып жұ­мыс iстеу ше­бер­лі­гі
Ақ­па­рат­тық ағын­дар­мен бас­қа­ру.
Жа­на­сқы­штық.
Ба­сым­ды­лық тәр­тіп­те іс­тер­ді қой­ып шы­ғу.
Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лы­ғы.
Қой­ы­л­ған тап­сыр­ма­лар­дың дер кезiн­де орын­да­у­ға және са­па­сы­на жа­у­ап­кер­шiлiк.
Ф 2
Бай­ла­ныс ка­нал­да­ры (факс, e-mail) ар­қы­лы ха­бар­ла­ма­лар­ды қа­был­дау және тап­сы­ру.
Қо­ңы­ра­у­лар­дың бас­қа ме­кен­жай­ға жі­бе­ру және аяқ­та­луы бой­ын­ша дер­бес ше­шім­дер қа­был­дау.
Бас­шы­ның жұ­мыс ор­нын қа­жет­ті ұй­ым­да­сты­ру тех­ни­ка­сы құ­рал­да­ры­мен, кең­се ке­рек-жа­рақ­та­ры­мен қам­та­ма­сыз ету, оны­ның тиiм­дi жұ­мыс іс­те­уіне мүм­кін­дік бе­ре­тін жағ­дай­лар­ды жа­сау.
Бас­шы кез­де­су­ле­рін ұй­ым­да­сты­ру және үй­ле­сті­ру, ба­стық жұ­мысы­ның ең ти­ім­ді тәр­ті­бі мен про­це­ду­ра­сын әзір­леу.
Бас­шы өт­кі­зе­тін оты­ры­стар, ке­ңе­стер және бас­қа мә­жі­лі­стер­ді дай­ын­дау (қа­жет­ті ма­те­ри­ал­дар­ды жи­нау, өт­кі­зу ор­ны мен уа­қы­ты ту­ра­лы қа­ты­су­шы­лар­ға ха­бар­лау, күн тәр­тiбi және олар­ды тiр­кеу), мә­жiлiс хат­та­ма­ла­рын жүр­гі­зу және рәс­iм­деу.
Жос­пар­лау, таң­дау әдiстерi және ба­сым­ды­лық­тар­ды ор­на­ла­сты­ру, қор­лар­ды iз­де­стi­ру;
ұй­ым­да­сты­ру мә­де­ни­етiнiң стан­дарт­та­ры­на сәй­кес бас­қа­ру про­це­сте­рі;
өз жұ­мысын өнiм­дi жос­пар­лау және үй­ле­стi­ру әдiсте­ме­сі;
да­у­сыз тіл­де­су ере­же­сі.

«Басшылардың қызметін
ұйымдастыруды қамтамасыз ету»
кәсіби стандартына
5-қосымша
Келісу парағы
Р/с
№
Ұй­ым­ның ата­уы
Ке­лі­сі­л­ген кү­ні
1
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Эко­но­ми­ка және бюд­жет­тік жос­пар­лау ми­ни­стр­лі­гі
2
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Бі­лім және ғы­лым ми­ни­стр­лі­гі
3
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стр­лі­гі
4
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ду­стрия және жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар ми­ни­стр­лі­гі
5
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Көлiк және ком­му­ни­ка­ция ми­ни­стр­лі­гі
6
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Мұ­най және газ ми­ни­стр­лі­гі
7
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Мә­де­ни­ет және ақ­па­рат ми­ни­стр­лі­гі
8
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ден­са­улық сақ­тау ми­ни­стр­лі­гі
9
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Өңір­лік да­му ми­ни­стр­лі­гі
10
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Тө­тен­ше жағ­дай­лар ми­ни­стр­лі­гі
11
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Іш­кі іс­тер ми­ни­стр­лі­гі
12
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Қор­ға­ныс ми­ни­стр­лі­гі
13
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Қор­ша­ған ор­та және су ре­сур­ста­ры ми­ни­стр­лі­гі
14
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ұлт­тық ға­рыш агент­ті­гі
15
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Спорт және дене шы­нық­ты­ру іс­те­рі агент­ті­гі
16
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ста­ти­сти­ка агент­ті­гі
17
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ұлт­тық кә­сіп­кер­лер па­ла­та­сы
18
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Кә­сі­по­дақ­тар фе­де­ра­ци­я­сы
Осы кәсіби стандарт _________________________________________________
____________________________________________________________ тіркелді
КС тізіліміне енгізілді, тіркеу №___________________,
Хат (хаттама) № ___________ Күні ___________________

Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау министрінің
2013 жылғы 31 желтоқсандағы
№ 691 бұйрығына
4-қосымша
«Персоналды басқару (Менеджмент: бизнес бағыттары бойынша)» кәсіби стандарты

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы сыныптауышы (бұдан әрі – 03-2007 ҚР МС) «78.30 Персоналмен жұмыс жөніндегі басқа ұйымдардың қызметі»;

персоналды іріктеу жөніндегі менеджер (рекрутер);
персонал жөніндегі менеджер (hr-менеджер);
офис-менеджер;
директордың жалпы мәселелер жөніндегі орынбасары (әкімшілік директор);
директордың персоналды басқару жөніндегі орынбасары (директор, вице президент).

персоналды іріктеу және дұрыс орналастыру жұмысын көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Персоналды іріктеу жөніндегі менеджердің (рекрутер) еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

персоналды іріктеу және дұрыс орналастыру жұмысын, мансабы бойынша өсу, персоналды оқыту және біліктілігін жоғарылатуды көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Персонал жөніндегі менеджердің (hr–менеджер) еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

офис персоналының жұмыс орындарын ұйымдастырлуын басқаруды жүзеге асыра отырып, офис жұмысын ұйымдастыруды дайындау және қамтамасыз етуді көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Офис-менеджердің еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

өндіріс қызметін ұйымдастыруды көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Директордың жалпы мәселелер жөніндегі орынбасарының (әкімшілік директор) еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

өндіріс жұмысын ұйымдастыруды көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Директордың персоналды басқару жөніндегі орынбасарының (директор, вице-президент) еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

«Персоналды басқару (Менеджмент:
бизнес бағыттары бойынша)»
кәсіби стандартына
1-қосымша
Біліктілік деңгейлері бойынша еңбек қызметінің түрлері (кәсібі)
Р/с
№
Қыз­мет тү­рі­нің ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы­ның үр­ді­сін ес­кер­ген­де­гі кә­сіп­тер­дің ата­уы
01-2005 ҚР МС сәй­кес кә­сіп­тер­дің ата­уы
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд
1
Пер­со­нал­ды бас­қа­ру жө­нін­де­гі кә­сі­по­рын­ның қыз­ме­тін қам­та­ма­сыз ету және ұй­ым­да­сты­ру
Пер­со­нал­ды ірік­теу жө­нін­де­гі ме­не­джер (ре­кру­тер)
Кадр­лар­ды және ең­бек қа­ты­на­ста­рын бас­қа­ру бө­лім­ше­сін­де­гі (қыз­ме­т­ін­де­гі) ме­не­джер (бас­қа­ру­шы)
5
-
2
Пер­со­нал жө­нін­де­гі ме­не­джер (hr-ме­не­джер)
5
-
3
Офис-ме­не­джер
Офис-ме­не­джер
5
-
4
Ди­рек­тор­дың жал­пы мә­се­ле­лер жө­нін­де­гі орын­ба­са­ры (әкім­ші­лік ди­рек­тор)
Кадр­лар және тұр­мыс жө­нін­де­гі ди­рек­тор
7
-
5
Пер­со­нал­ды бас­қа­ру жө­нін­де­гі ди­рек­тор (ди­рек­тор­дың орын­ба­са­ры, ви­це-пре­зи­дент)
7
-
Ескертпе: БТБА - Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы

бизнес бағыттары бойынша)»
кәсіби стандартына
2-қосымша

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
5
Жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­iн­гi) бі­лі­мі
Бас­қа­ру са­ла­сын­да­ғы жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 2 жыл

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
5
Жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі) бі­лім
Бас­қа­ру са­ла­сын­да жұ­мыс тә­жір­би­е­сі ке­мін­де 2 жыл

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
5
Ти­іс­ті ма­ман­дық бой­ын­ша жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­iн­гi) бі­лім
Ма­манды­ғы бой­ын­ша жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 2 жыл

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
7
Жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­iн­гi) бі­лім
Бас­қа­ру са­ла­сын­да жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 5 жыл

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
7
Жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­iн­гi) бі­лім
Бас­қа­ру са­ла­сын­да­ғы жұ­мыс тә­жір­би­е­сі ке­мін­де 5 жыл

«Персоналды басқару (Менеджмент:
бизнес бағыттары бойынша)»
кәсіби стандартына
3-қосымша
КС бірліктерінің тізбесі

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Пер­со­нал­ды жал­дау про­це­сі мен жүй­е­сін да­мы­ту және ен­гі­зу
Ф 2
Пер­со­нал­ды бел­сен­ді із­де­уді жү­зе­ге асы­ру
Ф 3
Өті­ніш бер­ген адам­дар­мен әң­гі­ме­ле­су жүр­гі­зу
Ф 4
Ең­бек на­ры­ғы бой­ын­ша кан­ди­дат­тар, бос жұ­мыс орын­да­ры мен бас­қа ақ­па­рат­тың де­рекқо­рын құ­ру

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Пер­со­нал­ды ірік­теу және ор­на­ла­сты­ру
Ф 2
Пер­со­нал­ды ірік­теу және уәж­де­ме­леу
Ф 3
Кадр­лық іс жүр­гі­зу және кадр­лық есеп­ке алу
Ф 4
Пер­со­нал жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Офи­сті тех­ни­ка­лық жа­рақ­тан­ды­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру
Ф 2
Офис жұ­мысы­ның са­па­сы мен ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру, оң­тай­лан­ды­ру
Ф 3
Ма­те­ри­ал­дық-тех­ни­ка­лық қам­та­ма­сыз ету
Ф 4
Есеп жүр­гі­зу­ді, сақ­та­уды және тү­ген­деу жүр­гі­зу­ді қам­та­ма­сыз ету
Ф 5
Жұ­мыс үшін са­ни­тар­лық-тех­ни­ка­лық жағ­дай­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру
Ф 6
Қар­жы­лық құ­жат­та­ма­ны ре­сім­деу

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Ұй­ым­ның өн­ді­рі­стік-ша­ру­а­шы­лық қыз­ме­тін ұй­ым­да­сты­ру
Ф 2
Өн­ді­рі­стік ре­зерв­тер­ді оң­тай­лы пай­да­ла­ну
Ф 3
Ұй­ым­ды әкiм­шiлiк-ша­ру­а­шы­лық қам­та­ма­сыз ету
Ф 4
Ин­же­нер­лiк-ком­му­ни­ка­ци­я­лық және көлiк қыз­ме­тін қам­та­ма­сыз ету

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Кадр са­я­са­тын қа­лып­та­сты­ру
Ф 2
Ең­бек ре­сур­ста­ры­мен ұй­ым­ды қам­та­ма­сыз ету бөлi­гiн­де оның биз­нес жос­пар­ла­рын әзiр­леу
Ф 3
Ұжым­да қо­лай­лы әле­умет­тiк-пси­хо­ло­ги­я­лық кли­мат­ты құ­ру бой­ын­ша жұ­мыстың ба­ғыт­та­рын анық­тау
Ф 4
Кадр­лар ре­зер­він дай­ын­дау және қа­лып­та­сты­ру бой­ын­ша жұ­мыстар­ды жүр­гi­зу
Ф 5
Пер­со­нал­ды бас­қа­ру­дың нор­ма­тив­тiк-әдiсте­мелiк ба­за­сын жа­сау бой­ын­ша зерт­те­улер жүр­гi­зудi қам­та­ма­сыз ету
Ф 6
Пер­со­нал­мен жұ­мыста ең­бек заң­на­ма­сы­ның нор­ма­ла­рын сақ­та­уды ба­қы­лау

«Персоналды басқару (Менеджмент:
бизнес бағыттары бойынша)»
кәсіби стандартына
4-қосымша
КС бірліктерінің сипаттамасы (функционалдық картасы)

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Пер­со­нал­ды ірік­теу тұ­жы­рым­да­ма­сын әзір­леу үшін ең­бек на­ры­ғы­ның жай-күй­ін, жа­ла­қы дең­гей­ін, әр­түр­лі кә­сі­по­рын­дар­да әле­умет­тік бағ­дар­ла­ма­лар­ды зер­де­леу.
Адам ре­сур­ста­рын бас­қа­ру мә­се­ле­ле­рін рет­тей­тін Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­лық және өзге де нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі.
Қа­жет­ті ақ­па­рат­ты iз­де­стiру­ге бағ­дар; қой­ы­л­ған мін­дет­тер­дің же­ті­сті­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік, олар­дың орын­да­луын ба­қы­лау;
стра­те­ги­я­лық ой­лау;
күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лы­ғы;
өзін өзі ұстай бі­лу.
Ф 2
Кан­ди­дат­тар­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар­ды тұ­жы­рым­дау, бос по­зи­ци­я­лар си­патта­ма­сын және та­лап еті­ле­тін қыз­мет­кер­лер си­патта­ма­сын жа­сау.
Кә­сі­по­рын­ға қа­жет­ті қыз­мет­кер­лер­ді із­де­сті­ру­дің жос­пар-кесте­сін жа­сау;
Қыз­мет­кер­лер­ді ақ­па­рат­тық де­рекқор бой­ын­ша, бұ­қа­ра­лық ақ­па­рат құ­рал­да­рын­да­ғы, ин­тер­нет­те­гі жар­на­ма­ның кө­ме­гі­мен, же­ке бай­ла­ны­стар ар­қы­лы із­де­сті­ру­ді жү­зе­ге асы­ру.
Кадр­лық агент­тіктер­ге, жұ­мысқа ор­на­ла­сты­ру және ха­лық­ты жұ­мыспен қам­ту ор­та­лық­та­ры­на өтiнiм­дер­мен жү­гі­ну.
Пер­со­нал жө­нін­де­гі құ­жат­та­ма­ны жа­сау және ре­сім­деу бой­ын­ша нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі мен әді­сте­ме­лік ма­те­ри­ал­дар.
Ф 3
Кан­ди­дат­тар­дың іс­кер­лік және пси­хо­ло­ги­я­лық қа­си­е­тін ба­ға­лау.
Пси­хо­ло­ги­я­лық және кә­сі­би те­сті­ле­уді ұй­ым­да­сты­ру.
Із­де­ну­ші­лер­мен әң­гі­ме­ле­су және олар­ды те­сті­леу нәти­же­ле­рін ба­ға­лау.
Пси­хо­ло­гия, со­цио­ло­гия, ри­то­ри­ка, ло­ги­ка, iс­кер­лік қа­рым-қа­ты­нас эти­ка­сы мен мә­де­ни­ет негіз­де­рі. Әң­гi­ме­ле­су­шiлер­дi сен­ді­ру құ­рал­да­ры мен тәс­iл­дерi, кан­ди­дат­тар­ды уәж­деу, ең­бек со­цио­ло­ги­я­сы негіз­де­рі
Ф 4
Ва­кан­си­я­лар мен бос жұ­мыс орын­да­ры­ның де­рекқо­рын өзек­ті күй­де қам­та­ма­сыз ету және қол­дау (ақ­па­рат алу, ен­гi­зу, өң­деу, тал­дау, сы­нып­тау, ба­ға­лау, са­лы­сты­ру және сақ­тау);
Де­рекқор­дан ақ­па­рат­ты үй­ле­стi­ру, алу және пай­да­ла­ну.
Ең­бек на­ры­ғын тал­дау және мо­ни­то­ринг әді­сте­рі, ең­бек на­ры­ғы де­ректе­рі­нің ақ­па­рат­тық ба­за­сы, ақ­па­рат­тық жүй­е­ні қол­да­ну­мен кә­сіп­тер және ла­у­а­зым­дар із­деу тех­но­ло­ги­я­сы, ұй­ым­да­ғы жұ­мыс жағ­дай­ла­ры­ның ерекше­лік­те­рі, өз де­рекқо­рын құ­ру та­лап­та­ры, қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы, за­рдап шек­кен­дер­ге дә­рі­гер­ге дей­ін кө­мек көр­се­ту ере­же­сі, өрт қа­уіп­сіз­ді­гі ере­же­сі, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның эко­ло­ги­я­лық ко­дек­сі

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Ең­бек на­ры­ғын зер­де­леу.
Пер­со­нал­ға ұй­ым­ның қа­жет­ті­лі­гін ай­қын­дау.
Ұй­ым­ды қа­жет­ті кә­сіп­тер, ма­ман­дар және бі­лік­ті қыз­мет­кер­лер­мен жи­нақ­тау.
Кадр­лар­ды ірік­теу, бос жұ­мыс орын­да­ры­на кан­ди­дат­тар­мен әң­гі­ме­ле­су өт­кі­зу. Пер­со­нал­ды бас­қа­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша әр түр­лі дең­гей­де­гі бас­шы­лар­ға кон­суль­тат­ция бе­ру.
Ақ­па­рат­тық жүй­е­лер­ді пай­да­ла­нып кә­сіп­тер мен ла­у­а­зым­дар­ды із­де­сті­ру тех­но­ло­ги­я­сы;
пер­со­нал­ды жал­дау про­це­сте­рін және жүй­е­ле­рін бағ­дар­лау;
кадр­лар­да ағым­да­ғы қа­жет­ті­лік­ті орын­дау көз­де­рі мен тәр­ті­бі;
на­рық­тық эко­но­ми­ка­сы­ның негіз­де­рі
Стра­те­ги­я­лық ой­лау;
ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу, бас­қа­лар­дың пі­кі­рі­мен са­на­су; күр­де­лі, да­у­лы жағ­дай­лар­ды ти­ім­ді ше­шу, икем­ді­лік.
Ф 2
Қыз­мет­кер­лер­дің бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру және да­мы­ту бой­ын­ша жұ­мысты үй­ле­сті­ру.
Пер­со­нал қыз­ме­тін ба­ға­лау, бос ла­у­а­зым­дар ор­нын ор­на­ла­су­ға ат­те­ста­ция, кон­кур­стар жүр­гі­зу. Кадр­лық ре­зерв­ті қа­лып­та­сты­ру.
Ең­бек уәж­де­ме­сі және пер­со­нал­ды ба­ға­лау жүй­е­сі­нің негіз­де­рі, кадр­лар­дың бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру және оқы­ту әді­сте­рі­нің ны­сан­да­ры;
ат­те­ста­ция жүр­гі­зу тәр­ті­бі; кадр­лар­дың құ­ры­лы­мын тал­дау әді­сте­рі;
те­сті­леу, сұх­бат­та­су­ды жүр­гі­зу әді­сте­ме­ле­рі.
Ф 3
Ең­бек шар­тта­ры мен ке­лі­сім­шар­ттар­ды ре­сім­деу және жа­сау, қыз­мет­кер­лер­дің же­ке іс­те­рін және бас­қа да кадр­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу. Қыз­мет­кер­лер­ді жал­дау, ауы­сты­ру, қыз­мет ба­бын­да өсу, ла­у­а­зым тө­мен­де­ту, жұ­мыстан боса­ту мә­се­ле­ле­ріне қа­ты­су.
Пер­со­нал­ды бас­қа­ру бой­ын­ша ұй­ым­да­сты­ру қыз­ме­тін рет­тей­тін Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­лық және өзге де нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі;
ең­бек шар­тта­рын (ке­лі­сім шар­ттар­ды) әзір­леу тәр­ті­бі, ме­недж­мент әді­сте­рі және ұй­ым­да­сты­ру.
Ф 4
Ба­ғы­ны­шты қыз­мет­кер­лер­ге бас­шы­лық ету­ді жү­зе­ге асы­ру.
Ұжым­ның әле­умет­тік да­муы­на қа­ты­су, ең­бек да­у­ла­ры мен жан­жал­да­рын ше­шу.
Қыз­мет­кер­лер­дің іс­кер­лік және тұ­лға­лық ба­ға­лау жүй­е­сін жа­сау, олар­дың ла­у­а­зы­мын уәж­деу;
Кадр­лар мә­се­ле­ле­рі мен ма­ңы­зды кадр­лық ше­шім­дер бой­ын­ша бар­лық қыз­мет­кер­лер­ді ха­бар­дар ету.
Ұй­ым­ның қадр­лық құ­ра­мы және бас­қа­ру құ­ры­лы­мы;
пси­хо­ло­гия мен ең­бек со­цио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі; іс­кер­лік қа­рым-қа­ты­нас эти­ка­сы;
пер­со­нал­ды бас­қа­ру са­ла­сын­да отан­дық және ше­тел­дік ал­дын­ғы тә­жі­ри­бе;
іс жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру негіз­де­рі;
қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы ере­же­сі, за­рдап шек­кен­дер­ге дә­рі­гер­ге дей­ін кө­мек көр­се­ту ере­же­сі, өрт қа­уіп­сіз­ді­гі ере­же­сі, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның эко­ло­ги­я­лық ко­дек­сі

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Офис жабды­ғы мен орг­тех­ни­ка­лар­ды жұ­мыста пай­да­ла­ну­ға дай­ынды­ғы бой­ын­ша тек­се­ру ұй­ым­да­сты­ру.
Офис жабды­ғы­ның, ком­му­ни­ка­ци­я­лар­дың тех­ни­ка­лық күй­ін ба­қы­лау, ақа­улық бол­са жөн­деу жұ­мыста­рын жүр­гі­зу үшін ма­ман­дар­ды ша­қы­ру.
Ша­ру­а­шы­лық-қар­жы қыз­ме­ті­нің мә­се­ле­ле­рін рет­тей­тін Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­да­ры және бас­қа да нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі;
ең­бек заң­на­ма­сы;
офис құ­ры­л­ғы­ла­ры және оны бө­лу қа­ғи­дат­та­ры;
бағ­дар­ла­ма­лық қам­та­ма­сыз ету­ді ұй­ым­да­сты­ру;
орг­тех­ни­ка­ны пай­да­ла­ну ере­же­сі.
Қа­жет­ті ақ­па­рат­ты із­де­у­ге бағ­дар­ла­ну;
қой­ы­л­ған мін­дет­тер­дің же­ті­сті­гіне жа­у­ап­кер­шiлi­гі, олар­дың орын­да­луын ба­қы­лау;
стра­те­ги­я­лық ой;
күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лы­ғы;
өзін-өзі ұстай бі­лу.
Ф 2
Офис жұ­мысы­ның са­па­сын ба­ға­лау кри­те­рий­ле­рін және са­па стан­дар­та­рын жа­сау.
Офис жұ­мысы­ның ти­ім­ді­лі­гіне тал­дау жүр­гі­зу, қа­был­дан­ған ше­шім­дер­ді орын­дау үшін ба­қы­ла­уды жү­зе­ге асы­ру.
Жал­пы ұй­ым­ды және офис жұ­мыста­рын жақ­сар­ту бой­ын­ша ұсы­ны­стар­ды ұй­ым бас­шы­сы­ның қа­ра­уы­на ен­гі­зу.
Кадр­лар жө­нін­де­гі құ­жат­та­ма­ны жа­сау және ре­сім­деу бой­ын­ша нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер мен әді­сте­ме­лік ма­те­ри­ал­дар;
офи­стің ұй­ым­дық құ­ры­лы­мын құ­ру қа­ғи­дат­та­ры;
уәж­де­ме­лік әді­стер мен стра­те­гия; офис жұ­мысы­ның ти­ім­ді­лі­гін тал­дау әді­сте­рі.
Ф 3
Ұй­ым­ды офис та­у­ар­ла­ры­мен, шы­ғыс ма­те­ри­ал­да­ры және өзге де та­у­ар­лық-ма­те­ри­ал­дық құн­ды­лық­тар­мен қам­та­ма­сыз ету (ма­те­ри­ал­дық -тех­ни­ка­лық қам­та­ма­сыз ету қа­жет­тiлi­гін, жеңiл­дiк­тер жүй­е­сін тал­дау, жет­кi­зу­шiлер­ден тап­сы­ры­сты ор­на­ла­сты­ру, шар­ттар­ды жа­сау).
Та­у­ар­лық-ма­те­ри­ал­дық құн­ды­лық­тар­ды алу тәр­тiбiн ай­қын­дау.
Ке­ліс­сө­здер, та­ны­сты­ру, мә­жiлiстер, кон­фе­рен­ци­я­лар, се­ми­нар­лар және та­ғы бас­қа ша­ра­лар­ды ма­те­ри­ал­дық-тех­ни­ка­лық қам­та­ма­сыз ету­ді ұй­ым­да­сты­ру.
Офис ша­ру­а­шы­лы­ғын тү­ген­де­удi жү­зе­ге асы­ру.
Заң­дар­дың ша­ру­а­шы­лық шар­ттар­ға қой­ы­ла­тын та­лап­та­ры және олар­ды жа­са­су тәр­тiбi;
офи­сті жаб­дық­та­уды ұй­ым­да­сты­ру әдiстерi;
ба­қы­лау іс-ша­ра­ла­рын жүр­гі­зу ба­қы­лау қа­ғи­дат­та­ры және әдiсте­месi;
тү­ген­де­удi есеп­ке алу ере­же­сі.
Ф 4
Офи­стің жұ­мысы үшін шы­ғыс ма­те­ри­ал­да­ры мен та­у­ар­лық-ма­те­ри­ал­дық құн­ды­лық­тар­ды қа­был­дау, есеп­ке алу, сақ­тау және бе­ру­ді ұй­ым­да­сты­ру
Жұ­мыс тап­сыр­ма­ла­рын орын­дау үшін олар­ға бе­рі­л­ген та­у­ар­лық-ма­те­ри­ал­дық құн­ды­лық­тар­ға ма­те­ри­ал­дық жа­у­ап­ты адам­ды та­ғай­ын­дау, бір ма­те­ри­ал­дық жа­у­ап­ты адам­нан екін­ші­ге тап­сы­ру-қа­был­дау схе­ма­сын жа­сау.
Офис ша­ру­а­шы­лы­ғын тү­ген­де­удi жү­зе­ге асы­ру
Тех­ни­ка­лық жа­рақ­тан­ды­ру тәр­ті­бі;
қыз­мет­кер­лер­дің жа­у­ап­кер­ші­лік түр­ле­рі мен қыз­мет са­ла­сы;
қыз­мет­кер­лер­дің ма­те­ри­ал­дық-тех­ни­ка­лық жа­у­ап­кер­ші­лік­те бо­лу ту­ра­лы заң­дар.
Ф 5
Офи­стің жұ­мысы үшін үй-жай­ла­рын­да­ғы жұ­мыстың са­ни­тар­лық жағ­дай­ла­рын жа­сау (жа­рық­тан­ды­ру, жел­де­ту және тем­пе­ра­ту­ра ре­жи­мі).
Офис жұ­мысы­ның аяқ­та­луын және жа­ңа жұ­мыс кү­ніне дай­ынды­ғын үй­ле­сті­ру (жұ­мыс орын­да­рын тәр­тіп­ке кел­ті­ру, офис жаб­дық­та­рын сөн­ді­ру, оның iшiн­де жа­рық­ты, қор­ғау сиг­на­ли­за­ци­я­сы жүй­е­сін ак­тив­тен­ді­ру, бас­қа да).
Ұй­ым­ның әле­умет­тік-тұр­мыстық да­му та­лап­та­ры;
ең­бек­ті қор­ғау жө­нін­де­гі ере­же;
са­ни­тар­лық-тех­ни­ка­лық нор­ма­лар.
Ф 6
Офис қа­жет­ті­лік­те­ріне шы­ғы­стар бюд­же­тін жүр­гі­зу.
Та­у­ар­лық-ма­те­ри­ал­дық құн­ды­лық­тар­ды алу­ға тө­лем құ­жат­та­рын ре­сім­деу.
Эко­но­ми­ка және бух­гал­тер­лік есеп негіз­де­рі;
тө­лем құ­жат­та­рын ре­сім­деу ере­же­сі;
қа­уiп­сiздiк тех­ни­ка­сы­ның ере­же­сі;
за­рдап шек­кен­дер­ге дә­рі­гер­ге дей­iн кө­мек­тi көр­се­ту ере­же­сі;
өрт қа­уiп­сiздi­гi ере­же­сi;
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Эко­ло­ги­я­лық ко­дек­сі.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Ұй­ым­ның өн­ді­рі­стік-ша­ру­а­шы­лық қыз­ме­ті­нің мә­се­ле­ле­рін ше­шу.
Қа­ра­уын­да­ғы құ­ры­лым­дық бөлiм­ше­лер­дiң тиiм­дi өза­ра іс-әре­ке­ті бой­ын­ша жұ­мысты ұй­ым­да­сты­ру.
Ұй­ым жұ­мысы­ның тиiм­дiлi­гін арт­ты­ру­ға жәр­дем­де­су.
Қыз­мет­кер­лер үшiн қа­уiп­сiз ең­бек жағ­дай­ла­рын қам­та­ма­сыз ету.
Өрт­ке қар­сы құ­рал­дар­дың жа­рам­ды­лы­ғын және бо­луын, орын-жай­лар, жаб­дық­тар және ин­вен­тарь­лар­дың күй­ін ба­қы­лау, олар­ды уа­қы­тын­да жөн­де­удi қам­та­ма­сыз ету.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­лық және бас­қа да нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі; ұй­ым­ның ша­ру­а­шы­лық-қар­жы­лық қыз­ме­ті, әкім­ші­лік-ша­ру­а­шы­лық қыз­мет көр­се­ту мә­се­ле­ле­рі;
ең­бек заң­на­ма­сы;
са­лық заң­на­ма­сы­ның негіз­де­рі.
Ана­ли­ти­ка­лық ой­лау;
нәти­же­ге қол жет­кізу­ге бағ­дар;
ко­ман­да­да жұ­мыс iстеу;
іс­кер ор­та­ның жыл­дам өзге­ре­тін жағ­дай­ла­ры­на бей­ім­де­лу;
ақ­па­рат­тық ағын­дар­ды бас­қа­ру;
іс­тер­ді ба­сым­дық­тар тәр­ті­бін­де қою; өзін-өзі ұстай бі­лу;
қа­рым-қа­ты­на­сқа бей­ім­ді­лік.
Ф 2
Ұй­ым­ның ғи­ма­рат­та­рын және құ­ры­лы­ста­рын ре­кон­струк­ци­я­лау және тех­ни­ка­лық қай­та жаб­дық­та­уды жос­пар­лау.
Жа­ңа тех­ни­ка және тех­но­ло­ги­я­ны қол­да­ну­мен, өн­ді­рі­стік ре­зерв­тер­ді ұтым­ды пай­да­ла­ну және ре­сур­стар­ды үнем­ді жұм­са­у­мен өн­дiрiстiк-ша­ру­а­шы­лық қыз­мет­тi ұй­ым­да­сты­ру.
Жет­кi­зу жағ­дай­ла­рын жақ­сар­ту үшiн ба­ла­ма­лы өнім бе­ру­ші­лер­ді iз­де­стi­ру.
Қыз­мет­тер үшін ша­ру­а­шы­лық­ты жүр­гі­зу әдiстерi және есеп­тер­ді ре­сім­деу, ең­бек пен өн­дiрi­сті ұй­ым­да­сты­ру және эко­но­ми­ка­ны жүр­гi­зу;
есеп­теу тех­ни­ка­сы, бай­ла­ныс және ком­му­ни­ка­ция құ­ра­лын пай­да­ла­ну ере­же­сi.
Стра­те­ги­я­лық және же­дел жос­пар­лау дағ­ды­ла­ры.
Кә­сі­по­рын­ның да­му мен тех­ни­ка­лық және қар­жы жағ­дай­ы­ның пер­спек­ти­ва­сы.
Ша­ру­а­шы­лық­ты жүр­гі­зу­дің және қар­жы ме­недж­мен­ті­нің на­рық­тық әдiстерi
Ф 3
Офис шы­ғы­ста­ры­ның бюд­же­тін жос­пар­лау.
Ша­ру­а­шы­лық шар­тта­рын жа­са­су және олар­дың уа­қы­тын­да орын­да­луын ба­қы­лау.
Жы­л­жы­май­тын мүлiк­тiң на­ры­ғын тал­дау, офис орын жай­ла­рын таң­дап алу, ірік­теу;
Офи­стi ұста­у­ға, жұ­мыс орын­да­рын ұй­ым­да­сты­ру­ға шы­ғы­стар­ға есеп жүр­гі­зу;
Ша­ру­а­шы­лық мақ­сат­та­ғы ма­те­ри­ал­дық-құн­ды­лық­тар­ды ауы­сты­ру­ды жа­сау, бас­қа­ру.
Ұй­ым­ның құ­ры­лы­мы және оның да­му пер­спек­ти­ва­сы;
та­у­ар­лар мен жаб­дық­тар­ды са­тып алу әдiсте­ме­сі;
ба­ға жа­сау негiз­дерi;
са­тып алы­на­тын жаб­дық және ин­вен­тарь­лар­дың стан­дарт­та­ры және тех­ни­ка­лық жағ­дай­ла­ры;
көр­сет­кен қыз­мет­тер және ат­қа­ры­л­ған жұ­мыстар­ға есеп ай­ы­ры­су тәр­тiбi;
ұй­ым­ның жал­дау са­я­са­тын бас­қа­ру.
Ф 4
Ғи­ма­рат­тар мен құ­ры­лы­стар­ға, ин­же­нер­лiк ком­му­ни­ка­ци­я­ға, жы­лу және электр­мен жаб­дық­та­у­ға қыз­мет көр­се­ту және пай­да­ла­ну бой­ын­ша ба­қы­лау жүр­гi­зу;
Көлiк­тiң бар­лық түр­лерi­нің тиiм­дi пай­да­ла­ны­луын және қа­жет­тi ме­ха­низмдер­мен қам­та­ма­сыз ету;
Көлiк-қой­ма­лық про­це­сте­рін бас­қа­ру және көлiк шы­ғын­да­рын оң­тай­лан­ды­ру;
Ша­ру­а­шы­лық мақ­сат­та­ғы ма­те­ри­ал­дық құн­ды­лық­тар­ды ауы­сты­ру­ды бас­қа­ру.
Шы­ғы­стар сме­та­ла­рын жа­сау тәр­тi­бі;
ша­ру­а­шы­лық және қар­жы шар­тта­рын жа­са­су және орын­дау тәр­тiбi;
жаб­дық­ты, жи­һаз­ды, ин­вен­тарь­ды са­тып алу тәр­ті­бі;
та­у­ар­лық-ма­те­ри­ал ық құн­ды­лық­тар­ды сақ­тау, жи­нау тәр­тi­бі;
қа­уiп­сiздiк тех­ни­ка­сы ере­же­сі;
за­рдап шек­кен­дер­ге дәрi­гер­ге дей­iн кө­мек көр­се­ту ере­же­сi;
өрт қа­уiп­сiздi­гi ере­же­сi;
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Эко­ло­ги­я­лық ко­дек­сі.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Әр қыз­мет­кер­дiң ең­бек әле­уметiн ба­рын­ша іс­ке асы­ру негi­зін­де ұй­ым­ның пер­со­на­лын қа­лып­та­сты­ру­ды, пай­да­ла­ну­ды және да­мы­ту­ды бас­қа­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру.
Кадр са­я­са­тын қа­лып­та­сты­ру бой­ын­ша жұ­мысты ұй­ым­да­сты­ру, ұй­ым­ның да­му стра­те­ги­я­сы мен оны іс­ке асы­ру бой­ын­ша ша­ра­лар­ға сәй­кес оның негiз­гi ба­ғыт­та­рын ай­қын­дау.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­лық, өзге де нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер және ең­бек пен әле­умет­тік да­му мә­се­ле­ле­ріне қа­ты­сты әдiсте­мелiк ма­те­ри­ал­дар, пер­со­нал­ды бас­қа­ру тео­ри­я­сы­ның негіз­де­рі және оны уәж­деу, қа­рым - қа­ты­на­су пси­хо­ло­ги­я­сы, ұй­ым­ның мақ­сат­та­ры, да­му стра­те­ги­я­сы және биз­нес-жос­па­ры.
Жүй­е­лі ой­ла­у­ға қа­бі­ле­ті­нің бо­лу;
жұ­мыс са­па­сы үшін зи­ян кел­тір­мей жүк­те­ме­лер­ге шы­дау;
тіп­ті күй­зе­ліс жағ­дай­лар­да эмо­ци­я­сын ба­қы­лау;
жағ­дай­дың ба­қы­лан­бай­тын да­муы­на жол бер­меу мә­се­ле­ле­ріне кон­струк­тив­ті жа­у­ап бе­ру.
Ф 2
Пер­со­нал­мен жұ­мыс бой­ын­ша ке­шен­ді жос­пар­лар мен бағ­дар­ла­ма­лар­ды әзір­леу және жү­зе­ге асы­ру­ды, зерт­те­улер­ді жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру.
Ең­бек да­у­ла­рын ше­шу­ге қа­тыс, ұжым­да қо­лай­лы пси­хо­ло­ги­я­лық кли­мат­ты құ­ру бой­ын­ша бағ­дар­ла­ма­лар мен ша­ра­лар әзiр­леу.
Пер­со­нал­ды бас­қа­ру­дың за­ма­на­уи тұ­жы­рым­да­ма­сы, пер­со­нал­ды ба­ға­лау жүй­е­сі және ең­бек уәж­деу негіз­де­рі, кадр­лар­ды оқы­ту және бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру әді­сте­рі мен ны­сан­да­ры, ме­недж­мент­ті ұй­ым­да­сты­ру және әді­сте­рі, өн­ді­ріс тех­но­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі; бас­қа­ру құ­ры­лы­мы.
Ф 3
Ма­те­ри­ал­дық ын­та­лан­ды­ру­дың икем­ді са­я­са­тын жү­зе­ге асы­ру негi­зін­де бар­лық са­нат­тың қыз­мет­кер­лерiн ең­бек уәж­де­уін арт­ты­ру бой­ын­ша ке­шен­ді ша­ра­лар ұй­ым­да­сты­ру, ең­бек жағ­дай­ла­рын жақ­сар­ту, оның ма­ңы­зды­лы­ғын және мәр­те­белi­гін арт­ты­ру, құ­ры­лым және штат­тар­ды ұтым­ды ету, ең­бек тәр­тi­бін кү­шей­ту.
Ең­бек­тің жал­пы және әле­умет­тік пси­хо­ло­гия, со­цио­ло­гия және пси­хо­ло­гия негіз­де­рі, за­ма­на­уи тех­ни­ка­лық құ­рал­дар, ком­му­ни­ка­ция мен бай­ла­ны­стар­ды қол­да­ну­мен ақ­па­рат­ты өң­деу әді­сте­рі.
Ф 4
Өн­дiрiстiк және әле­умет­тік са­ла­ның да­му тең­ге­рі­лі­мін қам­та­ма­сыз ету­ді ес­ке­ре оты­рып, ұй­ым­ның да­му ке­ле­ше­гін ес­ке­ре оты­рып кадр­лар әле­уе­тін ұтым­ды пай­да­ла­ну­ды ес­ке­ре оты­рып, кадр­лар­ға қа­жет­ті­лік­ті бо­лжам­да­удың және жос­пар­ла­удың ғы­лы­ми әді­сте­рін қол­да­ну.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі, қыз­мет­кер­лер және олар­дың ең­бек нәти­же­ле­рін ба­ға­лау әді­сте­ріне, кадр­лық жұ­мыстың озық тех­но­ло­ги­я­сы­на қа­ты­сты әдiсте­мелiк ма­те­ри­ал­дар.
Ф 5
Ең­бек­ті нор­ма­лау және ұй­ым­да­сты­ру, пер­со­нал­ды ба­ға­лау, кә­сі­би ірік­теу және кә­сі­би бағ­дар, кә­сі­би бей­ім­деу са­ла­сын­да­ғы озық тә­жі­ри­бе­ні зерт­теу және жи­нақ­тау. Прак­ти­ка­ға әді­сте­ме­лік және нор­ма­тив­тік әзір­ле­ме­лер­ді ен­гі­зу.
Пси­хо­ло­гия, кадр­лық құ­жат­та­ма­мен жұ­мыс са­ла­сын­да­ғы бі­лім­де­рі мен іс­кер­лік қа­рым-қа­ты­нас, со­цио­ло­гия негіз­де­рі, іс жүр­гі­зу негіз­де­рін, ең­бек­ті қор­ғау нор­ма­ла­рын бі­лу.
Ф 6
Ұй­ым­ның пер­со­нал­ды бас­қа­ру­ды қам­та­ма­сыз ете­тін құ­ры­лым­дық бөлiм­ше­лерi­нің қыз­ме­тін әдiсте­мелiк үй­ле­сті­ру­ді және бас­қа­ру­ды жү­зе­ге асы­ру.
Ұй­ым­да ең­бек заң­на­ма­сын және iш­кi ең­бек тәр­тiп­те­ме­сі­нің ере­же­ле­рін сақ­та­уды ба­қы­ла­уды жү­зе­ге асы­ру.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек ко­дек­сі және Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі, кадр­лық жұ­мыстың озық тех­но­ло­ги­я­сы, кадр­лық құ­жат­та­ма­ның бі­рың­ғай­лан­ған ны­са­ны, өн­ді­ріс тех­но­ло­ги­я­сы негіз­де­рі, өн­ді­рі­сті ұй­ым­да­сты­ру және эко­но­ми­ка, есеп­теу тех­ни­ка­сы құ­рал­да­ры,ком­му­ни­ка­ция мен бай­ла­ны­стар­ға қа­ты­сты әдiсте­мелiк ма­те­ри­ал­дар. Қыз­мет­кер­дің ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау са­ла­сын­да­ғы құқы­та­ры мен мін­дет­те­рі неме­се ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау са­ла­сын­да­ғы қол­да­ны­с­та­ғы нор­ма­тив­тік құқы­тық ак­ті­ле­рі.

«Персоналды басқару (Менеджмент:
бизнес бағыттары бойынша)»
кәсіби стандартына
5-қосымша
Келісу парағы
Р/с
№
Ұй­ым­ның ата­уы
Ке­лі­сі­л­ген кү­ні
1
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Эко­но­ми­ка және бюд­жет­тік жос­пар­лау ми­ни­стр­лі­гі
2
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Бі­лім және ғы­лым ми­ни­стр­лі­гі
3
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стр­лі­гі
4
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ду­стрия және жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар ми­ни­стр­лі­гі
5
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Көлiк және ком­му­ни­ка­ция ми­ни­стр­лі­гі
6
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Мұ­най және газ ми­ни­стр­лі­гі
7
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Мә­де­ни­ет және ақ­па­рат ми­ни­стр­лі­гі
8
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ден­са­улық сақ­тау ми­ни­стр­лі­гі
9
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Өңір­лік да­му ми­ни­стр­лі­гі
10
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Тө­тен­ше жағ­дай­лар ми­ни­стр­лі­гі
11
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Іш­кі іс­тер ми­ни­стр­лі­гі
12
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Қор­ға­ныс ми­ни­стр­лі­гі
13
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Қор­ша­ған ор­та және су ре­сур­ста­ры ми­ни­стр­лі­гі
14
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ұлт­тық ға­рыш агент­ті­гі
15
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Спорт және дене шы­нық­ты­ру іс­те­рі агент­ті­гі
16
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ста­ти­сти­ка агент­ті­гі
17
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ұлт­тық кә­сіп­кер­лер па­ла­та­сы
18
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Кә­сі­по­дақ­тар фе­де­ра­ци­я­сы
Осы КС ______________________________________________________________
____________________________________________________________ тіркелді
КС тізіліміне енгізілді, тіркеу № _______________________,
Хат (хаттама) № ___________       Күні ___________________

Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау министрінің
2013 жылғы 31 желтоқсандағы
№ 691 бұйрығына
5-қосымша
«Кадрларды іріктеу және кадрларды даярлау» кәсіби стандарты

1. «Кадрларды іріктеу және кадрларды даярлау» кәсіби стандарты (бұдан әрі – КС) біліктілік, құзыреттілік деңгейіне, еңбек мазмұнына, сапасына және жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайды және ол мыналарға:
1) еңбек нарығының қазіргі кездегі сұранысына жауап беретін біліктілік талаптарын жаңарту үшін кәсіптік қызметтің мазмұнына қойылатын бірыңғай талаптарды әзірлеуге;
2) персоналды басқару саласындағы кең ауқымды міндеттерді шешуге (персоналды уәждендіру және ынталандыру жүйелерін, лауазымдық нұсқаулықтарды, персоналды іріктеу, таңдау және аттестаттау, мансапты жоспарлау жүйелерін әзірлеуге);
3) персоналды кәсіпорындарда оқытудың, кәсіби білім берудің барлық деңгейінде білім беру бағдарламаларын қалыптастыруға, сондай-ақ осы бағдарламаларға оқу-әдістемелік материалдарды әзірлеуге;
4) кәсіптік даярлыққа бағалау жүргізуге және мамандардың біліктілігіне сәйкестігін растауға арналған.
2. КС негізінде ұйымдардың біліктілік мінездемелері, лауазымдық нұсқаулықтары, үлгілік оқу бағдарламалары, үлгілік оқу жоспарлары, корпоративтік стандарттары әзірленеді.
3. Осы КС мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:
1) біліктілік – қызметкердің белгілі бір еңбек қызметі түрінің шеңберінде нақты функцияларды сапалы орындауға дайындығы;
2) біліктілік деңгейі – еңбек іс-қимылдарының күрделілігі, стандартты еместігі, жауапкершілігі мен дербестілігі өлшемдеріне қарай сараланатын қызметкерлердің құзыретіне қойылатын талаптар жиынтығы;
3) еңбек функциясы – бизнес-процесс айқындайтын және оларды орындау үшін қажетті құзыреттердің болуын көздейтін еңбек іс-қимылдарының кіріктірілген және салыстырмалы түрде автономды жиынтығын білдіретін еңбек қызметі түрінің құрамдас бөлігі;
4) кәсіби қызмет саласы – ортақ интеграциялық негізі бар (міндеті, объектілері, технологиялары, оның ішінде еңбек құралдары ұқсас немесе жақын) және еңбек функцияларының және оларды орындау үшін құзыреттіліктің ұқсас жиынтығын көздейтін еңбек қызметі саласы түрлерінің жиынтығы;
5) КС – кәсіби қызметтің нақты саласында біліктілік және құзыреттілік деңгейіне, еңбек мазмұнына, сапасына және жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт;
6) КС бірлігі – еңбек қызметінің аталған түрі үшін тұтас, аяқталған, салыстырмалы түрде автономды және елеулі болып табылатын нақты еңбек функциясының жан-жақты сипаттамасынан тұратын КС құрылымдық элементі;
7) кәсіп – бұл арнайы дайындық, жұмыс тәжірибесі нәтижесінде туындаған арнайы теориялық білім және практикалық дағдылар кешенін меңгеруді талап ететін еңбек қызметінің түрі;
8) құзыреттілік – еңбек қызметінде білімін, білігі мен тәжірибесін қолдану қабілеті;
9) ұлттық біліктілік шеңбері (бұдан әрі – ҰБШ) – еңбек нарығында танылатын біліктілік деңгейлерін құрылымдық жағынан сипаттау.

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы сыныптауышы (бұдан әрі – 03-2007 ҚР МС) «78.30 Персоналмен жұмыс жөніндегі өзге ұйымдардың қызметі»;

табель жүргізуші;
кадрлар жөніндегі инспектор;
кадрлар жөніндегі маман;
кадрларды даярлау жөніндегі (кәсіби бейімдеу жөніндегі) инженер; кадрларды даярлау бөлімінің бастығы;
кадрлар бөлімінің бастығы.

жұмыс уақытын есепке алуды жүргізуді және оны жалақы есептеу үшін беруді көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Табель жүргізушінің еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

бос орындарға персоналды іріктеуді жүзеге асыру, ұйымның атынан қызметкерлермен еңбек шарттарын жасауды көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Кадрлар жөніндегі инспектордың еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

ұйымдағы талап етiлетiн кәсіптері, мамандықтар мен біліктілігі бар кадрлар жинақтау бойынша жұмыстарды орындауды көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Кадрлар жөніндегі маманның еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

жұмысшыларды кәсіби оқытуды ұйымдастыру және басшы қызметкерлер мен мамандардың біліктілігін арттыруды көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Кадрларды даярлау жөніндегі (кәсіби бейімдеу жөніндегі) инженердің еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

кадрлардың біліктілігін арттыруды қамтамасыз ету, олардың кәсіби жоғарлауын көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Кадрларды даярлау бөлім бастығының еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

ұйымда еңбек заңнамасының сақталуына бақылауды жүзеге асыру және кадрларды басқару және еңбек қатынастары саласында мақсаттар мен міндеттерді айқындауды көздейді;

5) ықтимал жұмыс орындары, қызметкердің кәсіби біліміне және оқуына талаптар, біліктілігін дәлелдейтін, сертификаттардың қажеттілігі, практикалық жұмыс тәжірибесіне талаптар, жұмысқа рұқсат берудің ерекше талаптары осы КС 2-қосымшадағы тарауда «Кәсіп бойынша ықтимал жұмыс орындары. Кадрлар бөлім бастығының еңбек жағдайына, білімі және жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар» келтірілген.

«Кадрларды іріктеу және
кадрларды даярлау» кәсіби стандартына
1-қосымша
Біліктілік деңгейлері бойынша еңбек қызметінің түрлері (кәсібі)
Р/с
№
Қыз­мет тү­рі­нің ата­уы
Ең­бек на­ры­ғы­ның үр­ді­сін ес­кер­ген­де­гі кә­сіп­тер­дің ата­уы
01-2005 ҚР МС сәй­кес кә­сіп­тер­дің ата­уы
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
БТ­БА бой­ын­ша раз­ряд
1
Пер­со­нал­ды ірік­теу және жал­дау, кадр­лық iс жүр­гі­зу, сон­дай-ақ пер­со­нал­ды да­мы­ту және оқы­ту
Та­бель жүр­гі­зу­ші
Та­бель жүр­гі­зу­ші
4
-
2
Кадр­лар жө­нін­де­гі ин­спек­тор
Кадр­лар жө­нін­де­гі ин­спек­тор
4
-
3
Кадр­лар жө­нін­де­гі ма­ман
Кадр­лар жө­нін­де­гі ма­ман
5
-
4
Кадр­лар­ды да­яр­лау жө­нін­де­гі (кә­сі­би бей­ім­деу жө­нін­де­гі) ин­же­нер
Кә­сі­би бей­ім­деу жө­нін­де­гі ин­же­нер
5
-
5
Кадр­лар­ды да­яр­лау бө­лі­мі­нің ба­стығы
Бө­лім мең­ге­ру­ші­сі (кадр­лар­ды және ең­бек қа­ты­на­ста­рын бас­қа­ру)
6
-
6
Кадр­лар бө­лі­мі­нің ба­стығы
Бө­лім ба­стығы (кадр­лар­ды және ең­бек қа­ты­на­ста­рын бас­қа­ру)
6
-
Ескертпе: БТБА - Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы

даярлау» кәсіби стандартына 2-қосымша

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі та­лап етіл­мей­ді

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
4
Ти­іс­ті ма­ман­дық (бі­лік­ті­лік) бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі та­лап етіл­мей­ді

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
5
Ти­іс­ті ма­ман­дық бой­ын­ша жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­iн­гi) бі­лі­мі
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі та­лап етіл­мей­ді

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
5 (са­на­ты жоқ)
Ти­іс­ті ма­ман­дық (бі­лік­ті­лік) бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лі­мі
1 са­нат­та­ғы тех­ник қыз­ме­т­ін­де жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 3 жыл
Ти­іс­ті ма­ман­дық бой­ын­ша жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­iн­гi) бі­лі­мі
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне та­лап етіл­мей­ді
5 (II са­нат­та­ғы)
Ти­іс­ті ма­ман­дық бой­ын­ша жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­iн­гi) бі­лі­мі
Са­на­ты жоқ ин­же­нер ла­у­а­зы­мын­да жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 3 жыл
5 (I са­нат­та­ғы)
Ти­іс­ті ма­ман­дық бой­ын­ша жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­iн­гi) бі­лі­мі
Кадр­лар­ды да­яр­лау жө­нін­де­гі II са­нат­та­ғы ин­же­нер ла­у­а­зы­мын­да жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 2 жыл

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
6
Ти­іс­ті ма­ман­дық бой­ын­ша жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­iн­гi) бі­лі­мі
Кадр­лар­ды да­яр­лау бой­ын­ша жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 5 жыл

Кә­сі­бі бой­ын­ша ық­ти­мал жұ­мыс орын­да­ры (кә­сі­по­рын­дар, ұй­ым­дар)
Бар­лық мен­шік ны­са­нын­да­ғы ұй­ым­дар мен кә­сі­по­рын­дар
Зи­ян­ды және қа­уіп­ті ең­бек жағ­дай­ла­ры
-
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­дің ерекше жағ­дай­ла­ры
-
ҰБШ бі­лік­ті­лік дең­гейі
Кә­сі­би бі­лім бе­ру мен оқы­ту дең­гейі
Та­лап еті­ле­тін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі
6
Жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­iн­гi) бі­лі­мі
Ла­у­а­зым­дар­да кадр­лар­ды бас­қа­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру бой­ын­ша жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 5 жыл

«Кадрларды іріктеу және кадрларды даярлау»
кәсіби стандартына
3-қосымша
КС бірліктерінің тізбесі

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Кә­сі­по­рын қыз­мет­кер­ле­рі­нің жұ­мыс уа­қы­ты­на та­бель­дік есеп жүр­гі­зу және ба­қы­лау
Ескертпе: Ф-функция

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Кадр­лар­лық іс жүр­гі­зу­ді бас­қа­ру
Ф 2
Пер­со­нал бой­ын­ша іс-ша­ра­ла­рын іс­ке асы­ру­ға қа­ты­су

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Пер­со­нал­ды ірік­те­у­ге және жал­да­у­ға қа­ты­су
Ф 2
Кадр­лық құ­жат­та­ма­ны қа­лып­та­сты­ру
Ф 3
Пер­со­нал­дар­дың да­муы­на және оқы­ту­ға қа­ты­су
Ф 4
Пер­со­нал жө­нін­де­гі жұ­мыстар­ды оң­тай­лан­ды­ру
Ф 5
Пер­со­нал­ды бас­қа­ру жө­нін­де­гі іс-ша­ра­лар­ды іс­ке асы­ру­ға қа­ты­су

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Оқу орын­да­рын­да оқу­шы­лар­дың кә­сі­би бағ­дар­лау бой­ын­ша жұ­мысқа қа­ты­су
Ф 2
Өн­ді­рі­сте жұ­мыс­шы­лар­дың, бас­шы қыз­мет­кер­лер­дің және ма­ман­дар­дың кә­сіп­тік да­яр­ла­уды, қай­та да­яр­ла­уды және бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру
Ф 3
Кә­сі­би оқы­ту және бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру әді­сте­рі мен үл­гі­ле­рін же­тіл­ді­ру

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Қыз­мет­кер­лер­ді да­яр­лау, қай­та да­яр­лау және бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру­ды жос­пар­ла­уды жү­зе­ге асы­ру
Ф 2
Ұй­ым қыз­мет­кер­ле­рі­нің кә­сі­би бі­лім дең­гей­ін, бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­рын арт­ты­ру­ды қам­та­ма­сыз ету
Ф 3
Өт­кі­зі­ле­тін оқу­лар­дың жүй­е­лі­лі­гі мен са­па­сын ба­қы­ла­уды қам­та­ма­сыз ету
Ф 4
Өн­ді­рі­сте жас ма­ман­дар мен жұ­мыс­шы­лар­дың бей­ім­де­лу­ін қам­та­ма­сыз ету

Шиф­ры
Ең­бек функ­ци­я­сы­ның ата­уы (кә­сі­би стан­дарт бір­лік­те­рі)
Ф 1
Ұй­ым­да та­лап еті­ле­тін кә­сіп­те­рі бар жұ­мыс­шы­лар мен қыз­мет­ші­лер кадр­ла­ры­мен жи­нақ­тау бой­ын­ша жұ­мысқа же­тек­ші­лік ете­ді
Ф 2
Кадр­лар­ды ірік­теу, таң­дау және ор­на­ла­сты­ру бой­ын­ша жұ­мыстар­ды жү­зе­ге асы­ру
Ф 3
Іш­тен ре­зерв құ­ру бой­ын­ша жос­пар­лы жұ­мысты жү­зе­ге асы­ру
Ф 4
Қыз­мет­кер­лер­ді және олар­дың қыз­ме­ті­нің нәти­же­лерiн ке­шен­дi ба­ға­лау жүй­е­сін әзiр­ле­у­ге қа­ты­су
Ф 5
Қа­жет­тi құ­жат­тар­ды дай­ын­да­уды және ұсы­ну­ды қам­та­ма­сыз ету

«Кадрларды іріктеу және кадрларды даярлау»
кәсіби стандартына
4-қосымша
КС бірліктерінің сипаттамасы (функционалдық картасы)

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Нақ­ты жұ­мыс іс­тел­ген уа­қыт, үсте­ме жұ­мыс са­ғат­та­ры, ең­бек тәр­ті­бін бұ­зу ту­ра­лы есеп жүр­гі­зу. Қыз­мет­кер­лер­дің жұ­мысқа ке­лу­іне, ке­ші­гу­іне және кел­ме­уіне, қыз­мет­кер­дің ең­бек­ке уа­қыт­ша жа­рам­сызды­ғы ту­ра­лы па­рақ­тар­ды, на­у­қа­стар­ды кү­ту бой­ын­ша анық­та­ма­лар­дың уа­қы­тын­да ұсы­ны­луы­на ба­қы­ла­уды жү­зе­ге асы­ру. Жұ­мыс уа­қы­тын есеп­ке алу та­бе­лін тол­ты­ру, ең­бек­ке жа­рам­сыздық па­ра­ғын, ауы­сым­ды қыз­мет­кер­лер­дің жұ­мыс кесте­сін бағ­дар­ла­ма­ның элек­трон­дық нұс­қа­сы­на ен­гі­зу.
Ере­же, нұс­қа­улық­тар, та­бель есе­бін жүр­гі­зу бой­ын­ша бас­қа да нор­ма­тив­тік құ­жат­тар; Ең­бек заң­на­ма­сы; ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау ере­же­сі; өрт қа­уіп­сіз­ді­гі және жұ­мыс ор­нын­да­ғы өн­ді­рі­стік са­ни­та­рия; ең­бек­ті қор­ғау және ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі бой­ын­ша та­бель жүр­гі­зу нұс­қа­улық­та­ры.
Ше­шiм­дер мен әре­кет­тер үшін жа­у­ап­кер­шiлiк; ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу; дер­бес­тік және өзін-өзі ұстай бі­лу­ші­лік.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Ең­бек заң­на­ма­сы­на сәй­кес қыз­мет­кер­лер­ді қа­был­дау, ауы­сты­ру және боса­ту­ды ре­сім­деу.
Ең­бек кі­тап­ша­ла­рын қа­был­дау, тол­ты­ру, сақ­тау және бе­ру.
Ұй­ым қыз­мет­кер­ле­рі­нің же­ке құ­ра­мын есеп­ке алу­ды жүр­гі­зу, же­ке іс­те­рін ре­сім­деу. Қыз­мет­кер­дің та­ла­бы бой­ын­ша құ­жат­тар­дың кө­шiр­ме­лерi мен анық­та­ма­лар дай­ын­дау және бе­ру. Де­ма­лы­стар­дың кесте­сін құ­ра­с­ты­ру, де­ма­лы­стар­дың пай­да­ла­нуын есеп­ке алу, де­ма­лы­стар­ды ре­сім­деу.
Ағым­да­ғы сақ­та­удың бел­гі­лен­ген мер­зім­де­рі аяқ­та­луы бой­ын­ша құ­жат­тар­ды мұ­ра­ғат­қа сақ­та­у­ға тап­сы­ру.
Ең­бек заң­на­ма­сы; ат­те­стат­та­уды жүр­гі­зу ере­же­сін бі­лу, кадр­лар жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру са­ла­сын­да жұ­мыс бе­ру­ші­нің ак­ті­ле­рі және қол­да­ны­с­та­ғы нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер.
Ше­шім­де­рі мен әре­кет­те­ріне жа­у­ап­кер­шiлiк, ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу, дер­бес­тік және өзін-өзі ұстай бі­лу­ші­лік.
Ф 2
Бі­лік­ті­лік, ат­те­ста­ци­я­лық және кон­кур­стық ко­мис­си­я­лар үшін ма­те­ри­ал­дар дай­ын­дау. Ма­ра­пат­тау және кө­тер­ме­ле­у­ге қыз­мет­кер­лер­ді ұсы­ну үшін ма­те­ри­ал­дар дай­ын­дау.
Өз құ­зы­ре­ті шең­бе­рін­де есеп­ті­лік­ті қа­лып­та­сты­ру.
Ұй­ым­ның пер­со­на­лы ту­ра­лы де­ректер бан­кіне қыз­мет­кер­лер­дің сан­дық, са­па­лық құ­ра­мы мен олар­дың қоз­ға­лы­сы ту­ра­лы ақ­па­рат­ты ен­гі­зу, оны жа­ңар­ту.
Кадр­лар­дың тұ­рақ­та­мау се­беп­те­рін зер­де­леу, оны тө­мен­де­ту бой­ын­ша іс-ша­ра­лар­ды әзір­ле­у­ге қа­ты­су.
Қол­да­ны­с­та­ғы нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер және бі­лік­ті­лік, ат­те­ста­ци­я­лық және кон­кур­стық ко­мис­си­я­лар құ­ру­ды рет­тей­тін жұ­мыс бе­ру­ші­нің ак­ті­ле­рі және есеп­тер түр­ле­рін. Жұ­мыс ор­нын­да­ғы ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау; өрт қа­уiп­сiздi­гi мен өн­ді­рі­стік са­ни­та­рия бой­ын­ша ере­же­лер. Кадр­лар жө­нін­де­гі ин­спек­тор үшін ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау жө­нін­де­гі нұс­қа­улық.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Кадр­лар­ға ағым­да­ғы қа­жет­ті­лік­ті ай­қын­дау.
Ең­бек на­ры­ғын зер­де­ле­у­ге қа­ты­су. Кадр­лар­ға қа­жет­ті­лік­ті қа­на­ғат­тан­ды­ру көз­де­рін ай­қын­дау, оқу орын­да­ры­мен ті­ке­лей бай­ла­ны­сты ор­на­ту және қол­дау.
Жас ма­ман­дар­ды жай­ға­сты­ру және ор­на­ла­сты­ру.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ең­бек заң­на­ма­сы; Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ха­лық­ты жұ­мыспен қам­ту ту­ра­лы за­ңын, пер­со­нал­ды жал­да­удың құ­жат­та­ма­лық ре­сім­деу негіз­де­рін бі­лу; Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның өзге де нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі және пер­со­нал­ды бас­қа­ру жө­нін­де­гі әді­сте­ме­лік ма­те­ри­ал­дар; ма­ман­дар­дың же­ке­ле­ген ла­у­а­зым­да­ры­ның бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры.
Про­бле­ма­лар­ды тал­дау және ше­шу; жұ­мысты жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру, кә­сі­би қыз­мет­те ақ­па­рат­тық - ком­му­ни­ка­ци­я­лық тех­но­ло­ги­я­лар­ды пай­да­ла­ну, қа­жет­тi ақ­па­рат­ты iз­де­стiру­ге бағ­дар; жақ­сы ком­му­ни­ка­тив­тік дағ­ды­лар; ше­шiм­дер мен әре­кет­тер үшін жа­у­ап­кер­шiлiк; ко­ман­да­да жұ­мыс iстеу; дер­бес­тiк және өзiн­дік тәр­тіп.
Ф 2
Ең­бек заң­на­ма­сы­на сәй­кес қыз­мет­кер­лер­ді жұ­мысқа қа­был­да­уды, ауы­сты­ру­ды және боса­ту­ды уа­қы­тын­да ре­сім­деу.
Әс­ке­ри есеп жүр­гі­зу.
Ұй­ым қыз­мет­кер­ле­рі­нің же­ке құ­ра­мын есеп­ке алу­ды жүр­гі­зу, же­ке іс­тер­ді ре­сім­деу.
Қыз­мет­кер­лер­дің же­ке іс­те­рін жүр­гі­зу және қа­лып­та­сты­ру, олар­ға ең­бек қыз­ме­тіне бай­ла­ны­сты өзге­рі­стер ен­гі­зу. Қыз­мет­кер­дің та­ла­бы бой­ын­ша құ­жат­тар­дың кө­шiр­ме­лерi мен анық­та­ма­лар дай­ын­дау, бе­ру. Қыз­мет­кер­лер­ге де­ма­лы­стар бе­ру­ге есеп жүр­гі­зу, ке­зек­ті де­ма­лы­стар кесте­сін жа­са­у­ға және оның сақ­та­луы­на ба­қы­ла­уды жү­зе­ге асы­ру, де­ма­лы­стар­ды ре­сім­деу. Бел­гі­лен­ген ағым­да­ғы сақ­тау мерзiм­де­рі­нің аяқ­та­луы бой­ын­ша құ­жат­тар­ды мұ­ра­ғат­қа сақ­та­у­ға тап­сы­ру.
Бел­гі­лен­ген есеп­ті­лік­ті жүр­гі­зу.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ең­бек заң­на­ма­сы; эко­но­ми­ка, зей­не­та­қы­мен қам­сыздан­ды­ру, ең­бек­ті ұй­ым­да­сты­ру және бас­қа­ру негіз­де­рі, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның әс­ке­ри мін­дет­ті­лер­дің және әс­кер­ге ша­қы­ры­л­ған­дар­дың әс­ке­ри есе­бін жүр­гі­зу.
Ф 3
Пер­со­нал­дың да­муы бой­ын­ша ұсы­ны­стар­ды дай­ын­да­у­ға қа­ты­су, іс­кер­лік ман­сап­ты жос­пар­лау, кадр­лар­дың бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру және оқы­ту, сон­дай-ақ оқы­ту­дың ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау.
Әді­сте­ме­лік және ақ­па­рат­тық, бі­лік­ті­лік, ат­те­ста­ци­я­лық, кон­кур­стық ко­мис­си­я­лар­ға қа­ты­су және олар­дың ше­шім­де­рін ре­сім­деу.
Ұй­ым қыз­мет­кер­ле­рі­нің ла­у­а­зым­дық және кә­сіп­тік-бі­лік­ті­лік құ­ры­лы­мын са­рап­тап зер­де­леу.
Пси­хо­ло­гия және ең­бек со­цио­ло­ги­я­сы негіз­де­рі, ең­бек заң­на­ма­ла­ры пер­со­нал­ды оқы­ту ны­сан­да­ры, пер­со­нал­дың да­муын­да­ғы негіз­гі тә­сіл­дер, ман­сап­ты жос­пар­лау әді­сте­рі, оқы­ту­дың ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау әді­сте­рі.
Ф 4
Ең­бек тәр­ті­біне тал­дау жүр­гі­зу және ұй­ым қыз­мет­кер­ле­рі­нің іш­кі ең­бек тәр­ті­бі ере­же­ле­рін орын­дау.
Ең­бек тәр­ті­бін жақ­сар­ту және тұ­рақ­та­мауды тө­мен­де­ту бой­ын­ша ша­ра­лар­ды әзір­ле­у­ге қа­ты­су.
Ең­бек жө­нін­де­гі ағым­да­ғы және пер­спек­ти­ва­лық жос­пар­лар­ды әзір­ле­у­ге қа­ты­су.
Кадр­лар­дың тұ­рақ­та­мау се­беп­те­рін зер­де­леу,оны тө­мен­де­ту ша­ра­лар­ды әзір­ле­у­ге қа­ты­су.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ең­бек заң­на­ма­сы; тәр­тіп­тік жа­за­ны қол­да­ну­да­ғы тәр­тіп бө­лі­гін­де; кадр­лық жос­пар­лау негіз­де­рі, пер­со­нал­дың уәж­де­ме­лі­гін және қа­ты­сты­ры­луын кү­шей­ту тә­сіл­де­рі.
Ф 5
Бі­лік­ті­лік, ат­те­ста­ци­я­лық және кон­кур­стық ко­мис­си­я­лар үшін ма­те­ри­ал­дар дай­ын­дау.
Қыз­мет­кер­лер­ді ма­ра­пат­та­у­ға және кө­тер­ме­ле­у­ге ұсы­ну үшін ма­те­ри­ал­дар дай­ын­дау. Өз құ­зы­ре­ті шең­бе­рін­де есеп­ті­лік­ті қа­лып­та­сты­ру.
Қыз­мет­кер­лер­дің са­па­лық, сан­дық құ­ра­мы ту­ра­лы ақ­па­рат­ты ен­гі­зу.
Қол­да­ны­с­та­ғы нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер және жұ­мыс бе­ру­ші­нің бі­лік­ті­лік, ат­те­ста­ци­я­лық және кон­кур­стық ко­мис­си­я­лар­ды құ­ру­ды рет­тей­тін ак­ті­ле­рі және есеп­тер­дің түр­ле­рі. Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау та­лап­та­рын орын­дау.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Ұй­ым­ның бі­лік­ті ма­ман­дар­ға қа­жет­ті­ліг және на­рық­тық эко­но­ми­ка­ның та­лап­та­рын ес­ке­ре оты­рып, негіз­де­ме­лер­мен және ес­кер­ту­лер­мен кадр­лар­ды да­яр­ла­удың пер­спек­ти­ва­лық және ағым­да­ғы жос­пар­ла­рын әзір­леу, жұ­мыс іс­тей­т­ін­дер­дің бі­лік­ті­лі­гі мен ше­бер­ле­гін арт­ты­ру. Өн­ді­рі­сте пер­со­нал­ды да­яр­лау, қай­та да­яр­лау және бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру про­цес­сте­рін ұй­ым­дық сүй­е­мел­деу. Ұй­ым қыз­мет­кер­ле­рін да­яр­ла­у­ға, қай­та да­яр­ла­у­ға, бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру­ға оқу орын­да­ры­мен бай­ла­ныс ор­на­ту. Бас­шы қыз­мет­кер­лер мен ма­ман­дар­ды бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру үшін оқу орын­да­ры­на жі­бе­ру кесте­сін жа­сау. Ма­ман­дар мен жо­ға­ры бі­лік­ті жұ­мыс­шы­лар іші­нен оқу­шы­лар мен нұс­қа­у­шы­лар кадр­ла­рын ірік­теу. Оқу про­це­сін қа­жет­ті әді­сте­ме­лік әде­би­ет­пен қам­та­ма­сыз ету. Оқу және әді­сте­ме­лік ка­би­нет­тер­ді жаб­дық­тар­мен, тех­ни­ка­лық оқы­ту құ­рал­да­ры­мен, құ­рал-жаб­дық­тар­мен, көр­нек­ті құ­рал­дар­мен жаб­дық­тау. Оқы­ту­ға бюд­жет жа­сау және оның орын­да­луын ба­қы­лау.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­лық, өзге де нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер және өн­дiрi­сте кадр­лар­ды да­яр­лау, бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша әдiсте­мелiк ма­те­ри­ал­дар; ұй­ым­ның құ­ры­лы­мы және шта­ты, бей­і­ні, ма­ман­дан­ды­ру және оның да­му ке­ле­ше­гі; ұй­ым­ның кадр­лық са­я­са­ты және стра­те­ги­я­сы, ұй­ым­ның өнім өн­дiрі­сін­де негiз­гi тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сте­рі; кә­сі­би оқы­ту­дың ны­са­ны, тү­рі және әдiстерi; оқу орын­да­ры­мен шар­ттар­ды ре­сім­деу тәр­ті­бі, оқы­ту­шы­лар­мен және нұс­қа­у­шы­лар­мен же­ке ең­бек шар­тта­рын (ке­лі­сім­шар­ттар­ды) ре­сім­деу тәр­тiбi; кадр­лар­ды да­яр­лау, қай­та да­яр­лау және бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру бой­ын­ша есеп­ті­лік­ті жа­сау және есеп­ке алу­ды жүр­гі­зу тәр­ті­бі; пе­да­го­ги­ка, со­цио­ло­гия және пси­хо­ло­ги­я­ның негiз­дерi, эко­но­ми­ка, өн­дiрiстi, ең­бек­ті ұй­ым­да­сты­ру және бас­қа­ру негiз­дерi; оқу шы­ғын­да­рын қар­жы­лан­ды­ру тәр­тiбi; оқы­ту­дың үде­ме­лі ны­са­ны, әді­сі және құ­рал­да­ры; пер­со­нал­ды оқы­ту және да­мы­ту са­ла­сын­да­ғы ха­лы­қа­ра­лық тә­жі­ри­бе.
Өзі­нің қыз­ме­тін бас­қа­ру; оқы­ту әді­сі мен құ­рал­да­рын таң­дау қа­бі­ле­тін біл­ді­ру және же­тек­ші­лік ете оты­рып тәр­би­е­леу; бас­қа қыз­мет­кер­лер­дің әре­ке­тін үй­ле­сті­ру; қой­ы­л­ған тап­сыр­ма­лар­дың ше­ші­міне жа­у­ап­кер­ші­лік; қа­жет­ті ақ­па­рат­ты із­де­уде бағ­дар; қой­ы­л­ған тап­сыр­ма­лар­дың же­ті­стікте­ріне жа­у­ап­кер­ші­лік, олар­дың орын­да­луын ба­қы­лау.
Ф 2
Оқу­шы­лар ара­сын­да кә­сі­би бағ­дар­лау жұ­мысын өт­кі­зу үшін оқу орын­да­ры­мен бай­ла­ныс ор­на­ту. Кә­сі­по­рын­да неме­се оқу ор­нын­да ашық есік күн­де­рін ұй­ым­да­сты­ру. Кә­сі­би бағ­дар­лы көр­ме­лер мен іс-ша­ра­лар­ға қа­ты­су бой­ын­ша ұй­ым­дар­мен өза­ра әре­кет­те­су.
Кә­сі­би бағ­дар­ла­ну іс-ша­ра­ла­рын өт­кізу­ге негіз­гі тә­сіл­дер. Кә­сі­би бағ­дар бой­ын­ша жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру қа­ғи­дат­та­ры.
Ф 3
Оқу про­це­сіне оқы­ту­дың за­ма­на­уи бел­сен­ді әді­сте­рі мен ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған құ­рал­да­рын ен­гі­зу бой­ын­ша жұ­мыстар­ды жү­зе­ге асы­ру. Оқы­ту ны­сан­да­ры мен әді­сі­нің ха­лы­қа­ра­лық озық тә­жі­ри­бе­сін жи­нақ­тау және та­ра­ту. Оқы­ту­дың үде­ме­лі ны­са­ны және әді­сі, сон­дай-ақ құ­рал­да­рын қол­да­ну.
Оқы­ту­дың үде­ме­лі ны­са­ны, әді­сі және құ­рал­да­ры; пер­со­нал­ды оқы­ту және да­мы­ту са­ла­сын­да­ғы ха­лы­қа­ра­лық тә­жі­ри­бе.

Шиф­ры
Бі­лік­те­рі мен дағ­ды­ла­ры
Бі­лі­мі
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­те­рі
Ф 1
Ұй­ым­ның бел­гі­лі дең­гей­де және бей­ін­де да­яр­лан­ған кадр­лар­ға жал­пы қа­жет­ті­лі­гін тал­дау.
Оқы­ту­дың ба­ғыт­та­ры, ны­сан­да­ры, әді­сте­рі мен мер­зім­де­рін ай­қын­дау.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­лық, өзге де нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі және өн­дiрi­сте кадр­лар­ды да­яр­лау, бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша әдiсте­мелiк ма­те­ри­ал­дар, ұй­ым­ның құ­ры­лы­мы және шта­ты, оның бей­і­ні, ма­ман­дан­ды­ру және оның да­му ке­ле­ше­гі; ұй­ым­ның кадр­лық са­я­са­ты және стра­те­ги­я­сы, кадр­лар­ды да­яр­лау, қай­та да­яр­лау, бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру жос­пар­ла­рын, оқу жос­пар­ла­ры мен бағ­дар­ла­ма­ла­рын жа­сау және бас­қа да оқу-әді­сте­ме­лік құ­жат­та­ма­ны жа­сау, қыз­мет­кер­лер­ді оқы­ту про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру, оқы­ту­дың үде­ме­лі ны­са­ны, әді­сі және құ­рал­да­ры; шар­ттар­ды жа­са­су тәр­ті­бі, да­яр­лау және бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру­дың ти­ім­ді­лі­гін тал­дау әді­сі, кә­сі­би ба­ғыт пен кә­сі­би ірік­теу бой­ын­ша жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру, кадр­лар­ды да­яр­лау, бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру бой­ын­ша есеп­ті­лік­ті жа­сау және есеп­ке алу­ды жүр­гі­зу тәр­ті­бі, со­цио­ло­гия және пси­хо­ло­ги­я­ның негiз­дерi, эко­но­ми­ка, өн­дiрiстi, ең­бек­ті ұй­ым­да­сты­ру және бас­қа­ру негiз­дерi; есеп­теу тех­ни­ка­сы, ком­му­ни­ка­ция және бай­ла­ныс құ­рал­да­ры, олар­ды пай­да­ла­ну ере­же­сі, ең­бек заң­на­ма­сы, іш­кі ең­бек тәр­ті­бі­нің ере­же­сі, өн­ді­рі­стік са­ни­та­рия, ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау және қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры­ның ере­же­сі, өрт қа­уіп­сіз­ді­гі та­лап­та­ры.
Қа­жет­ті ақ­па­рат­ты iз­де­стiру­де бағ­дар; қой­ы­л­ған мін­дет­тер же­ті­сті­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік, олар­дың орын­да­луын ба­қы­лау.
Ф 2
Кә­сі­би бі­лім, бі­лік­ті­лік арт­ты­ру, оның ішін­де оқы­ту және та­ғы­лым­да­ма бой­ын­ша ше­тел­дік кур­стар­ды ұй­ым­да­сты­ру­ға қыз­мет­кер­лер ба­ғы­тын ұй­ым­да­сты­ру.
Ф 3
Оқы­ту нәти­же­ле­рі­нің са­па­сын және оның ти­ім­ді­лі­гін тал­дау.
Оқып жа­тқан қыз­мет­кер­лер­дің қа­ла­у­ын есеп­ке алып бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру және оқы­ту әді­сі мен ны­сан­да­рын же­тіл­ді­ру.
Ф 4
Өн­ді­рі­стік прак­ти­ка­ны ұй­ым­да­сты­ру.
Ұй­ым ту­ра­лы ар­найы ақ­па­рат­тың шы­ғуын қам­та­ма­сыз ету, прак­ти­ка­лық оқы­ту, бағ­дар­ла­ма­лар­ды іс­ке асы­ру, тә­лім­гер­лік­ті да­мы­ту.